Mỹ - Iran sắp ký bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh

[therealrtz]

Thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.

Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận về bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Vùng Vịnh, một nguồn tin từ Pakistan - quốc gia trung gian tham gia đàm phán - cho biết.

Nguồn tin Pakistan nói rằng thông tin trước đó của hãng truyền thông Mỹ Axios về bản ghi nhớ đề xuất là chính xác. Báo cáo của Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ và hai nguồn tin khác nắm rõ các cuộc thảo luận.

“Chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc này. Chúng tôi đang tiến rất gần” - nguồn tin Pakistan nói. Tháng trước, Pakistan đã tổ chức vòng đàm phán hòa bình duy nhất cho đến nay và tiếp tục đóng vai trò trung gian, chuyển các đề xuất qua lại giữa hai bên.

Thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đã khiến giá dầu toàn cầu giảm mạnh, với dầu Brent chuẩn giảm hơn 8% xuống khoảng 100 USD/thùng. Giá cổ phiếu toàn cầu tăng vọt và lợi suất trái phiếu giảm nhờ kỳ vọng cuộc chiến gây gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ kết thúc.

Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và các quan chức Iran được Reuters liên hệ chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức. Kênh CNBC dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang đánh giá đề xuất 14 điểm từ phía Mỹ.

Axios đưa tin Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới một bản ghi nhớ dài một trang để chấm dứt chiến tranh với Iran. Báo cáo này được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng một chiến dịch hải quân kéo dài ba ngày nhằm mở lại eo biển Hormuz.

Theo Axios, Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran về một số điểm then chốt trong vòng 48 giờ tới.

Trong số các điều khoản, thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.

Bản ghi nhớ 14 điểm

Bản ghi nhớ dài một trang gồm 14 điểm đang được đàm phán giữa các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với một số quan chức Iran, cả trực tiếp và thông qua trung gian, theo Axios.

Ở dạng hiện tại, bản ghi nhớ sẽ tuyên bố chấm dứt chiến tranh trong khu vực và mở ra giai đoạn 30 ngày đàm phán về một thỏa thuận chi tiết hơn nhằm mở lại eo biển, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Các hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ được dỡ bỏ dần trong thời gian 30 ngày này. Một quan chức Mỹ cho biết nếu đàm phán đổ vỡ, lực lượng Mỹ có thể khôi phục phong tỏa hoặc nối lại hành động quân sự.

Trước đó, Trump thông báo tạm dừng “Dự án Tự do” – chiến dịch được ông công bố hôm Chủ nhật nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển đang bị phong tỏa. Chiến dịch này không giúp khôi phục đáng kể lưu thông, đồng thời còn kích hoạt làn sóng tấn công mới từ Iran nhằm vào tàu thuyền trong eo biển và các mục tiêu ở các nước lân cận.

Trong diễn biến mới nhất, một công ty vận tải biển của Pháp cho biết một tàu container của họ đã bị tấn công tại eo biển hôm thứ Ba, và các thủy thủ bị thương đã được sơ tán.

Khi thông báo tạm dừng chiến dịch, Trump viện dẫn “những tiến triển lớn” trong đàm phán với Iran, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

“Chúng tôi đã nhất trí rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ, Dự án Tự do (việc di chuyển tàu qua eo biển Hormuz) sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, Trump viết trên mạng xã hội.

Trump phát động chiến dịch hải quân này sau khi cho biết có khả năng bác bỏ đề xuất gần nhất của Iran. Đề xuất của Tehran đưa ra tuần trước cũng gồm 14 điểm, trong đó kêu gọi tạm gác vấn đề hạt nhân cho tới khi chiến tranh kết thúc và tranh chấp hàng hải được giải quyết.

Phát biểu trong chuyến thăm Trung Quốc hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi không đề cập tới các phát biểu mới nhất của Trump, nhưng nhấn mạnh Tehran đang theo đuổi “một thỏa thuận công bằng và toàn diện”.

Eo biển bị đóng từ cuối tháng 2

Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển đối với tất cả tàu thuyền, ngoại trừ của mình, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào ngày 28/2. Tháng 4, Washington áp đặt thêm một lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran.

Chiến dịch “Dự án Tự do” của Mỹ nhằm sử dụng hải quân để mở lại eo biển đã không thuyết phục được các tàu thương mại về mức độ an toàn, đồng thời làm bùng phát các cuộc tấn công mới từ Iran. Tehran tuyên bố mở rộng khu vực kiểm soát sang cả những phần bờ biển của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, ở phía bên kia eo biển.

Trong thời gian chiến dịch diễn ra, máy bay không người lái và tên lửa Iran đã tấn công nhiều tàu trong và xung quanh eo biển, trong đó có một tàu hàng Hàn Quốc báo cáo xảy ra vụ nổ trong phòng máy.

Tehran cũng nhiều lần tấn công các mục tiêu tại UAE, bao gồm cả cảng dầu lớn duy nhất của nước này nằm ngoài eo biển – nơi từng cho phép xuất khẩu mà không cần đi qua tuyến đường này.