Đột kích - con dao hai lưỡi chống hải tặc

Hai vụ đột kích "như trong phim" giải cứu thuỷ thủ của Hàn Quốc và Malaysia tuần trước có thể mở đầu cho xu hướng sử dụng vũ lực chống hải tặc, nhưng giải pháp này cũng mang nhiều rủi ro lớn.

Sau vụ đột kích làm nức lòng dư luận trong nước hôm thứ sáu tuần trước, Hàn Quốc hôm qua cho công bố đoạn băng video quay cảnh lính biệt kích của hải quân nước này đổ bộ tàu bị cướp biển cầm giữ trên biển Ảrập, tiêu diệt 8 hải tặc và giải cứu toàn bộ thuỷ thủ đoàn 21 người.

Đặc nhiệm Hàn Quốc đột kích chống cướp biển trên tàu Samho Jewelry. Ảnh: AP

Hàn Quốc đã sử dụng một khu trục hạm và một máy bay trực thăng yểm trợ hàng chục biệt kích tham gia sứ mệnh giải cứu này. Đại tá Lee Bung-woo, phát ngôn viên Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc nhấn mạnh: "Chiến dịch này thể hiện rằng sự mạnh mẽ của chính phủ chúng tôi sẽ không bao giờ thương lượng với những tên cướp biển".

Cũng trong ngày thứ sáu tuần trước, hải quân Malaysia lặp lại thành công của biệt kích Hàn Quốc khi họ giải cứu an toàn một tàu chở hoá chất và 23 thuỷ thủ từ tay cướp biển Somalia, đồng thời bắt giữ 7 tên hải tặc. Trước đó, một số nước khác cũng tổ chức đột kích giải cứu các tàu bị hải tặc Somali chiếm giữ, nhưng thường chỉ được thực hiện chỉ vài giờ sau khi cướp biển đổ bộ hoặc sau khi thuỷ thủ đoàn đã tự khoá mình trong các phòng an toàn trên boong.

Sự kiện Hàn Quốc và Malaysia liên tiếp mở các vụ đột kích táo bạo, bắn chết tại chỗ nhiều cướp biển và giải cứu an toàn cho các thuỷ thủ bị bắt, cho thấy hải quân các nước đang thực thi chiến thuật cứng rắn hơn với hải tặc. Nhưng động thái này cũng đang đối mặt với việc những tên cướp biển vùng Đông Phi gia tăng việc sử dụng thuỷ thủ đoàn làm "lá chắn sống".

Con dao hai lưỡi

Alan Cole, người đứng đầu chương trình chống cướp biển của Liên Hợp Quốc cho rằng, vụ đột kích của hải quân Hàn Quốc và Malaysia có thể bắt đầu cho xu hướng sử dụng lực lượng đặc nhiệm vì các nước đã quá mệt mỏi với các chiến thuật khác không hiệu quả.

"Thường thì lực lượng hải quân lui lại phía sau để hải tặc đưa tàu bị cướp về Somali. Tôi nghĩ việc Hàn Quốc và Malaysia quyết định có hành động cứng rắn hơn, đơn giản vì những tên cướp biến đang ngày càng trở nên liều lĩnh", AP dẫn nhận định của David Johnson, chuyên gia phân tích rủi ro của Anh. Cũng theo ông, hải tặc Somali sẽ thay đổi chiến thuật và sử dụng con tin làm lá chắn sống nếu hải quân các nước tiếp tục sử dụng giải pháp đột kích.

Trong khi đó, hải quân EU vốn đang có 4 tàu tham gia tuần tra chống cướp biển ngoài khơi Đông Phi khẳng định, họ sẽ không đột kích các tàu bị hải tặc khống chế, vì hành động này có thể gây nguy hiểm thêm cho mạng sống các con tin. Phát ngôn viên lực lượng này Paddy O'Kennedy cho biết thêm, bất cứ khi nào người của họ tiếp cận các tàu bị hải tặc chúng đều doạ sẽ giết con tin.

Rủi ro của các vụ đột kích tàu bị cướp biển tấn công có thể được minh hoạ bằng cái chết của thuyền trưởng người Pháp Florent Lemacon và 4 con tin khác ngoài khơi bờ biển Somali, tháng 4/2009. Biệt kích Pháp khi đó quyết định tấn công và dẫn đến vụ đọ súng với hải tặc. Cuộc điều tra sau đó phát hiện thuyền trưởng Lemacon thiệt mạng vì một viên đạn của chính quân đội Pháp.

Ngay sau vụ biệt kích Hàn Quốc ra tay, các băng nhóm cướp biển Somali cũng tuyên bố sẽ giết chết bất cứ thuỷ thủ Hàn Quốc nào mà chúng bắt được trong tương lai để trả thù. "Chúng tôi sẽ không nhận tiền chuộc từ các tàu của Hàn Quốc nữa mà sẽ thiêu huỷ chúng và giết hết thuỷ thủ. Hàn Quốc đã tự gây rắc rối cho mình khi sát hại những người anh em của chúng tôi", một cướp biển tự xưng là Mohamed tuyên bố với Reuters.

Trong khi đó, bất chấp việc lực lượng hải quân quốc tế tăng cường tuần tra trấn áp, cướp biển Somali vẫn hoạt động ngày càng mạnh. Theo thống kê của Văn phòng hàng hải quốc tế (IMB), trong số 53 tàu bị cướp biển tấn công trên toàn thế giới năm ngoái thì có 49 tàu bị cướp ngoài khơi Somali. Nguy hiểm hơn là cướp biển Somali đang mở rộng khu vực hoạt động ngày càng xa bờ.

Theo các chuyên gia, giải pháp thực sự để chấm dứt nạn hải tặc Somali là thiết lập hoà bình và sự ổn định trên đất liền. Quan điểm này được nhiều chuyên gia ủng hộ, trong đó có IMB. "Tất cả các biện pháp chống hải tặc thực hiện trên biển đều bị kém hiệu quả do thiếu một chính quyền có trách nhiệm ở Somali, nơi xuất phát của những tên cướp biển và cũng là nơi chúng đưa các tàu bị cướp về giam giữ", báo cáo của IMB nhấn mạnh.

Đình Nguyễn
Theo vnexpress