May 6, 2026 #CuocsongMy #vietnam #ansinhxahoi
LeDinhvlogsusa#Cuocs ongMy#vietnam#ansinh xahoi#SSI#MediCal#Me dicaid#medicare#Viet nam 👉LeDinh không phải là CPA, không phải là luật sư, không phải là chuyên gia và cũng không làm cho cơ quan chính phủ! Những chia sẽ ở kênh LeDinh vlogs-USA chỉ mang tính chất tham khảo và giải trí. Quý vị phải là người tự xác minh, tự đưa ra quyết định cho từng trường hợp cụ thể của mình và tự chịu trách nhiệm với quyết định đó. Nếu quý vị muốn có những lời khuyên cụ thể, chính thức (legal advice) hãy liên lạc với các dịch vụ, các chuyên gia CPA, Accountant (kế toán), Attorney (luật sư)...để họ có thể xem hồ sơ cho trường hợp cụ thể của quý vị.
MỚI! KHAI BÁO THÔNG TIN NHẬP CẢNH TÂN SƠN NHẤT DỄ HƠN MÌNH NGHĨ _ CÁCH CHUẨN BỊ VÀ ĐIỀN ĐƠN.
Chiến sự ở Iran vốn là thử thách khắc nghiệt về năng lực phòng không của quân đội Mỹ và các quốc gia đồng minh ở Trung Đông nhằm chống lại drone của chế độ giáo quyền khủng bố Iran. Phương tiện mặt đất sử dụng để phóng rocket APKWS. (Ảnh minh họa: BAE Systems)
Sự chênh lệch lớn về chi phí, khi mỗi hỏa tiển đánh chặn của hệ thống phòng không Patriot trị giá khoảng 4 triệu USD/quả được sử dụng nhằm bắn hạ UAV của Iran có giá chỉ khoảng 25,000 USD/chiếc, khiến cho Ngũ Giác Đài phải gấp rút tìm kiếm ra giải pháp thay thế hiệu quả nhất.
Ngay trong lúc này, úc này, hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tối tân (Advanced Precision Kill Weapon System-APKWS) đã được quân đội Hoa Kỳ cấp tốc đem ra cho sử dụng. Giải pháp này có thể cho triển khai từ trên không trung hoặc dưới mặt đất, nhằm bảo vệ những căn cứ nằm ngoài phạm vi che phủ của các tổ hợp phòng không Patriot.
Rocket APKWS được Hoa Kỳ nghiên cứu chế tạo ra từ những năm 2000 để tiêu diệt máy bay đối phương và các phương tiện xe cộ không có bọc giáp với loại rocket mang đầu đạn nhỏ.
Mỹ đã cho cải tiến loại rocket cỡ nhỏ này vốn được thiết kế để phóng từ chiến đấu cơ và trực thăng nhằm tấn công mục tiêu ở dưới đất. Khi mới được đưa vào sử dụng, loại rocket này từng có biệt danh "chú chuột dũng mãnh". Với đường kính 70 mm, dài gần 1,2 m, cấu tạo khá đơn giản, gồm có ngồi nổ, đầu đạn chứa thuốc nổ tương đương vài kg TNT, động cơ rocket. Mỗi quả rocket này nặng khoảng 11 kg.
Rocket APKWS (Minh họa)
Loại rocket này thường được cho gắn bên ngoài chiến đấu cơ, trực thăng, đặt trong các ống phóng, có thể bắn ra từng quả một hoặc bắn ra một loạt cùng lúc. Phiên bản cải tiến của loại rocket này có tên Hydra 70.
Ở phiên bản Hydra 70, một đoạn ống dài khoảng 0,45 m, thường được gọi là "bộ kit", được lắp thêm giữa đầu đạn và động cơ rocket. Bộ kit này có chứa 4 cánh điều khiển tự bật ra sau khi rocket được phóng đi.
Trên mỗi cánh có cảm biến nhỏ giúp nhận tín hiệu laser chiếu vào mục tiêu. Máy tính bên trong bộ kit sẽ tính toán, điều khiển cánh dẫn đường cho rocket bay đến mục tiêu. Sau khi cho lắp thêm bộ kit này, rocket dài hơn 1,8 m và nặng khoảng 16 kg. Mỗi quả rocket này có giá khoảng 40,000 USD.
Bô kit chứa rocket APKWS sẳn sàng cho sử dụng (Ảnh: baesystems.com)
Tập đoàn đa quốc gia hàng đầu trong lĩnh vực quân sự BAE Systems cho biết họ đã bàn giao tổng cộng 100,000 bộ kit cho Ngũ Giác Đài và có thể sản xuất ra khoảng 20,000 bộ kit mỗi năm.
Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu cho sử dụng loại rocket này từ năm 2011, cho phép tấn công chính xác mục tiêu với đầu đạn cở nhỏ. Phiên bản đầu tiên sử dụng ngòi nổ sẽ kích hoạt khi va chạm mục tiêu.
Khi đem loại rocket này để bắn hạ UAV, loại ngòi nổ mới được đưa vào sử dụng, sẽ khiến cho đầu đạn tự phát nổ khi phát hiện ra mục tiêu đang ở gần. Sự cải tiến này rất phù hợp nhằm tiêu diệt các mục tiêu di động như UAV Shahed trong chiến sự ở Iran.
Vào năm 2025, Không quân Mỹ đã sử dụng loại vũ khí này để bắn hạ UAV của bọn thổ phỉ Houthi trên Biển Đỏ. Rocket APKWS có thể được phóng ra từ chiến đấu cơ, trực thăng hoặc các bệ phóng mặt đất di động như quân xa.
Vào tuần trước, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo sẽ bán hệ thống rocket APKWS cho Israel, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong khuôn khổ gói thỏa thuận bán vũ khí khẩn cấp trị giá 8,6 tỷ USD.
Các thương vụ mua bán này được cho triển khai theo tình trạng khẩn cấp, cho phép bỏ qua sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Israel, Qatar và UAE hiện đều có sở hữu các loại máy bay có khả năng gắn kèmi loại rocket này và đều có nhu cầu lớn trong việc cho đánh chặn hiệu quả cao đối với drone cảm tử của Iran.
Trong giai đoạn đầu tiên sau năm 1975, một trong những trở ngại mà báo chí và văn học hải ngoại phải đối phó là: không có máy đánh chữ Việt, không có nhà in Việt cũng không có máy vi tính Việt. Cũng may sao, chữ "quốc ngữ" lại sử dụng bảng chữ cái La Mã, nên không đến nỗi "vô kế khả thi" như chữ Hán, chữ Phạn. Chỉ cần in ra "chữ Tây", bỏ thêm dấu vào, thành ra "chữ Ta". Báo "Người Việt" [số ra mắt 15/12/1978, bỏ dấu bằng tay]. (Ảnh: Trần Doãn Nho)
Báo "Người Việt" (California) chẳng hạn.
Năm 1978, khởi đầu với một máy đánh chữ "IBM Selectric" đi hỏi mượn và bốn ngàn đô la (4,000 USD) tiền vốn, hai nhà báo Đỗ Ngọc Yến và Lê Đình Điểu đã lao vào một cuộc kinh doanh và cũng là một trách nhiệm lớn: thực hiện một tờ báo tiếng Việt cho cộng đồng di dân. Cũng như mọi tờ báo khác trong thời kỳ này, báo in ra với chữ không bỏ dấu, dùng bút mực bỏ dấu (sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng) từng chữ một, đồng thời cho cắt, dán để hoàn tất tờ báo trước khi đem sao chép ra nhiều bản, đem phân phát đi các nơi.
Mãi cho đến năm 1986, "Người Việt" mới thoát ra khỏi công việc tốn nhiều thời gian này nhờ có "Việt Diplomat", bộ gõ tiếng Việt do "VN Labs", một công ty nhu liệu do kỹ sư Nguyễn Việt (Victor Nguyen) thành lập ra vào năm 1984, tọa lạc tại San Jose, tiểu bang California. Mời đọc một trích đoạn từ bài viết "Typing in Tongues" (Gõ phím ra Giọng nói) [1] của Maria L. La Ganga, ký giả báo "Los Angeles Times" đề ngày 16/6/1989, viết về công trình này của Victor Nguyễn:
"Đối với các nhân viên của Người Việt, tờ báo tiếng Việt quan trọng ở Quận Cam, việc cho xuất bản một số báo đã là công việc hết sức vất vả trước khi Victor Nguyen xuất hiện. Viết bài không phải là vấn đề, đánh máy chữ mới là vấn đề. Và chính tiếng Việt, với vô số dấu trên gần như mọi chữ, là nguyên nhân cốt lõi của sự phức tạp đó. Cho đến gần đây, chưa có phần mềm máy tính nào giải quyết được sự phức tạp của tiếng Việt. Vì vậy, các nhân viên của báo Người Việt phải gõ bài vào máy điện toán mà không có dấu, sau đó in ra bản chính của từng bài viết và quảng cáo, rồi tự tay bỏ dấu trước khi đem báo đi in. Ruth Talovich, một biên tập viên của tờ báo phát hành năm-ngày-một-tuần, nhận xét: 'Nhìn tất cả những chữ trên trang báo và tưởng tượng phải đi xuyên suốt hết để thêm dấu vào trên từng chữ một. Hãy nhìn những dấu móc trên chữ U [Ư] và chữ O [Ô], những dấu mũ trên chữ E [Ê]. Chỉ cần lướt qua một trang thôi là sẽ thấy tốn đi thì giờ nhiều biết chừng nào'". Bài giới thiệu Victor Nguyễn trên báo "Los Angeles Times" (ngày 16/6/1989). (Ảnh: Trần Doãn Nho)
Người kỹ sư trẻ tài năng này đã không cho ngừng ngang ở đó. Maria L. La Ganga cho biết tiếp:
"Vào năm 1986, khi tạp chí Người Việt bắt đầu sử dụng 'Diplomat', nhu liệu này chỉ có tiếng Việt; ngày nay [1989], nó cho phép các nhu liệu tiếng Anh 'nói’' được 23 ngôn ngữ khác nhau, từ tiếng Albania đến tiếng Urdu. Và ông Nguyen đã từ bỏ môi trường kinh doanh để dành trọn thời gian cho 'VN Labs', công ty của ông tại Newport Beach chuyên sản xuất sản phẩm đa ngôn ngữ này. (…) Ông Nguyễn cho biết, với các nhu liệu và máy tính cá nhân trước đây, 'người dùng muốn viết hoặc xuất bản bằng ngôn ngữ của mình thì không thể nào thực hiện được. Nhưng giờ đây, với (các chương trình) của chúng tôi, họ có thể sử dụng tất cả các chức năng của các bộ xử lý văn bản tiếng Anh hiện có, và quan trọng hơn nữa là nhu liệu dàn trang, để viết với ngôn ngữ của mình".
1986 đúng là "năm bản lề" của báo chí tiếng Việt ở hải ngoại. Nó đã làm thay đổi hẳn cung cách viết lách và xuất bản sách vở báo chí đủ loại, góp phần quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ của một nền báo chí và văn học non trẻ ở ngoài xứ sở. Tạp chí thuần túy văn học đầu tiên ở hải ngoại: "Văn Học Nghệ Thuật" (được bỏ dấu bằng tay). (Ảnh: Trần Doãn Nho)
Ngoài Nguyễn Việt, còn có Hồ Thành Việt, tức John Hồ (1955-2003). Trước năm 1975, Việt là sĩ quan Tiểu Đoàn 7 Thủy Quân Lục Chiến, quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Di tản sang Mỹ năm 1975, anh theo học California State University, Fullerton. Tốt nghiệp kỹ sư vi tính, anh thành lập "Công Ty Nhu Liệu VNI" (VNI Software Company). Gần như cùng thời điểm với Nguyễn Việt, anh phát hành bộ chữ VNI, lúc đầu được sử dụng với MS-DOS, về sau được sử dụng chung với những hệ điều hành khác như Microsoft Word, WordPerfect, Ventura Publisher,… Năm 1995, công ty VNI cho phát hành ra nhu liệu "VNI-Tân Kỳ for Windows" bao gồm kiểu chữ và cách nhập dữ kiện áp dụng cho Windows Workstation 3.1 và Windows 95. Năm 2000, bộ "VNI-Tan Viet 2000 UNICODE" được cho cải tiến để sử dụng được trên mọi hệ điều hành khác nhau.
Sau này, vào năm 1993, Hội Chuyên Gia Việt Nam (Vietnamese Professionals Society) cũng đưa ra một nhu liệu tiếng Việt mới, VPSKeys, thiết kế cho hệ điều hành Windows 3.1. Nhu liệu này về sau cũng được cho phổ biến rộng rãi trong ngành báo chí cũng như cho các máy vi tính cá nhân.
Ngoài ra, tưởng cũng nên nhắc đến "Vietnet", một nhóm các chuyên gia về máy tính trẻ gốc Việt được thành lập vào năm 1986. Máy tính thời kỳ đó chỉ có hỗ trợ tiêu chuẩn mã hóa ký tự ASCII (American Standard Code for Information Interchange = Mã tiêu chuẩn Mỹ trong trao đổi thông tin). Trong khi chưa có nhu liệu tiếng Việt, để liên lạc với nhau trong nhóm, các thành viên đã đã sáng tạo một danh sách điện thư, kết nối các cộng đồng người Việt hải ngoại thông qua giao tiếp điện tử, bằng cách cho sử dụng các ký tự có sẵn trong ASCII để biểu thị những dấu thanh trong tiếng Việt. Sau đó, họ chuyển danh sách email này đến một diễn đàn thảo luận có tên là: soc.culture.vietname se (SCV).
Mẫu dưới đây là thư của một thành viên gửi cho các thành viên khác trong diễn đàn này, hỏi về cách đặt tên trong tiếng Việt: Tiện lợi và đơn giản: biến chữ Tây thành chữ Ta, không cần phải bỏ dấu!
Những ai chưa từng biết qua cách viết này cũng có thể đọc và tạm hiểu nội dung của nó. Chẳng hạn câu được trích ra sau đây:
- Okay, trong Tu+’ Ddu+’c, "Co^ng, Dung, Ngo^n, Ha.nh", "Dung" co’ nghi~a gi` ha? ba` con? (Dung nhan?) = Okay, trong tứ đức "Công, Dung, Ngôn, Hạnh", "Dung" có nghĩa gì hả bà con? (Dung nhan?)
Quy tắc viết này được gọi là quy ước "SCV" hoặc "VIQR" (Vietnamese Quoted-Readable) được quy định như sau:
Dấu . = nặng; ` = huyền; ’ = sắc; ? = hỏi; ~ = ngã
Các nguyên âm đặc biệt: o+ = ơ; u+ = ư, a^ = â ; a(= ă; dd = đ
"Quy ước VIQR đã trở thành tiêu chuẩn mà nhiều công dân trực tuyến Việt Nam trong thời hoàng kim của các nhóm tin và diễn đàn tin dùng, và vẫn còn được nhiều người sử dụng cho đến tận ngày nay".
Khi vừa đến định cư ở Mỹ (1993), tôi đã từng đọc khá nhiều tài liệu chính trị, xã hội và văn chương viết dưới dạng này, được gửi qua email, trong đó có "Tạp Chí Văn Chương Liên Mạng" của Phạm Chi Lan. Chính tôi cũng đã tập sử dụng hình thức này để trao đổi thư từ, cũng như ghi chép tài liệu cất giữ trong máy tính.
Lược qua vài nét như vậy để thấy ra những khó khăn lớn lao của người viết văn làm báo hải ngoại trong thời gian đầu trước khi phát triển trở thành một nền báo chí tương đối hoàn chỉnh.
Trong bối cảnh chính trường Mỹ đang rung chuyển bởi những quân cờ chiến lược cho kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, Michigan – bang "chiến địa" rực lửa – vừa chứng kiến một kết quả không tưởng, và đêm thứ Ba vừa qua, đảng Dân chủ đã chứng minh được sức mạnh bền bỉ của mình khi giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử đặc biệt vào Thượng viện tiểu bang. Kết quả này không chỉ đơn thuần là một ghế ngồi, mà còn là một "gáo nước lạnh" dội vào tham vọng của phe Cộng hòa tại vùng Trung Tây. Cuộc lội ngược dòng ngoạn mục của chàng lính cứu hỏa
Chedrick Greene, một lính cứu hỏa đầy nhiệt huyết và là cựu quân nhân Thủy quân lục chiến, đã viết nên một chương mới trong sự nghiệp chính trị khi đánh bại luật sư Jason Tunney của đảng Cộng hòa. Đây là cuộc chiến mang tính sống còn, quyết định trực tiếp đến việc liệu đảng Dân chủ có tiếp tục giữ vững quyền kiểm soát Thượng viện bang Michigan hay không. "Gieo nhân nào, gặt quả nấy", với 93% số phiếu đã được kiểm, Greene đã tạo ra một khoảng cách không tưởng khi dẫn trước đối thủ tới 19 điểm phần trăm (58.9% so với 39.4%). Điều đáng nói là tại chính học khu này, trong kỳ bầu cử Tổng thống vừa qua, đương kim Phó Tổng thống Kamala Harris chỉ giành chiến thắng sít sao với cách biệt chưa đầy 1%. Sự bứt phá này cho thấy một sự chuyển dịch cử tri vô cùng lớn, khiến giới quan sát không khỏi ngỡ ngàng.
Tiếng súng lệnh cho kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ
Chiến thắng của Greene không phải là ngẫu nhiên, nó nối dài chuỗi thành tích vượt mong đợi của đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử đặc biệt trên khắp cả nước. Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries đã không ngần ngại gọi đây là một "thất bại nặng nề cho các đảng viên Cộng hòa MAGA". Ông cũng đưa ra lời cảnh báo đanh thép tới hai dân biểu Cộng hòa đang ở thế yếu là Tom Barrett và Bill Huizenga rằng họ đã chính thức "vào tầm ngắm". Trong bài phát biểu chiến thắng, Greene xúc động chia sẻ: “Chúng tôi mang lại chiến thắng quyết định này bằng cách lắng nghe và thấu hiểu những điều đang khiến người dân trăn trở hàng đêm – đó là nỗi lo về khả năng chi trả cuộc sống, về sự an toàn và quyền tự do”.
Phe Cộng hòa và chiến lược "Ngậm bồ hòn làm ngọt"
Mặc dù thất bại đau đớn, Jason Tunney vẫn nuôi hy vọng khi tuyên bố đây mới chỉ là "điểm giữa hiệp", ám chỉ một cuộc tái đấu tiềm năng vào tháng 11 tới. Trong khi đó, Chủ tịch Đảng Cộng hòa Michigan, Jim Runestad, đã cố gắng giảm nhẹ tầm quan trọng của kết quả này. Ông cho rằng phe Cộng hòa đã bị áp đảo về mặt tài chính và khẳng định có rất ít mối tương quan giữa bầu cử đặc biệt và ngày Tổng tuyển cử. Tuy nhiên, "Lời nói gió bay", thực tế trên bảng điện tử cho thấy cử tri đang dần quay lưng với các chính sách cực đoan. Chiếc ghế này trước đây thuộc về Kristen McDonald Rivet – người đã từ chức để bước vào Quốc hội vào tháng 1 năm 2025. Sự hỗ trợ từ bà Rivet và Thống đốc Gretchen Whitmer đã tiếp thêm sức mạnh cực lớn cho Greene trong cuộc đua này.
Hình ảnh biểu tượng và lời hứa dập tắt "ngọn lửa" chi phí
Một trong những yếu tố làm nên thành công của Greene chính là chiến dịch quảng cáo đầy ấn tượng. Tận dụng gốc gác là đội trưởng đội cứu hỏa, một video quảng bá đã ghi lại cảnh ông dập tắt một đám cháy từ thùng rác khổng lồ được dán nhãn "giá thuê nhà cao", "mất việc làm" và "trục lợi giá cả". Thông điệp này đánh trúng tâm lý của người dân lao động: "Thà rằng bớt bát cơm đầy, còn hơn để lửa cháy vây quanh nhà". Greene cam kết sẽ mang kinh nghiệm chiến đấu và sự tận tụy của một người lính để hạ thấp chi phí sinh hoạt cho người dân Michigan. Trong khi Tổng thống Donald Trump đang bận rộn với các sự kiện vận động tại Nhà Trắng và ăn mừng chiến thắng tại các bang Indiana hay Ohio, thì tại Michigan, "ngọn lửa xanh" của đảng Dân chủ đang cháy sáng hơn bao giờ hết, báo hiệu một mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy giông bão cho phe Cộng hòa.
Hồi chuông quyết định và những màn "hỗn chiến" nảy lửa
“Lửa thử vàng, gian nan thử sức”, và tại khán đài Đại học East Los Angeles tối thứ Ba vừa qua, sức nóng của cuộc chạy đua vào ghế Thống đốc bang California đã lên đến đỉnh điểm. Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là đến ngày bầu cử sơ bộ, khi những lá phiếu đầu tiên đã bắt đầu nằm trong tay cử tri, cuộc tranh luận do CNN tổ chức đã biến thành một "vũ đài" thực sự. Không còn sự nhã nhặn, lịch thiệp như những lần trước, 7 ứng viên đã lao vào nhau với những màn công kích trực diện, quyết liệt để tìm kiếm một tấm vé vào vòng chung kết tháng 11.
Trọng tâm của những mũi dùi lần này không ai khác chính là cựu Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Xavier Becerra. Từ những người đồng đội cùng đảng Dân chủ cho đến các đối thủ đảng Cộng hòa, tất cả đều không ngần ngại "chọc gậy bánh xe" vào hồ sơ chính trị của ông. Có thể nói, không khí buổi tranh luận nồng nặc mùi thuốc súng với những màn ngắt lời, la hét và chỉ trích lẫn nhau.
Cựu Nghị sĩ Katie Porter, trong một phút bức xúc trước sự hỗn loạn, đã phải thốt lên: “Tôi không thể tin rằng trên một sân khấu với 30 phút ngắt lời, cãi vã, thóa mạ và thiếu tôn trọng thế này… mà mọi người lại muốn bàn về tính khí của tôi”. Đúng là "chó chê mèo lắm lông", khi chính bà Porter cũng đang phải đối mặt với những lùm xùm về cách đối xử với nhân viên trong quá khứ. Diện mạo các "Anh tài" và bài toán khó của Đảng Dân chủ
Sân khấu đêm đó là sự hội tụ của 7 sắc thái chính trị khác nhau:
Phe Cộng hòa: Cảnh sát trưởng Quận Riverside – Chad Bianco và nhà bình luận bảo thủ Steve Hilton (người được Donald Trump ủng hộ).
Phe Dân chủ: Katie Porter, Xavier Becerra, nhà đầu tư tỷ phú Tom Steyer, Thị trưởng San Jose Matt Mahan và cựu Thị trưởng Los Angeles Antonio Villaraigosa.
Dù California là "thành trì" của đảng Dân chủ, nhưng quy tắc của cuộc bầu cử sơ bộ không phân biệt đảng phái (chọn 2 người cao phiếu nhất đi tiếp) đã buộc các ứng viên cùng nhà phải "huynh đệ tương tàn". Người ta thường nói "Khôn ngoan đối đáp người ngoài", nhưng ở đây, các ứng viên Dân chủ phải vừa chống lại phe Cộng hòa, vừa phải tự làm nổi bật mình trước chính các đồng nghiệp.
Một câu hỏi hóc búa được đặt ra: Tại sao cử tri nên tiếp tục tin tưởng đảng Dân chủ sau 4 nhiệm kỳ cầm quyền, trong khi California đang đứng đầu cả nước về tỷ lệ thất nghiệp và giá xăng dầu? Trước câu hỏi "chạm vào nỗi đau" này, phe Dân chủ dường như lúng túng.
Ông Becerra đổ lỗi cho Trump, cho chiến tranh ở Iran và thuế quan.
Tỷ phú Steyer hứa hẹn chống lại "các nhóm lợi ích".
Riêng Matt Mahan – một người theo đường lối trung dung – đã thẳng thắn: “Tôi là người duy nhất trong cuộc đua này dám thách thức bộ máy cầm quyền trong chính đảng của mình để đòi hỏi kết quả tốt hơn”.
Chớp lấy thời cơ, ứng viên Cộng hòa Chad Bianco châm chọc: “Quý vị vừa nghe 15 phút giải thích tại sao họ không xứng đáng rồi đấy. Họ chính là những người đưa chúng ta vào tình cảnh này”.
Katie Porter: "Xóa vết loang" bằng sự sắc sảo
Katie Porter bước vào cuộc tranh luận với mục tiêu lấy lại phong độ sau khi bị tụt lại vì đoạn video bà quát mắng nhân viên năm 2021. Với phương châm "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại", bà liên tục khẳng định mình đã nhận lỗi và xin lỗi. Thậm chí, bà còn mỉa mai sự ồn ào của các đối thủ nam trên sân khấu là màn "bắt nạt của những cậu bé".
Khi Tom Steyer tự xưng là người duy nhất dám đương đầu với các tập đoàn, Porter đã không ngần ngại đáp trả bằng "vũ khí" trứ danh của mình: chiếc bảng trắng. Bà nhắc lại lịch sử mình từng khiến các CEO phải "toát mồ hôi hột" trong các cuộc điều tra tại Quốc hội, khẳng định rằng hành động có giá trị hơn lời nói suông.
"Y tế toàn dân": Miếng bánh vẽ hay mục tiêu thực tế?
Sự chia rẽ tư tưởng trong nội bộ đảng Dân chủ bộc lộ rõ nhất qua vấn đề y tế Medicare cho tất cả (Single-payer). Xavier Becerra bị cáo buộc là "tiền hậu bất nhất" khi có thông tin ông rút lại sự ủng hộ để lấy lòng Hiệp hội Y khoa California. Dù ông khẳng định “Tôi không thay đổi”, nhưng các đối thủ đã không buông tha.
Villaraigosa thẳng thừng chỉ trích kế hoạch này là "bánh vẽ trên trời" (pie in the sky), đồng thời ném về phía Becerra một câu cay nghiệt: “Những người như ông là lý do khiến chúng ta chi tiêu nhiều hơn những gì chúng ta có”.
Bóng ma quá khứ và những mối quan hệ nhạy cảm
Becerra tiếp tục gặp hạn khi bị nhắc lại vụ bê bối cấp dưới biển thủ quỹ tranh cử. Dù không bị buộc tội, nhưng ông vẫn bị Steve Hilton cáo buộc là "lún sâu vào bê bối tham nhũng".
Về phần Steve Hilton, dù mang danh "con cưng" của Donald Trump, ông lại tỏ ra khá thận trọng. Tại một tiểu bang "xanh" ngắt như California, việc dựa hơi Trump giống như con dao hai lưỡi. Becerra mỉa mai: “Donald Trump là cha của ông ta, và ông ta sẽ bảo vệ Trump đến cùng”. Hilton chỉ lạnh lùng đáp lại rằng đó là những trò "gọi tên trẻ con" và nhanh chóng đổi chủ đề.
Một chữ để nói về Gavin Newsom: Yêu hay Ghét?
Cuối buổi tranh luận, một thử thách thú vị được đưa ra: Mô tả nhiệm kỳ của Thống đốc đương nhiệm Gavin Newsom chỉ bằng một từ. Kết quả giống như một "bảng màu" đầy đối nghịch:
Porter: Táo bạo (Bold).
Steyer: Cấp tiến (Progressive).
Becerra: Thay đổi cuộc chơi (Game-changing).
Villaraigosa: Mang tính trình diễn (Performative).
"Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười" theo nghĩa tiêu cực hay tích cực thì còn tùy vào góc nhìn của cử tri. Nhưng rõ ràng, bóng ma của Newsom và những vấn đề tồn đọng của bang Vàng đang đè nặng lên vai bất cứ ai muốn kế nhiệm. Cuộc chiến này mới chỉ bắt đầu, và như câu tục ngữ "Đường dài mới biết ngựa hay", hãy chờ xem ai sẽ là người trụ vững cuối cùng trong cuộc đua nghẹt thở này.
Theo như có một người đàn ông học được nghệ thuật săn hàng giá hời từ tỷ phú quá cố Michael Heisley - người chuyên thâu tóm và vực dậy những công ty vùng Rust Belt bên bờ vực phá sản. Sau khi làm việc cho Heisley hai năm, ở tuổi 27, Gies đã tự lập thân bằng việc thành lập Madison Capital Partners đã mua công ty đầu tiên bằng cách quẹt hết hạn mức của 10 chiếc thẻ tín dụng và vay 50.000 USD từ một người bạn thời trung học, trong khi vợ ông phải làm cùng lúc ba công việc để trang trải.
Máy lọc không khí, quạt thông gió, hệ thống điều hòa, máy sưởi hồng ngoại; danh mục đầu tư của Madison Industries trông giống một cuốn danh bạ vật tư công nghiệp hơn là một đế chế lợi nhuận khổng lồ. Thế nhưng, cách đây vài tháng, khi công ty con Madison Air lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO), huy động được 2,2 tỷ USD và được định giá tới 13 tỷ USD, các nhà đầu tư đã tranh nhau săn đón.
Đế chế có trụ sở tại Chicago này hiện là một trong những nhà sản xuất hệ thống điều hòa và làm sạch không khí lớn nhất thế giới. Họ đang “phất” lên nhờ cơn khát trung tâm dữ liệu toàn cầu - nơi hệ thống làm mát 24/7 đóng vai trò sống còn.
Hiện nay, vốn hóa của Madison Air đã chạm mốc 20 tỷ USD, không chỉ nâng tài sản ròng của nhà sáng lập Larry Gies lên 6 tỷ USD, mà còn bảo chứng cho một độc chiêu kinh doanh đơn giản nhưng đầy quyền năng mà ông đã theo đuổi hàng thập kỷ: Thâu tóm những doanh nghiệp có vẻ tầm thường, hợp nhất chúng lại và bán ra ở quy mô lớn.
Những thương vụ thoái vốn nghìn tỷ
Trong năm vừa qua, chiến lược hợp nhất thâu tóm (roll-up) của Gies đã mang về hàng loạt thương vụ thoái vốn đình đám. Bên cạnh màn IPO rực rỡ của Madison Air, Madison Industries còn bán mảng lọc (Madison Filtration Group) cho Parker-Hannifin với giá 9,25 tỷ USD vào tháng 11, tiếp sau đó là thương vụ bán mảng phòng cháy chữa cháy (Madison Fire & Rescue) trị giá 1,25 tỷ USD cho 3M và Bain Capital vào tháng 3. Những con số này đã đưa ra ánh sáng một trong những nhà môi giới kín tiếng nhưng thành công nhất nước Mỹ.
“Người đàn ông đó có khả năng đánh hơi thị trường cực nhạy”, Todd Bluehorn, cựu Phó Chủ tịch Madison Industries nhận xét. “Ông ấy mua khi giá rẻ, bán khi đỉnh cao, thâu tóm từ những tập đoàn đang muốn thoái lui và bán lại cho những tập đoàn đang thừa tiền nhưng chưa biết đầu tư vào đâu”.
Dù mô hình này không mới trong giới tài chính, nhưng kể từ năm 2004, Madison Industries của Gies đã hoàn tất hơn 80 vụ thâu tóm tại hơn 20 quốc gia. Gies không chạy theo những thứ hào nhoáng như startup trí tuệ nhân tạo (AI). Ông chỉ tập trung vào những góc khuất kém hấp dẫn nhất của nền kinh tế công nghiệp, chia thành 7 mảng cốt lõi: Lọc, Y tế, An toàn, Năng lượng, Giải pháp Công nghiệp, Không khí và mảng thiết bị kiểm soát chuyển động hàng hải Seakeeper.
Khởi nghiệp từ 10 chiếc thẻ tín dụng
Larry Gies học được nghệ thuật săn hàng giá hời từ tỷ phú quá cố Michael Heisley - người chuyên thâu tóm và vực dậy những công ty vùng Rust Belt bên bờ vực phá sản. Sau khi làm việc cho Heisley hai năm, ở tuổi 27, Gies đã tự lập thân bằng việc thành lập Madison Capital Partners vào năm 1994. Ông đã mua công ty đầu tiên bằng cách quẹt hết hạn mức của 10 chiếc thẻ tín dụng và vay 50.000 USD từ một người bạn thời trung học, trong khi vợ ông phải làm cùng lúc ba công việc để trang trải.
Đến năm 2012, Gies quyết định chuyển đổi quỹ đầu tư tư nhân của mình thành một công ty mẹ tư nhân: Madison Industries.
“Tôi cảm thấy trống rỗng sau mỗi lần bán đi một công ty”, ông chia sẻ trong một bài diễn văn năm 2019. “Chúng tôi đã xây dựng mối quan hệ quá sâu đậm với đội ngũ điều hành và muốn tìm cách giữ lại những doanh nghiệp đó mãi mãi”.
Lời chào mời thâu tóm của Gies mang hơi hướng của huyền thoại Warren Buffett: Madison tuyên bố mua các công ty để giữ chúng “mãi mãi” và làm việc cùng đội ngũ lãnh đạo hiện có. Đối với những nhà sáng lập các doanh nghiệp nhỏ quy mô gia đình, lời hứa này vô cùng hấp dẫn.
Lợi thế lớn khác của Gies là tốc độ. Ông duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các tập đoàn lớn đang muốn thoái vốn khỏi các mảng kinh doanh không cốt lõi, đưa Madison vào vị thế một người mua luôn sẵn sàng tiền mặt. Năm 2016, tập đoàn MAHLE (Đức) đã bán toàn bộ mảng lọc công nghiệp cho Madison - tiền thân của Madison Filtration Group sau này.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Gies vẫn giữ lối sống kín tiếng. Năm 2017, ông gây chú ý khi quyên góp 150 triệu USD cho Đại học Illinois (ngôi trường sau đó đã đổi tên khoa kinh doanh theo tên ông). Đến năm 2025, ông tiếp tục tặng 100 triệu USD cho chương trình thể thao của trường.
Tại Madison, đồng nghiệp mô tả Gies là một nhà lãnh đạo sâu sát nhưng chừng mực. Ông trực tiếp xem xét báo cáo tài chính hàng tuần, thậm chí hàng ngày, nhưng luôn tôn trọng quyền quyết định của các quản lý cấp dưới trong các vấn đề vận hành thường nhật. “Đối với một người có thành tựu và tài sản như vậy, ông ấy là người ít cái tôi nhất mà tôi từng gặp”, Bluehorn nói.
Sự trỗi dậy của AI có thể là “con dao hai lưỡi” cho các công ty sản xuất mà Gies thâu tóm. Nó mang lại năng suất đột phá nhưng cũng gây ra không ít xáo trộn. Tuy nhiên, đúng như triết lý mà Gies thường chia sẻ: “Larry thường ví con bò tót là linh vật của Madison. Khi bão ập đến, hầu hết các loài vật sẽ chạy trốn, nhưng bò tót sẽ lao thẳng vào tâm bão”.
Phát minh làm rung chuyển ngành vật liệu từ các nhà nghiên cứu vừa phát triển thành công một loại nhựa mới có khả năng tự phân hủy theo lệnh sau 6 ngày, bước ngoặt cứu vãn ô nhiễm nhựa khắp hành tinh. Vì nhựa vốn là các polyme, nên các nhà khoa học đã đưa các enzyme hoặc vi khuẩn tạo ra chúng vào trong cấu trúc vật liệu để tạo ra "nhựa sống".
Loại vật liệu mới tích hợp các vi sinh vật có khả năng phân hủy nhựa vào cấu trúc của các polyme. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hai chủng vi khuẩn phối hợp cùng nhau để phân hủy hoàn toàn vật liệu nhựa chỉ trong vòng 6 ngày mà không tạo ra hạt vi nhựa.
Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều loại vi sinh vật có thể bẻ gãy các chuỗi polyme dài thành những mảnh nhỏ hơn bằng cách sử dụng enzyme. Vì nhựa vốn là các polyme, nên các nhà khoa học đã đưa các enzyme hoặc vi khuẩn tạo ra chúng vào trong cấu trúc vật liệu để tạo ra "nhựa sống".
Tác giả chính của nghiên cứu Zhuojun Dai cho biết việc tích hợp vi sinh vật vào nhựa giúp vật liệu này có thể tự hủy theo lệnh. Điều này biến độ bền của nhựa từ một vấn đề gây hại trở thành một tính năng có thể lập trình được.
Nhóm nghiên cứu nhận định rằng dù nhựa được sử dụng rộng rãi, nhưng tính chất chống phân hủy hàng thế kỷ của chúng đã gây ra những lo ngại nghiêm trọng về môi trường và sinh thái. Song, những tiến bộ gần đây trong lĩnh vực sinh học tổng hợp đã cho phép tạo ra nhựa sống chứa các bào tử.
Loại nhựa này hoạt động bình thường khi các bào tử ở trạng thái ngủ đông và sẽ bắt đầu phân hủy khi các bào tử được kích hoạt. Tuy nhiên, hiệu quả phân hủy của một chủng vi khuẩn Bacillus duy nhất hoặc hệ thống một enzyme còn nhiều hạn chế. Vì thế, để giải quyết thách thức này, các nhà nghiên cứu đã thiết kế một loại nhựa sống tích hợp nhiều vi khuẩn.
Trong tương lai, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ phát triển được cơ chế kích hoạt bào tử ngay trong môi trường nước, nơi tập trung phần lớn rác thải nhựa. Mặc dù nghiên cứu này hiện mới tập trung vào một loại polyme, nhưng chiến lược tương tự có thể được áp dụng cho các loại nhựa khác, bao gồm cả những loại nhựa dùng một lần phổ biến.
Phương pháp này cung cấp một chiến lược tiềm năng để giải quyết ô nhiễm nhựa thông qua các hệ thống sinh học được phối hợp và lập trình sẵn.
Theo như eo Hormuz vốn là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô, 20% khí tự nhiên và tới 33% phân bón toàn cầu. Một tiền lệ nguy hiểm đang hình thành, đe dọa làm đảo lộn trật tự hàng hải và kéo theo hệ lụy kinh tế toàn cầu. Nếu tiền lệ thu phí được chấp nhận tại đây, nó có thể mở ra một xu hướng mới, nơi các quốc gia ven biển tận dụng vị trí địa lý để áp đặt cơ chế kiểm soát tương tự, từ đó làm thay đổi căn bản cách vận hành của thương mại hàng hải quốc tế.
Việc Iran được cho là từng yêu cầu mức phí tới 2 triệu USD cho mỗi tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên lo ngại sâu rộng về nguy cơ phá vỡ trật tự hàng hải quốc tế. Dù tuyến đường này hiện vẫn được mở, động thái trên được xem là bước thử nghiệm một mô hình kiểm soát mới đối với các “điểm nghẽn” chiến lược.
Hormuz vốn là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô, 20% khí tự nhiên và tới 33% phân bón toàn cầu. Nếu tiền lệ thu phí được chấp nhận tại đây, nó có thể mở ra một xu hướng mới, nơi các quốc gia ven biển tận dụng vị trí địa lý để áp đặt cơ chế kiểm soát tương tự, từ đó làm thay đổi căn bản cách vận hành của thương mại hàng hải quốc tế.
Eo biển Hormuz. Ảnh EurAsian Times
Những “nút thắt” nhạy cảm hơn
So với Hormuz, nhiều tuyến hàng hải khác thậm chí còn có ý nghĩa sống còn hơn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuyến đường này chỉ rộng khoảng 3,7 km ở điểm hẹp nhất, hẹp hơn nhiều so với khoảng 39 km của Hormuz, nhưng lại vận chuyển tới 29% lượng dầu thô toàn cầu và khoảng 24% thương mại hàng hải.
Đặc biệt, thời gian để một tàu đi qua Malacca kéo dài gần 20 giờ, tạo ra khoảng thời gian dài hơn nhiều để các phương tiện có thể bị theo dõi hoặc gây sức ép.
Eo biển Malacca trên bản đồ. Ảnh EurAsian Times
Không chỉ Malacca, eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ cũng là một điểm nghẽn quan trọng, nơi khoảng 10-12% dầu thô và 14% thương mại toàn cầu đi qua. Tuyến đường này đóng vai trò kết nối châu Á với châu Âu thông qua kênh đào Suez. Những diễn biến gần đây cho thấy chỉ cần các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gia tăng, lưu lượng vận tải đã giảm mạnh, buộc nhiều tàu phải vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình thêm 10-14 ngày và làm chi phí tăng hàng trăm nghìn đến cả triệu USD mỗi chuyến.
Tại Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar - với điểm hẹp khoảng 15 km, cũng là một trong những tuyến vận tải nhộn nhịp nhất thế giới , nơi khoảng 100.000 tàu qua lại mỗi năm. Nếu áp dụng cơ chế thu phí tương tự, chỉ riêng khu vực này cũng có thể tạo ra nguồn thu khổng lồ, đồng thời đẩy chi phí vận tải toàn cầu tăng vọt.
Những nút thắt hàng hải chiến lược trên thế giới. Ảnh Tanvi's Substack
Nguy cơ phá vỡ trật tự hàng hải toàn cầu
Việc một quốc gia tìm cách áp đặt phí qua lại tại các eo biển quốc tế không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Nếu mô hình này thành hiện thực, nó có thể kích hoạt một “hiệu ứng domino”, khiến nhiều quốc gia khác áp dụng biện pháp tương tự nhằm tận dụng lợi thế địa lý.
Hệ quả là chi phí vận tải biển toàn cầu có thể tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới phụ thuộc lớn vào các tuyến vận tải hàng hải, bất kỳ sự thay đổi nào đối với nguyên tắc tự do hàng hải đều có thể tạo ra tác động lan tỏa rộng khắp.
Giới quan sát nhận định, nếu không có cơ chế kiểm soát hiệu quả, mô hình “thu phí điểm nghẽn” có thể trở thành tiền lệ nguy hiểm, làm suy yếu nền tảng của hệ thống thương mại toàn cầu vốn dựa trên sự thông suốt và tự do lưu thông trên biển.
Ngày 5/5, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nêu rõ: "Hành lang do Iran cung cấp là con đường an toàn duy nhất để đi qua eo biển Hormuz. Việc chuyển hướng tàu thuyền sang những tuyến đường khác là không an toàn và hải quân sẽ có hành động quyết liệt chống lại bất cứ ai thực hiện bước đi như vậy".
Cùng thời điểm, kênh truyền hình nhà nước Press TV đưa tin Iran triển khai cơ chế mới nhằm quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Cụ thể, tất cả tàu có ý định đi qua eo biển sẽ nhận được email từ một địa chỉ liên kết với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), trong đó thông báo về những quy định và thủ tục mới liên quan đến việc quá cảnh. Các tàu thuyền được yêu cầu phải xin cấp phép trước khi đi qua tuyến đường thủy này.
Động thái cứng rắn của Hải quân thuộc IRGC được đưa ra ngay sau khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định nỗ lực của Washington nhằm hướng dẫn tàu thuyền tránh khu vực "hoàn toàn riêng biệt" với chiến dịch quân sự đang diễn ra.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump quyết định tạm thời đình chỉ kế hoạch hộ tống tàu thuyền trên thế giới đi qua eo biển Hormuz, nhưng cho biết việc phong tỏa các cảng của Iran sẽ "vẫn được duy trì đầy đủ" cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng với Tehran.
Theo như an ninh của một quốc gia châu Âu không thể đảm bảo nếu thiếu sự tham gia của người dân, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống huấn luyện quốc phòng và sự chuẩn bị của xã hội trong các tình huống khủng hoảng, cho nên quốc gia này lại mới vừa công bố kế hoạch mục tiêu đầy tham vọng, hứa hẹn thay đổi cán cân an ninh khu vực, sau khi rút kinh nghiệm từ xung đột tại Ukraine, đặc biệt là việc sử dụng rộng rãi các hệ thống không người lái và công nghệ mới.
Ngày 6/5, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Vladislav Kosinyak-Kamysh tuyên bố nước này đặt mục tiêu xây dựng lực lượng quân đội mạnh nhất châu Âu năm 2030, trong lễ khai mạc triển lãm vũ khí Defense24DAYS.
Ông Kosinyak-Kamysh cho biết chiến lược của Ba Lan là đạt quy mô 500.000 quân nhân, gồm lực lượng dự bị và binh sĩ tại ngũ.
Theo ông, an ninh quốc gia không thể đảm bảo nếu thiếu sự tham gia của người dân, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống huấn luyện quốc phòng và sự chuẩn bị của xã hội trong các tình huống khủng hoảng.
Bộ trưởng Quốc phòng khẳng định quân đội Ba Lan đang trong quá trình chuyển đổi, rút kinh nghiệm từ xung đột tại Ukraine, đặc biệt là việc sử dụng rộng rãi các hệ thống không người lái và công nghệ mới.
Ông cũng nhấn mạnh châu Âu cần tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh, không thay thế vai trò của Mỹ nhưng phải củng cố tiềm lực phòng thủ riêng.
Ngày 26/5, hơn 3.500 binh sĩ từ các nước NATO cùng hàng trăm đơn vị khí tài quân sự đã tham gia cuộc tập trận Amber Shock tại thao trường thành phố Orzysz, Ba Lan.
Mục tiêu chính của cuộc tập trận là rèn luyện các hành động chiến thuật, tăng cường phối hợp giữa đồng minh và kiểm tra khả năng tương thích của các đơn vị trong huấn luyện chiến đấu.
Với kế hoạch này, Ba Lan kỳ vọng sẽ trở thành quốc gia sở hữu lực lượng quân đội lớn nhất châu Âu năm 2030, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm trong an ninh khu vực.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm Chủ nhật (3/5) đã báo cáo về một nghi vấn bùng phát nhiễm virus Hanta trên một tàu du lịch ở Đại Tây Dương.
"Cho đến nay, một trường hợp nhiễm virus Hanta đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm và có thêm năm trường hợp nghi ngờ khác," cơ quan y tế toàn cầu cho biết trong một bài đăng trên X. "Trong số sáu cá nhân bị ảnh hưởng, ba người đã tử vong và một người hiện đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi."
Tổ chức này cho biết một cuộc điều tra đang được tiến hành để tìm ra nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng sức khỏe trên con tàu.
Bộ Y tế Nam Phi cho biết đợt bùng phát xảy ra trên tàu du lịch MV Hondius mang cờ Hà Lan
Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Hà Lan xác nhận với hãng tin Reuters rằng hai hành khách người Hà Lan đã tử vong, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Chúng ta biết gì về nhiễm virus Hanta?
Virus Hanta được tìm thấy trên khắp thế giới. Nó thường lây lan qua tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của các loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh như chuột cống và chuột nhắt.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, loại virus này có thể gây ra nhiễm trùng phổi nghiêm trọng và đôi khi gây tử vong được gọi là hội chứng phổi do virus Hanta. Mặc dù hiếm gặp, WHO cho biết các ca nhiễm virus Hanta có thể lây lan giữa người với người.
Hiện chưa có phương pháp điều trị hoặc chữa trị cụ thể cho các ca nhiễm virus Hanta, nhưng sự chăm sóc y tế kịp thời có thể làm tăng cơ hội sống sót.
Bộ Y tế Nam Phi cho biết đợt bùng phát xảy ra trên tàu du lịch MV Hondius. Họ cho biết có khoảng gần 150 khách du lịch trên tàu. Con tàu đã rời Argentina khoảng ba tuần trước cho một chuyến du ngoạn bao gồm các điểm dừng chân tại Nam Cực, Quần đảo Falkland và các điểm dừng khác trên đường đến Quần đảo Canary của Tây Ban Nha ở phía bên kia Đại Tây Dương.
Tàu sắp được cập bến Tây Ban Nha
Các nhà chức trách Nam Phi cho biết họ đang tiến hành truy vết tiếp xúc tại khu vực Johannesburg để xác định xem có người nào khác tiếp xúc với các hành khách bị nhiễm bệnh ở Nam Phi hay không.
Vào ngày 5/5, Tây Ban Nha đã cho phép du thuyền hạng sang bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh virus hantavirus gây chết người và đang neo đậu ngoài khơi bờ biển Cape Verde được phép di chuyển đến quần đảo Canary thuộc quyền quản lý của nước này.
Bộ Y tế Tây Ban Nha cho biết trong một tuyên bố vào tối thứ Ba rằng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã giải thích rằng Cape Verde ở Tây Phi không thể tiếp nhận 147 thành viên thủy thủ đoàn và hành khách của tàu MV Hondius. Thông báo cho biết: “Quần đảo Canary là địa điểm gần nhất có đủ điều kiện cần thiết. Tây Ban Nha có nghĩa vụ đạo đức và pháp lý phải hỗ trợ những người này, trong đó có cả một số công dân Tây Ban Nha.”
Bộ này cho biết sẽ tiếp nhận chuyến bay y tế chở bác sĩ trên tàu, một công dân Hà Lan, người đang trong tình trạng nguy kịch, sau khi nhận được yêu cầu chính thức từ chính phủ Hà Lan.
Grace Beverley khiến cộng đồng mạng chú ý khi chia sẻ trải nghiệm sức khỏe đáng lo ngại, xuất phát từ thói quen ăn cá ngừ đóng hộp tưởng chừng vô hại.
Grace Beverley có trải nghiệm đáng sợ khi ăn quá nhiều cá ngừ. Ảnh: gracebeverley/Instagram.
Trong video triệu view đăng trên TikTok hôm 29/4, Grace Beverley (29 tuổi) - người có ảnh hưởng trên mạng xã hội kiêm doanh nhân Anh - cho biết cô từng duy trì thói quen ăn cá ngừ tới 2 lần/ngày vì tiện lợi, giàu dinh dưỡng và dễ bổ sung omega-3.
Tuy nhiên, sau một thời gian, cơ thể cô bắt đầu xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường như rối loạn hormone, viêm và tăng cân không kiểm soát, theo Ladbible.
Lo lắng về tình trạng sức khỏe, Beverley đến bệnh viện thực hiện hàng loạt xét nghiệm, từ hormone, tiêu hóa đến máu. Kết quả khiến nữ doanh nhân “sốc” khi bác sĩ cho biết cơ thể cô đang ở ngưỡng ngộ độc thủy ngân, đồng thời ghi nhận mức asen (thạch tín) cao bất thường.
Bác sĩ hỏi kỹ về thói quen ăn uống và kinh ngạc khi biết Beverley tiêu thụ cá ngừ gần như mỗi ngày. Trong khi đó, khuyến nghị thông thường chỉ là khoảng 2 khẩu phần cá mỗi tuần, theo NHS (Dịch vụ y tế quốc gia của Vương quốc Anh).
Câu chuyện của nữ influencer cũng trùng khớp với cảnh báo từ Foodwatch - tổ chức bảo vệ người tiêu dùng - từng công bố kết quả kiểm tra 150 mẫu cá ngừ tại châu Âu và phát hiện tất cả đều chứa thủy ngân.
Thủy ngân là kim loại nặng có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Việc tích tụ trong cơ thể có thể dẫn đến các triệu chứng như lo âu, trầm cảm, suy giảm trí nhớ, run tay và rối loạn thần kinh. Trong trường hợp nặng, người bệnh có nguy cơ tổn thương não, thận và hệ tuần hoàn.
Ngoài ra, việc phơi nhiễm asen kéo dài cũng có thể gây buồn nôn, đau bụng, rối loạn nhịp tim, thậm chí dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hơn nếu không được phát hiện kịp thời.
Sau khi xác định nguyên nhân, Beverley được khuyến cáo ngừng ăn cá trong vài tháng để cơ thể hồi phục. Câu chuyện của cô trở thành lời cảnh báo về việc lạm dụng một loại thực phẩm, dù được coi là lành mạnh. Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng nguồn protein thay vì phụ thuộc vào một món duy nhất như cá ngừ.
Những chia sẻ về việc mất quyền kiểm soát kênh TikTok chính thức Team Châu Phi của thành viên Tiến Tuti thu hút sự quan tâm từ nhiều người theo dõi.
Team Châu Phi là nhóm sáng tạo nội dung do Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs) thành lập tại Angola vào năm 2018. Ảnh: Quang Linh Vlogs/Facebook.
Trong buổi livestream ngày 29/4, Tiến Tuti, thành viên lâu năm của Team Châu Phi, thông báo anh và Nhật Lệ, chị gái Quang Linh Vlogs, đều không có quyền truy cập vào tài khoản TikTok Team Châu Phi với hơn 671.000 lượt theo dõi.
Sau đó, Tiến Tuti có những chia sẻ thu hút sự chú ý khi nhắc đến một số biến động trong quá trình hoạt động của nhóm. Anh cũng kêu gọi khán giả theo dõi, tương tác với một kênh mới mang tên Gia đình Team Châu Phi, được thành lập từ giữa tháng 4.
"Chơi đẹp thì ai cũng thích, ai cũng nể. Dù mình có là người xấu đến mấy đi chăng nữa mà chơi đẹp với anh em thì anh em vẫn quý. Còn mình có là người đẹp nhưng chơi xấu rồi để anh em phát hiện ra rồi thì nhiều người ghét nữa", anh nói.
Sự việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng bởi đây là một trong những nền tảng quan trọng, gắn liền với hoạt động và hình ảnh của nhóm trong thời gian qua.
Theo ghi nhận, kênh TikTok Team Châu Phi đã ngừng đăng tải video mới kể từ ngày 8/1, trong khi kênh "Gia đình Team Châu Phi" vẫn thường xuyên cập nhật nội dung mới.
Trong một đoạn livestream viral hồi cuối tháng 3, Nhật Lệ cho biết "team đang gặp một số vấn đề cần được giải quyết", nên kênh TikTok sẽ dừng lại một thời gian. Sau đó, đến cuối tháng 4, cô cũng chia sẻ trang Facebook "Gia đình Team Châu Phi" và cho biết đây sẽ là trang mới của Team Châu Phi.
Trang này được lập vào giữa tháng 4, thường xuyên đăng bài cập nhật các thành viên tại châu Phi và đến hiện tại có khoảng 10.000 lượt theo dõi.
Team Châu Phi là nhóm sáng tạo nội dung nổi tiếng do Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs) thành lập tại Angola vào năm 2018, quy tụ thành viên người Việt Nam và người Angola.
Nhóm được đông đảo khán giả yêu mến nhờ những video về cuộc sống thường ngày, hoạt động sản xuất nông nghiệp, kinh doanh và các dự án thiện nguyện hỗ trợ người dân địa phương như xây nhà, khoan giếng, tặng lương thực tại Angola.
Trong giai đoạn phát triển mạnh, Team Châu Phi sở hữu nhiều gương mặt quen thuộc như Quang Linh Vlogs, Tiến Nguyễn, Hùng KaKa, Linh Philip, Quang Dũng cùng Lindo - thành viên người Angola từng gắn bó nhiều năm và được khán giả đặc biệt yêu mến nhờ khả năng nói tiếng Việt lưu loát.
Tuy nhiên, sau khi Quang Linh Vlogs vướng lùm xùm liên quan đến kẹo Kera, đội hình của nhóm có nhiều thay đổi khi một số thành viên ít xuất hiện hơn, đặc biệt là sự rời đi của Lindo.
Tại DSA 2026, Hàn Quốc gây ấn tượng với hệ thống phòng không đa tầng từ tên lửa L-SAM, tên lửa Cheongung-II, tên lửa Haegung đến tên lửa Shingung, tạo nên lá chắn thép ‘không kẽ hở’.
Tại DSA 2026, LIG Defense & Aerospace đã trưng bày toàn bộ giải pháp phòng không đa tầng của Hàn Quốc gồm L-SAM tầm xa, Cheongung-II tầm trung, Haegung tên lửa hải không và Shingung di động.
Đặc biệt, Haegung vừa ký hợp đồng xuất khẩu đầu tiên trị giá 94 triệu USD cho Malaysia, khẳng định sức hút mạnh mẽ của công nghệ phòng không Hàn Quốc tại Đông Nam Á.
KM-SAM (viết tắt của Korea Medium-range Surface-to-Air Missile) - Tên lửa phòng không tầm trung của Hàn Quốc. Ảnh: defencesecurityasia. com
Hệ thống phòng không đa tầng của Hàn Quốc được LIG Defense & Aerospace (trước đây là LIG Nex1) giới thiệu đầy đủ tại triển lãm Defence Services Asia (DSA) 2026 ở Kuala Lumpur là một trong những điểm nhấn công nghệ quan trọng nhất của gian hàng Hàn Quốc.
Giải pháp này được thiết kế theo nguyên tắc phòng thủ tên lửa và không quân đa tầng “multi-layered air and missile defense”, bao phủ từ tầm xa xuống tầm ngắn, từ trên không đến trên biển và lực lượng bộ binh di động, tạo nên lớp bảo vệ liên tục trước các mối đe dọa từ máy bay, tên lửa hành trình đến tên lửa đạn đạo.
L-SAM là tầng cao nhất trong hệ thống, đóng vai trò tên lửa tầm xa và chống tên lửa đạn đạo. Tên lửa đạt tốc độ tối đa Mach 9, tầm bắn khoảng 150 km và khả năng đánh chặn ở độ cao 50-60 km (Block 1), trong khi Block 2 có thể đạt độ cao 150-180 km.
Hệ thống sử dụng công nghệ DACS (Divert and Attitude Control System) kết hợp động cơ đẩy hai giai đoạn, cho phép tên lửa cơ động mạnh mẽ ở môi trường khí loãng độ cao lớn, nơi các bề mặt khí động học truyền thống mất hiệu quả.
Mỗi tổ hợp L-SAM gồm radar AESA băng S sử dụng công nghệ GaN (Gallium Nitride), trung tâm chỉ huy và bốn bệ phóng (mỗi bệ mang 6 tên lửa), với hai loại đầu đạn riêng biệt: một tối ưu cho máy bay và tên lửa hành trình, một sử dụng công nghệ hit-to-kill cho tên lửa đạn đạo.
Ngay dưới L-SAM là Cheongung-II (hay còn gọi là M-SAM II), hệ thống tên lửa phòng không tầm trung đã được chứng minh qua thực chiến.
Tên lửa Steel Dome, ‘lá chắn thép’ đa tầng bất khả xâm phạm, rúng động Trung Đông
Tên lửa Steel Dome, ‘lá chắn thép’ đa tầng bất khả xâm phạm, rúng động Trung Đông
Mỗi tổ hợp Cheongung-II gồm 4-6 xe phóng di động, mỗi xe mang 8 tên lửa đánh chặn (interceptor) nặng khoảng 400 kg. Tên lửa đạt tốc độ gần Mach 5, có tầm bắn khoảng 50 km với mục tiêu máy bay và tên lửa hành trình, đồng thời đánh chặn được tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối với độ cao lên đến khoảng 20 km.
Hệ thống sử dụng công nghệ hit-to-kill thuần túy, kết hợp radar X-band quét điện tử thụ động có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách gần 100 km và theo dõi đồng thời 40 mục tiêu.
Cheongung-II nổi bật nhờ tính cơ động cao, khả năng phản ứng nhanh và đã chứng minh hiệu quả thực tế khi tham gia đánh chặn thành công ở khu vực Trung Đông.
Ở tầng hải quân, Haegung (K-SAAM) là tên lửa phòng không trên tàu được Hàn Quốc phát triển hoàn toàn nội địa. Hệ thống sử dụng seeker kép tiên tiến kết hợp radar tần số vô tuyến (RF) và hồng ngoại tạo ảnh (IIR), mang lại độ chính xác cao khi đối phó với cả tên lửa chống hạm và máy bay tấn công tàu.
Tại DSA 2026, Haegung đã ghi dấu ấn lớn khi LIG D&A ký thành công hợp đồng xuất khẩu đầu tiên trị giá 94 triệu USD cho Bộ Quốc phòng Malaysia, cung cấp cho các tàu Littoral Mission Ship Batch 2 do Thổ Nhĩ Kỳ đóng.
Cuối cùng là Shingung (KP-SAM), hệ thống tên lửa phòng không vác vai di động thuộc tầng thấp nhất. Đây là giải pháp MANPADS linh hoạt, dễ triển khai bởi bộ binh, chuyên bảo vệ các đơn vị nhỏ, lực lượng đặc nhiệm và các mục tiêu di động trước mối đe dọa từ UAV, trực thăng và máy bay bay thấp.
Bằng việc trình diễn đồng thời bốn hệ thống này tại DSA 2026, Hàn Quốc không chỉ khẳng định năng lực công nghệ phòng không hiện đại mà còn thể hiện rõ chiến lược xuất khẩu giải pháp hoàn chỉnh, có khả năng tích hợp và chi phí cạnh tranh.
Sự kết hợp giữa tên lửa L-SAM, tên lửa Cheongung-II, tên lửa Haegung và tên lửa Shingung tạo nên một hệ thống phòng không đa tầng liền mạch, linh hoạt và hiệu quả cao, một mô hình đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ các quốc gia Đông Nam Á.
Apple dự kiến mở rộng thương hiệu Ultra vào cuối năm nay với iPhone màn hình gập và MacBook OLED.
Ảnh dựng iPhone màn hình gập dựa trên tin đồn. Ảnh: Foundry.
Theo nguồn tin từ Macworld, Apple có kế hoạch mở rộng thương hiệu Ultra sang 2 sản phẩm mới vào cuối năm nay, bao gồm iPhone và MacBook thuộc phân khúc cao cấp.
Dựa trên tin đồn, iPhone Ultra nhiều khả năng được dùng cho iPhone màn hình gập. Thay vì thuộc dòng Pro vốn cũng được nâng cấp vào tháng 9, Apple sẽ quảng bá iPhone Ultra thành dòng điện thoại cao cấp nhất của hãng.
Trước đây, nhiều người dự đoán thiết bị sẽ mang tên iPhone Fold. Tuy nhiên, Macworld cho rằng Táo khuyết sẽ chọn tên iPhone Ultra để phân cấp rõ hơn.
Apple đã sử dụng tên gọi Ultra cho một số sản phẩm. Năm 2022, dòng smartwatch và chip xử lý cao cấp nhất của hãng lần lượt mang tên Apple Watch Ultra và M1 Ultra. 2 sản phẩm này đều mạnh mẽ và đắt nhất trong danh mục.
Đáng chú ý khi iPhone Ultra sẽ không thuộc dòng iPhone 18, đồng nghĩa thiết bị không có số 18 trong tên gọi tương tự iPhone Air năm ngoái.
"iPhone Ultra sẽ là sản phẩm nổi bật tại sự kiện tháng 9. Apple đang cố gắng để bán iPhone Ultra cùng lúc với iPhone 18 Pro, không gặp vấn đề chậm trễ. Tuy nhiên, thiết bị vẫn có thể đến tay người dùng muộn hơn vài tuần với số lượng ít", trang tin Macworld cho biết.
iPhone Ultra được xem là bản nâng cấp lớn nhất cho smartphone Apple từ trước đến nay. Khác với những năm trước, Apple sẽ không nâng cấp iPhone Air và iPhone cơ bản vào mùa thu, thay vào đó lùi lịch sang đầu năm 2027 cùng với iPhone 18e.
Ngoài iPhone Ultra, tin đồn cho biết sản phẩm Apple tiếp theo có phiên bản Ultra là MacBook với màn hình cảm ứng OLED. Tương tự iPhone Ultra, tên gọi MacBook Ultra từng được Bloomberg và các trang tin công nghệ đồn đoán.
Lý do khiến Apple sử dụng tên MacBook Ultra nhiều khả năng tương tự iPhone Ultra. Sản phẩm dự kiến có giá đắt hơn đáng kể so với MacBook Pro, cùng những tính năng lần đầu xuất hiện như màn hình OLED hỗ trợ cảm ứng.
Tên MacBook Ultra giúp Apple phân cấp sản phẩm rõ ràng hơn với MacBook Pro, thiết bị phù hợp cho những người không cần công nghệ mới.
Apple được cho đã lên kế hoạch ra mắt MacBook Ultra vào cuối năm nay. Tuy nhiên, thời điểm trình làng có thể dời sang đầu 2027 do tình trạng thiếu hụt bộ nhớ.
Thương hiệu Ultra cũng có thể mở rộng sang AirPods với phiên bản tích hợp camera, bên cạnh chip xử lý M5 Ultra dự kiến xuất hiện cùng Mac Studio phiên bản mới.
Một mẫu iPad cũng có thể mang tên Ultra. Trong bản tin Power On trên Bloomberg, nhà phân tích Mark Gurman cho biết sản phẩm sở hữu màn hình gập, nằm trong kế hoạch ưu tiên của tân CEO John Ternus.
Bệnh viện Đa khoa Phú Yên tiếp nhận 5 trường hợp du khách bị khỉ cắn khi tham quan, di chuyển trên đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà (xã Hòa Xuân, Đắk Lắk).
Bệnh viện Đa khoa Phú Yên vừa báo cáo về việc tiếp nhận, điều trị các trường hợp bị khỉ cắn xảy ra tại khu vực du lịch đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà qua Bãi Tiên thuộc xã Hòa Xuân. Đây được xem là cung đường ven biển đẹp nhất Đắk Lắk.
Theo đó, trong hai ngày 28-29/4, bệnh viện tiếp nhận 5 người bệnh bị khỉ cắn khi tham quan, di chuyển tại khu vực này. Các bệnh nhân là du khách đến du lịch, nhập viện trong tình trạng tỉnh táo, tiếp xúc tốt.
Khỉ hoang ở khu vực Bãi Tiên.
Sau khi tiếp nhận, bệnh viện tiến hành khám, phân loại, đánh giá mức độ tổn thương, xử trí vết thương và tư vấn nguy cơ bệnh dại, đồng thời thực hiện các biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm theo từng trường hợp.
Trong số này, có 3 trường hợp bị đa vết thương, tổn thương diện rộng ở nhiều vị trí khác nhau, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và phơi nhiễm bệnh dại. Các bệnh nhân được làm sạch vết thương, khâu, băng bó và chỉ định điều trị phù hợp, đồng thời tiêm huyết thanh kháng dại theo quy định chuyên môn.
Hai trường hợp còn lại có mức độ tổn thương nhẹ hơn, không ghi nhận vết thương diện rộng. Tuy nhiên, các bệnh nhân vẫn được đánh giá nguy cơ, tiêm huyết thanh kháng dại và hướng dẫn theo dõi, tiêm phòng đầy đủ theo lịch.
Đến thời điểm báo cáo, Bệnh viện Đa khoa Phú Yên chưa ghi nhận trường hợp nào diễn biến nặng hoặc tử vong liên quan đến các ca bị khỉ cắn nói trên.
Ông Hoàng Anh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân cho biết, sẽ cử lực lượng kiểm tra cắm biển cảnh báo du khách không tiếp xúc gần với khỉ, hay cho khỉ ăn tại khu vực xuất hiện khỉ hoang.
Theo Bệnh viện Đa khoa Phú Yên, khỉ hoang dã dù có vẻ thân thiện nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tấn công bất ngờ, nhất là khi bị kích động, tranh giành thức ăn hoặc khi du khách tiếp xúc quá gần. Vết khỉ cắn không chỉ gây tổn thương phần mềm mà còn có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh dại và một số bệnh truyền nhiễm khác.
Bệnh viện khuyến cáo người dân và du khách khi tham quan tại các khu vực có khỉ hoang dã cần giữ khoảng cách an toàn, đặc biệt là với trẻ nhỏ. Du khách không nên chủ động lại gần, chạm vào, trêu chọc khỉ hoặc cho khỉ ăn.
Ngoài ra không nên cầm thức ăn trước mặt khỉ, không mang theo túi ni lông hoặc để thức ăn lộ liễu vì dễ thu hút khỉ tiếp cận, giật đồ hoặc tấn công.
Trong trường hợp bị khỉ cắn hoặc cào, người dân cần rửa ngay vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn và đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Đồng thời không chủ quan với các vết cắn nhỏ, vì nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại vẫn có thể xảy ra.
Một người cha ở Bangladesh được nhiều người tán dương vì dũng cảm lao xuống đường ray để cứu con khi đoàn tàu chạy qua.
Người chứng kiến hoảng hốt trong khoảnh khắc hai cha con nằm dưới đường ray khi 8 toa tàu đi qua - Ảnh: NDTV
Đài Al Jazeera đăng tải một đoạn video cho thấy hai cha con thoát chết sau khi rơi xuống đường ray đúng lúc đoàn tàu đang rời ga. Người cha đã lao xuống đường ray để bảo vệ con dưới gầm tàu khi 8 toa tàu chạy qua phía trên.
Sự việc xảy ra vào ngày 28-4 tại ga Bhairab (Bangladesh) khi gia đình nói trên đi từ thành phố Brahmanbaria trên đoàn tàu Titas. Đoàn tàu đã đến ga trễ khoảng một tiếng rưỡi so với lịch trình.
Khi tàu bắt đầu chuyển bánh để rời ga, người cha đã cố gắng xuống tàu trong khi vẫn đang bế con. Tuy nhiên, đứa trẻ đã trượt khỏi tay ông và rơi xuống khe hẹp bên mép sân ga.
Xe lao xuống kênh ở Thái Lan, người cha hy sinh cứu 4 người thân
Ngay lập tức, người cha nhảy xuống đường ray để cứu con. Ông ôm chặt đứa trẻ vào lòng, ép sát cơ thể mình vào tường ngăn của sân ga bên dưới đường ray.
8 toa tàu đã chạy qua ngay phía trên họ. Cả hai cha con đều không bị thương tích nghiêm trọng nhờ nằm vào khoảng trống giữa đường ray và gầm tàu.
Ông Falu Mia, một nhân viên tàu Titas, cho biết hai cha con đã cố gắng xuống tàu khi tàu đang chạy. Ông cho biết phản ứng nhanh nhạy của người cha trong việc giữ chặt con và nằm phẳng sát tường đã giúp cả hai bảo toàn mạng sống cho đến khi đoàn tàu đi qua hẳn.
Người cha dũng cảm cứu con sau khi đứa bé rơi xuống đường ray - Video: Al Jazeera
Trong lúc sự việc diễn ra, những hành khách khác đã hỗ trợ người mẹ xuống tàu an toàn. Đoạn video cho thấy những người chứng kiến vô cùng kinh hãi vì không thể can thiệp kịp thời. Ngay khi đoàn tàu đi qua, đám đông lao đến ngay lập tức và vỗ tay tán thưởng sự dũng cảm cũng như phản xạ bản năng của người cha.
Đoạn video lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Nhiều người xem đã ca ngợi người cha là "anh hùng" vì sự bình tĩnh và lòng dũng cảm phi thường trong tình huống hiểm nghèo.
Một nghiên cứu gần đây của JD Power cho thấy chi phí sạc điện đang gia tăng đối với người sở hữu xe điện, nhưng chỉ một số ít chủ xe biết cách sử dụng các công cụ có sẵn để giảm hóa đơn tiền điện.
Cụ thể, chỉ 12% trong số những người được khảo sát cho biết họ sử dụng các chương trình sạc thông minh tại nhà, mặc dù 69% đã biết đến sự tồn tại của các chương trình này.
Sạc thông minh cho phép người dùng tiết kiệm chi phí bằng cách sạc xe vào giờ thấp điểm. Các bộ sạc kết nối Wi-Fi có khả năng lên lịch chu kỳ sạc phù hợp với thời gian nhu cầu điện thấp hơn, giúp chủ xe tiết kiệm chi phí và đồng thời giảm thiểu sự biến động về nhu cầu điện cho các công ty điện lực.
Đối với những chủ sở hữu không có bộ sạc thông minh, vẫn có cách để tiết kiệm tiền bằng cách sạc vào giờ thấp điểm. JD Power cho biết, những người lên lịch sạc xe vào thời điểm giá điện thấp có thể tiết kiệm trung bình gần 150.000 đồng mỗi 30 ngày, tương đương khoảng hơn 1 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ 38% chủ xe cho biết họ thường xuyên lên lịch sạc, trong khi 46% không bao giờ làm như vậy. Thời gian lý tưởng để sạc xe điện có thể khác nhau tùy thuộc vào địa điểm và nhà cung cấp, nhưng sạc qua đêm thường rẻ hơn so với sạc ban ngày.
Nghiên cứu của JD Power cũng khảo sát mức độ hài lòng của chủ sở hữu với hệ thống sạc hiện tại. Mức độ hài lòng này khác nhau tùy thuộc vào loại bộ sạc và khu vực. Những khu vực có chi phí sạc cao hơn thường có nhiều chủ sở hữu không hài lòng hơn. Cụ thể, người lái xe điện ở New England phải đối mặt với chi phí sạc cao nhất và mức độ hài lòng thấp nhất, trong khi người lái xe ở vùng núi có chi phí trung bình thấp nhất và hài lòng hơn về chi phí hiện tại.
Bộ sạc xe điện được phân loại thành nhiều cấp độ khác nhau. Nghiên cứu cho thấy những người sở hữu bộ sạc cấp độ 2 thường hài lòng hơn so với những người sử dụng bộ sạc cấp độ 1, mặc dù bộ sạc cấp độ 2 gặp nhiều lỗi hơn do độ phức tạp cao hơn. Thương hiệu của bộ sạc cũng ảnh hưởng đến mức độ hài lòng, với bộ sạc Tesla nhận được đánh giá cao nhất, tiếp theo là bộ sạc Emporia và ClipperCreek.
Việc sạc tại nhà là yếu tố quan trọng trong việc xác định xem xe điện có tiết kiệm chi phí hơn so với xe chạy xăng hay không. Những phát hiện mới nhất cho thấy việc lựa chọn đúng loại bộ sạc tại nhà cũng rất quan trọng đối với sự hài lòng tổng thể của người sử dụng.
Từ một lựa chọn tưởng chừng mang tính nghi thức, VinFast Lạc Hồng đã bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý quốc tế, gợi mở cách Việt Nam đang chủ động khẳng định vị thế bằng chính sản phẩm của mình...
Một khoảnh khắc chỉ vài giây trong nghi thức đón nguyên thủ đã bất ngờ tạo hiệu ứng truyền thông lan rộng tại Hàn Quốc, khi cụm từ “pháo đài di động Việt Nam” xuất hiện dày đặc trên các nền tảng số. Sự góp mặt của mẫu xe chống đạn VinFast Lạc Hồng (LA 900LX) không chỉ thu hút bởi yếu tố kỹ thuật, mà còn gợi mở câu chuyện lớn hơn về hình ảnh và vị thế quốc gia.
TỪ PHƯƠNG TIỆN NGOẠI GIAO ĐẾN BIỂU TƯỢNG TỰ CHỦ CÔNG NGHỆ
Những ngày gần đây, truyền thông và mạng xã hội Hàn Quốc đồng loạt nhắc đến "pháo đài di động Việt Nam”. Tâm điểm của làn sóng chú ý là mẫu xe chống đạn VinFast Lạc Hồng (LA 900LX) xuất hiện trong nghi thức đón Tổng thống Hàn Quốc tại Việt Nam.
Lễ đón Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và phu nhân tại sân bay Nội Bài chiều 21/4
Theo ghi nhận từ các nền tảng như Naver và YouTube, chỉ một khoảnh khắc vài giây dưới chân cầu thang máy bay đã đủ tạo nên “hiệu ứng domino” truyền thông. Thay vì các mẫu xe quen thuộc như Mercedes-Benz S600 Pullman Guard, hay các thương hiệu cao cấp như Lexus và Cadillac – vốn được xem là chuẩn mực trong các sự kiện ngoại giao, Việt Nam lần đầu tiên sử dụng một mẫu xe nội địa.
Sự xuất hiện của VinFast Lạc Hồng lập tức thu hút sự chú ý. Đài MBC đăng tải video với tiêu đề “pháo đài di động có thể chịu tới 400 viên đạn và cả lựu đạn”. Ngay sau đó, hàng loạt cơ quan báo chí và nền tảng số tại Hàn Quốc vào cuộc phân tích, tạo nên làn sóng thảo luận rộng khắp.
Điều khiến truyền thông Hàn Quốc bất ngờ không chỉ nằm ở thông số kỹ thuật, mà còn ở ý nghĩa biểu tượng. Trước đây, trong các sự kiện tương tự, Việt Nam thường sử dụng những dòng xe chống đạn nhập khẩu như Mercedes-Benz S600 Pullman Guard – biểu tượng toàn cầu về xe ngoại giao an ninh cao. Tuy nhiên, lần này, việc thay thế bằng một sản phẩm “made in Vietnam” được xem là bước đi mang tính chiến lược.
Nhiều ý kiến từ báo chí Hàn Quốc cho rằng Việt Nam không còn “mượn hình ảnh” từ các thương hiệu quốc tế, mà đang chủ động xây dựng biểu tượng của riêng mình.
Được truyền cảm hứng từ huyền tích “con Lạc cháu Hồng” – nguồn cội dân tộc, Lạc Hồng 900 LX là biểu trưng cho bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của người Việt trong kỷ nguyên mới, nơi từng đường nét đều là sự hội tụ của tinh hoa di sản với đẳng cấp toàn cầu. Ảnh: VinFast
Không chỉ dừng ở yếu tố kỹ thuật, VinFast Lạc Hồng còn gây ấn tượng bởi thiết kế đậm bản sắc Việt Nam. Những chi tiết như logo chim Lạc mạ vàng, mặt ca-lăng lấy cảm hứng từ trống đồng Đông Sơn, cùng ngôn ngữ thiết kế mang tính biểu tượng dân tộc đã tạo nên dấu ấn riêng. Một số bài báo Hàn Quốc nhận định đây là sản phẩm “kết hợp giữa công nghệ và bản sắc quốc gia” – điều hiếm thấy trong phân khúc xe ngoại giao chống đạn.
Trên các diễn đàn Hàn Quốc, hàng nghìn bình luận xuất hiện với nhiều góc nhìn. Một bộ phận bày tỏ sự ngạc nhiên và đánh giá cao bước tiến của Việt Nam; một số khác đặt nghi vấn về khả năng “chịu 400 viên đạn”; trong khi không ít ý kiến đem so sánh với ngành công nghiệp ô tô nội địa, đặc biệt là Hyundai Motor Company.
Một bình luận đáng chú ý nhận xét: “Chúng ta vẫn nhìn Việt Nam bằng hình ảnh 10–20 năm trước, nhưng thực tế họ đã thay đổi nhanh hơn nhiều”.
Các tờ báo lớn nhất Hàn Quốc như Daum, Nate, Naver đều dùng những từ ngữ đặc biệt trang trọng, coi Lạc Hồng 900LX như mẫu xe “đại diện” cho thành tựu phát triển của Việt Nam.
Tờ Naver viết rằng: “Trong các cuộc gặp thượng đỉnh, nước chủ nhà thường chịu trách nhiệm về an ninh cho người đứng đầu nhà nước. Việc họ sử dụng mẫu xe đỉnh cao như Lạc Hồng 900LX, cho thấy họ đặc biệt coi trọng quan hệ với Hàn Quốc”.
Bên cạnh các tiêu đề gây chú ý, một số chuyên gia và người dùng Hàn Quốc tập trung phân tích các tiêu chuẩn kỹ thuật được nhắc đến như VR7 hay tiêu chuẩn NATO (STANAG). Đây là những chuẩn đánh giá khắt khe, không chỉ kiểm tra khả năng chống đạn mà còn toàn bộ cấu trúc xe, từ khung, kính đến khả năng chịu nổ. Ngoài ra, các chi tiết như lốp run-flat cho phép xe tiếp tục di chuyển ngay cả khi bị hư hại cũng được xem là yếu tố quan trọng trong tình huống thực tế.
Dù vẫn còn những nghi ngờ về mức độ chính xác của các thông số, nhiều ý kiến thừa nhận rằng nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn này, VinFast Lạc Hồng đã bước sang một cấp độ hoàn toàn khác.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất không nằm ở việc chiếc xe có thực sự chịu được 400 viên đạn hay không mà ở hiệu ứng truyền thông. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, đây được xem là một thành công đáng kể về mặt hình ảnh quốc gia.
Một ý kiến từ truyền thông Hàn Quốc nhận định: “Khi bạn dùng sản phẩm của mình, bạn đang kể câu chuyện của chính mình”.
Từ góc nhìn này, VinFast Lạc Hồng không đơn thuần là một phương tiện, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang dịch chuyển rõ rệt – từ vị thế theo sau sang chủ động kiến tạo hình ảnh quốc gia.
Bất chấp những tranh luận xoay quanh yếu tố kỹ thuật, khó có thể phủ nhận mẫu xe này đã tạo ra một bước ngoặt trong nhận thức. Chỉ một khoảnh khắc ngắn trong nghi thức ngoại giao cũng đủ khơi dậy câu hỏi lớn đối với dư luận Hàn Quốc: Việt Nam đã đi xa đến đâu?
Trước đó, ngày 28/8/2025, VinFast đã giới thiệu mẫu xe Lạc Hồng 900 LX tại Triển lãm "80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" ở Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội).
Lạc Hồng 900 LX là phiên bản giới hạn đặc biệt, dành riêng cho chuyên chở nguyên thủ quốc tế tại Đại lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (2/9/1945-2/9/2025) cho Bộ Ngoại giao. Xe có hai phiên bản, gồm Tiêu chuẩn và Chống đạn. Hiện hãng xe Việt đã bàn giao hai xe chống đạn và 10 xe tiêu chuẩn.
Cận cảnh 440 vết súng bắn trên xe chống đạn đầu tiên của VinFast. Ảnh: VinFast
Lạc Hồng 900 LX bản tiêu chuẩn có các thông số kỹ thuật tương tự bản Plus của VF 9, với hai môtơ 150 kW ở mỗi trục, cho tổng công suất 300 kW (402 mã lực), mô-men xoắn cực đại 620 Nm, dung lượng pin 123 kWh, trọng lượng 3.035 kg, quãng đường di chuyển 595 km.
Với bản chống đạn, vì trọng lượng tăng lên thành 5.049 kg nên các thông số cũng cao hơn so với bản tiêu chuẩn. Xe vẫn dùng hai môtơ nhưng nâng công suất tổng lên 455 mã lực, quãng đường di chuyển mỗi lần sạc giảm xuống còn 450 km. La-zăng là loại 19 inch thay vì loại 21 inch như bản tiêu chuẩn.
Sáng 3/3/2026, VinFast cũng công bố hoàn thiện quy hoạch 3 dòng thương hiệu ô tô, đồng thời ra mắt hai mẫu xe sang mới: Lạc Hồng 800S và Lạc Hồng 900S.
THAM VỌNG DẪN DẮT CUỘC CHƠI ĐIỆN HÓA
Không chỉ tạo dấu ấn trong các sự kiện ngoại giao, VinFast còn đang từng bước mở rộng hiện diện trên bản đồ công nghiệp ô tô điện toàn cầu.
Theo thống kê, đầu năm 2026, thị trường ô tô Philippines ghi nhận xu hướng dịch chuyển rõ rệt sang xe điện. Trong bối cảnh đó, VinFast nổi lên là thương hiệu được chú ý hàng đầu khi nhanh chóng vươn lên vị trí dẫn đầu phân khúc xe thuần điện. Diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của hãng xe Việt trong việc định hình xu hướng tiêu dùng mới tại Philippines.
Theo TopGear Philippines, trong số các thành viên thuộc CAMPI, VinFast đạt doanh số 1.171 xe, chiếm hơn 50% thị phần xe thuần điện, qua đó đứng đầu phân khúc. Khoảng cách giữa VinFast và các đối thủ khá lớn khi Tesla xếp thứ hai với 469 xe, chưa bằng một nửa. Các thương hiệu khác như MG, BMW hay Toyota chỉ ghi nhận doanh số từ vài chục đến hơn 100 xe.
Không chỉ dẫn đầu ở phân khúc xe điện, VinFast còn nhanh chóng lọt vào nhóm các thương hiệu có doanh số đáng chú ý trên toàn thị trường CAMPI. “Tân binh VinFast đã vươn lên vị trí thứ 11, vượt qua Hino, Jetour và Foton, trong khi Tesla tụt xuống vị trí thứ 15”, TopGear Philippines nhận định.
Cũng theo nguồn này, tốc độ tăng trưởng của VinFast ở mức ấn tượng khi doanh số quý 1/2026 tăng 249,6% so với cùng kỳ năm trước.
Tại Ấn Độ, VinFast cam kết đầu tư 2 tỷ USD để xây dựng nhà máy tại bang Tamil Nadu với công suất giai đoạn đầu là 50.000 xe ô tô điện mỗi năm. Tính đến tháng 12/2025, VinFast đã vươn lên đứng thứ 4 về doanh số xe thuần điện (BEV) tại thị trường Ấn Độ.
Tại Indonesia, VinFast đã khánh thành nhà máy lắp ráp trị giá 1 tỷ USD (giai đoạn 1 là 300 triệu USD) tại Subang với công suất ban đầu 50.000 xe/năm. Hãng đặt mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hóa ít nhất 40% tại Indonesia vào cuối năm 2026 và đã kết thúc năm 2025 với vị trí là thương hiệu BEV đứng vị trí thứ ba về lượng ô tô nhập khẩu tại quốc gia này.
Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026, BYD đã gây chấn động khi xác nhận mẫu siêu xe điện hiệu năng cao Yangwang U9 Xtreme được giao dịch với mức giá hơn 20.000.000 Nhân dân tệ (tương đương hơn 77,166 tỷ đồng).
Với mức giá kể trên, Yangwang U9 Xtreme trở thành chiếc xe sản xuất hàng loạt đắt nhất từng được BYD bán ra. Thông tin này được ông Li Yunfei - Giám đốc Thương hiệu và Quan hệ công chúng của BYD công bố ngay tại sự kiện, đồng thời xác nhận đây là giao dịch có giá trị cao nhất tại triển lãm năm nay.
BYD Yangwang U9 Xtreme.
Theo chia sẻ từ BYD, Yangwang U9 Xtreme là phiên bản giới hạn toàn cầu chỉ 30 chiếc, nhắm đến nhóm khách hàng siêu giàu và nhà sưu tầm xe hiệu năng cao. Ít nhất một chiếc đã được bàn giao trực tiếp tại triển lãm, với sự tham gia của Chủ tịch Wang Chuanfu, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của dòng sản phẩm này trong danh mục cao cấp của thương hiệu Yangwang.
Mức giá kỷ lục không chỉ phản ánh giá trị công nghệ mà còn đánh dấu bước tiến của BYD trong việc cạnh tranh trực tiếp với các hãng siêu xe hàng đầu thế giới.
Sở dĩ BYD Yangwang U9 Xtreme có mức giá “khủng” là nhờ loạt thông số hiệu năng ấn tượng. Xe được trang bị hệ truyền động điện có công suất vượt mức 3.000 mã lực, sử dụng kiến trúc điện áp cao 1200V, giúp tối ưu khả năng tăng tốc và hiệu suất vận hành.
Đặc biệt, mẫu hypercar này đã lập kỷ lục thời gian vòng đua tại Nürburgring Nordschleife với thành tích 6:59.157, đưa nó vào nhóm xe điện sản xuất nhanh nhất thế giới. Ngoài ra, U9 Xtreme còn thiết lập hàng loạt kỷ lục tại các đường đua lớn ở Trung Quốc như Zhuzhou, Zhuhai, Chengdu Tianfu và Shanghai, khẳng định năng lực thực chiến trên đường đua.
Không chỉ mạnh mẽ, BYD Yangwang U9 Xtreme còn được trang bị hàng loạt công nghệ tiên tiến như hệ thống treo chủ động hoàn toàn DiSus-X độc quyền, cho phép kiểm soát thân xe ở mức cực cao, cùng hệ thống phanh hiệu suất cao với đĩa phanh gốm carbon, giúp tối ưu khả năng hãm tốc ở vận tốc lớn. Những trang bị này đưa mẫu xe trở thành một trong những siêu xe điện có công nghệ tiên tiến nhất hiện nay.
Sau cái tát đó, tôi từ chối 47 cuộc gọi và rời đi, bay thẳng tới Heathrow.
Tôi cúi đầu nhìn thông tin chuyến bay trên màn hình điện thoại, bên cạnh là con gái đang ngủ say.
Ở độ cao ba mươi nghìn feet, điện thoại đã sớm mất sóng.
Nhưng tôi biết, lúc này chắc Thẩm Hoài An đang đứng trong căn nhà trống rỗng.
Mười hai tiếng trước, ngay giữa một nhà hàng đầy người, vì Lâm Thư Vãn, anh ta đã tát tôi một cái.
Âm thanh của cái tát đó rất vang.
Vang đến mức tất cả mọi người có mặt đều im lặng.
Vang đến mức vị tanh của máu nơi khóe miệng tôi rõ ràng đến đáng sợ.
Vang đến mức cuối cùng tôi cũng tỉnh ngộ hoàn toàn khỏi cuộc hôn nhân này.
Ba năm.
Tôi kết hôn với Thẩm Hoài An ba năm, từ năm hai mươi ba đến hai mươi sáu tuổi.
Vì anh ta, tôi từ bỏ cơ hội làm việc ở London, từ bỏ con đường mẹ đã sắp đặt sẵn, ngoan ngoãn làm “bà Thẩm” suốt ba năm.
Anh ta nói anh ta thích cảm giác về nhà có người đợi.
Thế là tôi đợi.
Anh ta nói Lâm Thư Vãn chỉ là bạn bình thường.
Thế là tôi tin.
Anh ta nói những cuộc điện thoại lúc nửa đêm chỉ là bàn công việc.
Thế là tôi nhẫn nhịn.
Nhưng khi anh ta tát tôi, thậm chí không hề do dự lấy một giây.
Con gái khẽ trở mình, bàn tay nhỏ nắm lấy vạt áo tôi.
Tôi ôm con sát vào lòng hơn, nhắm mắt lại.
Thẩm Hoài An, anh tưởng rằng người anh đánh là một người phụ nữ không thể sống thiếu anh sao?
Anh nhầm rồi.
Thứ anh đánh vỡ… là chút hy vọng cuối cùng của tôi.
Còn cái tên Tần Tri Ý của tôi, trước giờ chưa từng cần dựa vào Thẩm Hoài An để có giá trị.
Khi máy bay hạ cánh xuống sân bay Heathrow, tôi nhận được bốn mươi bảy cuộc gọi nhỡ.
Tất cả đều là của Thẩm Hoài An.
Còn có mười hai tin nhắn WeChat, từ “Tri Ý, em đi đâu rồi?” đến “Đừng làm loạn nữa, mau về đi, chúng ta nói chuyện”, tin cuối cùng gửi lúc ba giờ sáng—
“Tần Tri Ý, rốt cuộc em muốn thế nào?”
Tôi đưa điện thoại cho trợ lý đến đón.
“Chị Trần, giúp em đổi số.”
Trần Ngạn Thu nhận lấy điện thoại, không hỏi gì thêm.
Người đã theo tôi năm năm, cô ấy quá hiểu tính tôi.
Tôi bế con gái bước ra khỏi nhà ga. Gió tháng Mười ở London vừa lạnh vừa ẩm, nhưng mỗi hơi thở tôi hít vào đều mang vị của tự do.
Một chiếc Bentley màu đen dừng ở cửa ra.
Cửa xe mở ra, mẹ tôi từ hàng ghế sau nghiêng người nhìn ra.
“Đi chậm thôi, đừng để Niệm Niệm bị gió lùa.”
Tôi lên xe.
Mẹ đưa tay chạm nhẹ vào mặt tôi, chạm đến vết đỏ bên má trái vẫn chưa tan, tay bà khựng lại một chút.
Bà không nói gì.
Nhưng lực siết vào tay vịn cạnh vô lăng của bà, tôi nhìn thấy rất rõ.
“Mẹ, con không sao.”
“Ừ, không sao là tốt rồi.” Giọng bà rất bình tĩnh. “Ba con đã cho người dọn dẹp căn hộ của con ở London rồi. Phòng của Niệm Niệm cũng chuẩn bị xong, con cứ ở tạm trước.”
Mùa hè với những chuyến du lịch biển là thời điểm lên ngôi của các món hải sản tươi sống. Từ gỏi cá, hàu sống đến cua ngâm tương, hương vị thanh mát luôn có sức hút khó cưỡng. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài tươi ngon ấy là những "bẫy chết người" từ ký sinh trùng và vi khuẩn gây bệnh. Nhiều người nhập viện trong tình trạng cấp cứu chỉ vì tin rằng hải sản biển "sạch" hoặc dùng gia vị mạnh, thêm giấm hay dùng cùng bia rượu là có thể diệt được mầm bệnh. Sự thật là KHÔNG!
Vì vậy, lời khuyên tốt nhất là không ăn sống/tái các loại hải sản, nhất là 4 cái tên quen thuộc dưới đây:
1. Cá biển sống: Ấu trùng Anisakis và sán
Sai lầm lớn nhất của nhiều người là tin rằng cá biển sạch hơn cá nước ngọt nhờ nồng độ muối cao. Tuy nhiên, các loài cá như cá hồi, cá thu, cá tuyết là vật chủ chính của ấu trùng Anisakis. Loại ấu trùng này có khả năng chịu đựng cực cao, khi đi vào bụng người, chúng không bị tiêu hóa mà sẽ dùng đầu xuyên thủng niêm mạc dạ dày hoặc ruột để ký sinh. Quá trình này gây ra những cơn đau bụng dữ dội, nôn mửa và phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Đáng ngại hơn, hiện chưa có thuốc đặc trị để tiêu diệt Anisakis trong cơ thể. Bác sĩ thường phải nội soi cấp cứu để gắp từng con ấu trùng ra ngoài trước khi chúng gây biến chứng thủng tạng.
Ngoài Anisakis, cá biển còn có thể chứa sán dây Diphyllobothrium (có thể dài tới vài mét trong ruột người) và các loại vi khuẩn chịu mặn như Vibrio.
2. Tôm càng và cua: Sán lá phổi, vi khuẩn tả...
Tôm càng, tôm hùm và cua nước ngọt là những vật chủ trung gian phổ biến nhất mang sán lá phổi (Paragonimus). Khi thưởng thức món gỏi cua hay tôm chưa chín kỹ, ấu trùng sán sẽ xuyên qua thành ruột, di chuyển qua ổ bụng để lên phổi. Tại đây, chúng tạo thành các ổ mủ gây ho kéo dài, đau ngực và ho ra máu, rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh lao phổi.
Ngoài ra, nhóm thuỷ/hải sản này còn chứa vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus. Nhiều người không biết đây là tác nhân gây viêm dạ dày ruột cấp tính, dẫn đến tình trạng mất nước và sốc nhiễm khuẩn cực kỳ nguy hiểm trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Chúng còn mang theo sán lá gan, vi khuẩn tả (Vibrio cholerae) và cả vi khuẩn thương hàn nếu sống ở vùng nước ô nhiễm.
3. Các loại ốc: Giun tròn Angiostrongylus và các loại sán
Ốc sên và một số loại ốc biển là nơi cư ngụ của giun tròn Angiostrongylus cantonensis. Đây là loại "sát thủ" đáng sợ nhất đối với hệ thần kinh trung ương.
Ảnh minh họa
Sau khi đi vào đường tiêu hóa, ấu trùng giun sẽ theo máu di chuyển thẳng đến màng não. Chúng gây ra hội chứng viêm màng não tăng bạch cầu ái toan với các triệu chứng đặc trưng như đau đầu kinh khủng, co giật, liệt cơ mặt và có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng sống thực vật. Chỉ một lần chủ quan ăn ốc chần sơ hoặc tái chanh cũng đủ để ấu trùng này xâm nhập và phá hủy hệ thần kinh.
Chưa kể, ốc còn là vật chủ của rất nhiều loại sán lá khác nhau tùy vào môi trường nước ngọt hay nước mặn.
4. Hàu và động vật thân mềm: Vi khuẩn "ăn thịt người" và ổ vi khuẩn khác
Hàu sống ẩn chứa rủi ro cực lớn từ vi khuẩn Vibrio vulnificus và virus viêm gan A. Vi khuẩn Vibrio thường được gọi là "vi khuẩn ăn thịt người" bởi khả năng gây nhiễm trùng máu cực nhanh và dẫn đến hoại tử các mô cơ thể chỉ trong thời gian ngắn.
Những người có tiền sử bệnh gan, tiểu đường hoặc hệ miễn dịch yếu khi ăn hàu sống có nguy cơ tử vong rất cao do sốc nhiễm trùng. Ngoài ra, virus Norovirus có trong hàu sống là nguyên nhân chính gây ra các đợt bùng phát tiêu chảy cấp và nôn mửa hàng loạt tại các điểm du lịch biển mùa hè.
Nhóm hải sản "khoái khẩu" với nhiều người này còn dễ chứa các loại độc tố từ tảo biển gây liệt cơ mà nấu chín cũng có thể không hết hoàn toàn.
Ăn hải sản thế nào để tránh nhiễm ký sinh trùng?
Cần khẳng định rõ rằng, không phải bất cứ ai ăn 4 loại hải sản trên cũng đều bị nhiễm bệnh. Nguy cơ chỉ thực sự trở nên báo động khi thực phẩm có nguồn gốc không rõ ràng hoặc được chế biến sai cách (ăn sống, tái, chần sơ). Để tận dụng nguồn dinh dưỡng tuyệt vời như sắt và axit folic từ hải sản mà vẫn đảm bảo an toàn, nên tuân thủ nguyên tắc "ăn chín uống sôi". Hải sản cần được đun nóng ở nhiệt độ trên 60 độ C trong ít nhất vài phút để tiêu diệt hoàn toàn ấu trùng và vi khuẩn. Tốt nhất vẫn làn trên 100 độ C và cũng đừng ăn quá nhiều dễ dư thừa, hại sức khỏe.
Bên cạnh việc lựa chọn nguồn nguyên liệu tươi sống tại các cơ sở uy tín, việc duy trì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và đảm bảo giấc ngủ sâu sẽ giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Sơ chế kỹ và lập tức đến cơ sở y tế nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường sau khi ăn, nhất là ở người già và trẻ em.
Nguồn và ảnh: 39 Health, Yantai Daily, Baidu Health
Một vụ ngộ độc thực phẩm kinh hoàng vừa xảy ra tại Mumbai, Ấn Độ khiến cả gia đình 4 người tử vong chỉ sau vài giờ ăn dưa hấu. Sự việc đã dấy lên làn sóng lo ngại về an toàn thực phẩm, đồng thời thúc đẩy các chuyên gia y tế đưa ra những cảnh báo quan trọng cho người tiêu dùng.
Một gia đình bốn người Ấn Độ lần lượt tử vong sau khi ăn dưa hấu
Cả nhà 4 người lần lượt ra đi sau khi ăn dưa hấu
Theo thông tin từ truyền thông quốc tế, vụ việc xảy ra vào tối ngày 25/4. Gia đình gồm người cha 40 tuổi, người mẹ 35 tuổi cùng hai cô con gái 16 và 13 tuổi đã dùng bữa tối với món cơm Biryani - một món ăn truyền thống phổ biến của Ấn Độ - cùng nhiều người thân vào lúc 22h30.
Sau khi bữa tiệc kết thúc và mọi người ra về, gia đình trở về nhà. Đến khoảng 1 giờ sáng, vì các con còn đói, cả nhà cùng nhau ăn dưa hấu. Không ai ngờ rằng đây sẽ là bữa ăn cuối cùng của họ.
Từ 5h30 đến 6h sáng, cả 4 người bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nôn mửa và tiêu chảy dữ dội. Ban đầu họ được bác sĩ gia đình sơ cứu, nhưng tình trạng nhanh chóng xấu đi và phải đưa vào bệnh viện cấp cứu. Bé gái 13 tuổi qua đời lúc 10h15 sáng. Người cha ra đi vào 22h30 tối hôm đó. Người mẹ và cô con gái 16 tuổi cũng lần lượt không qua khỏi trong quá trình điều trị.
Cảnh sát đã thu giữ phần dưa hấu còn lại tại hiện trường, niêm phong và gửi đi xét nghiệm, đồng thời phối hợp với pháp y và cơ quan quản lý an toàn thực phẩm để điều tra nguyên nhân.
6 nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm
Bác sĩ Yan Zonghai, Trưởng khoa Độc chất học, Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu (Trung Quốc), nhận định đây là trường hợp rất hiếm gặp: Cả gia đình đều không phải người cao tuổi hay trẻ nhỏ, nhưng tất cả đều tử vong trong thời gian ngắn. Ông phân tích ngộ độc thực phẩm có thể xuất phát từ 6 nguyên nhân chính:
1. Nhiễm vi sinh vật và vi khuẩn: Dưa hấu hoặc các thực phẩm khác có thể bị nhiễm nhiều loại vi khuẩn như vi khuẩn tả ( Vibrio cholerae ), khuẩn tụ cầu vàng ( Staphylococcus aureus ), E. coli , salmonella (thường có trong trứng và thịt), hay vi khuẩn Bacillus cereus (phổ biến trong thực phẩm chứa tinh bột)...
2. Nhiễm virus: Đây thường là nguyên nhân của các vụ ngộ độc tập thể quy mô lớn. Điển hình là norovirus, có khả năng lây lan cực kỳ nhanh và có thể ảnh hưởng đến hàng trăm người cùng lúc.
3. Nhiễm ký sinh trùng: Các loại ký sinh trùng đều có thể gây ngộ độc, tuy nhiên triệu chứng thường xuất hiện từ từ, không bùng phát đột ngột. Do đó, những vụ ngộ độc tập thể với triệu chứng nhanh thường do vi khuẩn hoặc virus gây ra.
4. Protein lây nhiễm (Prion): Đây là tác nhân gây ra bệnh Creutzfeldt-Jakob mới, liên quan đến bệnh bò điên. Tuy nhiên, do vụ việc này liên quan đến dưa hấu chứ không phải thịt bò, nên nguyên nhân này có thể loại trừ.
5. Độc tố tự nhiên: Một số thực phẩm chứa độc tố tự nhiên như nấm độc, cá nóc, sò hến độc hoặc nấm mốc. Nhưng dưa hấu không thuộc nhóm này.
6. Ô nhiễm hóa chất: Đây là hướng điều tra quan trọng, bao gồm thuốc trừ sâu, kim loại nặng hoặc các hóa chất bất hợp pháp được sử dụng trong quá trình trồng và bảo quản.
Chuyên gia khuyến cáo: 3 nguyên tắc vàng khi dùng dưa hấu
Bác sĩ Nhan Tông Hải và chuyên gia an toàn thực phẩm Đàm Đôn Từ đã đưa ra những lời khuyên thiết thực để phòng tránh ngộ độc khi ăn dưa hấu:
1. Rửa sạch trước khi cắt: Vỏ dưa hấu có thể bám dư lượng thuốc trừ sâu hoặc vi khuẩn từ môi trường. Trước khi cắt, nhất định phải rửa kỹ bằng nước sạch. Khi cắt, nếu vỏ còn nước thì nước có thể nhiễm vào phần thịt quả, gây ô nhiễm chéo.
2. Bảo quản đúng cách sau khi cắt: Theo y học, "vùng nhiệt độ nguy hiểm" cho vi sinh vật phát triển là từ 7°C đến 60°C, tức là nhiệt độ phòng bình thường hoàn toàn nằm trong vùng này. Dưa hấu để ngoài cả ngày rất dễ bị vi khuẩn tấn công. Sau khi cắt, nếu không ăn ngay, cần cho ngay vào hộp kín và bảo quản trong tủ lạnh (khoảng 4°C). Dưa hấu nguyên quả chưa cắt thì không cần thiết phải để tủ lạnh.
3. Mua vừa đủ, ăn trong ngày: Không nên mua dưa hấu quá lớn để trong nhà lâu ngày. Đặc biệt vào mùa hè, dưa hấu rất nhanh hỏng. Nếu dưa đã có mùi chua hoặc mùi lạ, cần bỏ ngay, không tiếc. Nếu chỉ một phần nhỏ bị hỏng hay mốc, tốt nhất nên bỏ cả quả vì vi khuẩn có thể đã lan rộng hơn phần nhìn thấy.
Lưu ý khi mua dưa hấu đã cắt sẵn
Chuyên gia Đàm Đôn Từ nhắc nhở thêm: nhiều cửa hàng bán dưa hấu đã cắt sẵn theo nửa hoặc 1/4 quả, bọc màng bảo quản. Khi mua về, nên bỏ màng bọc ngay, dùng dao gọt nhẹ lớp mặt tiếp xúc, rồi cho vào hộp kín để ngăn mát. Màng bọc bên ngoài có thể đã nhiễm vi khuẩn từ môi trường, nếu cho thẳng vào tủ lạnh sẽ mang vi khuẩn theo vào. Dưa hấu đã cắt nên ăn hết trong vòng 24 giờ.
Ngoài ra, nhiều người có thói quen bưng cả nửa quả dưa để ăn bằng thìa — cách này rất dễ nhiễm khuẩn từ nước bọt. Tốt nhất nên cắt ra đĩa, ăn đến đâu lấy đến đó, không nên để cùng phần dưa vào rồi lại cất đi cất lại trong tủ lạnh nhiều lần.
Vụ việc tại Mumbai vẫn đang được điều tra. Người tiêu dùng cần nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm, đặc biệt trong mùa hè - khi nguy cơ thực phẩm biến chất tăng cao đáng kể.
Theo báo cáo mới công bố của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 29.000 tấn hạt tiêu, thu về 183,6 triệu USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng xuất khẩu đạt 95.100 tấn, với giá trị tương ứng 614,4 triệu USD.
So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu hạt tiêu ghi nhận mức tăng đáng kể, với sản lượng tăng 29,2% và giá trị tăng 20,9%, dù giá xuất khẩu bình quân giảm 6,4%. Điều này cho thấy nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao, góp phần thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này.
Về thị trường tiêu thụ, Mỹ, Đức và Thái Lan là ba đối tác nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, với thị phần lần lượt đạt 29,8%, 6,6% và 5,2%.
Xét riêng trong quý I/2026, giá trị xuất khẩu hạt tiêu sang thị trường Mỹ tăng 54,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, Mỹ chấp nhận mức giá trung bình 7.251 USD/tấn để nhập khẩu 17.693 tấn hạt tiêu của Việt Nam, cao hơn 737 USD/tấn so với mức giá xuất khẩu bình quân chung là 6.514 USD/tấn.
Đối với tiêu đen, giá xuất khẩu sang thị trường Mỹ đạt trung bình 8.112 USD/tấn, cao hơn 669 USD/tấn so với mức bình quân 7.443 USD/tấn của các thị trường khác. Như vậy, Mỹ không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn nhất mà còn thuộc nhóm trả giá cao, chỉ xếp sau Hàn Quốc với mức 8.408 USD/tấn.
Loài cây quý là “vàng mười” đối với sức khỏe
Theo thông tin từ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Hội Đông y Hà Nội, hạt tiêu không chỉ là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt mà còn được xem như một dược liệu có nhiều công dụng. Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết, loại cây này mang lại giá trị kinh tế lớn, đồng thời được đánh giá cao trong cả y học cổ truyền và hiện đại.
Hạt tiêu còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như hồ tiêu, cổ nguyệt, hắc cổ nguyệt hay bạch cổ nguyệt. Tên khoa học của cây là Piper nigrum L., thuộc họ hồ tiêu (Piperaceae). Trong y học cổ truyền, từ cây tiêu có thể chế biến thành hai vị thuốc chính: hắc hồ tiêu (quả chưa chín, phơi khô) và bạch hồ tiêu (quả chín, loại bỏ lớp vỏ ngoài rồi phơi khô).
Theo Đông y, hạt tiêu có vị cay, tính nóng, tác động vào các kinh Tỳ, Vị, Phế và Đại Tràng. Dược liệu này thường được sử dụng trong các trường hợp như lạnh bụng, nôn ói, tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng, tay chân lạnh hay các bệnh liên quan đến phong thấp, viêm khớp.
Ngoài ra, hạt tiêu còn có tác dụng kích thích tiêu hóa và hỗ trợ giảm đau, tuy nhiên cần sử dụng đúng liều lượng và theo hướng dẫn của người có chuyên môn.
Dưới góc nhìn của y học hiện đại, các nghiên cứu cho thấy hoạt chất piperin trong hạt tiêu có khả năng tăng cường hấp thu dưỡng chất tại ruột non, đồng thời hỗ trợ cải thiện các vấn đề tiêu hóa như chướng bụng, khó tiêu, táo bón. Bên cạnh đó, một số hợp chất trong vỏ hạt tiêu còn góp phần thúc đẩy quá trình đốt cháy năng lượng, hỗ trợ đào thải độc tố và giảm mỡ dư thừa.
Không chỉ dừng lại ở đó, hạt tiêu còn được ghi nhận có đặc tính kháng khuẩn, giúp tiêu diệt một số loại vi sinh vật có hại. Đồng thời, việc sử dụng hợp lý loại gia vị này còn có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm cảm giác căng thẳng và mệt mỏi trong cuộc sống hàng ngày.
Được sử dụng rộng rãi trong đời sống nhưng cần lưu ý
Việc sử dụng hạt tiêu trong khẩu phần ăn hằng ngày nhìn chung được đánh giá là an toàn khi dùng với lượng vừa phải, phổ biến trong chế biến thực phẩm. Tuy nhiên, nếu sử dụng không hợp lý hoặc với liều cao, loại gia vị này có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn.
Cụ thể, việc tiêu thụ nhiều tiêu đen có thể dẫn đến cảm giác nóng rát ở cổ họng hoặc làm nặng thêm tình trạng trào ngược dạ dày. Đối với phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc trẻ nhỏ, hiện chưa có đủ nghiên cứu để xác định mức sử dụng an toàn, do đó cần thận trọng khi dùng.
Một lưu ý quan trọng khác là hoạt chất piperin trong hạt tiêu có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu. Khi dùng liều cao, nguy cơ chảy máu có thể tăng lên. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật được khuyến cáo nên ngừng bổ sung piperin ít nhất hai tuần trước khi thực hiện.
Đối với người mắc tiểu đường, cần theo dõi chặt chẽ đường huyết khi sử dụng hạt tiêu, bởi piperin có thể làm giảm lượng đường trong máu. Ngoài ra, những người gặp vấn đề về đường tiêu hóa cũng nên cân nhắc, vì cơ thể có thể không dung nạp tốt loại gia vị này.
Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi Đại học Sư phạm Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy những bài tập đi bộ nhanh 2 phút có thể cứu vãn đáng kể tác hại của những bữa ăn quá nhiều tinh bột hay đường.
Theo bài công bố trên tạp chí y học Nutrition & Diabetes, tiêu thụ quá nhiều carbohydrate và không vận động đủ sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.
Sự kết hợp đáng ngại này đã trở thành tình trạng phổ biến ở các thành phố lớn hiện nay, với nhiều người lao động buộc phải ngồi trước màn hình máy tính hay các thiết bị khác hàng giờ, ăn các bữa ăn tiện lợi hay đồ ăn vặt giàu tinh bột và đường.
Trong nghiên cứu này, các tác giả tập trung vào mô mỡ ở bụng và mông. Mô mỡ đóng góp vào việc điều hòa đường huyết, trong khi vị trí tích trữ mỡ và giới tính sinh học có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý glucose.
Nhóm tác giả đã tiến hành thí nghiệm trên 20 người trưởng thành khỏe mạnh, với độ tuổi trung bình là 29, chỉ số khối cơ thể (BMI) nằm trong giới hạn bình thường.
Họ được ăn một bữa giàu carbohydrate, sau đó ngồi liên tục trong 5 giờ rưỡi, hoặc ngồi nhưng ngắt quãng bằng 2 phút đi bộ nhanh mỗi 20 phút.
Các tình nguyện viên cũng được yêu cầu sử dụng thiết bị theo dõi glucose liên tục gắn vào mô mỡ dưới da vùng bụng và mông, trải qua các cuộc kiểm tra thành phần cơ thể, mức độ kháng insulin cũng như được phân tích tế bào mỡ.
Kết quả cho thấy 2 phút đi bộ nhanh mỗi 20 phút ngồi làm giảm đáng kể mức glucose ở cả mô mỡ bụng và mô mỡ mông. Phụ nữ có sự cải thiện rõ rệt hơn nam giới. Ở nam giới, phương pháp này đặc biệt có ích ở những người có mức kháng insulin cao hoặc nhiều mỡ bụng.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature của Viện Khoa học Y sinh Trinity ở Ireland và các tổ chức khác tiết lộ kiểu ngủ có thể khiến mọi người tăng cân một cách âm thầm.
Nghiên cứu cho thấy, những người đi ngủ muộn và dậy muộn (đi ngủ sau 1 giờ sáng và dậy lúc 10 giờ sáng) trong thời gian dài có nguy cơ béo phì cao gấp 2,3 lần so với những người làm việc và nghỉ ngơi thường xuyên, và ngay cả khi chế độ ăn uống và thói quen tập thể dục của họ giống nhau, tỉ lệ mỡ trong cơ thể của những người đi ngủ muộn và dậy muộn cao hơn khoảng 10%.
Tại sao lại như vậy?
Nguyên nhân chủ yếu là do rối loạn nhịp sinh học. Khi bạn ngủ muộn, các tế bào miễn dịch (tế bào T) bị rối loạn, thay vì ức chế các tế bào mỡ thì chúng lại để mặc cho mỡ thừa sinh sôi.
Ngoài ra, một bài báo gần đây trên tờ báo Đức "Die Welt" cũng chỉ ra rằng ngay cả khi đi ngủ muộn hơn bình thường 1 giờ cũng có thể làm tăng tỉ lệ mỡ trong cơ thể.
Thiếu ngủ ảnh hưởng đến các hormone quan trọng điều chỉnh sự thèm ăn. Nghiên cứu cho thấy phụ nữ chủ yếu có thể có biểu hiện giảm nồng độ peptide-1 giống glucagon, giúp thúc đẩy cảm giác no; mặt khác, đàn ông có xu hướng kích thích cơn đói hơn. Cả hai dạng rối loạn nội tiết tố đều có thể làm tăng cảm giác thèm ăn.
Thèm ngủ làm thay đổi hoạt động của các vùng não chịu trách nhiệm tạo ra cảm giác vui vẻ và hài lòng, điều này có thể khiến những người thiếu ngủ thèm đồ ăn vặt có hàm lượng calo cao mạnh mẽ hơn. Đồng thời, hoạt động của các vùng não chịu trách nhiệm điều chỉnh chế độ ăn uống cũng sẽ giảm, khiến việc cưỡng lại sự cám dỗ của thức ăn trở nên khó khăn hơn.
Những tác động này đặc biệt rõ rệt ở những người trẻ tuổi. Thanh thiếu niên và thanh niên có nguy cơ tăng cân do thiếu ngủ cao hơn đáng kể so với những người trên 60 tuổi.
Thà ngủ sớm còn hơn ngủ nướng "bù"
Ngủ muộn bao nhiêu được coi là đi ngủ muộn? Điều này chủ yếu phụ thuộc vào thói quen đi ngủ thông thường của từng cá nhân. Nếu bạn thường ngủ lúc 10 giờ tối, đi ngủ sau 11 giờ đêm là đi ngủ muộn.
Các nghiên cứu trên trẻ em cũng có kết luận tương tự: trẻ em đi ngủ trước 9:30 tối có hệ vi khuẩn phong phú hơn, ít vi khuẩn có hại hơn và hệ thực vật liên quan đến tiêu hóa tích cực hơn.
Song Rongrong, bác sĩ trưởng Khoa Thần kinh của Bệnh viện liên kết thứ tư của Đại học Y Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc), cho biết những người ngủ không đủ giấc, nếu họ dậy muộn vài giờ vào một buổi sáng để bắt kịp giấc ngủ, có thể phá vỡ đồng hồ sinh học và ảnh hưởng đến bài tiết hormone và cân bằng hệ thần kinh tự chủ.
Cách lấy lại nhịp sinh học cho cơ thể
Tùy vào độ tuổi, thời gian ngủ lý tưởng sẽ khác nhau: trẻ nhỏ 12 - 16 tiếng, thanh thiếu niên 8 - 10 tiếng, người trưởng thành ít nhất 7 tiếng.
Những người tuyệt đối không nên thức khuya:
Trẻ em đang tuổi lớn
Người làm công việc cần sự tỉnh táo cao (tài xế, vận hành máy móc...)
Người đang điều trị bệnh (huyết áp cao, lo âu, rối loạn giấc ngủ...).
4 bước để cai thói quen "ngủ muộn, dậy trưa"
Đón nắng sáng: S áng dậy hãy mở cửa đón ánh nắng để đánh thức cơ thể, buổi tối thì hạn chế ánh sáng mạnh.
Tắt bớt đèn LED khi ngủ: Trước khi ngủ nên giảm ánh sáng xanh từ điện thoại và đèn LED, dùng đèn vàng ấm sẽ dễ ngủ hơn.
Ăn tối vừa đủ: Đừng để bụng quá đói hay quá no trước khi ngủ. Một ly sữa ấm sẽ là trợ thủ đắc lực.
Vận động nhẹ nhàng: Tránh tập nặng sát giờ ngủ, thay vào đó hãy tập vài động tác yoga hoặc giãn cơ đơn giản.
Mẹo điều chỉnh cho từng đối tượng
Nếu bạn chỉ lệch nhẹ (ngủ lúc 1 - 2 giờ sáng): Hãy cố định giờ thức dậy (ví dụ đúng 7 giờ sáng dù tối đó ngủ lúc mấy giờ). Sau đó, mỗi tối đẩy giờ đi ngủ sớm hơn 15 - 30 phút, sau 1 - 2 tuần bạn sẽ lấy lại được nhịp chuẩn.
Nếu bạn lệch nặng (4 - 5 giờ sáng mới ngủ): Đừng tự điều trị, hãy đến gặp bác sĩ để có liệu trình điều chỉnh nhịp ngủ khoa học (có thể dùng melatonin theo chỉ định).
Tuân thủ đồng hồ sinh học và duy trì nếp sinh hoạt điều độ là cách rẻ nhất để bảo vệ sức khỏe và vóc dáng. Mùa hè này, hãy yêu thương cơ thể bằng cách đi ngủ sớm và dậy sớm đón bình minh bạn nhé!
Trong tâm thức của nhiều nam giới, hành động "tự xử" (thủ dâm) thường đi kèm với nỗi lo sợ về việc làm suy kiệt sức mạnh sinh lý hoặc khiến "cậu nhỏ" bị mài mòn, nhỏ lại. Thực tế, cơ chế sinh học của bộ phận sinh dục nam không giống như một khối cơ bắp thông thường có thể phình to hay teo nhỏ chỉ bằng các tác động vật lý bên ngoài.
Giải oan cho "tự xử"
Dưới góc độ giải phẫu, dương vật được cấu tạo bởi các thể hang, tức một hệ thống mô xốp chứa mạch máu. Theo Tiến sĩ Hsu Lan-fang (Đài Loan, Trung Quốc) các mô này không phải là sắt thép để bị "mài mòn" qua thời gian.
Việc nam giới cảm thấy bộ phận sinh dục bị ngắn lại sau những đợt "tự xử" hay quan hệ quá dày đặc thực chất là hệ quả của việc suy giảm chức năng cương dương tạm thời. Khi cơ thể mệt mỏi hoặc thực hiện quá độ, lưu lượng máu bơm vào thể hang không đạt mức tối đa, khiến kích thước khi cương bị hạn chế. Tuy nhiên, đây chỉ là sự thay đổi tạm thời về độ cứng, không phải là sự teo nhỏ vĩnh viễn về mô học.
Ngược lại, nếu hoàn toàn không phát sinh quan hệ tình dục hay thủ dâm quá lâu (trên 6 tháng) mà không có bất kỳ kích thích nào, cơ trơn thể hang mới thực sự đứng trước nguy cơ bị xơ hóa và co lại. Do đó, việc duy trì hoạt động sinh lý điều độ chính là bài tập cần thiết để giữ gìn độ đàn hồi cho các lớp màng bao xơ.
Bác sĩ Han Liwei , Trưởng khoa Tiết niệu, Bệnh viện Trung tâm Jinzhou (Liêu Ninh, Trung Quốc) bổ sung thêm, "cậu nhỏ" thực sự chỉ xảy ra khi mô thể hang thiếu máu kéo dài, bị xơ hóa hoặc tổn thương cấu trúc.
Điều này không đến từ việc làm "chuyện ấy"/"tự xử" hoặc tác động rất ít, mà thường do các yếu tố bệnh lý hoặc lối sống nguy hiểm. Trong đó có 4 thói quen hại "cậu nhỏ", làm tăng nguy cơ teo nhỏ kích thước hoặc mắc rối loạn cương dương cao hơn nhiều so với "tự xử" nhiều được bác sĩ nhắc nhở:
1. Hút thuốc kéo dài
Nhiều nam giới chỉ lo lắng việc "tự xử" gây hại mà quên mất rằng thuốc lá mới là kẻ thù số một của kích thước. Nicotine và các chất độc hại trong khói thuốc khi đi vào cơ thể sẽ gây ra tình trạng co thắt mạch máu toàn diện, đặc biệt là các mạch máu nhỏ dẫn đến thể hang.
Bác sĩ Hsu giải thích, khi lưu lượng máu nạp vào bị cắt giảm thường xuyên, các mô cương không được nuôi dưỡng sẽ dần bị xơ hóa và mất đi độ đàn hồi vốn có. Theo thời gian, điều này khiến "cậu nhỏ" không thể đạt được độ cương cứng tối đa, tạo ra cảm giác teo nhỏ rõ rệt và rất khó để phục hồi về trạng thái ban đầu.
2. Ngồi lâu và lối sống ít vận động
Lối sống ngồi nhiều của người trẻ hiện đại, ví dụ như dân văn phòng là "sát thủ" âm thầm đối với sức khỏe sinh lý. Việc ngồi liên tục từ 8 đến 10 tiếng mỗi ngày gây áp lực đè nén lên vùng đáy chậu, làm tuần hoàn máu tại đây bị đình trệ. Khi máu không được lưu thông tốt, việc cung cấp oxy và dưỡng chất cho cơ quan sinh dục bị gián đoạn.
Theo cảnh báo của bác sĩ Han, nguy hiểm hơn khi ít vận động còn là nguyên nhân trực tiếp làm sụt giảm testosterone. Đây là loại hormone nền tảng giúp duy trì khối cơ và khả năng cương. Khi nội tiết tố này xuống thấp, phái mạnh không chỉ giảm ham muốn mà kích thước "cậu nhỏ" cũng suy giảm tuỳ từng mức độ.
3. Thức khuya, thiếu ngủ mãn tính
Giấc ngủ không chỉ giúp phục hồi thể lực mà còn là "nhà máy" sản xuất nội tiết tố nam. Testosterone được tổng hợp mạnh mẽ nhất khi cơ thể rơi vào trạng thái ngủ sâu. Việc thức khuya thường xuyên hoặc ngủ không đủ giấc sẽ khiến quy trình này bị gián đoạn, gây rối loạn nội tiết nghiêm trọng.
Khi nồng độ Testosterone không đạt ngưỡng cần thiết, phản ứng cương dương sẽ trở nên chậm chạp và yếu ớt. Bác sĩ Hsu nhấn mạnh, cứ như vậy theo thời gian, tình trạng này khiến nam giới gặp phải các rối loạn cương mạn tính, khiến bộ phận sinh dục không còn đạt được kích thước và độ cứng như thời kỳ đỉnh cao.
4. Stress và áp lực tâm lý kéo dài
Căng thẳng tâm lý quá mức sẽ kích thích cơ thể sản sinh ra Cortisol. Đây là một loại hormone gây ức chế sản sinh testosterone và làm co mạch máu.
Nói kỹ hơn về vấn đề này, bác sĩ Han cho biết, khi hệ thần kinh luôn trong trạng thái "báo động", cơ thể sẽ ưu tiên máu cho các cơ quan sinh tồn như tim, phổi mà bỏ qua cơ quan sinh dục. Sự ức chế này không chỉ làm giảm hưng phấn khi "tự xử" hay quan hệ, mà còn khiến các mạch máu tại thể hang luôn ở trạng thái co thắt, không thể giãn nở hết mức. Stress kéo dài chính là vòng lặp khiến nam giới vừa mất đi bản lĩnh, vừa cảm thấy kích thước của mình bị thu hẹp đáng kể.
Như vậy, điều quan trọng để duy trì kích thước "cậu nhỏ" và sức mạnh trong "chuyện ấy" không liên quan nhiều tới tần suất quan hệ hoặc "tự xử" quá thường xuyên. Thay vào đó, điều chỉnh lối sống hàng ngày với những thói quen tốt mới là điều quan trọng. Nếu dương vật có dấu hiệu giảm kích thước rõ rệt ngay cả khi cương, kèm theo đau, cong bất thường hoặc cương yếu kéo dài, nên đến khoa tiết niệu để được thăm khám. Bác sĩ sẽ đánh giá tuần hoàn thể hang và nội tiết để xác định nguyên nhân cụ thể.
Đáng chú ý, bệnh thận nhiều khi không biểu hiện rõ ở giai đoạn sớm. Một số người chỉ nhận ra bất thường khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể hoặc khi lượng protein trong nước tiểu tăng cao. Do đó, việc lắng nghe cơ thể và kiểm tra sức khỏe định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng.
10 dấu hiệu cảnh báo chức năng thận có thể đang suy giảm
Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sẽ có những biểu hiện như:
1. Cơ thể mệt mỏi, khó tập trung
Mệt mỏi thường xuyên có thể là dấu hiệu của bệnh thận.
Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, độc tố và tạp chất có thể tích tụ trong máu. Điều này khiến người bệnh dễ cảm thấy mệt, yếu sức, khó tập trung. Một biến chứng khác của bệnh thận là thiếu máu, cũng có thể gây ra tình trạng uể oải kéo dài.
2. Khó ngủ
Khi thận không lọc máu hiệu quả, độc tố có thể lưu lại trong máu thay vì được đào thải qua nước tiểu. Tình trạng này có thể khiến giấc ngủ bị ảnh hưởng. Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ cũng được ghi nhận phổ biến hơn ở người mắc bệnh thận so với dân số chung.
3. Da khô và ngứa
Thận khỏe mạnh giúp loại bỏ chất thải, dịch dư thừa, hỗ trợ tạo hồng cầu, giữ xương chắc khỏe và duy trì cân bằng khoáng chất trong máu. Vì vậy, da khô và ngứa có thể là dấu hiệu liên quan đến rối loạn khoáng chất và xương, thường đi kèm bệnh thận tiến triển.
4. Đi tiểu nhiều hơn, nhất là ban đêm
Đi tiểu nhiều lần vào ban đêm.
Nếu thường xuyên buồn tiểu, đặc biệt vào ban đêm, đây có thể là một dấu hiệu của bệnh thận. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, nhu cầu đi tiểu có thể tăng lên. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng có thể gặp trong nhiễm trùng tiết niệu hoặc phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.
5. Có máu trong nước tiểu
Thông thường, thận khỏe mạnh giữ lại tế bào máu trong cơ thể khi lọc chất thải để tạo nước tiểu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, tế bào máu có thể “rò rỉ” vào nước tiểu. Dù vậy, máu trong nước tiểu cũng có thể liên quan đến u, sỏi thận hoặc nhiễm trùng.
6. Nước tiểu có nhiều bọt
Nước tiểu xuất hiện quá nhiều bọt, đặc biệt là loại bọt phải xả nước nhiều lần mới tan, có thể cho thấy sự hiện diện của protein trong nước tiểu. Loại protein thường gặp là albumin.
7. Sưng quanh mắt kéo dài
Tình trạng phù quanh mắt có thể liên quan đến việc thận làm rò rỉ lượng lớn protein qua nước tiểu thay vì giữ lại trong cơ thể. Đây được xem là một dấu hiệu sớm cho thấy bộ lọc của thận có thể đã bị tổn thương.
8. Sưng mắt cá chân và bàn chân
Sưng mắt cá chân.
Chức năng thận suy giảm có thể khiến cơ thể giữ natri, từ đó gây sưng ở bàn chân và mắt cá chân. Tuy nhiên, sưng chi dưới cũng có thể là dấu hiệu của bệnh tim, bệnh gan hoặc các vấn đề tĩnh mạch mạn tính ở chân.
9. Chán ăn
Chán ăn là triệu chứng khá chung, có thể do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, sự tích tụ độc tố do chức năng thận suy giảm cũng có thể là một trong những yếu tố khiến người bệnh ăn uống kém hơn bình thường.
10. Chuột rút cơ
Suy giảm chức năng thận có thể dẫn đến mất cân bằng điện giải. Chẳng hạn, nồng độ canxi thấp hoặc phốt pho không được kiểm soát tốt có thể góp phần gây chuột rút cơ.
Sau tuổi 40, càng không nên xem nhẹ các thay đổi của cơ thể
Ở một số người, chức năng thận có thể suy giảm tự nhiên theo tuổi tác. Chỉ số eGFR, dùng để ước tính mức độ lọc của thận, có xu hướng giảm dần khi tuổi tăng. Theo Kidney Care UK (tổ chức từ thiện hàng đầu tại Anh chuyên hỗ trợ bệnh nhân thận), sau tuổi 40, chức năng thận bắt đầu giảm khoảng 1% mỗi năm như một phần của quá trình lão hóa.
Tuy nhiên, sự suy giảm này không có nghĩa là mọi bất thường đều có thể xem là “bình thường do tuổi tác”. Nếu chức năng thận giảm xuống dưới ngưỡng bệnh thận mạn, người bệnh vẫn cần được theo dõi và điều trị khi cần thiết để giữ tình trạng ổn định.
Ngoài tuổi tác, tăng huyết áp, đái tháo đường kiểm soát kém, yếu tố di truyền, một số bệnh tự miễn như lupus và tình trạng thừa cân cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn. Vì vậy, khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu kể trên, đặc biệt ở người sau 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, việc thăm khám và xét nghiệm là điều không nên trì hoãn.
BSCK2 Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết đi tiểu nhiều bọt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.
Điển hình là trường hợp một bệnh nhân nam sau buổi nhậu nhiều thịt bất ngờ thấy nước tiểu toàn bọt. Cả gia đình lo lắng, cho rằng anh đã bị suy thận nặng, thậm chí chuẩn bị sẵn tâm lý cho tình huống xấu. Thế nhưng, kết quả kiểm tra cho thấy mọi chỉ số đều bình thường. Ngay khi nhận kết quả, người đàn ông này vui mừng gọi điện về nhà báo tin: “Khỏe mạnh bình thường rồi!”.
Trên thực tế, nước tiểu nổi bọt có thể xuất phát từ những nguyên nhân rất đơn giản. Dòng tiểu mạnh, tiểu gấp, nước tiểu bị cô đặc do uống ít nước, nhịn tiểu lâu hoặc thậm chí do tồn dư chất tẩy rửa trong bồn cầu… đều có thể khiến nước tiểu xuất hiện bọt. Những trường hợp này thường chỉ thoáng qua, bọt tan nhanh và không đáng lo ngại.
Tuy nhiên, vấn đề cần được chú ý khi tình trạng này lặp lại thường xuyên. Nếu nước tiểu có nhiều bọt, bọt dày và lâu tan, đặc biệt đi kèm các biểu hiện như phù mi mắt vào buổi sáng, phù chân, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiểu ra máu hoặc cơ thể mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên đi khám sớm, bác sĩ Tuấn lưu ý.
Theo bác sĩ Tuấn, trong những trường hợp nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cơ bản như tổng phân tích nước tiểu để phát hiện protein hoặc hồng cầu; xét nghiệm tỷ lệ albumin/creatinin niệu (ACR) nhằm phát hiện sớm tổn thương thận; xét nghiệm creatinin máu và chỉ số eGFR để đánh giá chức năng lọc của thận. Ngoài ra, việc đo huyết áp, kiểm tra đường huyết cũng rất cần thiết nếu có yếu tố nguy cơ.
Về cơ chế, thận có vai trò lọc máu nhưng vẫn giữ lại những chất quan trọng như protein (albumin). Khi “hàng rào lọc” của thận bị tổn thương, protein có thể lọt vào nước tiểu. Chính sự hiện diện của protein này có thể khiến nước tiểu dễ tạo bọt hơn.
Dù vậy, bác sĩ Tuấn cũng nhấn mạnh: tiểu bọt chỉ là dấu hiệu gợi ý, không đủ độ nhạy và đặc hiệu để chẩn đoán suy thận. Nói cách khác, không phải cứ có bọt là có protein niệu, và cũng không phải cứ có protein niệu thì luôn biểu hiện bằng tiểu bọt.
Đáng lưu ý, protein niệu đôi khi chỉ tăng tạm thời sau sốt, mất nước, vận động nặng hoặc nhiễm trùng. Ở một số người trẻ còn có tình trạng protein niệu tư thế – xuất hiện khi đứng lâu nhưng biến mất khi nghỉ ngơi. Vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm bất thường nhưng chưa có triệu chứng rõ ràng, bác sĩ thường sẽ hẹn kiểm tra lại để xác nhận, tránh chẩn đoán vội vàng.
Khi xuất hiện tiểu bọt không nên quá hoang mang trước những dấu hiệu đơn lẻ. Theo các chuyên gia, cách tốt nhất là theo dõi cơ thể, duy trì thói quen uống đủ nước, hạn chế nhịn tiểu và đi khám khi có dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc kèm triệu chứng nghi ngờ.
Đi tiểu có bọt có thể chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là “tín hiệu sớm” của vấn đề sức khỏe. Quan trọng là nhận diện đúng và xử trí kịp thời, thay vì tự suy diễn khiến bản thân và gia đình rơi vào lo lắng không cần thiết.
Cơm là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của nhiều gia đình. Tuy nhiên, thay vì ăn khi còn nóng, một số người lại lựa chọn cơm nguội, vì cho rằng cách ăn này có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Theo thông tin đăng tải trên CCTV , bác sĩ Vương Lỗi (khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Y Chiết Giang, Trung Quốc) cho biết sau khi làm lạnh, cơm hình thành tinh bột kháng – thành phần có thể mang lại một số lợi ích nhất định.
So với cơm nóng, cơm nguội được cho là có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng, góp phần cải thiện chuyển hóa đường và chất béo, cũng như giúp ổn định đường huyết sau ăn.
Điều này là do sau khi cơm được làm nguội, một phần tinh bột chín có thể chuyển thành trạng thái tinh bột thô, hiện tượng này thường được gọi là thoái hóa tinh bột, từ đó hình thành một lượng tinh bột kháng.
Loại tinh bột này được tiêu hóa chậm, ít được hấp thu ở ruột non và có đặc tính tương tự chất xơ. Khi xuống đại tràng, nó có thể được hệ vi sinh đường ruột sử dụng.
Vì vậy, việc bổ sung thực phẩm chứa tinh bột kháng trong chế độ ăn được cho là có thể mang lại một số lợi ích nhất định cho sức khỏe, tùy thuộc vào cách sử dụng và thể trạng mỗi người.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, ngay cả khi được hâm nóng lại, cơm nguội vẫn giữ hàm lượng tinh bột kháng cao hơn so với cơm vừa nấu chín lần đầu nhờ cấu trúc bền vững. Nguyên nhân là do cấu trúc của tinh bột kháng bền hơn, có thể duy trì tương đối ổn định qua quá trình gia nhiệt.
Tuy nhiên, nếu sử dụng cơm nguội, cần đặc biệt chú ý đến điều kiện bảo quản. Nên bảo quản cơm trong hộp kín và để trong ngăn mát tủ lạnh, tránh để quá lâu và nên dùng sớm, nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm vi khuẩn như Listeria hay Bacillus cereus.
Ngoài cơm nguội, một số thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì, khoai tây, khoai lang, ngô hay các loại đậu sau khi nấu chín và để nguội cũng có thể hình thành tinh bột kháng. Bên cạnh đó, chuối (đặc biệt khi chưa chín hẳn) và hạt nưa (konjac) là những thực phẩm thường được nhắc đến nhờ chứa tinh bột kháng hoặc chất xơ, có thể hỗ trợ tiêu hóa và góp phần kiểm soát đường huyết khi sử dụng hợp lý.
Ngoài việc lựa chọn thực phẩm, thứ tự ăn trong bữa cũng được cho là có thể ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết. Một cách ăn thường được khuyến nghị là bắt đầu với canh hoặc nước ấm, sau đó đến rau, tiếp theo là thực phẩm giàu đạm và cuối cùng mới ăn tinh bột.
Bên cạnh đó, việc kết hợp ngũ cốc nguyên hạt như kê, gạo lứt hoặc yến mạch vào khẩu phần có thể giúp cải thiện chất lượng dinh dưỡng và hỗ trợ chuyển hóa. Nhìn chung, việc linh hoạt điều chỉnh thói quen ăn uống – từ lựa chọn thực phẩm, thứ tự ăn đến loại ngũ cốc sử dụng – có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết và sức khỏe tổng thể.
🔮 Tử vi 12 con giáp ngày 07/05/2026 (Mùng 21 tháng 3 Âm lịch – Bính Ngọ): Đây là ngày mang năng lượng khá thuận lợi, thích hợp để khởi động kế hoạch mới, mở rộng quan hệ và đón nhận vận may. Một số tuổi có cơ hội tài lộc bất ngờ, trong khi vài tuổi cần chú ý đến cảm xúc và sức khỏe.
🐭 Tuổi Tý
Công việc: Khởi sắc, dễ hoàn thành mục tiêu.
Tài lộc: Có lộc nhỏ, tài chính ổn định.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi trong giao tiếp.
Sức khỏe: Tốt, tinh thần phấn khởi.
🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Ổn định, có quý nhân hỗ trợ.
Tài lộc: Khởi sắc, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Bình ổn, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐯 Tuổi Dần
Công việc: Hanh thông, dễ được đề bạt.
Tài lộc: Khá tốt, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐰 Tuổi Mão
Công việc: Ổn định, dễ thích nghi.
Tài lộc: Duy trì mức ổn định.
Tình cảm: Ngọt ngào, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Có áp lực, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên giữ đệm tài chính.
Tình cảm: Hài hòa, dễ đồng thuận.
Sức khỏe: Ổn định.
🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Có khởi sắc nhưng dễ gặp tiểu nhân.
Tài lộc: Hao hụt nhẹ, tránh đầu tư nóng.
Tình cảm: Có rạn nứt do thiếu tin tưởng.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Sự nghiệp thăng hoa, nhiều cơ hội phát triển.
Tài lộc: Khá tốt, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Vận trình ổn định, ít áp lực.
Tài lộc: Có cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐒 Tuổi Thân
Công việc: Có thể gặp rắc rối nhỏ, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.
Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm.
Sức khỏe: Tốt.
🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Có cơ hội, dễ đạt thành quả.
Tài lộc: Khởi sắc, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Có cơ hội nhưng dễ chi tiêu vượt khả năng.
Tài lộc: Hao hụt, cần kiểm soát kỹ.
Tình cảm: Dễ vướng bận.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Tích cực, tinh thần thoải mái.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
