Ẩn ý của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi nhắc đến 'bẫy Thucydides' với Tổng thống Mỹ Donald Trump

[therealrtz]

Câu hỏi này gợi nhớ đến nhà sử học, vị tướng Hy Lạp cổ đại Thucydides, người cho rằng nguyên nhân của cuộc chiến tranh Peloponnesian xé nát Hy Lạp cổ đại là do sự trỗi dậy của Athens, đe dọa quyền lực của Sparta.

“Bẫy Thucydides” sau đó được dùng để chỉ một cuộc xung đột nảy sinh khi một cường quốc đang lên thách thức một cường quốc đang thống trị.

Thuật ngữ này được gắn với quan hệ Mỹ - Trung bởi giáo sư Graham Allison của Đại học Harvard, một người thường xuyên đến thăm Trung Quốc.

Năm 2017, ông viết rằng “trừ khi Trung Quốc sẵn sàng thu hẹp những kỳ vọng của mình hoặc Washington có thể chấp nhận trở thành cường quốc số hai ở Thái Bình Dương, thì một cuộc xung đột thương mại, một cuộc tấn công mạng hoặc một tai nạn trên biển có thể nhanh chóng leo thang thành chiến tranh toàn diện”.

Việc ông Tập Cận Bình nhắc đến “cái bẫy” trong bài phát biểu mở đầu cuộc gặp với ông Trump đã gửi đi một thông điệp rõ ràng về sự ổn định mà nhà lãnh đạo Trung Quốc hy vọng sẽ thấy trong quan hệ hai nước.

Câu hỏi đặt ra hiện nay là “liệu Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua cái gọi là ‘bẫy Thucydides’ và tiên phong trong một mô hình mới về quan hệ giữa các cường quốc hay không”, Chủ tịch Trung Quốc nói.

“Liệu chúng ta có thể chung tay giải quyết các thách thức toàn cầu và tạo thêm ổn định cho thế giới. Liệu chúng ta có thể mang lại hạnh phúc cho nhân dân hai nước, cho tương lai, vận mệnh của nhân loại, và cùng nhau tạo nên một tương lai tươi sáng cho quan hệ song phương. Có thể nói, đây là những câu hỏi của lịch sử, câu hỏi của thế giới và câu hỏi của nhân dân”, ông Tập nói. “Đây cũng là những câu trả lời của thời đại mà ngài và tôi, với tư cách là lãnh đạo của các cường quốc, cần cùng nhau trả lời”.

Đây không phải là lần đầu tiên ông Tập Cận Bình đề cập đến hình ảnh “cái bẫy”. Ông đã nêu vấn đề này trong chuyến đi đến Washington năm 2015. Khi đó, ông lập luận rằng, cái bẫy như vậy sẽ xuất hiện nếu các quốc gia “mắc phải sai lầm chiến lược”, theo một bài báo của truyền thông nhà nước Trung Quốc.

Cũng tại cuộc hội đàm sáng 14/5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề cập đến một thuật ngữ mới: “Mối quan hệ chiến lược ổn định mang tính xây dựng”.

Thuật ngữ này cho thấy nỗ lực của hai bên nhằm định hình lại mối quan hệ đầy biến động trong những năm gần đây, thành một mối quan hệ trong đó sự cạnh tranh và hợp tác được quản lý và dự đoán dễ dàng hơn.

Ông cho biết, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí thiết lập “mối quan hệ chiến lược ổn định mang tính xây dựng” làm định hướng mới cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa.

“Sự ổn định chiến lược mang tính xây dựng đặc trưng chủ yếu bởi sự hợp tác, với sự cạnh tranh được điều tiết tốt, với những khác biệt có thể xử lý được, và hòa bình có thể dự đoán được”, ông Tập Cận Bình nói.

Mối quan hệ này “không chỉ là một khẩu hiệu; nó phải là một hành động hướng tới cùng một mục tiêu từ cả hai phía”, ông nói thêm.