PV đă có cuộc trao đổi với PGS.TS Chu Hồng Thanh, Phó tổng thư kư TW Hội Luật gia Việt Nam, nguyên Vụ trưởng vụ Pháp chế, bộ Giáo dục và Đào tạo.
Báo động sự lệch lạc nhân cách một bộ phận học sinh
Nhiều người cho rằng, việc cho học sinh thôi học, giao cho gia đ́nh quản lư là một sự thất bại của ngành giáo dục. Bản thân các thầy cô cũng phải nh́n nhận trách nhiệm của ḿnh. Quan điểm của ông thế nào?
Quan hệ giữa nhà giáo và người học, ở đâu cũng vậy và bao giờ cũng vậy, là quan hệ giữa dạy và học, giữa thầy và tṛ. Đó là một dạng quan hệ đặc biệt trong quan hệ xă hội, quan hệ giữa người và người, nếu quan hệ này bị phá vỡ th́ đó là nguy cơ không nhỏ không những làm tha hóa các giá trị tốt đẹp truyền thống của dân tộc và của nhân loại mà c̣n là nguy cơ cho sự tồn vong và phát triển tương lai. Chính v́ vậy hiện tượng trên không thể không gây ra sự lo lắng nhất định, báo động về nhân
cách của một bộ phận học sinh.
Giáo dục phổ thông nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Để thực hiện chương tŕnh giáo dục phổ thông th́ vai tṛ và vị thế của nhà giáo cần được xem trọng. Nhà giáo giữ vai tṛ quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục.
Chính v́ vậy nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao tŕnh độ năng lực giảng dạy và phương pháp sư phạm, nêu gương tốt cho người học, đồng thời Nhà nước phải có chính sách sử dụng, đăi ngộ, bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai tṛ và trách nhiệm của ḿnh; giữ ǵn và phát huy truyền thống quư trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy học. Bản thân mỗi con người sinh ra và lớn lên trở thành công dân tốt là sản phẩm của xă hội, đất nước và thời
đại để họ kế tiếp nhau nắm giữ tương lai.
PGS. TS Chu Hồng Thanh.
Nhà giáo có nhiệm vụ giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lư giáo dục, thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương tŕnh giáo dục; gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà trường; giữ ǵn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học; không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, tŕnh độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học.
Đồng thời nhà giáo có quyền được giảng dạy, được đào tạo nâng cao tŕnh độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và được bảo vệ nhân phẩm, danh dự theo quy định tại Điều 73 của luật Giáo dục, và có các quyền con người, quyền công dân như mọi thành viên trong xă hội. Chính v́ vậy, bên cạnh việc đ̣i hỏi cao đối với nhà giáo phải giữ vững phẩm chất của người thầy th́ việc bảo vệ danh dự của nhà giáo cần được Nhà nước và xă hội quan tâm nhiều, hiện nay việc này gần như đang bị xem nhẹ.
Bản thân hoạt động giáo dục là tổ hợp các hoạt động xă hội đặc thù mang tính tổ chức rất cao và rất phức tạp, phải có hành lang pháp lư hoàn chỉnh và đồng bộ để điều chỉnh lĩnh vực này, thực hiện sống, lao động và học tập theo Hiến pháp và pháp luật. Chúng ta đă có luật Giáo dục điều chỉnh các quan hệ dạy và học trong hệ thống giáo dục quốc dân, đă có hệ thống nghị định, thông tư, các điều lệ, quy chế phù hợp với từng cấp học và tŕnh độ đào tạo, điều chỉnh khá toàn diện quan hệ giữa thầy và tṛ, quan hệ giữa dạy và học, trong đó đă có những quy định khá cụ thể về quyền và nghĩa vụ của nhà giáo, quyền và nghĩa vụ của người học. Vấn đề đáng quan tâm là thực hiện các quy định ấy như thế nào, không để những quy định ấy chỉ nằm trên giấy hoặc cất giữ trong ổ cứng, ổ mềm vi tính.
Hành động của tṛ vừa vi phạm đạo đức, vừa vi phạm pháp luật
Hiện nay, mạng xă hội khá phát triển, học sinh có thể thoải mái bày tỏ quan điểm của ḿnh về thầy cô, nhà trường mà không hề nghĩ ngợi. Từng nhiều năm công tác trong ngành pháp chế, theo ông, ngành giáo dục có nên ban hành những văn bản quy định cụ thể về việc xử lư những trường hợp này không?
Điều 88 luật Giáo dục quy định các hành vi người học không được làm bao gồm: 1. Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ, nhân viên của cơ sở giáo dục và người học khác; 2. Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử, tuyển sinh; 3. Hút thuốc, uống rượu, bia trong giờ học; gây rối an ninh, trật tự trong cơ sở giáo dục và nơi công cộng... Việc phát tán thông tin tập hợp bạn bè để xúc phạm người thầy đă vi phạm nghiêm trọng luật Giáo dục và kỷ luật học đường, cần phải được ngăn chặn kịp thời.
Một số khác bày tỏ quan điểm, học sinh cũng có quyền nhận xét thầy cô. Nhưng cơ chế trong nhà trường lại không có "kênh" phản hồi nào giúp học sinh phản ánh, đánh giá. Theo ông, điều này có thể gây những hậu quả ǵ?
Đúng là học sinh cũng có quyền nhận xét thầy cô, nhưng chưa có quy định về quyền này nên dĩ nhiên các em sẽ phải t́m đến sử dụng "kênh" không chính thức khác đó là mạng xă hội v́ ở đó có nhiều "không gian mở" để thể hiện cảm xúc. Điều 86 luật Giáo dục quy định về các quyền của người học, trong đó khoản 6 Điều 46 quy định rơ. Người học "Được trực tiếp hoặc thông qua đại diện hợp pháp của ḿnh kiến nghị với nhà trường, cơ sở giáo dục khác các giải pháp góp phần xây dựng nhà trường, bảo vệ
quyền, lợi ích chính đáng của người học; Đồng thời người học và gia đ́nh người học có quyền và có thể thực hiện việc khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Như vậy việc đưa người thầy lên mạng để đả kích tự do như các hành vi trên là vừa vi phạm đạo đức, vừa vi phạm pháp luật.
Xin cảm ơn ông!
Minh Phượng (thực hiện)
Theo nguoiduatin
'Đưa thầy lên mạng xă hội là vi phạm đạo đức và pháp luật'
