CHINA "Soi chiếu" từ chiến trường Vùng Vịnh: Trung Quốc đang học được gì khi chứng kiến Mỹ - Iran giao đấu?

[Gibbs]

Bài học đắt giá từ thực chiến: Khi lý thuyết không màu hồng như thực tại

Cổ nhân có câu: "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn". Cuộc chiến tại Iran đã bước sang tháng thứ ba, và đối với Bắc Kinh, đây không chỉ là một cuộc xung đột xa xôi mà còn là một "phòng thí nghiệm" sống động để quan sát năng lực quân sự của Mỹ khi bị đặt dưới làn đạn thật. Những diễn biến tại Vùng Vịnh đang gửi đi một thông điệp đanh thép: Trên chiến trường, kẻ thù luôn có tiếng nói quyết định đến kết cục cuối cùng, và mọi kế hoạch hoàn hảo trên giấy tờ đều có thể đổ vỡ khi đối mặt với thực tế nghiệt ngã.

Các chuyên gia từ Trung Quốc, Đài Loan và quốc tế cảnh báo rằng, Bắc Kinh có thể đang rơi vào cái bẫy của sự tự phụ. Việc quá tin tưởng vào sức mạnh bản thân mà thiếu đi kinh nghiệm thực chiến dày dạn có thể dẫn đến những sai lầm chí tử. Cựu đại tá không quân Trung Quốc, Phó Tiền Thiệu (Fu Qianshao), nhận định rằng bài học lớn nhất hiện nay là: "Đừng mải mê tấn công mà quên mất phòng thủ". Iran đã chứng minh rằng ngay cả những hệ thống chống tên lửa tối tân như Patriot hay THAAD của Mỹ cũng có những "gót chân Achilles" nếu biết cách khai thác.

Trung Quốc đang sở hữu dàn tiêm kích tàng hình J-20 hùng hậu – được coi là đối trọng của F-35 Mỹ – và đang phát triển máy bay ném bom chiến lược tầm xa. Thế nhưng, câu hỏi đặt ra là: Liệu hệ thống phòng thủ của họ có trụ vững trước những đòn tấn công phối hợp từ drone giá rẻ và tên lửa đạn đạo hay không? "Vỏ quýt dày có móng tay nhọn", Iran đã dùng công nghệ thô sơ để xuyên thủng lá chắn của Mỹ, buộc Trung Quốc phải nhìn nhận lại việc bảo vệ các bến cảng và sân bay trọng yếu của mình.

Eo biển Đài Loan và bóng ma của những bầy đàn Drone

Trong bất kỳ kịch bản xung đột Mỹ - Trung nào, Đài Loan luôn được xem là ngòi nổ tiềm tàng nhất. Tại đây, các nhà phân tích nhận thấy Trung Quốc đã xây dựng một quân đội "lưỡng tính": vừa có vũ khí chính xác cao để đối đầu với Mỹ, vừa có khả năng tác chiến drone số lượng lớn như Iran. Với vị thế là "công xưởng drone" của thế giới, các nhà máy dân sự Trung Quốc có thể chuyển hướng sản xuất để cho ra lò hàng tỷ chiếc máy bay không người lái vũ trang mỗi năm.

Tuy nhiên, cuộc chiến tại Iran cho thấy drone không chỉ là vũ khí tấn công mà còn là công cụ phòng thủ cực kỳ hiệu quả. Đô đốc Samuel Paparo, chỉ huy Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, đã đưa ra chiến lược "biến eo biển Đài Loan thành một địa ngục không người lái". Mỹ và Đài Loan có thể sử dụng hàng ngàn drone trên không, trên mặt nước và dưới lòng biển để đánh chìm các tàu chở quân của PLA. "Một con sâu làm rầu nồi canh", một chiếc drone rẻ tiền hoàn toàn có thể phá hủy một tàu chiến trị giá hàng tỷ đô la cùng hàng ngàn binh sĩ. Đây chính là yếu tố răn đe khiến Mỹ phải thận trọng tại eo biển Hormuz, và chắc chắn Bắc Kinh cũng đang đau đầu giải bài toán này.

Kinh nghiệm thực chiến: Khoảng cách giữa "Hổ giấy" và "Mãnh hổ"

Một điểm yếu cố hữu mà Trung Quốc không thể phủ nhận chính là: Thiếu kinh nghiệm thực chiến. Kể từ năm 1979 đến nay, quân đội Trung Quốc chưa từng trải qua một cuộc thử lửa thực sự nào. Ngược lại, quân đội Mỹ đã kinh qua hàng loạt chiến dịch tại Iraq, Afghanistan, Kosovo và hiện nay là Iran. "Gừng càng già càng cay", những binh sĩ Mỹ đã nếm trải mùi thuốc súng, đã mất đi đồng đội và biết cách điều chỉnh chiến thuật ngay trong làn đạn.

Lịch sử chiến tranh Triều Tiên là một bài học nhãn tiền: Khi đó, Trung Quốc sở hữu những chiếc MiG-15 hiện đại hơn, nhưng các phi công Mỹ với kinh nghiệm từ Thế chiến II vẫn chiếm ưu thế trên bầu trời bằng những chiếc F-86 lạc hậu hơn. Bài học rút ra là: "Một phi công xuất sắc trên một chiếc máy bay bình thường luôn đánh bại một phi công bình thường trên một chiếc máy bay xuất sắc". Sự linh hoạt và bản lĩnh của người lính mới là yếu tố xoay chuyển cục diện.

Khi xung đột địa phương trở thành cơn ác mộng toàn cầu

Cuối cùng, chiến sự Iran cho thấy một thực tế phũ phàng: Chiến tranh giữa các cường quốc không bao giờ là những chiến dịch "sạch sẽ" hay kết thúc chóng vánh trong một đêm. Khả năng Iran gây rối loạn chuỗi cung ứng toàn cầu và tận dụng các điểm nghẽn giao thương là lời cảnh báo cho Bắc Kinh.

Một khi kịch bản Đài Loan xảy ra, nó sẽ lập tức kéo theo sự sụp đổ của thương mại toàn cầu, dòng chảy năng lượng và sự can thiệp của các bên thứ ba theo những cách không thể lường trước. "Sai một li, đi một dặm", những tính toán chính trị dựa trên thắng lợi quân sự thuần túy thường không đem lại kết quả bền vững. Trung Quốc đang nhìn vào Iran để thấy rằng: Áp lực quân sự không đồng nghĩa với một giải pháp chính trị lâu dài, và thành công trên chiến trường đôi khi chỉ là khởi đầu cho một mớ hỗn độn lớn hơn.