WESTMINSTER (NV) -“Tui muốn t́m con tui. Tui không có tin tức ǵ của con tui 26 năm nay rồi. Tui chỉ biết nó ở Mỹ. Giờ tui đă sang Mỹ, đang ở Seattle, tui bệnh nhiều lắm. Tui chỉ muốn trước khi chết tui biết được tin con ḿnh. Báo Người Việt có thể nào giúp giùm tui được không?”
Bà Vũ Thị Thu: “Tui muốn t́m con tui. Tui không có tin tức ǵ của con tui 26 năm nay rồi. Tui chỉ biết nó ở Mỹ.” (H́nh: Thu Vũ cung cấp)
Giọng người phụ nữ luống tuổi để lại lời nhắn trong điện thoại ṭa soạn, nghe rất năo nùng. Bà muốn t́m kiếm sự giúp đỡ, nhưng sự xúc động khiến bà quên mất chuyện để lại bất cứ thông tin ǵ cho để liên lạc, ngay cả tên bà.
Tôi lắng nghe và ghi lại số điện thoại của người gọi đến từ phía tổng đài.
Tôi gọi cho bà, người mẹ đang tuyệt vọng trong hành tŕnh t́m con, khi vạn vật đă ch́m sâu trong bóng tối. Và đâu đó, tiếng trẻ con đập cửa gọi “Treat or trick” trong ngày Halloween bắt đầu vang lên.
***
Bà tên là Vũ Thị Thu, gần 64 tuổi, đang mong chờ tin của người con trai có tên gọi Nguyễn Đ́nh Phương, sinh năm 1971.
Chờ cho những xúc động của người mẹ vơi đi, sau lời khẩn cầu dồn dập, “Làm ơn kiếm giùm con tui được không cô,” câu chuyện lần hồi được mở lại.
“Con tui được ông nội nó cho đi vượt biên năm 1987, nhưng v́ hoàn cảnh tui nghèo quá cho nên ông nội không cho tui liên lạc với nó. Bây giờ tui đă qua được tới Mỹ rồi, tui lại bị ung thư, tiểu đường nữa. Nên tui muốn kiếm con tui trước khi tui chết.” Người mẹ cố giữ b́nh tĩnh, kể bằng giọng chầm chậm.
Theo lời bà Thu, Nguyễn Đ́nh Phương là đứa con thứ tư của bà, nhưng lại là đứa con đầu của bà và ông Nguyễn Đ́nh Phúc, con trai của “tiệm Đức Thịnh sản xuất dây thun trên đường Gia Long hồi trước 1975.” Khi Phương vừa biết ḅ, và bà Thu có bầu đứa tiếp theo được 5 tháng, “chồng tui đi theo vợ bé.” Chính v́ vậy, “bà nội lấy lại căn nhà mà vợ chồng tui mua chưa trả hết, đẩy hết mấy mẹ con tui ra đường khi tui mới sanh em thằng Phương được 12 ngày.”
Hai anh em Phương sống cùng mẹ, và những chị em cùng mẹ khác cha trong ngôi nhà lá ở “chợ Ga, phường 9, quận Phú Nhuận.”
Năm 1987, Phương được ông nội cho đi vượt biên “v́ ông nội nói thằng Phương là lớn, nên cho nó đi, rồi sau này bảo lănh em nó.”
“Khi nó đi rồi, tui ra hỏi thăm tin tức th́ được biết khi ra khỏi hải phận, tàu vô nước, tấp vô Thái Lan. Rồi bà nội nó từ Mỹ bảo lănh nó sang Mỹ.” Tất cả tin tức bà Thu biết về con trai ḿnh “từ buổi tối dẫn nó đến nhà ông nội để người ta đưa nó đi,” cho đến ngày hôm nay chỉ vỏn vẹn như thế.
“Vậy có nghĩa là sao?” Tôi hỏi.
Giọng người mẹ nghẹn ứ, “Lúc đó gia đ́nh tui nghèo quá, nên mỗi lần tui ra hỏi thăm tin tức con tui th́ gia đ́nh chồng làm khó dễ. Họ nghĩ tui kiếm tin con để xin tiền xin bạc nên ngăn chặn không cho tui liên lạc ǵ với con tui hết.”
“Bây giờ ông bà nội đă chết hết rồi. Tui cũng đă sang đến đây từ năm 2006, nhưng vẫn chưa t́m được tin tức con tui,” bà lại khóc.
“Con trai bác đi vượt biên khi đă 16 tuổi, sao lại không biết cách liên lạc về nhà?” Tôi thắc mắc.
“Con tui nó khờ lắm cô ơi. Nhà tui nghèo, nó chỉ được đi học ở những ‘lớp học t́nh thương’ thôi. Gia đ́nh nội nói làm sao nó nghe làm vậy. Chắc họ nói nếu quan hệ với tui th́ gia đ́nh từ bỏ nó nên nó sợ. Nó khờ lắm cô ơi!” Người mẹ lại sụt sùi, giọng nghẹn đặc.
Người mẹ kể, ngày bà đưa con sang nhà ông nội để tối đó người ta đưa Phương đi, bà “buồn lắm, nhưng nghĩ tới tương lai nó nên ḿnh phải cho nó đi thôi.”
“Tui c̣n nhớ nó nói, tại v́ nhà tui nhà lá cô à, mưa dột nát không có chỗ ngủ, nó nói con đi để kiếm tiền về cho mẹ cất nhà, để cho mấy em có chỗ ngủ,” tiếng bà nấc lên, “nhưng nó đi rồi, người ta ngăn cản không cho gặp nữa. Mỗi lần tui ra người ta nói để cho nó lo nó học, bây giờ nói vừa đi làm nó vừa đi học. Hổng có tiền đâu mà cho.”
Giọng người mẹ chan cùng nước mắt, uất nghẹn, rồi tức tưởi, “Mà tui đâu có cần tiền đâu cô! Tui chỉ cần biết tin tức con tui coi giờ nó sống ra làm sao, nó ở đâu thôi. Chứ tui đâu có cần tiền bạc ǵ của nó đâu, miễn cuộc đời nó sướng là được rồi.”
Tôi im lặng. Tiếng người mẹ rưng rức. Nghẹn ngào. Đứt quăng.
***
Từ phía đầu dây bên kia, giọng người mẹ chân chất đến nao ḷng nhẹ nhẹ, đều đều tiếp tục trả lời những thắc mắc, ṭ ṃ của tôi.
Nguyễn Đ́nh Phương có người chị gái cùng mẹ khác cha, lai Mỹ, tên Vũ Thị Thu Trang. Năm 1992, Trang sang Mỹ theo diện con lai, nhưng bà Thu không đi cùng vợ chồng người con gái “v́ tôi muốn ở lại chờ tin tức thằng Phương.”
Đến năm 2006, bà Thu mới sang Mỹ, nhưng “cuộc đời tôi sao mà khắc nghiệt quá cô à.” Như lời bà nói, vừa sang Mỹ tháng trước, tháng sau bà phát hiện bị “ung thư tử cung giai đoạn 3, chỉ c̣n chờ chết.” Tuy nhiên, sau khi mổ, bà lại hồi phục.
Người mẹ bắt đầu nhờ chương tŕnh phát thanh tiếng Việt ở Seattle t́m kiếm Nguyễn Đ́nh Phương, nhưng “t́m không có.”
Đứa con trai này chưa t́m được, năm 2009, trong ṿng một tháng, hai người con trai khác của bà Thu qua đời tại Việt Nam. Một người là em ruột của Phương, tên Nguyễn Đ́nh Phát, một người là em cùng mẹ khác cha với Phương, tên Ngô Vũ Hoàng.
Nguyễn Đ́nh Phương (trái), chụp h́nh cùng “chú Cử” trước ngày đi vượt biên, năm 1987. (H́nh: Thu Vũ cung cấp)
“Tôi bị ‘sốc’ nặng, đổ bệnh phải đi bác sĩ tùm lum cô à.” Dường như nước mắt người mẹ này chưa kịp khô đă lại tiếp tục đổ trong suốt cuộc đời bà, như lúc bấy giờ, trong suốt cuộc tṛ chuyện giữa bà và tôi.
Cũng trong lần về Việt Nam khi nghe tin hai đứa con trai lần lượt qua đời, bà Thu có “ghé đến nhà ông bà nội thằng Phương. Người nhà họ cũng không tiếp tôi. Chỉ có chị người làm nói cho tôi biết là nghe nói thằng Phương ở Cali thôi.”
Giọng sụt sùi, bà Thu cho biết vừa trải qua một cuộc “mổ xương sống v́ không đi được.” “Khi tôi đi bác sĩ chữa bệnh, gặp mấy người Việt Nam, nghe hoàn cảnh của tui, họ nói tui nên nhờ báo Người Việt, v́ hồi đó có bà Hải nào đó từ Việt Nam sang đây t́m con mà báo Người Việt c̣n giúp t́m ra được.” Người mẹ này nuôi hy vọng từ đó.
“Con tui khờ lắm cô ơi. Tui cũng sợ con tui cũng giống như con bà Hải khùng điên ǵ hỏng biết nữa. Nhưng giờ tui chỉ muốn kiếm nó. Kiếm nó không phải để nương tựa nó. Tui giờ cũng sống với con gái tui đây, tui ăn đâu có bao nhiêu đâu, tui đâu có cần cái ǵ đâu. Tui chỉ muốn trước khi tui chết, tui kiếm được con tui thôi, để coi nó mạnh lành như thế nào, hay coi nó có bệnh hoạn, khùng điên ǵ không.” Người mẹ vừa khóc, vừa nói như không dứt nỗi ḷng trăn trở của ḿnh, suốt 26 năm qua.
Ngọc Lan/Người Việt
Quư độc già nào biết tin tức của Nguyễn Đ́nh Phương, sinh năm 1971, đi vượt biên năm 1987, mẹ là Vũ Thị Thu, cha là Nguyễn Đ́nh Phúc, có chị là Vũ Thị Thu Trang, em trai Nguyễn Đ́nh Phát, Ngô Vũ Hoàng, và Ngô Trung Chánh, vui ḷng liên lạc với phóng viên Ngọc Lan qua email: NgocLan@nguoi-viet.comhoặc điện thoại: 714-892-9414, ext.126.