30 nghị sĩ Đảng Dân chủ yêu cầu Mỹ công khai chương trình vũ khí hạt nhân của Israel

[troopy]

Ngày 5-5, một nhóm nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump công khai thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân của Israel - động thái có thể khiến Mỹ từ bỏ chính sách đã duy trì nhiều thập niên qua.


Ảnh vệ tinh cho thấy Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Negev ở thành phố Dimona, Israel ngày 5-7-2025 - Ảnh: AP/Planet Labs

Theo trang The Hill, dân biểu Joaquin Castro cùng 29 nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã cùng ký vào một bức thư gửi tới Ngoại trưởng Marco Rubio, trong đó thúc giục trả lời các câu hỏi về chương trình vũ khí hạt nhân không được công khai của Israel.

Hiện nay Israel không xác nhận cũng không phủ nhận việc sở hữu vũ khí hạt nhân, duy trì chính sách mơ hồ chính thức về vấn đề này. Các quan chức Mỹ trong nhiều thập kỷ qua cũng duy trì sự mập mờ tương tự.

Tuy nhiên, các nghị sĩ Đảng Dân chủ đang yêu cầu chấm dứt cách tiếp cận này, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran.

"Chúng ta, theo nghĩa đầy đủ nhất, đang cùng chiến đấu trong cuộc chiến này với một quốc gia sở hữu chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng mà Chính phủ Mỹ chính thức từ chối thừa nhận" - các nghị sĩ viết trong bức thư gửi ông Rubio.

Các nghị sĩ lưu ý Mỹ vốn thừa nhận năng lực hạt nhân của nhiều quốc gia, dù là đồng minh hay đối thủ, gồm Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ, Pháp, Anh và Triều Tiên.

"Những rủi ro về tính toán sai lầm, leo thang và việc sử dụng vũ khí hạt nhân trong môi trường này không phải chỉ là lý thuyết suông" - các nghị sĩ nhấn mạnh.

Các nghị sĩ chỉ ra Quốc hội Mỹ có trách nhiệm hiến định phải được cung cấp đầy đủ thông tin về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột, cũng như kế hoạch và các phương án dự phòng của chính quyền cho những kịch bản như vậy. "Chúng tôi không tin rằng chúng tôi đã nhận được thông tin này" - họ viết.

Nhóm nhà lập pháp cũng lưu ý rằng Iran đã tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Israel tại thành phố Dimona ở phía nam Israel trong cuộc chiến năm nay. Họ đồng thời đặt câu hỏi với Ngoại trưởng Rubio về cơ sở này, trong đó có việc liệu nơi đây có sản xuất vật liệu phân hạch để chế tạo bom - như plutonium - hay không.

"Hồ sơ công khai đã củng cố một cách mạnh mẽ và nhất quán kết luận rằng: Israel sở hữu vũ khí hạt nhân" - các nghị sĩ Mỹ viết.

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ dẫn thông tin do ông Mordechai Vanunu, kỹ thuật viên tại Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Negev ở Dimona, tiết lộ.

Năm 1986, ông Vanunu đã cung cấp bằng chứng về chương trình vũ khí hạt nhân của Israel cho báo chí Anh. Họ cũng viện dẫn đánh giá tình báo Mỹ từ năm 1974 - chỉ được công bố vào năm 2008 - như một bằng chứng khác cho thấy chương trình này có thực.

Ngoài ra, các nghị sĩ còn chỉ ra lời điều trần năm 2006 của ông Robert Gates - khi đó là ứng viên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - xác nhận Israel sở hữu vũ khí hạt nhân.

Các nghị sĩ Mỹ yêu cầu ông Rubio phản hồi bức thư trên trước ngày 18-5.

VietBF@sưu tập