Syria đồng ý chấm dứt bạo lực, gieo hy vọng hòa bình

Syria đã hoàn toàn chấp nhận bản kế hoạch hòa giải của Liên đoàn Arab nhằm chấm dứt quãng thời gian gần 8 tháng đổ máu, tuy nhiên Washington vẫn quả quyết rằng Tổng thống Bashar al-Assad phải ra đi.

Tổng thư ký Liên đoàn Arab Nabil al-Arabi (trái), và Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar Sheikh Hamad bin Jassem al-Thani. Ảnh: AFP.

Chính quyền của ông Assad đã phải chịu áp lực rất lớn từ các nước Arab buộc phải ký vào đề xuất của Liên đoàn nhằm chấm dứt tình trạng đàn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ và tránh quốc tế hóa cuộc khủng hoảng này.

Một thỏa thuận đã đạt được hôm thứ tư, sau thời gian đợi chờ lâu dài và căng thẳng. Thỏa thuận được công bố tại hội nghị của các Bộ trưởng Ngoại giao Arab tại Cairo. Chính quyền Syria đã đồng ý dừng các hoạt động bạo lực chống lại dân thường và tham vấn các nhà trung gian hòa giải Arab nhằm mở lại cuộc đối thoại với lực lượng đối lập.

“Phái đoàn Syria đã hoàn toàn chấp nhận kế hoạch của Liên đoàn Arab”, một nhà ngoại giao Arab nói. Bản kế hoạch này mà AFP có được bản sao, quy định “việc chấm dứt các hành động bạo lực chống lại thường dân”.

“Assad phải ra đi”

Tuy nhiên, hôm qua các nhà hoạt động hòa bình đã cho biết hơn 30 người đã bị thiệt mạng trong các vụ bạo lực, trong khi chính phủ Mỹ cho rằng cách duy nhất là ông Assad phải ra đi.

“Lập trường của chúng tôi không hề thay đổi vì Tổng thống Assad đã mất tính hợp pháp để điều hành đất nước, ông này phải ra đi”, người phát ngôn của Nhà Trắng Jay Carney phát biểu.

“Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực quốc tế hướng tới việc chính quyền chấm dứt tấn công cũng như bạo lực nhằm vào dân thường. Tuy nhiên lập trường của chúng tôi đối với ông Assad là không thay đổi”.

Hơn 3.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc đàn áp đẫm máu của chính phủ trước làn sóng biểu tình chưa từng có chống lại chính quyền của ông Assad, nổ ra từ giữa tháng 3 vừa qua, Liên hợp quốc cho biết.

Liên hợp quốc cũng kêu gọi “trả tự do cho những người bị bắt giữ trong các vụ biểu tình gần đây và rút các đơn vị quân đội đang được triển khai trên các khu phố, đồng thời cho phép các phương tiện truyền thông Arab và quốc tế tiếp cận. Liên hợp quốc cũng đề xuất “Hội đồng các bộ trưởng Arab (do Thủ tướng Qatar đứng đầu) tham vấn với chính phủ và phe phái đối lập của Syria để mở màn cho cuộc đối thoại quốc gia.

Tuy nhiên, thỏa thuận kể trên lại không đề cập tới cuộc đối thoại toàn quốc, một nguyên nhân gây ra tranh cãi giữa chính quyền Damascus với lực lượng đối lập.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon đã phát biểu rằng một điều rất quan trọng là chính quyền của ông Assad thực hiện đầy đủ và ngay lập tức thỏa thuận này. “Ông ấy phải thực hiện thỏa thuận này càng sớm càng tốt”, ông Ban nói trong một cuộc họp báo.

“Người dân đã phải chịu đựng quá lâu và đang ở trong tình cảnh không thể chấp nhận được”, Tổng thư ký LHQ nói. “Việc giết hại dân thường tại Syria cần phải được ngừng ngay”.

Trong một diễn biến đáng chú ý, tuần này đại diện của Trung Quốc đã lên tiếng kêu gọi chính phủ Syria đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Trung Quốc, cùng với Nga, đã bỏ phiếu phủ quyết một đề xuất nghị quyết của hội đồng bảo an về việc thực hiện các biện pháp mạnh mẽ hơn với chính phủ Syria.

Thủ tướng Qatar Sheikh Hamad bin Jassem al-Thani nói rằng “nếu Syria không tôn trọng các cam kết, Hội đồng các bộ trưởng Arab sẽ nhóm họp một lần nữa và đưa ra những quyết định cần thiết”.

Tổng thư ký Liên đoàn Arab Nabil al-Arabi thì khẳng định rằng điều quan trọng là Syria “phải thực hiện đề xuất của các nước Arab, phát gửi đi một thông điệp rõ ràng tới người dân Syria về những tiến bộ, nhằm tránh mọi hình thức bạo lực”.

Phát biểu tại hội nghị tại Cairo, Hội đồng quốc gia Syria của phe đối lập đã kết tội chính quyền đẩy mạnh việc đàn áp đối với các cuộc biểu tình phản đối gần đây, gây ra cái chết của hoàn chục thường dân. “Hành động này là câu trả lời của Syria đối với bản kế hoạch của Liên đoàn Arab”, hội đồng này cho biết.

NATO không lập vùng cấm bay

Trong một diễn biến khác có liên quan hôm 31/10, Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã bác bỏ khả năng thiết lập một vùng cấm bay trên không phận Syria như đã làm tại Libya.

“Chúng tôi không có ý định làm can thiệp vào Syria”, ông Rasmussen phát biểu khi được hỏi về khả năng NATO có thể thiết lập một vùng cấm bay tại Syria, khi ông này tới Tripoli. Trước đó thì các nhà hoạt động chính trị kêu gọi cộng đồng quốc tế áp đặt một vùng cấm bay trên không phận Syria, tương tự như đã làm tại Libya.

Mặc dù thỏa thuận không dùng bạo lực với thường dân đã được chính quyền Syria cam kết với Liên đoàn Arab, các vụ tấn công từ lực lượng thân chính phủ vào những người biểu tình vẫn diễn ra.

Nguyễn Tùng
Theo vnexpress