Bạn nên cẩn thận nếu ăn xong phở mà có hiện tượng chóng mặt và ù tai. Đây chính là tác phẩn của viên bột ngọt siêu ngọt mà chủ quán đã cho vào nồi nước phở. Cùng vietbf.com khám phá thêm.
Một lạng gia vị 'thần thánh' này có thể làm ngọt như xương ống của lợn, bò cho 20 nồi nước phở, hủ tiếu.
...Ăn phở xong chóng mặt, ù tai?
Chợ Bình Tây, thường gọi là Chợ Lớn (Q.6, TP.HCM) là nơi buôn bán sản phẩm gia vị lớn nhất TP.HCM. Bên cạnh các mặt hàng thuần Việt được kiểm định, nhiều sạp hàng ở Chợ Lớn còn bán đủ loại gia vị xuất xứ nước ngoài với chất lượng tù mù. Trong số đó, đa phần có nguồn gốc từ Trung Quốc. Theo tìm hiểu của PV, đáng sợ nhất là gia vị siêu ngọt.
Trước khi thâm nhập, tìm mua loại gia vị có tác dụng thay xương ống để làm ngọt nước dùng phở, hủ tiếu, PV có dịp trò chuyện, trao đổi tin tức và “học hỏi kinh nghiệm” của nhiều người bán hủ tiếu, phở bình dân.
Anh N.Q.H. (ngụ Q.8, TP.HCM) – người bán hủ tiếu rong gần 5 năm cho biết: “Mỗi tô hủ tiếu bình dân chỉ bán với giá từ 10-15 ngàn đồng. Nếu mua xương ống về nấu nước lèo (nước dùng-PV) thì bao nhiêu tiền cho đủ.
Mỗi ký xương heo từ 70 – 90 ngàn đồng/ký, rồi nào là hủ tiếu, thịt, bò viên, hành ngò, giá, hẹ... cái nào cũng cần tiền hết. Nấu theo "cách chuẩn" có mà lỗ chết. Nghe mấy người bán hủ tiếu lâu năm bày các sạp bên hông Chợ Lớn rỉ tai, họ thường mua bột ngọt, hay viên ngọt gì đó của Trung Quốc về bỏ vô nước lèo. Nồi nước lèo ngọt ngất ngây mà giá loại đó rẻ rề”.
Anh H. chia sẻ, anh cũng chưa nghe ai phản ánh việc ăn hủ tiếu bị bệnh. Vả lại, anh bán rong nên nay đến chỗ này, mai đi chỗ khác. Khách cũng chỉ là công nhân, người lao động tay chân nên cũng chẳng có điều kiện kén chọn chuyện ăn. “Tôi nấu, tôi cũng ăn, chả thấy bị gì”, anh này trấn an.
Thế nhưng, theo lời kể của chị Đ.X.L. (ngụ Q.Bình Tân, TP.HCM), thời gian đầu mở quán phở, chị nấu nước lèo bằng xương đàng hoàng nhưng bán không lời, giá lại cao, ít người ăn. Nghe mọi người bày, chị mua gia vị siêu ngọt của Trung Quốc về bỏ vô nước lèo có kèm thêm một ít xương để giảm giá bán. Thế nhưng, nhiều khách ăn xong phở đều than bị khó thở, tai ù, người nóng ran. Sau lần đó, chị sợ quá, không dám xài "công thức" kinh khủng đó nữa.
Qua lời giới thiệu của chủ gánh hủ tiếu rong, chúng tôi đã vào vai người đi mua sỉ gia vị về dùng bán quán lẩu vỉa hè để thâm nhập vào thị trường buôn bán này. Đa số chủ sạp bên trong Chợ Lớn đều lắc đầu khi chúng tôi đề cập đến loại gia vị siêu ngọt.
Một cửa hàng bán đủ loại gia vị trên đường Phan Văn Khỏe
Thấy PV có nhu cầu mua “viên siêu ngọt”, một chị đi chợ liền mách nhỏ: “Ra mấy sạp bên hông chợ trên đường Phan Văn Khỏe, Lê Tấn Kế mà mua. Mấy sạp ở đây chỉ bán cho mối quen thôi. Họ sợ cán bộ bên quản lý thị trường hóa trang để kiểm tra chợ. Nếu bị phát hiện bán bột ngọt, viên siêu ngọt sẽ bị phạt tiền, nên cẩn thận lắm”.
Từ lời hướng dẫn trên, PV có mặt tại sạp N. trên đường Phan Văn Khỏe để dò tìm gia vị siêu ngọt. Sau một hồi lượn lờ mua các loại gia vị khác nhau, PV tỏ vẻ than thở việc dùng xương nấu nước lèo khiến lợi nhuận thấp.
Nhân viên bán hàng tên A. của sạp liền nhanh nhảu: “Nãy giờ, anh chị không nói sớm. Chỗ em có bán gia vị làm ngọt thay thế được cả xương ống. Một lạng (100 gram-PV) làm ngọt tới 20 nồi nước phở. Từ 20 nồi nước phở này có thể chế biến cho hàng nghìn bát phở. Anh chị bán lẩu vỉa hè, mua loại này là tiện hơn cả mà giá cực thấp”.
Vừa nói, A. chạy vào bên trong sạp, đem ra cho PV hai bịch màu trắng có tên Tang Jing và IG. “Cả hai loại đều làm ngọt nước lèo. Chừng một lạng gia vị cộng thêm một xíu mỡ heo là có nồi nước lèo siêu ngọt”, nhân viên này giới thiệu.
Gia vị siêu ngọt có thể làm biến đổi gene
Cũng theo lời nhân viên tên A., gia vị IG có giá 40 ngàn đồng/lạng, Tang Jing rẻ hơn, chỉ có 250 ngàn đồng/kg. “Chỗ em có bán lẻ để khách hàng xài thử, anh chị mua thử về dùng. Cái này bỏ vô nồi nước lẩu đảm bảo ngọt, khách hàng thích vị này lắm. Nhiều người bán hủ tiếu, phở, bún riêu... đều mua loại này về để nêm nước lèo”. Khi PV hỏi về xuất xứ, A. cho biết, loại Tang Jing là một loại đường của Hàn Quốc, IG là loại bột ngọt của Thái Lan.
các gia vị siêu ngọt được gian thương ưa chuộng
Người này còn giới thiệu những bịch chứa gia vị màu trắng không nhãn mác và cho biết loại đó mới là của Trung Quốc: “Loại đó chủ yếu bán cho mấy người bán hủ tiếu bình dân, bán dạo. Anh chị bán lẩu, có hàng quán đàng hoàng thì nên mua loại Tang Jing hay IG cho chất lượng. Hai loại này tốt, ai xài cũng khen”. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của PV, Tang Jing là loại đường hóa học có nguồn gốc từ Trung Quốc, còn gọi là đường lụa.
Loại đường này ngọt gấp 20 lần đường cát thông thường. Nhiều người sử dụng loại đường này để chế biến thực phẩm, dùng nhiều nhất trong chè, xôi.
Trong khi đó, IG là siêu bột ngọt có xuất xứ nhiều nước như Trung Quốc, Pháp, Anh... Thế nhưng, đa số siêu bột ngọt có mặt ở Chợ Lớn đều có nguồn gốc từ Trung Quốc. Ngoài các loại siêu bột ngọt giá rẻ, một chủ sạp hàng gia vị ở Chợ Lớn còn cho biết: “Đâu chỉ có siêu bột ngọt, họ còn bán bột ngọt giả các thương hiệu uy tín nữa. Họ mua bột ngọt Trung Quốc về làm giả bao bì của Miwon, Ajinomoto, Vedan... rồi bày bán cùng hàng thật ở chợ. Đa số các sạp ở bên hông chợ mới dám bán kiểu đó, nhiều nhà người ta cho mấy chủ sạp đó thuê, không thuộc quản lý chợ nên ít khi bị kiểm tra”.
Nhận định về tác hại của những gia vị siêu rẻ trên, TS. Đặng Chí Hiền – viện Công nghệ hóa học phân tích: “Những gia vị siêu ngọt có xuất xứ không rõ ràng, thông tin sản phẩm không đầy đủ, chúng ta không nên sử dụng. Người ăn phải thực phẩm chứa nhiều đường hóa học, bột ngọt chất lượng kém có thể gây cảm giác nhức đầu, chóng mặt, ù tai, buồn nôn hoặc có thể dị ứng nếu dùng với số lượng nhiều. Lâu ngày, các chất độc tích tụ sẽ gây phá hủy tế bào, làm biến đổi gene, tạo thành khối u dẫn đến bệnh ung thư”.
Qua trao đổi, đại diện sở Y tế TP.HCM cho biết, việc kinh doanh và phân phối gia vị không rõ nguồn gốc đều bị nghiêm cấm. Với những mặt hàng giá rẻ, không nhãn mác, không loại trừ khả năng nhà sản xuất dùng hóa chất công nghiệp có nhiều tạp chất, người dân không nên sử dụng.
Trong khi đó, một cán bộ quản lý thị trường chia sẻ, lực lượng quản lý quá mỏng, nên không thể theo sát hoạt động của các chợ. Không chỉ các chợ lớn, đầu mối mà nhiều chợ nhỏ cũng có loại gia vị độc hại này. Họ thường bán lén lút nên khi kiểm tra rất khó phát hiện.
Không dễ phân biệt đâu là thực phẩm đã dùng gia vị siêu ngọt
Trao đổi với PV, PGS.TS.DS Nguyễn Hữu Đức – Giảng viên chính bộ môn Dược, ĐH Y dược TP.HCM cho biết: “Người dùng rất khó phân biệt đâu là thực phẩm được chế biến từ gia vị siêu ngọt có xuất xứ không rõ ràng. Các chất này khi hòa tan vào nước đều không màu, không mùi nên rất khó phát hiện. Một số đường hóa học, siêu bột ngọt có tác hại nhất định đến cơ thể con người. Dùng nhiều chất này sẽ dễ bị rối loạn tiêu hóa, gây ung thư gan, thận, phổi. Đặc biệt, loại gia vị này rất nguy hại cho phụ nữ mang thai”.
