- Trong t́nh h́nh hiện nay, chúng ta chưa thấy có dấu hiệu ǵ và cũng không có hy vọng nào về vấn đề Biển Đông có thể được giải quyết tận gốc. Nếu bộ quy tắc ứng xử (COC) giữa ASEAN với Trung Quốc đạt được trong năm nay th́ cũng chỉ hy vọng tạo ra một nguyên trạng nào đó.
Nhưng có thể Trung Quốc không bao giờ chấp nhận COC bởi họ không muốn duy tŕ một nguyên trạng như vậy.
Trung Quốc đang t́m mọi cách để nhằm thỏa măn tham vọng chiếm trọn Biển Đông của ḿnh. Nhưng, liệu có tồn tại những “vạch đỏ” nguy hiểm mà Trung Quốc chưa thể, chưa muốn vượt qua?
Tại sao Trung Quốc chưa hành động tiếp theo để hợp lư hóa khu tranh chấp đă chiếm được?
Hành động tranh chấp trực tiếp trên băi cạn Scarborough giữa Trung Quốc và Philippines đă kết thúc từ lâu. Có thể nói, Trung Quốc đă hoàn toàn làm chủ khi Philippines đă rút hết lực lượng của ḿnh ra khỏi khu vực tranh chấp này trong khi 30 tàu cá Trung Quốc được sự bảo vệ của 2 tàu Hải giám, ung dung đánh bắt hải sản dù có lệnh cấm của chính họ ban ra và Philippines chấp nhận.
Với kết quả này, không những giới quân sự “diều hâu” mà các học giả Trung Quốc cũng hiếu chiến, hân hoan chẳng kém. Tất cả, theo họ đại loại là “Trung Quốc cần sớm phái tàu chiến ra băi cạn Scarborough đồng thời xây dựng công tŕnh quân sự và đóng quân tại khu vực này th́ đó mới là “chiếm đóng thực tế”.
Sau đó, giới chức Trung Quốc sẽ ban hành văn bản pháp luật để tạo ra cái gọi là “khu an toàn” có bán kính 500 đến 600 hải lư lấy tâm từ Scarborough làm “căn cứ” xử phạt tàu thuyền bất cứ nước nào “vi phạm”…
Xét về t́nh thế cuộc tranh chấp th́ Philippines không c̣n ǵ để nói, nhưng tại sao Bắc Kinh không dấn thêm bước nữa để hợp lư hóa chính thức thành lănh thổ của ḿnh như những đề nghị của thế lực “diều hâu”?
Tại sao Bắc Kinh không dấn thêm bước nữa để hợp lư hóa chính thức thành lănh thổ của ḿnh như những đề nghị của thế lực “diều hâu”? (Ảnh: Người dân Philippines biểu t́nh phản đối Trung Quốc)
Rơ ràng là, nếu ai đó cho rằng Trung Quốc trong sự kiện Scarborough chỉ là thử sự đoàn kết trong khối ASEAN, thử độ tin cậy của hiệp ước Mỹ - Philippines th́ chưa chính xác.
Trung Quốc không cần thử cũng quá rơ nội t́nh đoàn kết của ASEAN ra sao; Trung Quốc đă quá biết giới hạn trong Hiệp ước pḥng thủ chung của Mỹ và Philippin ở đâu và Mỹ sẽ hành động ở mức độ nào …
Trước hết với ASEAN. Trung Quốc đă thành công khi dùng chính trị và kinh tế để chia rẽ ASEAN. Nguyên tắc “không can thiệp” khiến ASEAN trở nên trung lập, có lợi cho Trung Quốc trong vụ Scarborough. Nhưng nếu Trung Quốc dùng hành động quân sự tấn công Philippines đánh chiếm băi cạn Scarborough hoặc có hành động xâm lược như phái “diều hâu” chủ trương ở trên th́ chính Trung Quốc phá vỡ nguyên tắc “không can thiệp”, lập tức ASEAN là một phía chống lại Trung Quốc.
Việc các nước trong khối ASEAN ngả theo Mỹ, với Trung Quốc không đáng sợ bằng việc họ liên minh kinh tế, quân sự với nhau.
Đây là vạch đỏ nguy hiểm mà Bắc Kinh có đủ khôn ngoan không vượt qua khi chưa cần thiết.
Với Philippines, Trung Quốc thừa biết, hành động đến giới hạn nào th́ Mỹ sẽ can thiệp. Mỹ chỉ can thiệp khi lợi ích cốt lơi của Mỹ bị xâm hại, tức tự do hàng hải bị ngăn chặn. Mỹ sẽ không can thiệp vào các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, đó không phải là lợi ích cốt lơi của nước Mỹ. Trung Quốc chưa làm ǵ chứng tỏ họ sẽ đóng các tuyến đường biển qua lại của các tàu Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, hoặc nước nào khác th́ đương nhiên Mỹ không dại ǵ nhúng tay vào.
Dù “kịch bản” Scarborough, Trung Quốc đă thu được những kết quả mong muốn, nhưng hậu quả cũng đem lại cho Trung Quốc ngoài ư muốn không ngờ. Philippines bỗng cứng rắn, mạnh mẽ hẳn lên.
Họ tăng cường sức mạnh quân sự, ngoài Mỹ ra lại được sự giúp đỡ của Nhật Bản, Hàn Quốc và Ôxtrâylia khiến Philippines không c̣n là một ḿnh, họ tự tin “chơi tới cùng” với Trung Quốc, đặt Trung Quốc vào thế bị động “tiến thoái lưỡng nan”.
Việc Mỹ đang nhăm nhe viện trợ cho Philippines hệ thống radar cảnh giới và máy bay chiến đấu hiện đại không ngoài mục đích là cảnh báo Trung Quốc chớ bước qua vạch đỏ nguy hiểm.
Nếu Trung Quốc dấn thêm bước nữa như chủ trương của thế lực “diều hâu”, lập tức Philippines sẽ được trang bị đầy đủ vũ khí hiện đại từ Mỹ, Nhật Bản… và họ sẽ không để yên cho Trung Quốc ngang nhiên xâm chiếm băi cạn Scarborough.
Trong bối cảnh khu vực hiện nay, Trung Quốc có đủ khôn ngoan để không “đem xe đổi tốt”, làm khó cho ḿnh khi bước qua vạch đỏ nguy hiểm đó.
Đó là lư do tại sao đến giờ Trung Quốc vẫn chưa biến vụ Scarborough “thành việc đă rồi” mà luôn tồn tại sự căng thẳng, nếu như không nói là đang leo thang v́ Philippines không chịu khuất phục. Họ vừa t́m sự hỗ trợ sức mạnh từ bên ngoài, vừa kiên quyết đưa vụ tranh chấp ra quốc tế phán xét…Đây là điều mà Trung Quốc không muốn và bế tắc trong giải quyết.
V́ vậy, không có ǵ ngạc nhiên khi Trung Quốc, ngoài việc phải kiểm soát được t́nh h́nh, tránh “lau súng bị cướp c̣” hoặc dồn ép Philippines đến đường cùng c̣n phải bằng mọi cách như đe dọa quân sự, trừng phạt kinh tế…nhằm ngăn chặn, làm tê liệt sự phản kháng của Philippines, ít nhất làm cho Philippines không sử dụng biện pháp quân sự để có lợi thế khi đàm phán.
Đoạn cuối cho “kịch bản” Scarborough
Trên khu vực tranh chấp, hiện nay Philippines chỉ để lại 1 tàu canh chừng Trung Quốc (có thực hiện chủ trương như thế lực hiếu chiến đề xuất không), trong khi Trung Quốc vẫn c̣n 2 tàu Hải giám canh chừng cho khoảng 30 tàu cá của họ khai thác.
Trung Quốc không bao giờ rút lui bởi bất kỳ lư do nào từ Philippines v́ Trung Quốc là nước lớn trong khi Philippines chỉ là “con muỗi”. Trung Quốc chỉ rút hết lực lượng khi mùa băo đến gần v́ sợ Trời chứ không phải Philippines.
Đây là vụ tranh chấp song phương và trong thời gian này, bằng con đường ngoại giao Trung Quốc và Philippines sẽ giải quyết bằng ḥa b́nh.
Gác tranh chấp cùng khai thác là chủ trương có thể được cả đôi bên chấp nhận?
Lê Ngọc Thống
theo pn
V́ sao Trung Quốc không bước qua vạch đỏ Biển Đông?
