Bên trái là sáu trong các vị "sáng lập viên" của Little Saigon, và cựu dân biểu Trần Thái Văn đang chia sẻ kỷ niệm của nơi này 25 năm trước.
H́nh: Thiên An/Người Việt
Cộng đồng người Việt tại miền Nam California vừa tưng bừng tổ chức lễ hội chào mừng 25 năm thành lập Little Saigon tại trung tâm thương mại Phước Lộc Thọ thuộc thành phố Westminster, nơi được ấn định là khu vực Little Saigon đầu tiên tại Hoa Kỳ, vào chiều Thứ Bảy, 15 Tháng Sáu, 2013.
Little Saigon, một niềm hănh diện
25 năm trước, vào ngày 18 Tháng Sáu, năm 1988, Thống Đốc George Deukmejian cắt băng khánh thành 13 bảng hướng dẫn từ xa lộ 405 và 22 vào Đặc khu kinh tế Little Saigon ở vùng Orange County. Sự kiện này được xem là mở màn cho hàng loạt khu thương mại Little Saigon khác với tầm cỡ nhỏ hơn được thành lập tại San Diego, San Jose, Oakland, Sacramento thuộc California và 17 tiểu bang khác trên lănh thổ Hoa Kỳ cũng có nhiều khu thương mại mang tên Little Saigon, như một niềm hănh diện, tự hào cho sự hiện diện của cộng đồng Việt Nam nơi đây.
Sau năm 1975, theo làn sóng di dân, người Việt bắt đầu có mặt tại thành phố Wesmtinster, nơi chỉ là những ruộng dâu, cơ xưởng kỹ nghệ cũ và các băi đất trống. Nhưng ngày nay, Little Saigon đă trở thành một trung tâm thương mại sầm uất, quan trọng tại Quận Cam. Thống kê cho biết có gần 4,000 cơ sở thương mại của người Việt tại Nam California, mà tập trung đông đảo nhất trên những đại lộ chính, từ hai thành phố Westminster và Garden Grove đă lan rộng đến các thành phố Fountain Valley, Santa Ana, Stanton và Anaheim.
Nhưng ngày nay, Little Saigon đă trở thành một trung tâm thương mại sầm uất, quan trọng tại Quận Cam. Thống kê cho biết có gần 4,000 cơ sở thương mại của người Việt tại Nam California
Thống kê dân số năm 2010 cho biết có hơn 1.5 triệu người Mỹ gốc Việt đang sinh sống tại Hoa Kỳ. Riêng tiểu bang California có khoảng hơn 590 ngàn người Việt. Riêng tại Quận Cam có khoảng 189,500 người, con số này đă gia tăng hơn 200,000 người theo thời gian, trở thành nơi có mật độ người Việt đông nhất ngoài Việt Nam.
Bốn thành phố Garden Grove, Westminster, Fountain Valley và một phần phía nam của Santa Ana có số người Việt đông nhất, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế, giáo dục và ảnh hướng khá quan trọng đến chính trị tại địa phương.
Cựu dân biểu tiểu bang California, Luật Sư Trần Thái Văn, một trong những người có mặt trong ban vận động thành lập khu vực Little Saigon từ 25 năm trước, cho biết:
“Phải nói rằng 25 năm đi quá nhanh. Chúng tôi c̣n nhớ như là tuần trước vậy đó. Là vào Tháng Sáu năm 1988, khi ông Thống Đốc George Deukmejian xuống thành phố Westminster để khánh thành và ấn định khu vực này là khu vực Little Saigon đầu tiên tại Hoa Kỳ th́ lúc đó chúng tôi c̣n là một sinh viên năm chót tại đại học UC Irvine. Song song với công việc học hành th́ chúng tôi cũng là một phụ tá lập pháp cho ông thượng nghị sĩ Ed Roy giữ liên lạc cũng như vận động cùng với cộng đồng để mà được những bản chỉ định ‘Little Saigon Next Exit’ đầu tiên tại miền Nam California.
LS Nguyễn Quốc Lân thông dịch phần phát biểu của dân biểu liên bang Loretta Sanchez. Phía sau là đông đảo đại diện cộng đồng các cấp. Photo: Thien An/Nguoiviet
25 năm đă qua, nh́n lại chúng tôi nhận thấy sự trưởng thành và lớn mạnh của cộng đồng chỉ trong ṿng một thế hệ mà thôi. Phải nói rằng vượt bực từ mọi phương diện, chính trị, văn hóa, y tế, giáo dục, cũng như văn nghệ...
Luật Sư Trần Thái Văn
Đó là một ngày lịch sử và một ngày vui. 25 năm đă qua, nh́n lại chúng tôi nhận thấy sự trưởng thành và lớn mạnh của cộng đồng chỉ trong ṿng một thế hệ mà thôi. Phải nói rằng vượt bực từ mọi phương diện, chính trị, văn hóa, y tế, giáo dục, cũng như văn nghệ nên chúng tôi rất là vui khi cùng với các đồng hương, đồng bào ngày hôm nay có mặt chung vui mừng 25 năm thành lập Little Saigon tại miền Nam California.”
Là một cư dân ở thành phố Ontario, thuộc San Bernardino County, cách Little Saigon khoảng 30 phút lái xe, nhưng ông Vơ Trường Xuân lại là người có nhiều kư ức về vùng đất “Sài G̣n Nhỏ” này:
“Tôi c̣n nhớ tôi qua Mỹ Tháng Bảy năm 1975. Hai năm sau, khoảng năm 77-78 người Việt bắt đầu dọn về Santa Ana, Westminster. Ở Westminster chẳng có một cái ǵ hết. Từ năm 78 đến 80, 85 th́ băng đảng, giết người nhưng cảnh sát có bao giờ để ư đến điều đó đâu, thành ra nói đến Santa Ana, nói đến Westminster là một sự sợ hăi. Điều may mắn sau này là ḿnh nhờ có những vị dân cử Việt Nam th́ đời sống khá đỡ hơn. Bây giờ th́ nó đỡ lắm rồi.”
Nh́n lại chặng đường một phần tư thế kỷ từ khi tên gọi Little Saigon chính thức được công nhận, ông Xuân cảm nhận “đó là một sự thay đổi lớn.”
Đó là một sự thay đổi quá lớn. Ngay cả người Mỹ nh́n lại h́nh ảnh từ những năm 1975, khi chú bước đến thành phố này đến hôm nay, th́ những business hoàn toàn thay đổi, nó lại trở thành một điểm du lịch và nó nằm trong tinh thần của một hiệp chủng quốc, và mỗi sắc dân vẫn c̣n những cá biệt của họ. Nó là cái đẹp của nước Mỹ
ông Vơ Trường Xuân
“Đó là một sự thay đổi quá lớn. Ngay cả người Mỹ nh́n lại h́nh ảnh từ những năm 1975, khi chú bước đến thành phố này đến hôm nay, th́ những business hoàn toàn thay đổi, nó lại trở thành một điểm du lịch và nó nằm trong tinh thần của một hiệp chủng quốc, và mỗi sắc dân vẫn c̣n những cá biệt của họ. Nó là cái đẹp của nước Mỹ.”
Cũng là một trong những thành viên có mặt trong cuộc kiên tŕ vận động cho danh xưng Little Saigon khi đó là giáo sư Nguyễn Tư Mô, một bác sĩ nhăn khoa trước năm 1975, nay đă 92 tuổi.
“Tôi rất vui mừng sau 25 năm thành lập Little Saigon. Quư vị nào ở đây trên 25 năm th́ đă thấy khu vực Little Saigon phát triển một cách rơ rệt từ các ruộng ngô ruộng dâu thành ra các cơ sở sầm uất, như khu của Bác Sĩ Phạm Đặng Long Cơ lớn như thế ngày xưa là một khu bán cây cảnh, hay khu Đồng Khánh ngày xưa là một khu đầm lầy. Tôi rất vui mừng là sau 25 năm, năm nay tôi 92 tuổi, tôi hăy c̣n được trông thấy sự phát triển này.”
Có mặt tham dự lễ hội mừng Little Saigon 25 năm có vợ chồng ông Anh Phan, người quyết định trở lại sinh sống nơi đây sau nhiều năm sống tại tiểu bang Florida, nêu cảm nghĩ:
“Trước đây tôi đă ở đây rồi nhưng một thời gian ngắn thôi, rồi sang Florida, rồi lại trở về đây v́ thấy hợp với tuổi của ḿnh. Hơn nữa giờ tôi đă nghĩ làm rồi, nên thấy thoải mái, thấy cộng đồng người Việt ở đây cũng vui vẻ.”
Cũng chọn Little Saigon làm nơi dừng chân sau hơn 30 năm sinh sống tại tiểu bang Massachusetts, ông Giàu Mai cảm nhận được sự khác biệt một cách rơ ràng cuộc sống tại đây:
“Ở đây cộng đồng có nhiều dịch vụ, đầy đủ hết trơn. Ở kia không bằng đây. Tất cả vấn đề như là kinh tế, mua bán rau cải giá cả bên kia gấp đôi ở đây, ở đây rẻ, đầy đủ dịch vụ, đầy đủ phương tiện chú thích lắm. Về đây từ thời tiết cho tới t́nh người, đầy đủ hết, không thiếu thốn ǵ hết.”
Bà Dung Đào, người quyết định chọn Little Saigon làm chặng dừng chân cuối đời, sau nhiều năm sống ở Chicago, nhận xét:
“Ở đây cuộc sống thấy vui vẻ hơn, với lại ăn uống ǵ cũng có, cũng đầy đủ. Bên đó th́ lạnh quá, đi đâu cũng xa. Mỗi lần muốn đi đâu như chợ búa cũng xa, ở đây th́ cái ǵ cũng có cũng vui. Chắc tôi ở đây cho hết cuộc đời c̣n lại.”
Little Saigon tại miền Nam California, biểu tượng cho sức sống và sự trưởng thành của cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ, đón mừng tuổi 25 của ḿnh trong t́nh cảm thân thương và quư mến như thế đó.
RFA
Sức sống Little Saigon qua một phần tư thế kỷ
