USA Hormuz dậy sóng: "Cú chạm nhẹ" của Trump và ván bài sinh tử giữa đại dương

[Gibbs]

Giữa lúc cả thế giới đang nín thở chờ đợi một tia hy vọng hòa bình, thì tại "yết hầu" của ngành năng lượng thế giới – Eo biển Hormuz – tiếng súng và những vụ nổ lại vang lên chát chúa. Thứ Sáu vừa qua, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các chiến đấu quân sự của họ đã nổ súng, vô hiệu hóa hai tàu chở dầu treo cờ Iran là M/T Sea Star III và M/T Sevda khi những con tàu này cố gắng vượt qua vòng vây phong tỏa. Những chiếc tiêm kích F/A-18 Super Hornet từ tàu sân bay USS George H.W. Bush đã tung ra những đòn tấn công chính xác vào thẳng ống khói của hai tàu này, biến chúng thành những khối sắt vụn bất động giữa khơi xa. Đây không chỉ là một hành động quân sự, mà là một thông điệp đanh thép từ Washington: "Nội bất xuất, ngoại bất nhập". Hiện tại, hơn 70 con tàu chở dầu, mang theo khối tài sản khổng lồ hơn 13 tỷ USD, đang bị kẹt cứng trong vòng vây của Mỹ, khiến dòng chảy "vàng đen" của Iran bị bóp nghẹt hoàn toàn.

"Cú chạm nhẹ" đầy sát thương và lời cảnh báo từ Washington

Trong khi truyền thông Iran loan tin về một cuộc "đọ súng hạn chế" đầy căng thẳng, thì Tổng thống Mỹ Donald Trump lại dùng một từ ngữ đầy ẩn dụ để miêu tả các cuộc không kích vào cơ sở quân sự tại Bandar Abbas và đảo Qeshm: "Chỉ là một cú chạm nhẹ" (love tap). Thế nhưng, ẩn sau cái tên mỹ miều ấy là sức mạnh của những tàu khu trục lớp Arleigh Burke như USS Truxtun hay USS Mason – những "vị thần chiến tranh" trên biển đã đánh bật các đòn tấn công đa tầng bằng tên lửa và drone của Iran. "Thuận mua vừa bán", ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực, nhưng cũng không quên kèm theo một lời đe dọa lạnh lùng: "Nếu Iran không ký thỏa thuận nhanh chóng, chúng tôi sẽ quật ngã họ mạnh bạo và bạo lực hơn nhiều". Ngoại trưởng Marco Rubio cũng bồi thêm rằng: "Lỗ kim không qua thì voi cũng chẳng lọt", Mỹ sẽ không bao giờ để yên nếu người Mỹ bị đe dọa.

Hezbollah "đục nước béo cò" và sự rạn nứt của những lệnh ngừng bắn

"Họa vô đơn chí", cùng lúc với cơn bão Hormuz, lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đã bất ngờ tấn công căn cứ quân sự của Israel bằng "mưa tên lửa" tiên tiến. Đây là lần đầu tiên nhóm này công khai thừa nhận phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập từ giữa tháng Tư. Cả Israel và Hezbollah đang rơi vào vòng xoáy "ông ăn chả, bà ăn nem", cáo buộc lẫn nhau vi phạm các điều khoản hòa bình. Tại Lebanon, chiến dịch quân sự của Israel đã quét sạch gần một phần tư diện tích đất nông nghiệp, biến những vườn cam, vườn chuối xanh tươi thành tro bụi, khiến hơn 29.000 đàn ong bị tiêu diệt và hàng ngàn người dân phải rời bỏ quê hương. Máu vẫn đổ và khói súng vẫn bao trùm lấy những dải đất vốn đã quá đau thương.

Khi người dân thế giới phải "thắt lưng buộc bụng" vì cuộc chiến

"Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết oan". Cuộc chiến xa xôi tại Trung Đông đang gõ cửa từng căn bếp của các gia đình trên toàn cầu. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng chi phí chiến tranh đang được đẩy trực tiếp lên vai người tiêu dùng. Giá thực phẩm thế giới đã tăng tháng thứ ba liên tiếp; giá xăng tại Mỹ dù giảm nhẹ nhưng vẫn neo ở mức cao chót vót, đặc biệt là tại California với hơn 6 USD/gallon. Paul Donovan, chuyên gia kinh tế từ UBS, nhận định cay đắng rằng người dân đang phải cắt giảm tiền tiết kiệm chỉ để duy trì mức sống cơ bản. Khi những "ông lớn" đấu đá trên bàn cờ chính trị, thì người lao động bình thường lại phải gánh chịu hậu quả từ sự dysfunction (rối loạn) của hệ thống ngoại giao và sự leo thang của giá năng lượng.

Vĩ thanh: Hòa bình hay là sự hủy diệt?

Giữa những ồn ào chiến sự, vẫn còn đó những nỗ lực ngoại giao ngầm. Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tuần tới, với hy vọng Bắc Kinh có thể gây áp lực lên Tehran. Trong khi đó, tại Iran, một cuộc mất điện Internet kéo dài suốt 70 ngày đã cô lập hàng chục triệu người dân khỏi thế giới bên ngoài. Cựu Phó Tổng thống Kamala Harris đã không ngần ngại chỉ trích gay gắt cuộc chiến này, cho rằng nó chỉ mang lại lợi ích cho Nga và khiến nước Mỹ lâm vào cảnh nguy hiểm. Một quan chức hàng hải Iran chia sẻ đầy lo âu: "Cơ hội cho một giải pháp thân thiện là rất mong manh. Chúng tôi lo sợ chiến tranh thực sự sẽ bắt đầu sớm". Liệu hòa bình có thể mỉm cười, hay thế giới sẽ phải nhìn thấy "một quầng sáng khổng lồ từ Iran" như lời cảnh báo của Trump? Câu trả lời vẫn còn nằm lại phía sau những làn sóng dữ dội của Eo biển Hormuz.