Nghi án bom chùm tại Libya

Các tổ chức Nhân quyền có trụ sở tại Libya đã tố cáo quân đội của ông Gaddafi sử dụng bom chùm để tấn công lực lượng nổi dậy tại thành phố bị bao vây Misrata.

Bom chùm khi nổ tạo thành rất nhiều bom bi nhỏ có thể gây sát thương trên diện rộng và nó đã bị cấm sử dụng ở hơn 100 quốc gia trên thế giới thông qua công ước không sử dụng bom chùm và đã trở thành một luật ràng buộc của quốc tế trong năm 2010. Libya là một trong những quốc gia không ký lệnh cấm sử dụng bom chùm cùng với Mỹ, Israel, Nga và Trung Quốc.

Ngày 15/4, đại diện Human Rights Watch và một nhiếp ảnh gia tại Libya cho biết, đã chứng kiến ít nhất 3 vụ nổ bom chùm tại khu dân cư ở Misrata. Theo họ, ít nhất 8 người đã thiệt mạng. "Hành động này tạo ra nguy cơ lớn cho dân thường", người đại diện nói.

Các mảnh vỡ của bom chùm tìm thấy ở Misrata cho thấy những quả bom này được sản xuất tại Tây Ban Nha, 1 năm trước khi Công ước cấm sử dụng bom chùm được thông qua. Hiện không có bình luận ngay từ Tây Ban Nha về nguồn gốc của quả bom.

Việc ông Gaddafi có sử dụng bom chùm tại Misrata hay không vẫn còn là điều gây tranh cãi.

Steve Goose, Giám đốc vũ khí của Tổ chức nhân quyền bình luận rằng: "Thật kinh hoàng khi ông Gaddafi sử dụng loại vũ khí sát thương diện rộng này, đặc biệt lại là trong một khu vực dân cư đông đúc".

Chính quyền Libya đã bác bỏ lời cáo buộc. Phát ngôn viên Chính phủ Ibrahim Moussa đã thách thức các nhóm nhân quyền "chứng minh điều đó".

Trong buổi trả lời phóng viên ông nói rằng: "Hoàn toàn không có chuyện đó, bọn họ muốn buộc tội chúng tôi để chúng tôi nhanh chóng từ chức. Tuy nhiên, điều này là không thể, tất cả các bằng chứng chống lại chúng tôi sẽ được điều tra trong một thời gian ngắn và chúng tôi thách họ có thể tìm ra bằng chứng về việc này".

Ngày 13/4, ông Conn Hallinan, chuyên gia của Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại Mỹ cho biết, khi kiểm tra vết máu của những người bị thương trên xe tăng ở Libya, có bằng chứng khẳng định liên quân đã sử dụng vũ khí chứa urani nghèo.

Thậm chí, ông Hallinan cho biết, trong 24 giờ đầu của cuộc chiến ở Libya, quân đội Mỹ, Anh và Pháp đã thả hàng chục quả bom và bắn hàng chục quả tên lửa hành trình, tất cả đều mang đầu đạn urani nghèo.

Một vấn đề đặt ra rằng, liệu cáo buộc này của NATO phải chăng để xoá bỏ tội ác sử dụng vũ khí chứa urani nghèo?

Lan Giang (theo BBC, Aljazeera, Xinhua)