Nơi xa xứ: Bùng nợ

Kể cũng lạ, khi thế giới càng văn minh bao nhiêu thì tình trạng đạo đức trong kinh doanh càng thụt lùi đi bấy nhiêu. Ngày xưa các cụ đi buôn ở chợ bầy hàng ra rồi mải đi xem chọi gà quên mất gần trưa mới về vậy mà hàng bầy trên cái mẹt vẫn còn nguyên không hề suy suyển.

Cháy chợ Sapa Praha năm 1999, toàn bộ tài sản theo hỏa hoạn... Ảnh cứu hỏa Praha

Ngày nay, hàng hóa được bầy hẳn trong sạp, trong cửa hàng, có người trông nom bảo vệ vậy mà vẫn bị mất cắp, vẫn bị lấy đi ngay trong tầm kiểm soát. So với lừa đảo, ăn cắp chỉ là hạ cấp, là bước tập sự đôi khi không cần thiết với những cao thủ mang trong mình âm mưu nhằm chiếm đoạt lượng tài sản lớn, nhiều khi là sản nghiệp của cả gia đình hay một công ty.

Trong nhiều năm trở lại đây tại cộng hòa Séc đã xảy ra rất nhiều vụ lừa đảo mà nạn nhân của nó không ai khác ngoài bà con buôn bán rất cần cù vất vả. Những con người khốn khổ ấy đã bị chính lòng tham của mình phản bội. Còn nhớ ở một trung tâm thương mại nọ, mấy năm liền người ta kể về một người phụ nữ đứng tuổi, sống một mình nhưng ăn mặc cực kỳ giầu sang. Những bộ quần áo chị ta mặc trên người toàn hàng hiệu, ăn nói mỹ miều, đức độ.

Sự di chuyển của chị cũng đáng nể, nay về nước đánh hàng vải sang, mai lại thấy đi Trung Quốc tìm nguồn hàng mới, tiền trong túi lúc nào cũng rủng rỉnh. Khi vị thế được khẳng định chị bắt đầu làm quen với những người có tiền và tiến hành chiến dịch vay trả lãi xuất cao. Mới đầu lượng tiền vài chục nghìn trả lãi đúng hẹn. Rồi tỷ lệ vay nhích dần lến đến tiền trăm, tiền triệu. Dư luận bàn tán và so sánh giữa việc có tiền đi buôn và có tiền cho vay. Rõ ràng đi buôn lợi thế không ổn định vì còn hàng ế hàng úng.

Cho vay nợ. Ảnh minh họa

Cho vay tiền lãi xuất vừa cao lại vừa an toàn vì có người giữ hộ lại sinh lời nhanh. Tiếng lành đồn xa, như sức hút của thỏi nam châm những người có tiền đánh tiếng cho vay, thậm chí chấp nhận lấy lãi muộn hơn so với thời hạn. Khi đến đỉnh cao của cuộc chơi, chị ta tung chiêu bài trả lãi xuất cao hơn rồi gom một mẻ nhiều triệu kuron lặng lẽ ra đi để lại phía sau những quả bồ hòn đắng trong mồm những người mê lãi xuất. Chỉ đến lúc đấy mọi người mới biết rằng chị ta hoàn toàn không có tiền mà chỉ mượn của người này rồi trả lãi cho người kia cho đến khi cái bẫy giăng ra sập xuống, mọi người tá hỏa thì đã muộn.

Gần đây còn thêm chiêu độc hơn ấy là mượn tiền với lãi xuất cao để đi buôn. Trong từng trung tâm thương mại của người Việt ở Séc đều đã xuất hiện không dưới một lần những chuyện đau buồn như thế. Cũng thuê công. Hàng hóa chất đầy. Bán buôn như thật. Hàng hóa bán rẻ nên lượng khách lấy buôn ngày một nhiều. Khi chủ cho vay nhìn thấy hình ảnh đó cộng với niềm tin trả lãi hàng tháng đúng hạn thì việc cho vay thêm vài triệu để tăng thêm lượng hàng hóa là việc cực kỳ đơn giản. Cùng một lúc con nợ đi thuyết phục vài đối tác ở những cự ly khác nhau cho vay nhiều hơn. Cầm bó tiền trong tay con nợ xoay vần tìm đường biến. Vài ngày sau khi thấy quầy hàng không có ai mở bán, gọi điện thoại không ai nhấc máy mới hốt hoảng đi tìm thì hỡi ôi, tiền đã cao chạy xa bay. Ai cũng nghĩ rằng con nợ buôn bán giỏi nhưng có ngờ đâu là giá bán ra còn thấp hơn giá lấy vào. Tinh vi ở chỗ đó. Nhập hàng rồi bán thật rẻ để lấy tiền trả lãi và lấy niềm tin của bên cho vay. Con nợ đi rồi các chủ nợ mới lao vào xâu xé mớ giẻ rách định giá cho lòng tham khốn khổ của mình.

Tội nghiệp.

Châu Giang từ CH Séc
Vietinfo.eu