Công trình bôxit Tân Rai rò rỉ hóa chất

Ông Trần Dương Lễ - phó giám đốc Ban quản lý dự án tổ hợp bôxit nhôm Lâm Đồng - hôm qua thừa nhận: “Có việc để lượng xút tàn dư từ công trình bôxit Tân Rai chảy ra môi trường, đây là một sơ suất. Hiện đã khắc phục được vấn đề này”.

Tuy nhiên, đến nay người dân ở khu vực quanh công trình bôxit Tân Rai thuộc khu 6, thị trấn Lộc Thắng, huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng vẫn không dám sử dụng nước giếng để sinh hoạt cũng như nước ao hồ để tưới trà và cà phê...

Dân kêu

Ông Bùi Công Liên, phó giám đốc Công ty TNHH trà giống Cao Nguyên (khu 6, thị trấn Lộc Thắng), cho biết: “Cuối tháng 7, nguồn nước từ nhà máy alumin chảy ra có mùi hắc, sủi bọt và có độ nhờn. Nguồn nước này đổ vào hồ nước rộng khoảng 20ha của công ty, khiến cá chết nổi trắng hồ và không thể dùng nước để tưới cho hơn 100ha trà và cà phê. Công ty đã kiến nghị việc này với lãnh đạo huyện Bảo Lâm, Ban quản lý dự án bôxit nhôm nhưng đến nay vẫn chưa thấy giải quyết. Hiện mỗi ngày Công ty Cao Nguyên phải dùng xe máy cày chở nước máy để tưới và phun xịt thuốc cho trà. Mùa khô sắp tới, nếu nguồn nước hồ không được khắc phục sẽ ảnh hưởng và gây thiệt hại lớn cho sản xuất của công ty”.



Nước nhiễm xút từ công trình bôxit Tân Rai chảy ra môi trường. Ảnh: Lê Dung/Tuổi trẻ.

Có khoảng mười hồ nuôi cá của các hộ dân xung quanh nhà máy bôxit cũng gặp tình trạng tương tự. Bà Nguyễn Thị Việt (khu 6, thị trấn Lộc Thắng), phản ảnh: “Cá trắm tôi nuôi ở cả ba hồ đều chết hết, phần lớn cá nặng trên 2kg. Vớt cá lên đem bán cũng chẳng ai dám mua. Bơm nước hồ để tưới chanh dây và rau thơm, cây chết hết. Ba hồ này mỗi năm gia đình tôi thu được khoảng 60 triệu đồng từ tiền bán cá và bơm nước tưới vườn cà phê cho các hộ dân vào mùa khô. Gia đình tôi hiện cũng chẳng dám sử dụng nước giếng mà phải mua nước bình về dùng”.

Người dân trong khu vực đang rất lo ngại, không biết mức độ ô nhiễm của nguồn nước đến đâu và có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe.

Cẩu thả

Ông Nguyễn Hoài Anh, trưởng Phòng TN-MT huyện Bảo Lâm, cho biết: “Ước tính có khoảng 200ha đất trồng cà phê, trà và ao nuôi cá của người dân bị ảnh hưởng. Khi nhận được tin báo của người dân, chúng tôi đã đến kiểm tra. Lần theo nguồn nước thì xác định được nước chảy ra từ cửa xả nước của đường cống ngầm khu vực nhà máy. Qua kiểm tra bước đầu, độ pH trong mẫu nước lấy tại miệng cống cao vượt tiêu chuẩn cho phép (pH=12,6 so với quy chuẩn Việt Nam là từ 6-9). Cũng may nhiều ngày qua trên địa bàn luôn có mưa nên nguồn nước nhiễm độc đã được pha loãng đáng kể”.



Nước nhiễm hóa chất từ dự án bôxit Tân Rai chảy ra môi trường với bọt trắng xóa. Ảnh: Lê Dung/Tuổi trẻ.

Sau khi nhận được thông tin về sự cố môi trường xung quanh nhà máy alumin, thanh tra của Sở TN-MT tỉnh Lâm Đồng vào cuộc ngay. Kết luận của thanh tra cho thấy mẫu nước thử nghiệm có độ pH vượt ngưỡng cho phép (pH=10,53). Cơ quan này chỉ ra nguyên nhân là do nơi để các bao chứa hóa chất (xút) không được che chắn kỹ, khiến nước mưa tạt vào làm tan chảy và thẩm thấu xuống đất.

Các bao bì chứa xút sau khi pha trộn (từ rắn sang lỏng) chưa được thu gom vào nơi quy định mà vứt ngoài trời. Lượng xút còn dính trong bao theo nước mưa thẩm thấu vào đất và một phần theo dòng nước chảy ra môi trường bên ngoài. Hiện tại, bể pha trộn xút có một số vị trí bị hư hỏng. Hành vi không thu gom, không che phủ và bảo quản rác thải của Ban quản lý dự án bôxit nhôm Lâm Đồng không đúng với báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Ông Trần Dương Lễ thừa nhận những kết luận này là đúng. Ông cho biết thêm: “Đây là một sự cố nhỏ nhưng là bài học lớn trong công tác quản lý, đảm bảo vấn đề môi trường. Để chuẩn bị cho nhà máy đi vào hoạt động, chúng tôi đang tiến hành hòa tan xút rắn dạng bột thành xút lỏng”.

Cần bồi thường cho dân

Sở TN-MT tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu Ban quản lý dự án bôxit nhôm Lâm Đồng khắc phục sự cố, đồng thời nghiêm cấm không để sự việc trên tái diễn. Sở cũng đang tiến hành lập thủ tục xử phạt hành chính về hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với Ban quản lý dự án tổ hợp bôxit nhôm Lâm Đồng.

Ông Vương Khả Kim, phó chủ tịch UBND huyện Bảo Lâm, cho biết: “Huyện đang xem xét để yêu cầu Ban quản lý dự án tổ hợp bôxit nhôm Lâm Đồng bồi thường thiệt hại cho người dân”. Về phía Ban quản lý dự án tổ hợp bôxit nhôm Lâm Đồng, ông Lễ cho rằng: “Hiện ban chưa nhận được đơn phản ảnh của người dân về những thiệt hại do sự cố gây ra. Tuy nhiên, thời gian tới ban cùng với cơ quan chức năng của địa phương xác định những thiệt hại của dân. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ để giảm bớt thiệt hại cho dân. Chúng tôi cũng sẽ phối hợp với cơ quan chuyên môn để kiểm tra lại nguồn nước giếng sinh hoạt của các hộ dân tại khu vực này”.

Theo Tuổi trẻ