Bộ Tư pháp của Tổng thống Trump kiện New Mexico và Albuquerque về các chính sách "thành trì" của người nhập cư bất hợp pháp.

[kentto]

Bộ Tư pháp của Tổng thống Trump kiện New Mexico và Albuquerque về các chính sách "thành trì" của người nhập cư bất hợp pháp.

Chính quyền Trump đã ngừng đàm phán. Giờ đây, họ đang đưa New Mexico và Albuquerque ra tòa án liên bang.

Bộ Tư pháp hôm thứ Năm thông báo rằng Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện và yêu cầu lệnh cấm sơ bộ chống lại bang New Mexico, Thống đốc Michelle Lujan Grisham, Tổng chưởng lý Raul Torrez, thành phố Albuquerque và Thị trưởng Timothy Keller. Vụ kiện, United States v. State of New Mexico et al. , số 1:26-cv-01471, hiện đang được Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Quận New Mexico thụ lý.

Trọng tâm của cuộc tranh chấp là hai biện pháp mà Bộ Tư pháp cho rằng được thiết kế để phá hoại việc thực thi luật nhập cư liên bang: dự luật HB9 của New Mexico, được gọi là “Đạo luật An toàn Người nhập cư”, và sắc lệnh O-26-15 của Albuquerque, được biết đến với tên gọi “Sắc lệnh về Nơi cư trú An toàn hơn trong Cộng đồng”. Bộ Tư pháp cáo buộc cả hai đạo luật này đều vi phạm quyền tối cao của liên bang và xâm phạm thẩm quyền thuộc về chính phủ liên bang theo Hiến pháp.

Justice Department Files Lawsuit Against State of New Mexico and City of Albuquerque for Obstructing Federal Immigration Enforcement. https://t.co/kzuJb4Iq0r

— Cord. 🇺🇸 (@NotTheSame_Cord) May 9, 2026

Bộ Tư pháp đã trình bày chi tiết vụ kiện liên bang:

Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện và yêu cầu lệnh cấm sơ bộ chống lại bang New Mexico, Thống đốc Lujan Grisham, Tổng chưởng lý Torrez, thành phố Albuquerque và Thị trưởng Keller, cáo buộc rằng dự luật HB9 của New Mexico và Sắc lệnh về Nơi ở An toàn hơn của Albuquerque xâm phạm thẩm quyền thực thi luật nhập cư liên bang. Bộ Tư pháp cho biết HB9 sẽ xóa bỏ các mối quan hệ đối tác tự nguyện lâu dài giữa chính quyền địa phương và chính quyền liên bang, vốn đã giúp thực thi luật nhập cư trong nhiều năm. Cả hai biện pháp này, theo Bộ Tư pháp, đều nhằm ngăn chặn các đặc vụ liên bang sử dụng tài sản của chính quyền địa phương để thực hiện công tác thực thi luật nhập cư. Sắc lệnh của Albuquerque còn đi xa hơn: Bộ Tư pháp cáo buộc rằng nó yêu cầu các doanh nghiệp tư nhân phải thông báo trước cho người nhập cư bất hợp pháp về các hoạt động thực thi luật liên bang sắp diễn ra một cách bất hợp pháp. Trợ lý Tổng chưởng lý Brett Shumate tuyên bố rằng “New Mexico đang cố gắng điều chỉnh chính sách nhập cư, một điều mà chính phủ liên bang được Hiến pháp trao quyền rõ ràng và duy nhất để kiểm soát”. Trợ lý Chưởng lý Hoa Kỳ thứ nhất Ryan Ellison nói thêm rằng bang và thành phố “tìm cách cố ý cản trở việc thực thi luật liên bang bằng cách ngăn chặn sự hợp tác giữa chính quyền địa phương và chính phủ liên bang”. Cơ quan này cũng cảnh báo rằng dự luật HB9 gây nguy hiểm cho gần 300 việc làm và nền kinh tế của Quận Otero bằng cách cấm các cơ quan công lập tham gia vào việc giam giữ người nhập cư liên bang trong phạm vi tiểu bang.

Vấn đề việc làm ở hạt Otero biến vụ kiện từ một cuộc chiến pháp lý ở Washington thành một cuộc chiến kinh tế địa phương. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho rằng luật của New Mexico không chỉ đơn thuần là sự phản đối chính trị đối với việc thực thi luật nhập cư liên bang. Nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế của hạt, vốn được xây dựng dựa trên công việc giam giữ người nhập cư của liên bang và các gia đình gắn liền với những công việc đó.

Cáo buộc về việc cảnh báo doanh nghiệp là đặc biệt trắng trợn. Bộ Tư pháp cho biết sắc lệnh của Albuquerque buộc các doanh nghiệp tư nhân phải cảnh báo người nhập cư bất hợp pháp khi hoạt động thực thi luật nhập cư liên bang đang diễn ra. Nếu cáo buộc đó được chứng minh tại tòa án, chính quyền thành phố trên thực tế đã huy động khu vực tư nhân tham gia vào hệ thống cảnh báo sớm đối với những người trốn tránh luật liên bang.

Office of Public Affairs | Justice Department Files Lawsuit Against State of New Mexico and City of Albuquerque for Obstructing Federal Immigration Enforcement | United States Department of Justice https://t.co/h1a3hnN2q1

— Don Donovan (@RealDonDonovan) May 9, 2026

Đơn kiện của Bộ Tư pháp đã cụ thể hóa những vấn đề pháp lý:

Đơn khiếu nại và yêu cầu lệnh cấm sơ bộ được đệ trình lên Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Quận New Mexico đã biến tranh chấp về chính sách "thành phố trú ẩn" này từ màn kịch chính trị thành vụ kiện liên bang thực sự. Chính phủ yêu cầu tòa án tuyên bố các biện pháp của tiểu bang và thành phố là không hợp lệ theo Hiến pháp và ban hành lệnh cấm ngay lập tức trong khi vụ kiện đang được tiến hành. Việc đệ trình đơn kiện đưa tranh chấp ra trước một thẩm phán liên bang thay vì để nó như một sự phản đối công khai đối với New Mexico và Albuquerque. Bộ Tư pháp yêu cầu tòa án ngăn chặn các điều khoản mà chính phủ cho rằng đang cản trở sự hợp tác với các hoạt động nhập cư, hạn chế quyền tiếp cận tài sản của chính quyền địa phương và can thiệp vào thẩm quyền liên bang.

Các cáo buộc về mặt thực tế và pháp lý vẫn chỉ là những lời buộc tội từ phía Hoa Kỳ. Các bị cáo có thể trả lời chúng tại tòa án, và chưa có phán quyết nào về trách nhiệm pháp lý được đưa ra. Nhưng việc đệ trình lên tòa án đã tạo ra một con đường cụ thể cho chính quyền để thách thức các hành vi cản trở kiểu "thành trì" trước khi những chính sách đó trở thành quy tắc hoạt động trên thực tế.

Điều quan trọng cần lưu ý là các cáo buộc trong vụ kiện này chỉ là những lời buộc tội. Chưa có tòa án nào phán quyết về bản chất vụ việc, và cũng chưa có quyết định nào về trách nhiệm pháp lý đối với bất kỳ bị cáo nào. Điều đã xảy ra là chính phủ liên bang đã chuyển từ lời nói suông sang kiện tụng, và một thẩm phán liên bang giờ đây sẽ quyết định liệu New Mexico và Albuquerque có vượt quá giới hạn hiến pháp hay không.

Thống đốc Lujan Grisham, Tổng chưởng lý Torrez và Thị trưởng Keller sẽ có cơ hội trình bày trước tòa. Nhưng những tính toán chính trị đằng sau các đạo luật bảo hộ người nhập cư bất hợp pháp sẽ khác đi khi bạn ngồi đối diện với Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và đang phải đối mặt với lệnh cấm sơ bộ.

Chính quyền Trump đã nói rõ rằng các tiểu bang không được tự quyết định chính sách nhập cư của mình. New Mexico đã quyết định thử nghiệm điều đó. Giờ đây, một tòa án liên bang sẽ giải quyết vấn đề này.