Mỹ, Iran sẽ 'đối đầu' quân sự?

Căng thẳng mới trong mối quan hệ Washington-Tehran liên quan đến cáo buộc Iran âm mưu ám sát đại sứ Arab Saudi tại Mỹ chưa thể dẫn đến một cuộc đối đầu quân sự Mỹ-Iran, tạp chí Time nhận định.

Trong khi căng thẳng giữa Washington và Tehran còn chưa tìm ra lối thoát thì Mỹ hôm qua bất ngờ tuyên bố về “âm mưu sát hại đại sứ Arab Saudi của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran và Quds”.

Theo giới chức Mỹ, hai nghi phạm chính là Manssor Arbabsiar, mang hai quốc tịch Mỹ và Iran và một thành viên Quds tên Gholam Shakuri. Hồi tháng 5, Arbabsiar liên lạc với một thành viên của một băng nhóm tội phạm Mexico và ngã giá 1,5 triệu USD để thuê băng này ám sát Đại sứ Adel al-Jubeir bằng bom, bất kể có thể gây thương vong lớn. Arbabsiar không ngờ rằng, người liên lạc với mình là đặc vụ của Mỹ cải trang và đã chuyển 100.000 USD đặt cọc cho người này. Nghi can bị bắt trước khi kịp triển khai kế hoạch và chưa gây nguy cơ gì.

Ngay sau đó, Washington tuyên bố đóng băng tài sản tại nước này của hãng hàng không Iran Mahan Air vì bí mật vận chuyển các thành viên thuộc lực lượng liên quan đến vụ ám sát. Các công dân Mỹ cũng bị cấm hợp tác kinh doanh với Mahan Air.

Nghiêm trọng hơn, giới chức Mỹ và các nước đồng minh châu Âu đồng loạt cảnh báo Iran có thể sẽ đối mặt với sự trả đũa về âm mưu sát hại Đại sứ Arab Saudi. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton kêu gọi phải gửi một thông điệp mạnh mẽ tới Iran, trong khi Phó Tổng thống Joe Biden khẳng định sẽ tính đến tất cả các phương án đáp trả.

Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố cứng rắn với Iran. Ảnh minh họa.

Iran nhanh chóng bác bỏ mọi cáo buộc và tố ngược Mỹ có ý định gây chia rẽ trong thế giới Hồi giáo. Theo Tehran, Washington “dựng lên màn kịch” này nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi các vấn đề nội bộ của mình. Ngoại trưởng Ali Akbar Salehi cảnh báo có hành động đáp trả nếu Mỹ tiếp tục vu cáo, còn Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc Mohammad Khazaee cũng gửi thư lên Tổng thư ký Ban Ki-moon để phản đối vụ việc này.

Trước những diễn biến hết sức căng thẳng trên, ông Saeed Laylaz, nhà phân tích chính trị Iran khẳng định: “Hành động này của Mỹ sẽ tác động ghê gớm tới mối quan hệ Mỹ - Iran. Nó sẽ đưa mối quan hệ vốn căng thẳng lâu tới mức nguy hiểm mới. Tôi cho rằng, sự cáo buộc của Mỹ là dấu hiệu cho thấy khả năng xảy ra một cuộc đối đầu quân sự giữa hai nước”.

Nhà phân tích Saeed Laylaz nhấn mạnh, phản ứng nhanh một cách bất thường của Iran cũng cho thấy Tehran đang rất lo ngại về những hành động trả đũa của Mỹ và Arab Saudi.

Tuy nhiên, không quá bi quan như ông Saeed Laylaz, tạp chí Time của Mỹ nhận định, đây thực chất là vụ việc giữa Iran và Arab Saudi và sự căng thẳng trong mối quan hệ này không thể tạo cớ cho Mỹ tiến hành một cuộc tấn công quân sự. Vả lại, đại sứ Adel al-Jubeir thực ra cũng không phải là một nhân vật quan trọng số 1 trong chính quyền Arab Saudi.

Time nhận định, Mỹ khó có thể tấn công Iran. Ảnh minh họa.

Ngoài ra, nếu có muốn thì Mỹ cũng không dễ tấn công Iran như hành xử với Iraq trước kia. Theo nhiều nguồn tin, giới chức Mỹ đang có kế hoạch đưa vụ ám sát này lên Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc và buộc Tehran phải chịu trách nhiệm. Nếu mọi việc suôn sẻ thì nỗ lực này có thể tạo điều kiện cho Washington hành động quân sự. Tuy nhiên, Trita Parsi, Chủ tịch Hội đồng người Mỹ gốc Iran cho rằng, mọi chuyện giờ đã khác xưa rất nhiều.

Theo ông Parsi, Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc giờ rất đề cao vai trò của các chứng cứ bởi rút kinh nghiệm từ vụ việc của cựu Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell hồi tháng 2/2003. Khi đó, ông Colin Powell cáo buộc Iraq theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và cho đó là nguyên nhân khiến Mỹ phải tấn công Iraq. Tuy nhiên, sau đó những cáo buộc của ông hóa ra là không có cơ sở.

“Từ sau vụ tấn công Iraq, hầu hết cộng đồng quốc tế giờ không tin tưởng vào những tuyên bố của Mỹ. Do đó, Washington phải đảm bảo rằng họ có những bằng chứng xác thực cho cáo buộc của mình”, ông Parsi nhấn mạnh.

Tuy nhiên, những chứng cứ mà Mỹ đưa ra, đến nay dường như rất không rõ ràng. Thêm vào đó, có một thực tế khá mâu thuẫn với tuyên bố cáo buộc của Washington, đó là từ trước đến nay, nếu muốn tiến hành bất cứ vụ ám sát nào, Tehran thường đặt trọn niềm tin và ủy thác cho lực lượng Hezbollah hành động.

“Iran chưa từng tiến hành hay thậm chí, lên kế hoạch ám sát hoặc đánh bom trong lãnh thổ Mỹ. Nếu muốn tạo bước đột phá này thì đương nhiên Tehran sẽ sử dụng lực lượng quen thuộc của mình là Hezbollah. Vì vậy, những người giàu trí tưởng tượng nhất cũng không thể nghĩ rằng, Iran sẽ nhờ một tên tội phạm ma túy để tấn công một mục tiêu tại Mỹ”, Gary Sick, chuyên gia tại ĐH Columbia nhận định.

Trà My (theo Time)