'Hoa nhài' sẽ 'chết héo' ở thế giới Arab

Tarek Amara, chuyên gia phân tích của Reuters khẳng định, các nước Arab chắc chắn sẽ trụ vững sau mọi biến loạn của “cách mạng hoa nhài”.

Ông dẫn chứng, từ sau khi ông Mubarak bị trục xuất khỏi Cairo hồi tháng 2, đến nay các lãnh đạo trong thế giới Arab vẫn nắm chắc chiếc ghế quyền lực của mình.

Tại Syria, Chính phủ của Tổng Thống Bashar al-Assad vừa thông qua dự luật bãi bỏ luật khẩn cấp áp dụng gần nửa thế kỷ ở Syria, nhượng bộ yêu sách chính của những người chống Chính phủ biểu tình trên cả nước này nhiều tuần qua.

Luật khẩn cấp của Syria cấm các cuộc biểu tình, hạn chế truyền thông và cho phép nghe lén.

Ngoài ra, hãng thông tấn chính thức của Syria SANA cho hay, Chính phủ Syria cũng sẽ giải tán tòa án an ninh xét xử tù nhân chính trị và thông qua một dự luật cho phép biểu tình ôn hòa.

Bất chấp sự nhượng bộ của Chính phủ, làn sóng nổi dậy vẫn kiên quyết gây náo loạn thành phố Banias. Lãnh đạo đối lập còn tuyên bố sẽ không chấm dứt biểu tình nếu các yêu sách khác không được đáp ứng, trong đó có việc giải phóng tù nhân chính trị, tự do ngôn luận và thiết lập hệ thống đa đảng.

“Tất cả chỉ là dối trá. Những người biểu tình sẽ không ngừng chiến đấu cho tới khi Chính phủ chấp thuận mọi yêu cầu của chúng tôi”, Haitham Maleh, lãnh đạo phe nổi dậy, một thẩm phán về hưu nhấn mạnh.

Nhiều người biểu tình tại Syria.

Tuy nhiên, sự cương quyết của lực lượng biểu tình không kéo dài được bao lâu. Vài giờ sau khi Chính phủ thông qua dự luật bãi bỏ luật khẩn cấp, cảnh sát Syria bắt được Mahmoud Issa, một trong những lãnh đạo của phe nổi dậy.

Các nhà hoạt động vì nhân quyền cũng cho hay, ít nhất ba người biểu tình bị bắn chết ngày 19/4, trong khi hãng thông tấn SANA đưa tin, bốn người biểu tình, hai cảnh sát và hai tay súng giấu mặt thiệt mạng trong cuộc giao tranh hôm qua.

Trong khi đó, tại Yemen, cảnh sát bắt đầu nổ súng vào dòng người biểu tình tại thành phố Sanaa và Taiz, làm ít nhất ba người thiệt mạng. Riêng tại Sanaa, đạn pháo khiến hai người mất mạng và gần 100 người khác bị thương.

Cùng lúc, tại Libya, sau hơn một tháng “ròng rã” can dự tại quốc gia Bắc Phi, NATO vẫn chưa tìm được lối thoát dù từng chắc chắn sẽ đánh bật lãnh đạo Libya bằng một chiến dịch không kích. Ông Gaddafi vẫn trụ vững tại khu vực phía Đông của Libya và nắm quyền kiểm soát cảng phía Tây thành phố Misrata.

Theo nhiều nguồn tin, NATO đang nỗ lực ủng hộ phe nổi dậy bằng mọi cách nhằm lật đổ ông Gaddafi. Tuy nhiên, giới chức khối này thừa nhận, giải pháp này khó có thể mang lại hiệu quả. Paris còn cho rằng, phương Tây đánh giá quá thấp khả năng tác chiến của ông Gaddafi.

Chiến dịch không kích của liên quân không lật đổ được chế độ Gaddafi.

Không chỉ vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, với con số thương vong ngày càng tăng cũng như thảm họa nhân đạo rình rập, chiến dịch quân sự của phương Tây chỉ khiến cho một số người nổi dậy “ngộ” ra rằng, họ đang bị phương Tâylợi dụng. Việc giết hại nhiều dân thường vô tội cũng tạo cớ cho ông Gaddafi khẳng định rằng, sự lầm than của dân chúng là do chính phương Tây gây ra.

Ngoài ra, ngoài việc cáo buộc chế độ Gaddafi tham nhũng và độc tài, phe đối lập không tìm ra bất cứ luận chứng đáng thuyết phục nào để bác bỏ tính hợp pháp của chế độ này.

Thậm chí, Libya giờ đây còn được coi là hình mẫu chống lại cuộc tấn công của phương Tây. Các nước trong liên minh châu Phi không còn nhìn nhận Libya là nơi Liên Hiệp Quốc phải thiết lập vùng cấm bay để bảo vệ dân thường mà coi đây là mặt trận tiền tuyến chống lại phương Tây.

Điều đó có nghĩa là nỗ lực can thiệp của liên quân càng kéo dài thì tinh thần chống phương Tây của châu Phi ngày càng mạnh mẽ. Một khi “tư tưởng gặp nhau”, nhiều nước châu Phi có thể trợ giúp Libya đánh đuổi liên quân.

Ông Gaddafi vẫn trụ vững trên chiếc ghế quyền lực.

Về phần Liên đoàn Arab, tổ chức này đang trong tình thế rất khó xử. Ban đầu họ “bật đèn xanh” cho phương Tây tấn công Libya. Họ hy vọng sử dụng trường hợp của ông Gaddafi để răn đe các lực lượng nổi dậy tại Trung Đông.

Tuy nhiên, khi ông Gaddafi chứng tỏ được khả năng chống chọi phương Tây của mình, liên đoàn Arab bắt đầu tách ra khỏi phương Tây và nỗ lực tuyên truyền nhằm chặn đứng tư tưởng của người dân rằng chính khối này là “phản bội các lợi ích của thế giới Arab”.

Nói cách khác, cuộc khủng hoảng tại Libya khiến cho thế giới Arab chia thành ba phe: nghiêng về châu Phi, ngả theo Iran và hướng về phương Tây. Điều này rốt cuộc chỉ hạn chế tầm ảnh hưởng của liên đoàn trong các vấn đề khu vực.

Vì vậy, Xinhua khẳng định, phương Tây đang bị “gậy ông đập lưng ông” bởi rất có thể, sự can thiệp quân sự của liên quân một ngày không xa sẽ lại châm ngòi cho làn sóng tức giận trong cộng đồng các nước Arab. Và như vậy, người thua thiệt vẫn chỉ là phương Tây chứ không phải giới lãnh đạo thế giới Arab.

Trà My (theo Xinhua, Reuters, New York Times)