Săn cổ vật ở Jalan Surabaya

Hàng hóa tại khu chợ Jalan Surabaya phản ánh quá khứ và hiện tại của đất nước Indonesia nhiều sắc màu văn hóa

“Hãy đến Jalan Surabaya, bạn sẽ biết về một Indonesia xa xưa!”. Lời mời của anh bảo vệ ở căn hộ đối diện nơi tôi trọ tại khu Patal Senayan mới nghe đã thấy thích, nhất là với một người tập tành nghiên cứu đồ xưa cũ như tôi.
Các nền văn hóa đa dạng
Jalan Surabaya là khu chợ chuyên buôn bán đồ cổ và hàng thủ công mỹ nghệ nổi tiếng nằm ở vị trí trung tâm khu vực Menteng khá sầm uất tại Jakarta. Theo ông Yadi Mulyadi, chủ một cửa hàng lớn tại đây, các “chợ trời” bán cổ vật này được hình thành từ năm 1974, khi Thống đốc Jakarta Ali Sadikin quyết định đưa những người bán loại hàng hóa này ở xung quanh quảng trường Fatihalah tập trung một nơi.
Theo vị thống đốc, khu chợ Jalan Surabaya phản ánh một phần các nền văn hóa đa dạng của xứ vạn đảo này. Ở đây, du khách có thể dễ dàng tìm thấy những món đồ cổ như đồ sứ, máy hát đĩa…; các mặt hàng điêu khắc bằng gỗ như mặt nạ, đèn cổ, đồ lưu niệm và trang sức bằng kim loại…
Đến Jalan Surabaya, du khách sẽ không phải chịu sự ô nhiễm thường gặp ở nhiều “chợ trời” khác hay chuyện thời tiết thất thường bởi các dãy cửa hàng gần 200 căn đều nằm gọn dưới những tán cổ thụ khổng lồ.

Một tiệm bán cổ vật tại Jalan Surabaya

Tuy nhiên, dễ chịu nhất ở đây chính là giá cả. Tất nhiên, cũng giống mọi nơi, việc trả giá là điều không tránh khỏi, nhất là ở một nơi buôn bán những món hàng có giá trị như thế này. Đi dọc dãy cửa hàng ở đây, bạn dễ dàng bắt gặp hằng hà sa số đồ trang trí nội thất cổ của tộc Javanese rất ấn tượng. Để mắt tới những món cổ vật được bán ở Jalan Surabaya, bạn sẽ cảm nhận rõ hình ảnh một thời xa xưa của Jakarta.
Hàng hóa tại khu chợ Jalan Surabaya phản ánh quá khứ và hiện tại của đất nước Indonesia nhiều sắc màu văn hóa. Bạn sẽ nhận ra nhiều đồng tiền cũ, sứ, đèn chùm thủy tinh và bạc từ thời thuộc địa Hà Lan. Với nền văn hóa hiện đại, bạn sẽ tìm thấy những chiếc điện thoại cũ, máy ảnh cũ và đĩa than (LP). Với truyền thống cộng đồng Indonesia, bạn sẽ tìm thấy những con rối của người Java, Batik, Bali…
Khách Việt Nam được chào đón
Để trở thành địa điểm văn hóa, ban quản lý khu vực này đã ban bố quy định không được lừa đảo du khách. Vì thế, bạn có thể dễ dàng sở hữu những chiếc máy hát đĩa loa kèn, những chiếc radio Nhật Bản ra đời cách đây vài chục năm, những cái quạt cánh gỗ gần 100 tuổi của Pháp và đặc biệt là những cổ vật gắn liền với quốc gia vạn đảo này, như bánh lái tàu, ống nhòm đi biển… với giá rất hợp lý.
Người Việt Nam rất được chào đón tại khu buôn bán cổ vật này. Anh Sodid, chủ một cửa hàng nho nhỏ, cho biết khách Việt Nam thường giao dịch buôn bán rất nhanh, thích thì mua và đưa ra một mức giá hợp lý cho cả đôi bên. Theo anh Sodid, có nhiều người buôn bán cổ vật từ Việt Nam sang đặt hàng tại Jalan Surabaya để chuyển bằng tàu biển về bán lại cho các cửa hàng cổ vật ở TPHCM, Hà Nội và vài TP khác.
Một trận sóng thần do động đất gây ra ở quần đảo Mentawai, tỉnh Tây Sumatra trong năm 2010 đã đẩy bật một chiếc thuyền buôn cổ của người Trung Hoa ra khỏi lớp lớp bùn sâu dưới đáy biển và đưa nó vào sát bờ.
Chiếc thuyền này có niên đại hàng trăm năm và chứa đầy báu vật. Với địa hình bao gồm hàng ngàn hòn đảo, dưới đáy biển của quốc gia này chắc chắn vẫn còn “bảo tồn” rất nhiều cổ vật có giá trị. Vì thế, cho dù Jalan Surabaya đã bán rất nhiều cổ vật cho người nước ngoài nhưng nguồn cung cấp cho khu vực này dường như không bao giờ cạn.

Bài và ảnh: QUANG LIÊM