Thay nhớt: Dùng loại nhớt nào tốt hơn?

[tonycarter]

Thay nhớt là một trong những công tác bảo trì quan trọng, người tài xế nào cũng phải biết. Nó dễ dàng và đơn giản, nhưng không phải là không gây nhiều thắc mắc, dù bạn có tự tay làm lấy hay đưa cho thợ thay giùm.

Thay nhớt là việc dễ dàng và đơn giản, nhưng không phải là không có vấn đề.

Lý do là vì, nhớt không đơn thuần có một thứ, nhưng giống như mọi sản phẩm khác, nhớt có nhiều loại cạnh tranh với nhau về giá cả và về phẩm chất. Thêm vào đó, các trung tâm dịch vụ cũng cạnh tranh, chỗ giá rẻ, chỗ khác đắt hơn, nhưng không chỗ nào nhận rằng mình đổ nhớt xấu vào xe của khách hàng cả.

Về phần khách hàng, đa số tin tưởng vào người thợ cho đến khi họ khám phá được thực hư (là một chuyện ít khi xảy ra!). Câu hỏi một bạn đọc nêu lên dưới đây đề cập cụ thể hơn về nguyên nhân của sự lập lờ đó: “Xin anh giải thích sự khác nhau giữa nhớt thông thường khi thay nhớt ở tiệm sửa xe loại nhớt 76 và loại nhớt non-synthetic của Dealer Toyota và trong Costco có loại nhớt full-synthetic cái nào công hiệu ra sao. Xin cám ơn nhiều.”

Sự khác biệt về giá cả

Vấn đề bạn nêu lên đúng là nguyên nhân tạo ra hỏa mù trong dịch vụ thay nhớt hiện nay. Cũng may, nhớt không có nhiều loại, từ hồi nào tới giờ vẫn là 2 loại chính: Nhớt thường (regular oil) cũng gọi là nhớt khoáng vật (Mineral Oil); và nhớt tổng hợp (synthetic oil). Gần đây xuất hiện thêm 2 loại nữa, đó là “nhớt tái dụng” (recycled oil), và nhớt bán tổng hợp (semi-synthetic) cũng gọi là nhớt pha trộn (blend).

Chính ở sự khác biệt này mà trung tâm bảo trì có thể cho bạn những mức giá khác nhau: Nếu bạn kêu đắt, họ sẽ giải thích lý do là vì họ đổ vào xe bạn toàn một thứ nhớt tốt. Nếu bạn so sánh giá cả hạ hơn ở một địa điểm khác, rất có thể họ sẽ “gièm” một câu nghe xanh mặt: Ở đó, người ta chỉ đổ nhớt recycled cho anh/chị, nên mới được giá rẻ như thế. Thực hư thế nào? Họ nói rằng đổ nhớt tốt cho mình, nhưng tốt tới mức nào, có hợp với xe của mình không, có hợp với điều kiện chạy xe của mình không? Và ở cái tiệm có giá hạ kia, chúng ta phải tự hỏi: Có đúng thực họ dùng nhớt recycled cho khách không? Làm sao có thể biết được giá hạ là vì nhớt xấu? Hay, giá hạ là vì chủ tiệm đang có đợt “sale” để chiêu mộ khách mới?

Sự khác biệt về phẩm chất

Đương nhiên có sự khác biệt rất lớn xét về phẩm chất của các thứ nhớt nói trên, từ đó sinh ra khác biệt về giá cả. Chúng ta sẽ đề cập từng loại:

- Nhớt thường là nhớt khoáng vật (mineral oil), là nhớt được chiết suất trong dầu khí hút lên từ hầm mỏ dưới lòng đất. Cái chất nguyên thủy đó được gọi là Petroleum (dầu khí), trải qua tiến trình thanh lọc và chiết suất, nó cho ra nhiều sản phẩm khác, như khí đốt thiên nhiên (dùng để nấu bếp, natural gas), xăng (dùng trong đầu máy cháy nổ, gọi là gasoline), dầu hôi (đốt đèn, gọi là kerosene), nhớt (bôi trơn các linh kiện ma sát, gọi là Oil), và nhiều phụ phẩm khác như naphtha (chế xà bông), chất sáp paraffin, hắc ín (asphalt)à. Lấy nhớt từ dầu khí thiên nhiên là một công nghiệp có từ lâu, nên nhớt có tên là nhớt thiên nhiên, nhớt thường (regular), nhớt qui ước (conventional) hoặc nhớt khoáng vật (mineral).

- Nhớt tổng hợp (synthetic oil): Con đẻ của phòng thí nghiệm, nhớt tổng hợp là một sản phẩm gom lại từ nhiều yếu tố đáp ứng các đòi hỏi cụ thể của đầu máy. Nhớt tổng hợp loại bỏ được những yếu tố nào có trong nhớt thiên nhiên nhưng không mấy cần cho đầu máy, và thay vào đó những yếu tố nào phục vụ đầu máy một cách hiệu quả nhất. Tóm lại, nhớt tổng hợp là nhớt nhân tạo, có phẩm chất thích ứng hơn và tốt hơn cho hoạt động của đầu máy, và dĩ nhiên, nhớt tổng hợp đắt hơn so với nhớt thiên nhiên.

- Nhớt bán tổng hợp (semi-synthetic): Vì nhớt tổng hợp quá đắt mà lại không thực sự cần thiết với mọi người (chẳng hạn, người lái xe đi làm không cần một đầu máy “chiến” như người lái xe đua), thị trường liền chế ra một loại trung dung: Một nửa là tổng hợp và nửa kia là thiên nhiên (50/50), hoặc 2/3 tổng hợp và 1/3 còn lại là thiên nhiên. Thứ nhớt pha trộn như vậy được gọi là Blend Oil; hoặc Semi-synthetic oil nếu tỷ lệ pha trộn là 50/50. Nhớt pha trộn tuy không tốt bằng nhớt tổng hợp, nhưng tốt hơn nhớt thiên nhiên mà giá lại không đắt bằng tổng hợp, nên đáp ứng nhu cầu rộng rãi hơn. Tuy nhiên những nơi dùng nhớt tổng hợp 100% vẫn có niềm hãnh diện về sự không pha trộn với nhớt thường, nên để tránh sự hiểu lầm họ phải nói rõ: Chúng tôi dùng Full Synthetic, nghĩa là 100% con đẻ của phòng thí nghiệm.

- Nhớt tái dụng (Recycled Oil): Là sản phẩm phục chế từ nhớt thiên nhiên đã bỏ đi, nhớt tái sinh vẫn có thể xài được trong đầu máy mà lại giá rẻ. Những nhà vận động bảo vệ môi trường luôn luôn cổ võ dùng nhớt tái dụng, bởi vì nhờ đó tài nguyên thiên nhiên được tận dụng, môi trường đỡ bị chất thải tràn ngập. Nhưng đối với giới tiêu thụ, sản phẩm này hiện vẫn bị coi là “thứ cấp”, là đồ “recycled”, có nghĩa là không tốt.


Haosmith@yahoo.com