IRAN XOAY TRỤC SANG NGA KHI ĐÀM PHÁN VỚI HOA KỲ ĐỔ VỠ, EO BIỂN HORMUZ ĐỨNG TRƯỚC NGUY CƠ BÙNG NỔ KHỦNG HOẢNG DẦU MỎ TOÀN CẦU

[nguoiduatinabc]

Trong bối cảnh đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran rơi vào bế tắc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Moscow hội kiến Tổng thống Vladimir Putin, làm dấy lên lo ngại về một sự leo thang mới tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Cuộc gặp diễn ra tại St. Petersburg trong lúc các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột giữa Tehran và Washington chưa đạt tiến triển. Phát biểu tại cuộc hội đàm, Tổng thống Putin ca ngợi tinh thần chiến đấu của Iran trong việc bảo vệ chủ quyền, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc trao đổi đối với tình hình Trung Đông đang diễn biến phức tạp.

Chuyến công du của Ngoại trưởng Iran diễn ra chỉ vài ngày sau các cuộc tiếp xúc với phía trung gian tại Pakistan, nơi Tehran đã trình bày quan điểm về việc chấm dứt chiến sự nhưng đồng thời đặt nghi vấn về thiện chí đàm phán của Hoa Kỳ. Đáp lại, Tổng thống Trump khẳng định Washington đang nắm ưu thế và bác bỏ quan điểm cho rằng Hoa Kỳ không nghiêm túc trong đối thoại.

Tình hình trở nên nhạy cảm hơn khi xuất hiện các báo cáo cho rằng Nga có thể đã chia sẻ tin tức tình báo với Iran trong thời gian xung đột. Bộ Chiến Tranh Hoa Kỳ trước đó đã cảnh báo Moscow không nên can dự, trong khi giới chức Hoa Kỳ đang theo dõi chặt chẽ mọi dấu hiệu hợp tác quân sự giữa hai bên.



Ngoại trưởng Araghchi thừa nhận Nga đang hỗ trợ Iran trên nhiều phương diện, dù không công bố chi tiết. Trong khi đó, Moscow tự đặt mình vào vai trò trung gian hòa giải, đề nghị hỗ trợ giảm căng thẳng và thậm chí đưa ra phương án lưu trữ uranium làm giàu của Iran nhằm tháo gỡ bế tắc.

Quan hệ giữa Nga và Iran đã được củng cố đáng kể trong những năm gần đây, với một hiệp định hợp tác chiến lược kéo dài 20 năm được ký kết vào năm 2025. Nga hiện cũng đang xây dựng thêm các lò phản ứng hạt nhân tại cơ sở Bushehr, trong khi Iran cung cấp máy bay không người lái phục vụ chiến sự của Nga tại Ukraine.

Trong khi ngoại giao đình trệ, căng thẳng đang chuyển dịch ra mặt biển. Hoa Kỳ đã áp đặt phong tỏa hải quân nhằm vào hoạt động vận chuyển của Iran, trong khi Tehran hạn chế và nhiều lúc đe dọa lưu thông qua eo biển Hormuz, tạo nên thế đối đầu trực tiếp tại một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua eo biển này, khiến bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể gây tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng. Giá dầu đã bắt đầu tăng khi căng thẳng leo thang và lưu lượng tàu thuyền sụt giảm.

Iran đã đề xuất một giải pháp tạm thời, theo đó sẽ mở lại eo biển nếu Hoa Kỳ dỡ bỏ phong tỏa và hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump chưa cho thấy dấu hiệu chấp nhận đề nghị này.

Tổng thống Trump khẳng định rằng Hoa Kỳ đang nắm giữ “mọi quân bài,” đồng thời chỉ ra tình trạng bất ổn nội bộ trong giới lãnh đạo Iran như một yếu tố gây áp lực lên Tehran. Ông cũng hủy bỏ chuyến đi dự kiến của các đặc phái viên Hoa Kỳ đến Pakistan, cho rằng việc di chuyển không cần thiết khi đàm phán có thể tiến hành từ xa.

Hai bên tiếp tục đổ lỗi cho nhau về sự đổ vỡ của tiến trình đối thoại, với Iran chỉ trích các yêu cầu quá mức từ phía Hoa Kỳ, trong khi Washington yêu cầu Tehran phải quay lại bàn đàm phán theo các điều kiện đã đặt ra.

Trong bối cảnh không bên nào sẵn sàng nhượng bộ, cục diện hiện nay đang được định hình bởi ba yếu tố chính: ngoại giao đình trệ, rủi ro quân sự gia tăng tại eo biển Hormuz, và vai trò ngày càng rõ nét của Nga trong việc hỗ trợ Iran.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu không có đột phá ngoại giao, tình hình có thể leo thang thành một cuộc đối đầu rộng lớn hơn, với hệ quả kinh tế toàn cầu gắn chặt với số phận của tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất hành tinh.