Ngày 29/4, có tin tức cho rằng
Anthropic đang đàm phán cho một vòng gọi vốn đầu tư mới, và giá trị của startup AI này có thể sẽ vượt quá 900 tỷ USD.
Nếu thương vụ được hoàn tất,
Anthropic, tuy mới được cho thành lập ra chưa đầy 4 năm, sẽ vượt qua mặt
OpenAI ngay lập tức và sẽ trở thành
"kỳ lân AI" có giá trị cao nhất trên hành tinh.
900 tỷ USD: con số này mang ý nghĩa gì?
Trên thị trường chứng khoán TQ, con số này cao hơn giá trị thị trường của Kweichow Moutai. Tại Thung lũng Silicon, nó đã lật đổ ngôi vị thống trị về giá trị mà
OpenAI đã dày công xây dựng trong suốt một thập kỷ qua.
Điều đáng suy ngẫm hơn nữa là mốc thời gian. Chỉ vài tháng trước đây, giá trị của
Anthropic chỉ là 60 tỷ USD.
Google và Amazon đã liên tiếp bỏ tiền đầu tư vào ứng dụng này với mức định giá 350 tỷ USD, tổng số vốn đầu tư cam kết lên đến 65 tỷ USD. Từ 60 tỷ đô la lên 900 tỷ đô la, chỉ trong chưa đầy một năm, cao gấp 15 lần.
Vốn liếng không hề biết nói dối. Khi những nguồn tiền thông minh nhất thế giới đổ dồn về cùng một hướng, chắc chắn đã có điều gì đó thay đổi thật lớn lao.
Điều gì đã có thay đổi?
Câu trả lời thật là đáng kinh ngạc. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường
Sensor Tower, tỷ lệ cho gỡ bỏ cài đặt
ChatGPT chỉ trong tháng 4 năm nay đã tăng 132% so với cùng thời kỳ năm ngoái. Và hồi tháng trước, tỷ lệ cho gỡ cài đặt thậm chí còn cao hơn, tăng đến 413% so với cùng thời kỳ năm ngoái.
Tỷ lệ gỡ bỏ cài đặt ChatGPT đã tăng vọt 563% tại một thời điểm. Trong lúc đó, số lượt tải xuống Claude cũng đã tăng lên 199% chỉ trong vòng một tuần lễ.
Tại nhiều quốc gia, Claude AI từng đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng iPhone miễn phí. Người tiêu dùng đang thể hiện ra sự phản đối qua hành động thực tế của mình. Và họ đang cho tăng tốc.
OpenAI: Những vết nứt trong đế chế đã bắt đầu xuất hiện ra từ bên trong
Nhìn ở bề ngoài,
OpenAI vẫn có vẻ rất mạnh và lớn.
Nguồn sản phẩm GPT đã có hàng trăm triệu người đăng ký sử dụng.
Codex vừa khơi dậy một làn sóng hứng khởi mới, và dự án
Stargate tuyên bố sẽ cho đầu tư 500 tỷ USD vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng điện toán.
Nhưng những vết nứt trong một đế chế thường bắt đầu xuất hiện ra từ bên trong.
Nếu việc để mất đi người sử dụng chỉ là một nỗi đau nhỏ, thì sự thu hẹp của dự án "
Stargate" lại là một vết thương chí mạng đối với
OpenAI.
Theo các cuộc điều tra của giới truyền thông, tiến độ thực tế của dự án
Stargate kém ấn tượng hơn nhiều so với những gì từng được trình bày trong bản trình chiếu PowerPoint.
500 tỷ USD. Mười nhà máy điện hạt nhân. Con đường duy nhất cho nhân loại đến tương lai. Giờ đây, nó đã trở thành một hợp đồng thuê mướn đang bị thu hẹp lại.
Dự án ở Anh quốc đã cho dừng lại. Dự án ở Na Uy đã bị cắt giảm. Căn cứ chủ lực ở Texas đã bị bỏ hoang.
Sam Altman nói đây là một
"kiểu suy nghỉ thông thoáng". Các đối tác nói đây là cảnh
"đá đổ cái thang sau khi đã qua sông".
SoftBank đang tức giận,
Oracle đang tính toán, và Microsoft đang âm thầm thu dọn tàn tích.
Ý nghĩa ngầm đằng sau điều này rất rõ ràng: Khi
OpenAI bắt đầu thoái thác trách nhiệm về cơ sở hạ tầng, điều đó cho thấy, sẽ mất đi sự kiểm soát cả thế giới vật chất.
Nhịp độ của nguồn vốn, vị trí của các trung tâm điện toán, và sự phối hợp của các đối tác, mọi khâu đều là một cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ.
Tiến độ chậm hơn nhiều so với dự kiến. Trong khi đó,
OpenAI đang trải qua một cuộc chảy máu chất xám âm thầm.
Dario Amodei — người sáng lập và CEO của
Anthropic — trước đây chính là cựu phó chủ tịch nghiên cứu tại
OpenAI.
Ông không chỉ bỏi đi mà còn kéo theo một nhóm các chuyên gia nghiên cứu bảo mật cốt lõi nhất của
OpenAI.
Khi nói về việc rời bỏ
OpenAI, ông này đã thẳng thắn nói,
"Thay vì ở lại để tranh luận về tầm nhìn của người khác, tốt hơn hết là nên đưa những người mình tin tưởng đi cùng và biến tầm nhìn của mình thành hiện thực."
Kiểu ra đi này chưa bao giờ biết sẽ dừng lại. Trong hai năm qua, các thành viên chủ chốt của các nhóm điều chỉnh và bảo mật của
OpenAI liên tục nhảy sang công tác với
Anthropic.
Tài sản quý giá nhất của một công ty là gì? Không phải số lượng người đăng ký sử dụng, cũng không phải giá trị khi cho định giá. Mà là những người có thể định hình các mô hình thế hệ tiếp theo.
Khi những người này chọn lựa bỏ đi, chính hướng đi đó là câu trả lời rõ ràng nhất.
Anthropic: Từ một "phòng thí nghiệm bảo mật" đến "kỳ lân giá trị nhất"
Con đường vươn lên của
Anthropic hoàn toàn khác với câu chuyện thông thường xảy ra ở Thung lũng Silicon.
Nó không bắt đầu bằng việc cho đốt tiền để thu hút người tiêu dùng.
Nó bắt đầu với một bài báo về việc bảo mật AI, và điểm bán hàng của nó là "
AI Hiến pháp", khi sử dụng Hiến pháp để hạn chế hành vi của mô hình. Trong một thời gian dài, quan điểm chủ yếu ở Thung lũng Silicon là những người này quá lý tưởng và không thể phát huy lớn mạnh nổi.
Sau đó,
Claude 3.5 Sonnet được cho phát hành ra.
Khả năng lập trình của nó vượt trội hơn hẳn
GPT-4, khả năng hiểu ngôn ngữ dài hạn của nó vượt xa, và tỷ lệ gây ra ảo giác giảm đi đáng kể.
Gió trong cộng đồng sáng tạo đã đổi chiều chỉ sau một đêm. Trên
Reddit, Hacker News và X, cùng một câu xuất hiện khắp nơi:
"Tôi đã cho hủy đăng ký ChatGPT Plus và chuyển sang sử dụng Claude".
Không chỉ có một người nói điều này mà là hàng ngàn người đã bỏ đi.
Điều quan trọng hơn là ở khía cạnh doanh nghiệp. Khối lượng cuộc gọi API của Claude trên AWS đã tăng hơn gấp đôi trong 6 tháng vừa qua.
Ngày càng nhiều khách hàng là công ty kinh doanh bắt đầu di chuyển hoạt động kinh doanh cốt lõi của họ từ GPT sang Claude, không phải vì giá rẻ, mà vì đem lại kết quả tốt.

Google đã nhìn thấy ra điều này, vì vậy họ đã không ngừng bỏ vốn để đầu tư. Amazon cũng đã nhìn thấy điều này, vì vậy họ cũng tung tiền để đầu tư. Hai gã khổng lồ đã cam kết tổng cộng 65 tỷ USD, đặt cược không phải vào hiện tại của
Anthropic, mà vào khả năng định hình thế hệ AI tiếp theo của nó.
Nhưng liệu rằng OpenAI có thực sự bị thất bại?
Đừng nên vội vàng viết cáo phó cho
OpenAI.
Tốc độ phát triển của dòng
GPT-5 vẫn rất đáng kinh ngạc. Ngay sau khi
GPT-5.5 được cho ra mắt, đã có dấu hiệu của
GPT-5.6 đã xuất hiện trong nhật ký của hệ thống.
Codex, với tư cách là một ứng dụn tác nhân thông minh, đang được phát huy toàn diện. Rào cản của hệ thống phát triển không thể bị phá vỡ chỉ sau một đêm.
Một lợi thế khác của
OpenAI là ở quy mô. Hàng trăm triệu người đang đăng ký hoạt động hàng tháng, mối giao tiếp đối tác sâu rộng với Microsoft và khách hàng doanh nghiệp trên toàn thế giới — những lợi thế hiện có này sẽ không bị biến mất chỉ vì một tin tức về tài chính nào đó.
Trong lịch sử, việc vượt qua về mặt định giá không có nghĩa là kết quả đã được định đoạt.
Khi Facebook cho niêm yết cổ phiếu vào năm 2012, nhiều người nghĩ rằng giấc mơ xã hội của Google đã tan vỡ. Nhìn lại khi mười năm sau, giao diện tìm kiếm của Google chưa bao giờ thực sự bị đe dọa.
Sự khắc nghiệt của cuộc cạnh tranh AI nằm ở chỗ: Ngai vàng ngày hôm nay có thể không còn giá trị sau vòng cho phát hành ra mô hình tiếp theo.
Nếu nhìn rộng ra, đây không phải là câu chuyện về
"ai sẽ thắng và ai sẽ thua".
Đây là câu chuyện về
"cấu trúc quyền lực của ngành kỹ nghệ AI đang được cho viết lại"
Hai năm trước đây,
OpenAI vốn là ngôi sao duy nhất.
Một năm trước đây,
Gemini của Google bắt đầu cho bắt kịp.
Ngày nay,
Anthropic đã vươn lên dẫn đầu về mặt giá trị.
Trong khi đó,
xAI đang đốt tiền,
Meta đang gây ra những xáo trộn, và
AI mã nguồn mở đang cho bắt kịp.
Không còn chỉ có một người chiến thắng. AI đang chuyển từ
"một siêu cường thống trị" sang
"tình trạng nhiều nguồn lực đang cạnh tranh."
Trong cuộc hỗn chiến này, chỉ có một biến số thực sự sẽ quyết định ra kết quả — ai có thể sáng tạo ra mô hình thế hệ tiếp theo trước tiên.
Vấn đề không phải là bài thuyết trình PowerPoint của ai sẽ tốt hơn, cũng không phải ai có nhiều vốn hơn.
AI không phải là phép thuật, nó chỉ là một ngành kỹ nghệ nặng, luôn đòi hỏi một số lượng điện năng khổng lồ, uy tín tuyệt đối và kỷ luật tài chính nghiêm ngặt.
Giá trị 900 tỷ USD của
Anthropic về nguyên tắc là thị trường đang đặt cược rằng
"khoảnh khắc iPhone" tiếp theo có thể sẽ không nằm trong tay OpenAI.
Tổng hợp: FT, Bloomberg