Bác sĩ Anthony Fauci đã vượt qua thời hạn pháp lý 5 năm đối với khả năng bị truy tố vì cáo buộc khai gian trước Quốc hội liên hệ tới tài trợ nghiên cứu nguy hiểm tại Vũ Hán, Trung Cộng. Nhưng theo một trang báo đăng, ông vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi nguy cơ pháp lý.
Ngày 11 tháng 5 năm 2021, Fauci khai trước một ủy ban Thượng viện rằng ông không tài trợ cho nghiên cứu “gain-of-function” liên hệ tới việc biến đổi gene coronavirus tại cùng thành phố nơi đại dịch COVID-19 khởi phát, trong lúc ông tìm cách bác bỏ giả thuyết “rò rỉ phòng thí nghiệm” hiện nay đã trở thành giả thuyết được nhiều người chấp nhận.
Các bằng chứng sau đó cho thấy điều ngược lại.
Theo các nguồn tin, cựu viên chức hàng đầu về bệnh truyền nhiễm của Hoa Kỳ vẫn có thể đối diện những cáo buộc khác liên hệ tới các lời khai gây tranh cãi ít được biết tới hơn hoặc các hành vi bị cáo buộc kéo dài gần hơn tới hiện tại, gồm cả cáo buộc âm mưu, dù cáo buộc nổi tiếng nhất chưa bị truy tố.
“Trách nhiệm đối với các hành vi sai trái trong thời đại đại dịch là điều không thể thương lượng,” một viên chức chính quyền Tổng thống Trump nói với New York Post.
“Chính quyền này đang tích cực xem xét mọi con đường pháp lý để buộc mọi cá nhân, tổ chức, cơ quan và viên chức chính phủ có thể liên hệ tới các sai phạm trong thời kỳ COVID phải chịu trách nhiệm.”
Áp lực đòi truy tố Fauci gia tăng tháng trước sau khi cựu cố vấn cao cấp của ông là David Morens bị truy tố với cáo buộc vi phạm pháp luật nhằm che giấu nguồn gốc COVID-19.
Morens hiện đối diện một cáo buộc âm mưu, hai cáo buộc tiêu hủy hoặc giả mạo hồ sơ và hai cáo buộc che giấu hoặc loại bỏ hồ sơ.
Thượng nghị sĩ Rand Paul của Kentucky, người mà Fauci bị cáo buộc đã nói dối về việc tài trợ cho các thí nghiệm tại Viện Virus học Vũ Hán liên hệ tới ít nhất ba coronavirus khác với COVID-19, trong tuần qua đã nhiều lần nhắc tới thời hạn pháp lý này trên mạng xã hội.
Ông Paul đã ba lần chuyển hồ sơ Fauci sang Bộ Tư Pháp để yêu cầu truy tố hình sự và thu hút nhiều chú ý cùng sự bất mãn từ các nhân vật chống Fauci cho rằng ông đang thoát khỏi công lý.
“Dù Bộ Tư Pháp có quyết định truy tố Fauci hay không, tôi sẽ không dừng lại,” ông Paul viết hôm thứ Hai. “Thực tế, cuối tuần này tôi sẽ tổ chức một phiên điều trần với người tố giác. Có thể người dân Hoa Kỳ cuối cùng sẽ có được các câu trả lời họ tìm kiếm.”
Một vấn đề làm phức tạp khả năng truy tố Fauci là việc cựu Tổng thống Joe Biden ngày 19 tháng 1 năm 2025 đã ban lệnh ân xá cho ông đối với các hành vi trong 10 năm trước đó.
Tổng thống Trump hồi tháng 12 tuyên bố lệnh ân xá này cùng nhiều lệnh khác được ký bằng autopen là vô hiệu, nhưng Bộ Tư Pháp chưa kiểm nghiệm lập luận đó trước tòa. Lập luận này dựa trên quan điểm cho rằng Biden suy giảm tinh thần nghiêm trọng tới mức không thể tự phê chuẩn các lệnh ân xá.
Giai đoạn cuối cùng mà Fauci có thể bị truy tố liên hệ tới lời khai với Rand Paul diễn ra giữa lúc Bộ Tư Pháp thay đổi lãnh đạo, khi Tổng thống Trump sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi và bổ nhiệm Todd Blanche làm quyền Bộ trưởng Tư pháp ngày 2 tháng 4 năm 2026.
Hiện chưa rõ sự thay đổi này ảnh hưởng thế nào tới việc đánh giá trách nhiệm pháp lý của Fauci.
Một nguồn tin cho biết bên trong chính quyền Tổng thống Trump, Fauci hiện không được xem là mục tiêu ưu tiên hàng đầu. Một số người trong chính quyền xem Fauci ít trách nhiệm hơn cựu giám đốc NIH Francis Collins và Peter Daszak, chủ tịch EcoHealth Alliance, người từng chuyển $750,000 Mỹ kim từ cơ quan của Fauci tới Viện Virus học Vũ Hán.
Justin Goodman, phó chủ tịch White Coat Waste Project, nói với New York Post rằng ông tin Fauci vẫn có thể bị truy tố liên bang vì cáo buộc khai gian trước Quốc hội năm 2024 về việc không sử dụng email cá nhân cho công việc của NIH.
Goodman nói White Coat Waste đã lấy được các email qua Đạo luật Tự do Thông tin cho thấy Fauci từng yêu cầu một ký giả Washington Post lấy địa chỉ Gmail cá nhân của ông để thảo luận về vụ bê bối liên hệ tới thí nghiệm trên chó săn beagle.
Ông Goodman nói thời hạn pháp lý 5 năm đối với lời khai năm 2024 sẽ kéo dài tới năm 2029.
Ông cũng nói rằng ở cả cấp liên bang và tiểu bang vẫn còn các cơ hội để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Fauci về việc che giấu COVID, đồng thời cho rằng các tiểu bang cũng có thể có cơ hội truy tố ông liên hệ tới các phát biểu trong nhiều năm qua.
Các tội danh cấp tiểu bang không nằm trong phạm vi lệnh ân xá liên bang.
“Vẫn còn những cơ hội khác. Chúng ta chỉ cần những người có ý chí chính trị để theo đuổi việc đó,” Goodman nói.
New York Post cho biết họ đã liên lạc với nhiều người từng làm việc với Fauci nhưng chưa nhận được phản hồi.