“Không chấp nhận các trường thành lập không đủ điều kiện”

Sau khi tiến hành thanh kiểm tra, Bộ Giáo dục & Đào tạo (GDĐT) đã ra quyết định đình chỉ công tác tuyển sinh với 6 trường ĐH, CĐ.

Ngay khi thông tin được công bố, nhiều thí sinh đăng ký nguyện vọng I tại các trường này tỏ ra lo lắng vì thời hạn nộp hồ sơ đăng ký đã hết.
Nguyên nhân của tình trạng này chính là hệ luỵ của việc cho phép thành lập trường ĐH, CĐ còn dễ dãi, thiếu giảng viên, chưa có đất xây dựng, trường vẫn được...hoạt động!.

Quá dễ dãi trong việc cho ra đời các trường đại học nhưng không đáp ứng được các điều kiện tối thiểu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Ảnh minh họa.

Đình chỉ tuyển sinh vì lý do... xưa cũ
Danh sách các trường ĐH, CĐ bị dừng tuyển sinh năm học 2012, được "đính kèm" với Quyết định của Bộ GDĐT được đăng tải cụ thể lý do trên Website của Bộ để phụ huynh và học sinh biết.
Cụ thể, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội đã bị dừng tuyển sinh năm 2012 với lý do: Chưa có đất để xây dựng cơ sở vật chất riêng (100% cơ sở vật chất của nhà trường thuê ngắn hạn); Tỉ lệ sinh viên trên giảng viên quá cao. Ngành Quản trị kinh doanh của Trường Đại học Thành Tây bị đình chỉ tuyển sinh năm 2012 do: Thiếu giảng viên có trình độ thạc sĩ đúng ngành đào tạo so với quy định; Tỉ lệ sinh viên trên giảng viên quá cao.



Cùng bị đình chỉ tuyển sinh năm 2012, có ngành Kiến trúc của Trường Đại học Yersin Đà Lạt; ngành Tài chính - Ngân hàng của Trường Đại học Phú Xuân; ngành Công nghệ Kỹ thuật Xây dựng của Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghiệp Quảng Ngãi.
Lý do khiến các trường này nhận "án đình chỉ" cho ngành đào tạo là chưa có giảng viên có trình độ tiến sĩ và thạc sĩ đúng ngành theo quy định; tỉ lệ sinh viên trên giảng viên quá cao. Ngành Khai thác vận tải của Trường Cao đẳng Bách nghệ Tây Hà cũng bị đình chỉ tuyển sinh năm 2012 với lý do 3 năm liền, Trường không tuyển sinh được ngành này.
Thực tế, trong quá trình thanh kiểm tra của Bộ GDĐT nhiều trường ĐH ngoài công lập cùng có điểm chung giống nhau là thiếu cơ sở vật chất và giáo viên. Đây là hai yếu tố cơ bản, thiết yếu để một trường ĐH, CĐ được phép hoạt động.
Theo ông Nguyễn Huy Bằng, chánh Thanh tra Bộ GDĐT: So sánh tỷ lệ sinh viên /giảng viên đảm bảo chuẩn là 25 sinh viên /giảng viên, tuy nhiên nhiều trường có vi phạm tỷ lệ này thường gấp đôi hoặc gấp ba lần.



Ông Bằng cũng cho biết, có những trường đã thành lập hơn 10 năm nhưng vẫn đi thuê mướn địa điểm đào tạo, trong khi quy mô tuyển sinh vẫn ở mức cao, như ĐH Đông Đô đang đào tạo trên 4.000 sinh viên nhưng nhiều năm qua phải đi thuê mướn những địa điểm khác nhau để đào tạo. ĐH Văn Hiến thuê địa điểm hoàn toàn, cũng đang đào tạo 5.000 sinh viên. ĐH Hòa Bình có 3.233 sinh viên, cũng đang đi thuê địa điểm...
Trao đổi với PV báo Nguoiduatin.vn, PGS.TS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên phó chủ nhiệm UB Văn hoá Giáo dục Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của QH khẳng định: "Bộ GDĐT kiểm tra các trường và có biện pháp xử lý là việc làm rất đáng hoan nghênh, việc này cần phải làm thường xuyên, làm nhiều hơn nữa. Không thể chấp nhận việc các trường đại học được thành lập mà lại không đủ điều kiện về đào tạo mà vẫn được đào tạo. Bởi như vậy không thể nào đảm bảo được chất lượng đầu ra cho sinh viên".



Cam kết cao nhưng thực hiện thấp
Trước những vi phạm có tính "cố hữu", khó khắc phục của những trường ĐH, CĐ phải chăng chúng ta cho phép thành lập trường quá dễ dãi. Trao đổi điều này, ông Đào Trọng Thi - chủ nhiệm UB Văn hoá Giáo dục Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của QH cho rằng: "Việc còn dễ dãi trong thẩm định, cấp phép là có, nhưng cũng cần nói rằng, chúng ta đã có quy hoạch nhưng quy hoạch chỉ mang tính định hướng, chưa cụ thể.
Do vậy, mới xuất hiện phong trào, địa phương nào, bộ ngành nào cũng đăng ký thành lập một trường. Rồi vì những lý do này hay lý do khác, rất ít đề án thành lập trường bị từ chối. Tuy cũng có đề án phải chuẩn bị thêm, nhưng cuối cùng vẫn được chấp nhận".

"Có thể đề nghị Thủ tướng Chính phủ giải thể trường" GS.TSKH Bùi Văn Ga Để tháo gỡ vấn đề này, Bộ GDĐT cũng có một hướng mở cho các trường bị tạm đình chỉ, sau thời hạn bị đình chỉ, dừng tuyển sinh, nếu nguyên nhân dẫn đến việc đình chỉ, dừng tuyển sinh được khắc phục thì cấp có thẩm quyền sẽ xem xét cho phép các trường được tuyển sinh trở lại. Tuy nhiên, GS.TSKH Bùi Văn Ga, thứ trưởng Bộ GDĐT, cũng khẳng định thông tin mang tính định hướng: "Nếu đến năm 2013 các trường bị đình chỉ tuyển sinh không khắc phục được các điều kiện đảm bảo chất lượng, Bộ sẽ xem xét đình chỉ hoạt động giáo dục. Chúng tôi cũng đã ban hành văn bản cảnh báo các trường đến năm 2013 chưa có đất, chưa xây dựng cơ sở vật chất theo cam kết sẽ đình chỉ hoạt động giáo dục và xem xét đề nghị Thủ tướng Chính phủ giải thể trường. Bộ xem xét để thông báo chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp điều kiện thực tế của các trường, đặc biệt là điều kiện về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất".

Giải thích vấn đề này, ông Nguyễn Huy Bằng cho biết: Do Luật Giáo dục trước đây quy định sau khi có quyết định thành lập, các trường được tuyển sinh ngay nên xảy ra tình trạng nhiều trường cam kết rất cao nhưng không thực hiện đúng cam kết. Việc xem xét, thẩm định cho phép mở trường, mở ngành chỉ trên hồ sơ.
Sau khi Luật Giáo dục sửa đổi, quy định các trường sau khi thành lập phải chuẩn bị đủ điều kiện mới được phép tuyển sinh, tình trạng làm trái cam kết được hạn chế. Để khắc phục những bất ổn ở những trường được thành lập giai đoạn trước, Bộ GDĐT sẽ tăng cường kiểm tra và xử lý sai phạm.


Trao đổi điều này với PV báo Nguoiduatin.vn, ông Chu Hồng Thanh - vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ GDĐT cho rằng: "Quyết định thành lập trường ĐH là do Chính phủ cho phép với hai điều kiện phù hợp với quy hoạch và đề án thành lập trường đảm bảo cơ sở vật chất. Bộ GDĐT thẩm định về giảng viên cơ hữu, trường lớp.
Nếu như các trường đầy đủ điều kiện thì sẽ được phép hoạt động, và các trường cũng phải cam kết đảm bảo đầy đủ những điều kiện bắt buộc. Các trường được giao quyền tự chủ thì phải tự chịu trách nhiệm trước xã hội".



Thí sinh phấp phỏng... chờ đợi
Thời điểm này việc đăng ký tuyển sinh ĐH, CĐ đã hoàn tất, với những thí sinh đăng ký nguyện vọng I tại các trường bị đình chỉ tuyển sinh lại thêm nỗi lo lắng mới bên cạnh nỗi lo thi cử.



PV báo Nguoiduatin.vn trao đổi với đại diện Phòng đào tạo của Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội với tư cách phụ huynh học sinh đăng ký tuyển sinh vào trường thì được biết: "Thông tin trường bị dừng tuyển sinh năm học 2012 mới chỉ là tạm đình chỉ thôi. Lý do trên mạng cũng đã đưa rồi, nhưng trong 1-2 tháng nữa nhà trường khắc phục được hai lý do là thuê cơ sở vật chất và tỷ lệ giảng viên thì trường có thể lại được tuyển sinh.
Vì lẽ đó, phụ huynh và các thí sinh có thể yên tâm nếu như đã nộp hồ sơ tại trường. Bởi đấy là nguyện vọng I, còn nguyện vọng II và nguyện vọng III thí sinh vẫn còn được xét tuyển tại các trường ĐH khác nữa".



Trước truy vấn của PV, trong trường hợp học sinh đủ điểm đỗ ĐH nếu đăng ký nguyện vọng I ở trường khác nhưng vì trót đăng ký nguyện vọng I ở trường bị đình chỉ tuyển sinh nên phải chấp nhận chờ nguyện vọng II và III. Nghĩa là, họ phải xếp thứ tự ưu tiên sau nguyện vọng I và rất có thể bị trượt ĐH "oan"?
Công nhận điều này, vị đại diện của trường tư vấn: "Nếu không để hồ sơ tại trường theo nguyện vọng I, thì thí sinh có thể đến Sở GDĐT để đăng ký xin thay đổi hồ sơ tuyển sinh theo hướng dẫn của Sở và việc này được làm miễn phí. Khi đã đăng ký hồ sơ mới thì đương nhiên hồ sơ tại trường bị tạm đình chỉ sẽ bị huỷ".
Quy trách nhiệm về quyền lợi của thí sinh đăng ký vào các trường bị đình chỉ tuyển sinh, ông Chu Hồng Thanh cho rằng: "Việc dừng tuyển sinh tại các trường, hoặc các ngành học là do các trường không đủ điều kiện tuyển sinh nhưng cứ tuyển sinh. Việc bị dừng này, nhà trường sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật như hành vi tuyển sinh sai nguyên tắc, vượt chỉ tiêu, tự mở mã ngành để tuyển sinh".


Ông Bằng cho biết, năm 2012 Bộ GDĐT tiếp tục kiểm tra với số lượng trường lớn theo đúng tinh thần của Nghị quyết 50/2010/NQ-QH12 của Quốc hội. Nếu phát hiện trường nào sai phạm, Bộ sẽ xử lý nghiêm để lập lại kỷ cương, đảm bảo chất lượng đào tạo đại học. Với hai đợt thanh kiểm tra tổng số 58 trường Bộ đã đình chỉ một số trường có vi phạm.
"Để chấm dứt vi phạm cần phải có sự nỗ lực của cả hệ thống, mục tiêu của Bộ GDĐT chỉ là hạn chế vi phạm và nâng dần chất lượng", ông Bằng khẳng định.

M.Phượng - Vương Hà