Theo những giả thuyết và khám phá mới, chính vật liệu giúp F-22 tàng h́nh là nguồn gốc gây chứng khó thở cho phi công.
Theo Không quân Mỹ, chiến đấu cơ F-22 Raptor mang đến cho họ một cái ǵ đó cho cuộc chiến mà không máy bay nào khác của họ co thể so sánh được: Đó là khả năng ẩn náu trước radar, nhờ công nghệ tàng h́nh. Nhưng giờ đây, các nhà phân tích đă đưa ra một giả thuyết mới: Có thể những vật liệu để làm cho máy bay F-22 tàng h́nh chính là nguyên nhân chính làm cho các phi công bị chóng mặt và mất phương hướng ở trong khoang lái.
Các nhà điều tra Không quân Mỹ đang t́m kiếm dựa theo giả thiết rằng, chất độc từ vật liệu tàng h́nh của F-22 đă xâm nhập vào nguồn cung cấp không khí cho phi công. Đây là một trong những giả thuyết chính.
Pierre Sprey, người đă tham gia sâu vào việc thiết kế những khâu quan trọng của máy bay chiến đấu F-16 và F-22 ghi nhận rằng, nhiều nguồn khói độc hại có thể phun ra trên F-22 Raptor.
Ông Sprey tin rằng lớp sơn tàng h́nh đóng một vai tṛ chính trong giai thoại về sự cố được gọi là duy nhất xảy ra trên máy bay F-22, được gọi là "Raptor cough" và cảm giác mất phương hướng vẫn tồn tại sau khi phi công kết thúc nhiệm vụ.
Phi công lái F-22 có hai lựa chọn: Được thở nhưng lộ hay được tàng h́nh rồi chết ngạt?
Gần đây, ông Sprey đă nêu lên quan điểm của ḿnh trong một bài báo cùng với tác giả Dina Rasor - một điều tra viên thực thi luật pháp Liên bang.
Ông Sprey cho biết, nếu những biểu hiện khó thở chỉ gặp ở các phi công lái F-22 Raptor, có lẽ có liên quan trực tiếp tới vật liệu tàng h́nh, trong đó bao gồm các lớp vật liệu liên kết với nhau bằng chất kết dính độc hại.
"Sẽ là một vấn đề rất rất nghiêm trọng nếu như vật liệu bao phủ Raptor phát ra hơi độc ở mức cao, đủ để làm cho phi công cảm thấy chóng mặt", ôn Sprey nói.
"Thời gian xạ khí độc của vật liệu đủ lớn để làm cho bạn rơi vào t́nh trạng giống như bị thiếu oxy, bạn sẽ thực sự khó chịu", ông nói thêm.
Thượng nghị sỹ Mark R. Warner đă nghe một số phi công lái F-22 và các bác sỹ quân y của Không quân Mỹ nói tới các chuyến bay của phi công.
Họ cũng đưa ra ư tưởng cho rằng lớp phủ tàng h́nh có thể là nguồn độc tố gây ra vấn đề mất phương hướng, chóng mặt...của phi công và cho rằng đó là một giả thuyết hợp khoa học.
Vẫn chưa có bằng chứng
Lực lượng Không quân Mỹ nói không có bằng chứng lâm sàng rằng F-22 gây hại cho các phi công. Họ giải thích t́nh trạng mất phương hướng, chóng mặt và buồn nôn của phi công là do căng thẳng khi thực hiện các nhiệm vụ kéo dài.
Trong khi đó, họ tiếp tục điều tra 11 vụ việc liên quan tới thiếu khí ô xy đă xảy ra kể từ tháng 9/2011 khi mà những chiếc F-22 bắt đầu được tiếp tục bay sau 4 tháng nằm chờ dưới đất để kiểm tra sự cố mà không có lời giải nào.
Sau 4 tháng, Không quân Mỹ đă dỡ bỏ lệnh cấm bay mà không cần xác định rơ nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, dù họ có ban hành các biện pháp an toàn bổ sung và cam kết sẽ theo dơi t́nh trạng của phi công.
Các nhà điều tra tin rằng, 11 sự cố có thể được gây ra bởi một số yếu tố móc nối với nhau theo một cách nào đó.
Theo Chuẩn tướng Daniel Wyman, Tư lệnh Chỉ huy tác chiến Quân y Không quân Mỹ: "Nó có thể một phần do môi trường hoạt động của họ (phi công)" - ông nói với các phóng viên trong thời gian gần đây.
"Nó có thể là một phần của các hệ thống chúng tôi đă thay thế bên trong máy bay để bảo vệ phi công. Có thể là một phần của một số chất gây độc tiềm năng. Hoặc có thể là tất cả những điều này", ông Wyman nói. "Chúng tôi đang tiếp tục t́m ra nguyên nhân", Tướng Wyman nói thêm.
"Raptor cough"
Các phi công lái F-22 Raptor thở bằng khí oxy nồng độ cao trong suốt chuyến bay và phải chịu tải trọng trường lớn.
Điều này ảnh hưởng tới lượng ô xy mà cơ thể phi công có thể tiếp nhận. Lượng oxy hít vào quá nhiều có thể làm cho thành phổi bị chèn ép và gây ra triệu chứng ho tự nhiên, Tướng Wyman lư giải.
Ông Wyman nói rằng, các phi công lái F-22 thường ho nhiều hơn so với các phi công lái máy bay F-15 và F-16.
Nhiều phi công F-22 được chuyển sang bay những tiêm kích cũ để so sánh, v́ vậy, Không quân Mỹ có một số sơ sở để lư giải cho triệu chứng này. Ho có thể liên quan tới tầm hoạt động rộng của máy bay F-22.
"Khả năng hoạt động của F-22 khác biệt đáng kể so với các máy bay chiến đấu khác", ông Wyman nói, "đây có thể là một nguyên nhân làm phi công bị ho, nhưng chúng tôi đang tiếp tục đánh giá kết quả này đối với các phi công của chúng tôi".
Cả phi công và nhân viên bảo dưỡng máy bay F-22 đều gặp phải các triệu chứng thiếu oxy mà được cho là do vật liệu công nghệ tàng h́nh của máy bay gây ra.
Triệu chứng kéo dài
Những vấn đề xảy ra đối với các phi công lái F-22 Raptor cũng đă được đưa lên một chương tŕnh truyền h́nh quốc gia đầu tháng 5/2012, 2 phi công ở căn cứ không quân Virginia đă tham gia trả lời trực tiếp trong chương tŕnh "60 phút" và nói rằng họ không thoải mái khi lái F-22.
Đại úy Josh Wilson đề cập, anh rất sợ hăi khi gặp phải t́nh trạng thiếu oxy trong khoang lái, nhưng sau đó đă được điều trị bội áp, nhưng t́nh trạng thiếu oxy khi lái F-22 vẫn không suy giảm.
Theo Tướng Wyman, điều trị bội áp sẽ cung cấp 100% khí oxy dưới áp lực, được sử dụng để điều trị chứng giảm oxi-huyết, ngộ độc carbon monoxit (khí CO), giảm buồn nôn và giảm được triệu trứng lạ đối với các phi công.
Trong gần như tất cả các trường hợp, các triệu chứng do thiếu oxy trong buồng lái F-22 đă không xuất hiện khi phi công kích hoạt hệ thống oxy khẩn cấp trong khoang lái, theo Tướng Wyman nói, "có lúc, các phi công hạ cánh và hít thở khí oxy dưới đất để giải quyết triệu chứng".
"Một số rất ít trường hợp, các triệu chứng cuối cùng kéo dài tới sáng hôm sau", ông Wyman nói. Trong hai trường hợp này, giải pháp điều trị bội áp đă được sử dụng và các triệu chứng đă mất".
Điểm mấu chốt: Các nhà điều tra không đưa ra được lời giải thích dứt khoát nào cho những triệu chứng này, cũng không phải là họ không t́m thấy bằng chứng thuyết phục kết nối những triệu chứng này để để mở rộng giả thuyết có xuất hiện của khí độc.
Giám đốc Trung tâm Thông tin Quân sự (thuộc quân đội Mỹ), ông Winslow Wheeler (nay làm trong một ban Giám sát Chính phủ) lưu ư rằng, một số nhân viên bảo dưỡng F-22 dưới đất cũng đă gặp phải t́nh trạng thiếu oxy tương tự, trong khi họ không hít oxy trong khoang lái. "Rất có thể có một số loại độc tố hoặc nhiễm độc", ông Wheeler nói.
"Thực tế th́ phi công và nhân viên dưới mặt đất đă gặp phải vấn đề này và thậm chí họ bị chóng mặt ngay sau khi cất cánh - đó là bằng chứng cho thấy đây không chỉ là một vấn đề thiếu oxy", Wheeler kết luận.
Phạm Thái (theo Idrw)
Điểm yếu chết người trên công nghệ tàng h́nh F-22
