Thỏ của Tàu là biến thành mèo ở Việt Nam

Làm thế nào mà Thỏ của Tàu là biến thành mèo ở Việt Nam

Trong lúc nhiều nơi ở Á châu đón mừng Năm Thỏ (Thố), thì Việt Nam bày tỏ sự độc lập với tính ưu thế của văn hoá Trung Hoa và đánh dấu sự bắt đầu mới như là Năm Mèo (Mão).

Hai nước cộng sản này vẫn là hai nước đồng minh có chung ý thức hệ cộng sản và cũng đã tiến hành sự chuyển hướng tương tự nhắm đến một nền kinh tế thị trường.

Nhưng mối quan hệ này nhắc nhỡ đến những mâu thuẩn và gợi lên mối cảm xúc mạnh mẽ ở Việt Nam, nơi mà nhiều người dân vẫn nhắc một cách đắng cay đến 1.000 năm bị người Tàu đô hộ và gần đây hơn, là cuộc chiến biên giới năm 1979.

Mặc dù cái đất nước nhỏ bé hơn vẫn có nhiều ngôn ngữ, văn hoá và truyền thống Trung Hoa, nhưng đất nước này vẫn cảm nhận một nhu cầu mạnh mẽ là phải tự tách ra khỏi cái nước láng giềng vĩ đại này.

Hai nước có chung với nhau 10 trong 12 con giáp – chuột, cọp, rồng, rắn, ngựa, dê, khỉ, gà, chó và heo. Nhưng người Việt Nam thay con thỏ bằng con mèo và con bò bằng con trâu.

Lịch... Tàu. Nguồn: Onthenet

Một cách chính xác tại sao người Việt Nam chọn con mèo và con trâu thì không được biết cho rõ ràng, nhưng nhiều học giả nói rằng điều này bắt đầu với những huyền thoại khởi đầu của lịch thiên văn.

Một trong những chuyện lan truyền trong nhân gian kể rằng ông Bụt mời loài vật tham dự một cuộc đua vượt sông và 12 động vật nào qua sông trước hết sẽ được vinh danh bằng cách được đưa vào lịch.

Không có khả năng bơi, những người bạn thân thiết mèo và chuột quyết định đi nhờ trên lưng bò. Nhưng khi gần đến đích, chú chuột hai mặt hất chú mèo xuống nước – và cả hai trở thành kẻ thù của nhau kể từ ngày đó.

Người Việt kể lại chuyện này có khác một tí. Theo người Việt, chính là Ngọc Hoàng (Jade Emperor), một vị thần trong đạo Lão là người đúng ra tổ chức cuộc thi. Và trong phiên bản Việt Nam, mèo biết bơi.

“Có nhiều cách giải thích dựa vào văn hoá và nhân chủng,” một chuyên gia về lịch sử Việt Nam ở trường Ecole Pratique des Hautes Etudes ở Paris ông Philippe Papin nói.

Nhưng vì nhiều điều của người Việt Nam hôm nay có nguồn gốc Trung Hoa, sự giải thích có thể chấp nhận được nằm trong ngôn ngữ, theo ông.

“Tiếng Hoa thỏ là “mao”, phát âm như “meo” trong tiếng Việt, và có nghĩa là con mèo. Khi cái âm thanh của chữ này thay đổi, cái nghĩa cũng thay đổi theo,” ông Papin nói.

Không cần biết sự khác biệt đó bắt đầu như thế nào, người Việt Nam hôm nay chẳng ai muốn mười hai con giáp của họ phải giống đúc như mười hai con giáp của Trung Quốc.

“Đối với người Việt Nam, đó là vấn đề danh dự quốc gia, không bắt chước Trung Quốc một cách hoàn toàn,” ông Benoit de Treglode của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á châu Đương đại ở Băng-Cốc, Thái Lan nói.

“Hình thức phân biệt này trong sự bắt chước có thể tìm thấy trong khắp nền văn hoá Việt,” ông nói thêm.

Chính trị cũng đóng một vai trò khi sự xục xịch giữa Bắc Kinh và Hà Nội ngày càng gia tăng về vấn đề tranh chấp lãnh thổ đã kéo dài trước đây.

Lịch... Ta. Nguồn: Onthenet

“Chúng tôi không biết một cách thấu đáo chuyện chọn lựa 12 con vật này đã xảy ra như thế nào,” Đào Thanh Huyền, một nhà báo độc lập ở Hà Nội nói.

Nhưng “giờ đây hai tiếng “Trung Quốc” và “Trung Hoa” có thể trở nên một nguồn tranh luận hay ngay cả đưa đến chuyện tranh cãi, nhiều người Việt lấy làm vui khi không giống như người láng giềng của họ, ngay cả việc hơi khùng chút là xem những chuyện này quá nghiêm trọng như thế.”

Hoàng Phát Triều, một diễn viên đã về hưu nói lòng yêu nước của ông đơn giản làm ông thích mèo hơn thỏ.

“Đa số người Việt Nam là nông dân,” ông Triều 76 tuổi nói. “Con thỏ chả có gì dính dáng với nông dân Việt Nam, trong lúc mèo bao giờ cũng là người bạn tốt của người nông dân, cố gắng bắt chuột phá hoại mùa màng.”

Cùng lúc Việt Nam đánh dấu Tết Âm Lịch hôm thứ Năm, những ai sinh trong hai năm Chuột, Ngựa và Gà cần cẩn thận không là người đầu tiên đạp đất (xông nhà trước) – vì người ta tin điều này sẽ mang đến điều xui xẻo cho cả năm.

“Theo giới bói toán thì năm nay là một năm bình thường,” Huyền nói. Nhưng bà ta hy vọng là chồng và con, cả hai đều tuổi con Chó, sẽ có một năm mới thích thú hơn sự tiên đoán nhạt phèo, chán ngắt kia.

“Ai cũng biết làm thế nào mà mèo và chó vẫn sống hòa thuận,” bà Huyền nói, chứng minh rằng sự mong muốn đi coi bói và mong điều tốt lành sẽ đến với mình là bản tính chung của con người.

Chuyện coi bói đầu năm và ước mong đều tốt lành sẽ đến với mình này, thì tối thiểu, cả người Hoa cũng như người Việt đều giống như nhau.

© DCVOnline
Theo DPA