Việt Trinh vượt thoát rối loạn lo âu bệnh tật

[PinaColada]

Bác sĩ khuyến cáo rối loạn lo âu bệnh tật có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên nhiều người đã không khám bệnh đúng chuyên khoa khiến bệnh diễn tiến ngày càng nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng chất lượng sống.
Trầm cảm vì lo âu nghi mắc bệnh

Việt Trinh là diễn viên nổi tiếng thập niên 1990 với nhiều bộ phim gây tiếng vang: Ngọc trong đá, Xương rồng đen, Người đẹp Tây Đô… Năm 2022 cô quyết định giải nghệ sau hơn 30 năm theo nghề. Thỉnh thoảng cô xuất hiện trong các sự kiện giải trí và thực hiện những chương trình thiện nguyện.

Trên Facebook ngày 14.4.2026, Việt Trinh cho biết gần 3 năm qua cô phải uống thuốc điều trị trầm cảm bởi rối loạn lo âu bệnh tật. “Rất khó để một người chấp nhận bị trầm cảm. Trước đây tôi cũng vậy nhưng biểu hiện sức khỏe đi ngược với những gì mong muốn. Tự nhiên thời điểm đó tôi rất sợ bệnh. Rờ hai cánh mũi thấy bên to bên nhỏ là sợ bị gì đó, phải hỏi bác sĩ. Rờ hai lỗ tai cảm giác bên to bên nhỏ là cũng lo, phải đi khám bệnh.

Nói chung cứ sờ thấy gì trên người hơi khác là lo sợ nguyên đêm ngủ không được, chỉ mong tới sáng để khám bệnh. Khi bác sĩ nói không sao thì thấy người khỏe nhưng về nhà một lúc lại xuất hiện lo chỗ khác. Vừa hết lo hai tai thì rờ tới hai đầu gối, thấy bên này to hơn bên kia là muốn đi khám bệnh ngay. Nhiều khi trong một tuần tôi đi khám bệnh ba lần, cả siêu âm, xét nghiệm máu, chụp CT, chụp MRI…



Sau hai năm giải nghệ, Việt Trinh tái xuất trong một chương trình thời trang. Ảnh: Hoài Nam

Trầm cảm khiến tôi ăn uống không được, xuống cân, người khô queo, tim đập nhanh, huyết áp không ổn định. Suốt ngày cứ rờ rẫm cơ thể coi có gì lạ không. Đọc báo, xem mạng hay nghe bạn bè kể người này người kia bị cái này cái kia là tôi cũng lo mình bị như vậy. Khi bác sĩ khám tai mũi họng cho tôi nhiều lần mà không thấy bệnh nói tôi chắc bị trầm cảm, tôi đã nổi giận.

Về nhà một hai ngày sau tự nhiên tôi cảm giác mình đã lo những chuyện quá vô lý, người ta thấy bình thường mà mình cứ thấy không bình thường. Tôi gọi điện thoại xin lỗi bác sĩ và nghe theo tư vấn đến bệnh viện khám ở chuyên khoa tâm thần”, Việt Trinh kể.

Kết quả chẩn đoán Việt Trinh chỉ mới bắt đầu giai đoạn trầm cảm bởi rối loạn lo âu bệnh tật. Nhờ tuân thủ đúng chỉ định điều trị uống thuốc theo toa kết hợp tập thể dục, ăn uống điều độ, ngủ sớm, sống gần gũi thiên nhiên…, Việt Trinh dần trở lại cuộc sống bình thường. Tuy nhiên sau đó bệnh tái phát và đang duy trì uống thuốc trong sáu tháng. Khi mới uống thuốc sẽ làm cơ thể khó chịu hơn, cảm giác như lo âu lên đến đỉnh cao rồi bắt đầu xuống từ từ, sau khoảng một tháng. Trường hợp của Việt Trinh là vừa phải dùng thuốc vừa tự điều trị cho mình bằng thay đổi lối sống.

“Khi mọi người có cảm giác lo âu nhiều quá hay không muốn sống thì nên khám bệnh sớm. Đừng để đến mức như đi giải bùa ngải hay nghĩ bị người âm theo. Tôi đã từng gặp trường hợp tin vô chuyện đó rồi bị người ta lừa gạt...”, Việt Trinh nhắn nhủ.

Dấu hiệu rối loạn lo âu bệnh tật

ThS-BS. Đàm Văn Đức (Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng) cho biết rối loạn lo âu bệnh tật (illness anxiety disorder) còn gọi là rối loạn nghi bệnh (hypochondriacal disorder) hoặc lo âu sức khỏe (health anxiety), là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi tình trạng lo lắng quá mức bị một bệnh gì đó trầm trọng trong khi cơ thể chẳng có triệu chứng gì, hoặc luôn cho rằng triệu chứng rất nhỏ nào đó là dấu hiệu của bệnh hiểm nghèo mặc dù bác sĩ đã khám bệnh rất kỹ và kết luận chẳng có gì nghiêm trọng.

“Có nhiều người lúc nào cũng lo lắng, sợ hết bệnh này đến bệnh kia. Chỉ đau bụng nhẹ là sợ, hoặc nổi một vết ngứa nhỏ trên da cũng sợ. Đặc biệt lên Google đọc bệnh xong lại càng sợ. Đi khám thì kết quả bình thường, không ra bệnh, nhưng về nhà yên tâm vài ngày là lại sợ tiếp. Cứ hay lo lắng bác sĩ bỏ sót bệnh của mình, hoặc nghĩ có phương pháp nào hiện đại hơn để tìm ra bệnh mà mình chưa thử… Tất cả những dấu hiệu đó cho biết người đó có thể đã mắc rối loạn lo âu bệnh tật”, BS. Đức giải thích.

Một số triệu chứng điển hình rối loạn lo âu bệnh tật: bận tâm mình đang mắc một tình trạng bệnh tật nào đó rất trầm trọng (luôn sợ mắc ung thư, HIV, bệnh tim mạch… dù cơ thể khỏe mạnh); lo lắng thái quá những triệu chứng rất nhỏ hoặc những cảm giác cơ thể (như tiếng sôi bụng, một chấm nhỏ trên da…); dễ cảnh giác với mọi vấn đề sức khỏe; không tin tưởng sau mỗi lần bác sĩ khám hoặc làm xét nghiệm không ra bệnh; lo lắng quá mức về một bệnh nào đó hoặc cho rằng mình có nguy cơ cao bị bệnh đó vì di truyền trong gia đình; kiểm tra đi kiểm tra lại các dấu hiệu bệnh tật trên cơ thể (soi gương, đo huyết áp, kiểm tra nhịp tim, quan sát nước tiểu… nhiều lần mỗi ngày); thường xuyên đi khám bệnh để cảm thấy an tâm, hoặc ngược lại tránh không đi khám vì sợ phát hiện ra mình bệnh nặng; tránh mọi người, địa điểm, những hoạt động cho rằng có nguy cơ về sức khỏe; nói quá nhiều về tình trạng sức khỏe của mình hoặc những bệnh có thể mắc; thường xuyên đọc trên internet nguyên nhân các triệu chứng hoặc những bệnh có thể mắc và tự chẩn đoán mình bệnh nặng...

“Các triệu chứng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nên người bệnh cần đến khám tại bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Nếu bác sĩ cho rằng các triệu chứng là do rối loạn lo âu bệnh tật, người bệnh sẽ được chuyển đến một bác sĩ chuyên khoa tâm thần”, BS. Đức cho biết.

Phát hiện sớm, điều trị hiệu quả

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lo âu bệnh tật hiện chưa được biết rõ. Theo BS-CK2. Vũ Thị Lan (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai), bệnh có sự kết hợp của một số yếu tố: sinh học (mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như Serotonin, Norepinephrine); tâm lý - xã hội (người cầu toàn, hay lo lắng hoặc từng trải qua sang chấn như người thân mắc bệnh nặng, hoặc từng mắc bệnh nào đó nghiêm trọng hồi bé… sẽ có nguy cơ cao hơn); tác động truyền thông (tiếp xúc quá nhiều thông tin y học thiếu kiểm chứng trên internet làm gia tăng nỗi sợ)…

“Dù không có tổn thương thực thể, nỗi đau khổ của người bệnh là hoàn toàn có thật. Lo âu kéo dài kích hoạt hệ thần kinh tự chủ, gây ra các triệu chứng cơ thể như tim đập nhanh, khó thở, đau đầu, đau dạ dày… tạo thành vòng xoắn: lo âu, xuất hiện triệu chứng, càng lo âu hơn”, BS. Lan chia sẻ.

BS. Đức cho biết trong chuyên ngành tâm thần thì rối loạn lo âu bệnh tật gặp nhiều và có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên trong thực tế nhiều người bệnh lại chọn đi khám ở quá nhiều chuyên khoa khác nhau mà không đến đúng chuyên khoa tâm thần nên kết quả điều trị không khỏi bệnh.

“Hệ lụy của rối loạn lo âu bệnh tật là gây ảnh hưởng đến những mối quan hệ với người thân trong gia đình, vì việc lo lắng quá nhiều khiến các thành viên khác không thoải mái. Làm giảm năng suất lao động do lo lắng quá nhiều hoặc phải thường xuyên xin nghỉ làm. Ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày, có thể mất khả năng làm việc. Ảnh hưởng đến tài chính do đi khám bệnh quá nhiều lần…”, BS. Đức cho biết.

BS. Lan thông tin tỷ lệ mắc rối loạn lo âu bệnh tật có xu hướng gia tăng trong ba thập kỷ gần đây, bệnh thường khởi phát ở độ tuổi 20 - 30 nhưng cũng có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào. Nếu không điều trị sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Hiện nay bệnh có thể điều trị hiệu quả bằng liệu pháp nhận thức - hành vi (CBT), thuốc chống trầm cảm, thuốc chống lo âu và các kỹ thuật điều biến não...

“Nếu bản thân hoặc người thân lo lắng quá mức về sức khỏe kéo dài trên 6 tháng dù đã được khẳng định cơ thể bình thường, hãy nghĩ đến khả năng mắc rối loạn này. Không tự chẩn đoán bệnh qua Google mà cần chủ động thăm khám chuyên khoa tâm thần”, BS. Lan khuyến cáo.

VietBF@ sưu tập