Tương lai chính trị của ông Thaksin sau khi ra tù

[goodidea]

Sau khi ông Thaksin ra tù, đảng Pheu Thai đứng trước lựa chọn vẫn để ông đóng vai trò dẫn dắt, hay chuyển hướng sang thế hệ lãnh đạo trẻ.

Cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, 76 tuổi, sáng 11/5 được phóng thích khỏi nhà tù trung tâm Klong Prem ở Bangkok trước thời hạn và sẽ đeo thiết bị giám sát điện tử thêm 4 tháng quản chế.

Hình ảnh hàng trăm người ủng hộ mặc áo đỏ và reo hò mừng rỡ khi thấy ông Thaksin bước ra từ cổng nhà tù cho thấy người đàn ông này vẫn có sức ảnh hưởng lớn tại Thái Lan, dù đã dành phần lớn thời gian suốt 20 năm qua sống lưu vong và 8 tháng gần đây ở trong tù.

Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Dù vậy, gia tộc Shinawatra và đảng Pheu Thai của ông vẫn gần như thống trị chính trường Thái Lan gần hai thập kỷ qua, với 4 người lên làm thủ tướng và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri vùng nông thôn, những người thường mặc áo đỏ biểu tượng cho phong trào.

Trong những ngày gần đây, việc ông được phóng thích sớm là tin tức gây chú ý lớn ở Thái Lan. Đảng Pheu Thai đã tuyên bố Thaksin từ nay sẽ lui về hậu trường, nhưng điều đó vẫn không thể ngăn cản giới truyền thông suy đoán sôi nổi về vai trò của ông trong chính trường Thái Lan sau này.


Cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra được chào khi ra khỏi nhà tù trung tâm Klong Prem ở Bangkok ngày 11/5. Ảnh: Reuters

Điều này không phải không có cơ sở. Kể từ khi đắc cử thủ tướng vào tháng 1/2001, Thaksin, một tỷ phú tự thân, đã tìm cách tái định hình đất nước và giành được sự ủng hộ rộng rãi của tầng lớp lao động Thái Lan.

Với sự ủng hộ của cử tri vùng nông thôn, đảng Pheu Thai và các tiền thân trước đó của tổ chức chính trị này đã liên tiếp giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử. Tuy nhiên, trong mắt tầng lớp tinh hoa thân quân đội và hoàng gia ở Thái Lan, đường lối dân túy của ông bị coi là mối đe dọa đối với trật tự xã hội truyền thống.

Điều đó đã dẫn đến những phán quyết bất lợi của Tòa án Hiến pháp Thái Lan nhắm vào các đồng minh của Thaksin, các cuộc biểu tình bạo lực trên đường phố và một cuộc đảo chính quân sự vào năm 2014.

Nhưng Thaksin không chịu lùi bước. Dù phải sống lưu vong, ông vẫn tiếp tục điều hành đảng của mình từ nước ngoài. Sau khi đạt "thỏa hiệp lớn" với các đối thủ thuộc phe bảo thủ, ông đã về nước vào năm 2023 để trực tiếp lãnh đạo đảng một khi lực lượng này quay trở lại nắm quyền.

Theo bình luận viên Janathan Head của BBC, ông Thaksin dường như không thể chấp nhận việc lùi về hậu trường, bất chấp những tuyên bố rằng ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho các cháu của mình.

Nhưng trong hơn một năm qua, chính trường Thái Lan đã chứng kiến rất nhiều biến động. Ông Thaksin bị bỏ tù hồi tháng 9 năm ngoái, sau khi Tòa án Tối cao Thái Lan phán quyết rằng 6 tháng ông ở trong bệnh viện cảnh sát sau khi về nước chỉ là khoảng thời gian trốn tránh thi hành án tù.

Phán quyết này được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi chính phủ liên minh do đảng Pheu Thai lãnh đạo sụp đổ và Tòa án Hiến pháp cách chức thủ tướng của con gái ông, bà Paetongtarn Shinawatra, sau bê bối liên quan đến cuộc điện đàm bị rò rỉ giữa bà với lãnh đạo Campuchia Hun Sen về việc giải quyết tranh chấp biên giới hai nước.

Trong khi ông Thaksin ngồi tù, đảng Pheu Thai đã chứng kiến kết quả bầu cử tồi tệ nhất từ trước đến nay trong cuộc tổng tuyển cử tháng 2. Đảng này bị đẩy xuống vị trí thứ ba, sau đảng Nhân dân cải cách và bị lu mờ bởi đảng Bhumjaithai. Pheu Thai buộc phải chấp nhận vị trí đối tác liên minh nhỏ trong chính phủ mới của Thủ tướng Anutin Charnvirakul.

Theo nhà phân tích chính trị Ken Lohatepanont, ông Thaksin sau khi ra tù sẽ bước vào môi trường chính trị mới.

"Pheu Thai đã bị gạt ra ngoài lề, giờ đây chỉ được xem là một đảng tầm trung. Thách thức mà ông Thaksin và đảng của mình phải đối mặt có quy mô khác hẳn so với trước đây", Lohatepanont cho hay.

Sau khi kết thúc 4 tháng quản chế, ông Thaksin hoàn toàn có thể quay trở lại chính trường. Tuy nhiên, Pheu Thai giờ đây sẽ phải quyết định liệu sự trở lại của ông Thaksin sẽ là "liều thuốc kích thích" cho đảng, hay họ sẽ phải tập trung hơn vào thế hệ lãnh đạo trẻ, Ken đánh giá.

Dù vậy, sự nổi tiếng của Thaksin vẫn được thể hiện rõ ràng bên ngoài nhà tù, nơi những người ủng hộ ông đã tập trung. Một trong số họ, Maysa Lombuarot, đã lái xe 700 km để chứng kiến khoảnh khắc cựu thủ tướng được tự do.

"Hôm nay tôi mang đến cho ông ấy 20 kg vải. Tôi biết ông ấy thích chúng. Giờ ông ấy đã tự do, tôi muốn ông ấy ăn thứ gì đó ngon lành", Maysa nói, thêm rằng hy vọng ông Thaksin sẽ tiếp tục sự nghiệp chính trị của mình.

"Tôi muốn ông ấy giúp đỡ đất nước, giúp đỡ những người đang phải chịu đựng rất nhiều hiện nay. Chỉ có ông ấy mới có thể thực hiện những gì ông ấy đã hứa", Maysa tiếp tục.

VietBF@sưu tập