Chỉ trong một tuần Tòa Bạch Ốc phải chịu tới ba cơn bão chính trị, bắt đầu là chuyện Benghazi, kế đến là chuyện nhân viên Sở Thuế Vụ Liên Bang IRS phân biệt đối xử khi cứu xét đơn xin khấu trừ thuế của những tổ chức bảo thủ Cộng Hòa thuộc nhóm Tea Party, sau đó là chuyện Bộ Tư Pháp theo dõi hồ sơ điện thoại của hãng thông tấn AP.
Ông Jay Carney, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, lắng nghe báo giới đặt câu hỏi liên quan đến các cơn bão chính trị. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Chuyện xảy ra dồn dập tới độ Tổng Thống Barack Obama phải nhiều lần xuất hiện để tìm cách “chữa cháy,” trong lúc các chính trị gia Cộng Hòa cũng bận rộn với những cuộc họp kín và khẩn cấp xem nên chọn điểm nào để vừa đánh được ông Obama, vừa có lợi cho đảng ở cuộc bầu cử giữa kỳ 2014 và cuộc bầu cử tổng thống 2016.
Không biết lợi thế có thật sự nằm ở phía đảng Cộng Hòa hay không, nhưng cứ nhìn vào những cuộc tranh luận trên truyền hình, qua các đài phát thanh hoặc những bài báo được đăng tải trong một vài ngày qua ai ai cũng thấy Tòa Bạch Ốc đang ở trong cơn sóng gió. Ông Cựu Tổng Trưởng Quốc Phòng Donald Rumsfeld gọi các biến chuyển chính trị đang xảy ra ở thủ đô là “cơn bão này chưa qua trận bão khác đã tới,” “rung chuyển” là chữ được tờ The New York Times và đài CNN sử dụng, “giấc mơ của Tea Party đã trở thành sự thật” là chữ được nhật báo The Washington Post dùng trong bài viết của ký giả Karen Tumulty. Bài viết này có câu “đảng Cộng Hòa có một bữa ăn chính trị ê hề với rất nhiều món ăn để họ tha hồ chọn lựa” (nguyên văn: “The Republicans have a political buffet in front of them. No need to gorge themselves.”)
Bữa tiệc thì thật thịnh soạn, món ăn quả có ê hề, nhưng “nên chọn món nào” là câu hỏi đang được chính các nhân vật nổi tiếng của đảng Cộng Hòa nói tới, đi kèm với cảnh báo “phải chọn cho thật khéo, thật kỹ, để sau này không hối tiếc.”
Người đầu tiên lên tiếng trả lời câu hỏi này là Cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney, một trong những nhân vật lão luyện, đầy kinh nghiệm chính trường của đảng Cộng Hòa. Trả lời phỏng vấn trên đài Fox News Channel, ông Cheney cho rằng “đòn” tốt nhất để đánh ông Obama là “đòn Benghazi.” Ông Cheney giải thích, “Trong suốt cuộc đời hoạt động của tôi, tôi chưa thấy có chuyện nào tệ như thế này, rõ ràng họ (chính quyền Obama) cố ý giam dối để ông ta (Obama) tái đắc cử.”
Nhưng liệu dân chúng Mỹ có quan tâm chuyện Benghazi tới mức như cánh Cộng Hòa trông chờ hay không? Câu trả lời: chưa hẳn. Cuộc thăm dò mới nhất do Trung Tâm Nghiên Cứu Pew thực hiện cho thấy ngay sau khi biến cố Benghazi xảy ra hồi Tháng Chín năm ngoái, “60% người dân Mỹ đặc biệt quan tâm đến chuyện này” nhưng bây giờ “sự chú ý còn có 41%, mức độ chú ý cũng giảm xuống ở mức trung bình.” Khi cho công bố những chi tiết này, người điều hành Trung Tâm Pew đưa ra lời giải thích: “Cuộc điều tra có quá nhiều chi tiết khiến người dân theo dõi không kịp” hoặc không có thì giờ để theo dõi mọi diễn tiến.
Chọn Benghazi cũng chưa hẳn là điều hay vì người dân Hoa Kỳ thấy chuyện này... xa xôi quá, theo cuộc thăm dò của Public Policy Polling. Mặc dù “39% người được hỏi nói đây là scandal chính trị lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ” nhưng một số không nhỏ “chẳng biết Benghazi nằm ở nơi nào trên bản đồ,” bằng chứng là 10% nói Benghazi thuộc về Ai Cập, 9% bảo đó là một thành phố của Iran, chưa kể đến 6% cho hay Benghazi nằm trong lãnh thổ... Cuba.
Cũng không nên chọn Benghazi vì chuyện này có liên hệ khá chặt chẽ với người... phe mình là bà Victoria Nuland, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao đồng thời cũng là tác giả email bị lộ cho báo chí, trong đó đại ý nhắc nhở mọi người “phải thật thận trọng khi trả lời những câu hỏi liên quan đến Benghazi, coi chừng bị Quốc Hội khai thác.”
Email này được xem là khởi đầu cho sự nghi ngờ “có che giấu,” nhưng nên nhớ bà Nuland là người của đảng Cộng Hòa, từng giữ chức phụ tá cố vấn chính trị cho Phó Tổng Thống Cheney, từng được Tổng Thống Cộng Hòa George W. Bush bổ nhiệm làm đại sứ Hoa Kỳ bên cạnh NATO, trước khi nhận lời làm việc với bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton. Chồng bà Nuland, ông Robert Kagan, cũng là nhân vật nổi bật trong đảng: thành viên Ban Cố Vấn Ðối Ngoại cho hai ứng viên tổng thống John McCain (2008) và Mitt Romney (2012).
Như vậy, nên chọn vụ Bộ Tư Pháp theo dõi hồ sơ điện thoại của hãng thống tấn AP làm đòn đánh ông Obama chăng? Câu trả lời: đòn này chưa chắc đã ăn.
Tại sao vậy? Câu trả lời do chính Tổng Thống Obama đưa ra trong cuộc họp báo dưới cơn mưa trưa Thứ Năm:
“Tôi vẫn còn 60,000 binh sĩ chiến đấu ở Afghanistan, vẫn còn rất nhiều nhân viên tình báo làm việc khắp mọi nơi trên thế giới, những người luôn luôn phải đối đầu với hiểm nguy. Một phần trách nhiệm của người làm tổng thống là phải bảo vệ những việc họ đang làm trong lúc vẫn có thể đáp ứng được các đòi hỏi phải cung cấp thông tin.”
Nói cách khác: nếu tài liệu bí mật an ninh quốc gia bị tiết lộ và có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tính mạng của người khác, Bộ Tư Pháp có quyền điều tra để tìm xem ai là người tiết lộ những tài liệu mật đó cho giới truyền thông, hoặc tại sao giới truyền thông lại biết được những chi tiết ghi trong tài liệu mật?
Dùng vụ này làm đòn chính trị đánh ông Obama không phải là dễ, theo nhận xét của ông Andrew Napolitano, bình luận gia tư pháp của đài Fox. Trong bài viết mang nhan đề “Những Ðám Mây Ðen Che Phủ Tòa Bạch Ốc” (Dark Clouds over the White House) đăng trên tờ The Washington Times hôm Thứ Năm tuần này, cựu thẩm phán của tiểu bang New Jersey trách cứ các nhà báo “cánh tả cũng như cánh hữu” đã để yên cho ông George W. Bush giới hạn quyền tự do của mọi người, quên đi rằng “khi mọi người bị giới hạn tự do thì giới truyền thông cũng bị ảnh hưởng lây.”
Tại sao lại dính dáng đến ông Tổng Thống Cộng Hòa George W. Bush? Xin thưa: sau biến cố 11 Tháng Chín 2001 ông Bush ký ban hành luật “USA Patriot Act” cho phép chính phủ chỉ cần viện dẫn lý do “để đảm bản an ninh quốc gia” khi đòi những công ty điện thoại phải cung cấp hồ sơ của một cá nhân hay tổ chức nào đó. Ông Napolitano viết rằng “thay vì phải xin án lệnh của Tòa, nhân viên chính quyền được quyền tự tay viết án lệnh” và khi chính phủ tìm cách giới hạn quyền tự do báo chí “lúc đó tất cả mọi người đều bị thiệt thòi,” cho dù quyền căn bản này được bảo vệ bởi hiến pháp qua Tu chính án số 1 và Tu chính án số 4. Ông Cựu Thẩm Phán Napolitano giải thích thêm luật “USA Patriot Act” hiện vẫn còn hiệu lực nên quy trách lỗi cho Bộ Tư Pháp là điều không dễ làm!!!
Như vậy chỉ còn một “đòn” duy nhất để có thể đánh ông Obama: đòn IRS.
“Tung đòn này cũng chẳng dễ” là nhận xét của quan sát viên chính trị Thomas Collier từng có thời làm việc với Ban Ðiều Hành Trung Ương của đảng Cộng Hòa tại thủ đô. Ông Collier đồng ý “dân chúng Mỹ chẳng ai ưa Sở Thuế Vụ” nhưng điều đó “chẳng giúp được gì cho đảng Cộng Hòa” nếu họ không tìm được bằng chứng nhân viên IRS nhận chỉ thị từ cấp trên, “nói thẳng là phải có bằng chứng Tòa Bạch Ốc ra lệnh bắt IRS phải gây khó khăn cho những tổ chức thuộc cánh Tea Party hay những tổ chức bảo thủ.”
Ðến giờ, Tổng Thống Obama đã nói “hoàn toàn không hay biết gì” về chuyện IRS phân biệt đối xử đối với các tổ chức bảo thủ nộp đơn xin hưởng quyền lợi, nhưng “điều quan trọng nhất là tôi tin chúng ta có thể sửa chữa được sai lầm đã xảy ra,” nhìn nhận sai lầm đó “khiến người dân bực bội, chính tôi cũng bực mình,” sa thải ông quyền giám đốc, đưa người khác thay thế “để lấy lại niềm tin” của dân chúng. Phát ngôn viên Jay Carney của Tòa Bạch Ốc cũng lên tiếng đủ để cho mọi người hiểu: Tòa Bạch Ốc không hề dính líu gì với lối làm việc “kỳ quặc” của IRS, không hễ có chuyện “trên bảo dưới phải thi hành” như một số đồn đãi.
Nếu đúng như thế, quả là khó cho đảng Cộng Hòa tung đòn, dù tin đồn chính trị ở thủ đô nói rằng đã có người trong đảng ví chuyện IRS giống chuyện Tổng Thống Richard Nixon cho người đặt máy nghe lén ở văn phòng đảng Dân Chủ hồi đầu thập niên 1970. Nên nhớ: ông Nixon thân bại danh liệt vì Ủy Ban Ðiều Tra có đủ bằng chứng buộc tội, trong khi đảng Cộng Hòa hiện mới chỉ có những “nghi ngờ,” chưa biết đúng sai.
Nguyễn Văn Khanh/Người Việt
Cộng Hòa sẽ tung đòn nào để đánh ông Obama?
