“Võ sĩ sumo” đang trên đà hồi phục

Kinh tế Nhật Bản giống như võ sĩ sumo bị động đất sóng thần hạ “đo ván”’, nhưng với tinh thần “võ sĩ đạo”, nền kinh tế này dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh trong 6 tháng cuối năm 2011.

Số liệu thống kê phát triển kinh tế do Nội các Nhật Bản công bố ngày 20/6 cho biết GDP quí 1/2011 của nước này tăng trưởng âm (-0,9%), tiếp tục giảm thêm 3,7% so với quí 1/2010. Số liệu kinh tế quí 2 chưa công bố, nhưng dư luận cho rằng tiếp tục tăng trưởng âm (-2,97%).

Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu do Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày 7/6 cho biết do tác động của động đất và sóng thần, dự kiến GDP năm 2011 của Nhật Bản chỉ có thể tăng 0,1%, coi như “dẫm chân tại chỗ”.

Các nhà kinh tế cho rằng những lĩnh vực bị tác động lớn nhất của động đất và sóng thần là ngành xây dựng, thiết bị hạ tầng cơ sở cùng một số ngành sản xuất ôtô, điện tử tập trung ở khu vực mạn bắc. Các ngành khác bị ảnh hưởng không lớn, bởi vậy mức độ bị tàn phá của toàn bộ nền kinh tế Nhật là có hạn và tạm thời. Số liệu thống kê của Nội các Nhật Bản cho biết xuất khẩu ô tô tháng 4/2011 của Nhật giảm 67%, mức giảm sút kỉ lục kể từ năm 1979 tới nay. Xuất khẩu ô tô và thiết bị điện tử suy giảm kéo theo xuất khẩu chung của ngành ngoại thương Nhật Bản cũng suy giảm.

Số liệu điều tra của 25 nhà kinh tế thuộc Bloomberg ở Nhật Bản cho biết kim ngạch xuất khẩu tháng 4/2011 giảm 12,4%, tháng 5 tiếp tục giảm sút 10,3%. Liên tục trong ba tháng qua, Nhật Bản bị nhập siêu như tháng 1/2011 tới 967,9 tỉ yên, tháng 4/2011 mức độ giảm sút, nhưng tháng 5/2011 tiếp tục nhập siêu ở mức cao, tới 853,7 tỉ yên.

Thị trường chứng khoán Nhật Bản theo đó chao đảo. Chỉ số Nikkei-225 từ 10.434 điểm giảm xuống còn 8.227 điểm vào ngày 15/3, giảm 26,8%. Sau hơn hai tháng, Nikkei-225 mới tăng lên 9.500 điểm vào đầu tháng 6 vừa qua.

Tình hình bắt đầu chuyển biến từ tháng 6/2011 khi Quốc hội Nhật Bản thông qua “Luật cơ bản phục hưng đất nước” vào ngày 20/6/2011. Kinh tế Nhật Bản bắt đầu có chuyển biến tích cực. Đánh giá của các nhà kinh tế thuộc 41 cơ quan nghiên cứu Nhật Bản và nước ngoài dự báo tăng trưởng GDP quí 3/2011 có thể đạt dương 4,04%, quí 4/2011 tiếp tục tăng trưởng cao hơn, có thể đạt dương 5,24%. Cả năm GDP đạt mức tăng trưởng 1% - 2%.

Sở dĩ có sự tăng trưởng cao là do công cuộc tái thiết theo Luật phục hưng được thực thi, vốn đầu tư trong và ngoài nước sẽ dồn vào xây dựng các khu đô thị và chung cư bị phá hoại, từ đó kích thích toàn bộ nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao.

Giáo sư Noguchi thuộc Đại học Waseda ở Tokyo nói: “Công cuộc tái thiết đã tạo đà vực nền kinh tế Nhật Bản trỗi dậy, nhưng xét lâu dài để trở lại mức như trước khi động đất xảy ra thì đòi hỏi thời gian dài hơn, ít nhất là hơn một năm nữa”./.

Kiều Tỉnh / TN
(theo “Kinh tế thế giới”, TQ)