Samsung Electronics đang bị cuốn vào một cuộc đối đầu căng thẳng với chính lực lượng lao động của mình về cách chia “chiến lợi phẩm” từ cơn sốt bán dẫn do AI tạo ra. Cụ thể, các công đoàn của Samsung đang đe dọa phát động đình công nếu nhà sản xuất chip này không tăng lương và thưởng cho nhân viên.

Hai công đoàn của Samsung Electronics hiện yêu cầu công ty trích 15% lợi nhuận hoạt động của mỗi bộ phận để chia cho người lao động, đồng thời tăng lương thêm 7%. Nếu các yêu cầu này không được đáp ứng, họ cảnh báo sẽ tiến hành một cuộc đình công kéo dài 18 ngày, bắt đầu từ ngày 21/5.

Điều khiến ban lãnh đạo Samsung Electronics không thể xem nhẹ sức ép từ công đoàn nằm ở quy mô lực lượng phía sau. Hiện số lao động đã gia nhập công đoàn tại Samsung Electronics đã vượt 90.000 người, tương đương hơn 70% lực lượng lao động của hãng tại Hàn Quốc, biến đây thành một khối lao động có tiếng nói cực lớn trong nội bộ tập đoàn.

Riêng National Samsung Electronics Union (NSEU), công đoàn lớn nhất được ước tính có khoảng 30.000 - 36.000 thành viên, đủ sức tạo ra tác động đáng kể lên các hoạt động vận hành nếu phát động đình công trên diện rộng.

Cuộc tranh chấp nổ ra đúng vào thời điểm nhu cầu chip bán dẫn tăng vọt trên toàn cầu, đặc biệt là dòng chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) tiên tiến, loại linh kiện do Samsung Electronics cùng một số hãng khác sản xuất vốn đang trở thành “nhiên liệu” không thể thiếu cho các công ty AI vận hành trung tâm dữ liệu.

Hôm thứ tư, vốn hóa thị trường của Samsung Electronics đã vượt mốc 1.000 tỷ USD sau khi cổ phiếu tăng hơn 14%, lên mức cao nhất lịch sử. Lợi nhuận ròng quý I của công ty cũng tăng vọt lên mức kỷ lục 47.200 tỷ won (32,6 tỷ USD), cao gần gấp 6 lần cùng kỳ năm trước. Gần như toàn bộ phần lợi nhuận khổng lồ đó đến từ mảng bán dẫn.

Và giờ đây, người lao động tại Samsung Electronics muốn có phần của mình.

Tháng trước, 40.000 nhân viên đã tập trung biểu tình bên ngoài khu tổ hợp sản xuất của Samsung Electronics tại Pyeongtaek, cách Seoul khoảng 70 km về phía nam.

Nếu việc đình công thực sự xảy ra, tác động có thể lan rộng ra toàn cầu trong bối cảnh nguồn cung chip nhớ vốn đã căng thẳng. Làn sóng các công ty AI ký hợp đồng dài hạn với các hãng chip đã đẩy giá bán dẫn tăng mạnh, kéo theo áp lực chi phí lên những khách hàng khác, bao gồm cả các nhà sản xuất điện tử tiêu dùng.

Giới quan sát trong ngành cảnh báo rằng nếu xảy ra một cuộc đình công toàn diện, thiệt hại có thể lên tới 30.000 tỷ won (khoảng 20 tỷ USD), dù quy mô tác động thực tế sẽ còn phụ thuộc vào phạm vi và thời gian ngừng việc.

Trong tuyên bố phát đi hôm thứ ba, nhóm cổ đông Samsung thì cho biết họ sẽ yêu cầu bồi thường thiệt hại từ toàn bộ thành viên công đoàn nếu một cuộc đình công bị coi là bất hợp pháp gây tổn thất cho những tài sản trọng yếu của Samsung Electronics.

Nhóm này nhấn mạnh: “Các dây chuyền sản xuất bán dẫn của Samsung là những cơ sở siêu chính xác, buộc phải vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm. Chỉ cần một sự gián đoạn nhỏ cũng có thể buộc công ty phải loại bỏ hàng chục nghìn wafer, kéo theo chi phí phục hồi khổng lồ”.

Lý do là bởi Samsung Electronics hiện đang cố gắng xây dựng mảng sản xuất chip theo hợp đồng (foundry) và muốn khẳng định vị thế là nhà cung ứng đáng tin cậy cho dòng chip HBM4 của Nvidia. Một cú vấp trong chuỗi cung ứng lúc này có thể làm lung lay niềm tin của khách hàng chiến lược.

Không chỉ riêng Samsung Electronics bị ảnh hưởng. Khoảng 1.700 doanh nghiệp nhỏ hơn trong chuỗi cung ứng của hãng cũng sẽ chịu hiệu ứng domino. Theo ước tính của Bank of Korea, khoảng một nửa mức tăng trưởng GDP quý I của Hàn Quốc (1,7%) đến từ ngành sản xuất chip. Riêng Samsung Electronics và đối thủ SK Hynix cộng lại chiếm hơn 40% giá trị chỉ số KOSPI Index.

Hiện ban lãnh đạo và công đoàn đã tiến rất gần tới thỏa thuận về mức thưởng. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Samsung Electronics đã đề xuất phân bổ khoảng 13% lợi nhuận hoạt động cho người lao động.

Nhưng nút thắt lớn nhất không nằm ở tỷ lệ thưởng, mà ở việc khoản thưởng đó có được ghi thành quy chế chính thức và trả đều đặn hằng năm hay không.

Woo Ha-kyung, quyền Chủ tịch Công đoàn Quốc gia Samsung Electronics cho biết đàm phán đổ vỡ vì phía ban lãnh đạo chỉ đưa ra một đề nghị mang tính một lần, thay vì đưa thưởng thành điều khoản cố định trong hợp đồng như công đoàn mong muốn.

Phía Samsung Electronics cho biết họ sẽ “tiếp tục nỗ lực để đạt được thỏa thuận với công đoàn”.

“ONE SAMSUNG”

Điều đáng nói là tình cảnh của Samsung Electronics hoàn toàn trái ngược với SK Hynix, doanh nghiệp hưởng lợi lớn còn lại từ cơn sốt AI tại Hàn Quốc. SK Hynix đã đồng ý trích 10% lợi nhuận hoạt động cho người lao động trong suốt 10 năm tới.

Và khoản thưởng đó có thể cực kỳ hậu hĩnh.

Công ty chứng khoán Meritz Securities dự báo SK Hynix sẽ tạo ra 250.000 tỷ won lợi nhuận hoạt động trong năm nay. Nếu 1/10 số tiền này được chia cho 35.000 nhân viên, bình quân mỗi người có thể nhận khoảng 700 triệu won (xấp xỉ 475.000 USD).

Park Jun-young, cựu nhân viên bán dẫn của Samsung Electronics cho biết: “Một nhân viên cấp trung ở Samsung có thể kiếm khoảng 90 triệu won/năm và nhận thêm 45 triệu won tiền thưởng, nhưng ở Hynix, tiền thưởng có thể lên tới 250 triệu hoặc 300 triệu won. Đó là một khoảng cách cực lớn”.

Một nhân viên Samsung Electronics cho biết sẽ tham gia đình công chia sẻ rằng khi gia nhập công ty, họ từng hy vọng “chế độ đãi ngộ dành cho những người tốt nghiệp các trường kỹ thuật hàng đầu đất nước sẽ tốt hơn và công ty sẽ chủ động giữ đúng giá trị ‘coi trọng nhân tài là trên hết’”.

Nhưng người này nói thêm: “Dựa trên những gì tôi chứng kiến kể từ khi vào công ty, tôi tin đã đến lúc phải hành động”.

Ngoài lương thưởng, một vấn đề nan giải khác nằm ở chính cấu trúc doanh nghiệp của Samsung Electronics.

Khác với SK Hynix, doanh nghiệp thuần bán dẫn, Samsung Electronics còn sản xuất thiết bị gia dụng, TV và smartphone; những mảng đang ngày càng chịu sức ép vì giá chip tăng vọt. Nghịch lý là chính thứ đang làm giàu cho bộ phận bán dẫn lại đang làm khó các mảng kinh doanh còn lại trong tập đoàn.

Công ty từ lâu theo đuổi triết lý “One Samsung”, tức là các bộ phận phải phối hợp thay vì cạnh tranh nội bộ. Nhưng triết lý này có thể bị phá vỡ nếu riêng nhân sự mảng bán dẫn, bộ phận đang tạo ra phần lớn lợi nhuận tập đoàn được hưởng cơ chế thưởng cao hơn, cố định theo công thức.

Thực tế, một công đoàn nhỏ hơn, với thành viên chủ yếu đến từ bộ phận smartphone, TV và thiết bị gia dụng đã rút khỏi kế hoạch đình công chung vào thứ hai.

Kwon Seok-joon nhận xét: “Nếu bộ phận bán dẫn được hưởng 15% lợi nhuận hoạt động, phép toán chênh lệch nội bộ sẽ trở nên rất khó chấp nhận”.

Về dài hạn, ông cho rằng Samsung Electronics có thể buộc phải chọn một trong hai con đường: Hoặc tách mảng bán dẫn ra theo một hình thức nào đó, hoặc biến bộ phận này thành một “công ty bán tự trị bên trong tập đoàn”, với cơ chế lương thưởng và khuyến khích riêng.

Nói cách khác, cơn sốt AI không chỉ tạo ra những người thắng lớn mà còn đang làm lộ ra những vết nứt sâu nhất bên trong các đế chế công nghệ lớn nhất châu Á.

Theo: Financial Times, Koreaherald

Tài liệu có tiêu đề “Tờ khai thông tin tàu thuyền” được cho là mẫu đơn do Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran ban hành, bắt buộc tất cả tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải điền đầy đủ thông tin để đảm bảo an toàn cho hành trình.

Thông tin này được ông Richard Meade, Tổng biên tập Lloyd's List Intelligence cùng một nguồn tin khác chia sẻ với CNN.

Mẫu đơn gồm hơn 40 câu hỏi, yêu cầu mỗi tàu phải khai báo tên, số nhận dạng, tên cũ, quốc gia xuất xứ và quốc gia đến cùng nhiều thông tin chi tiết khác. Nó cũng yêu cầu thông tin về quốc tịch của chủ sở hữu, người quản lý và thành viên thủy thủ đoàn đã đăng ký.

Iran tuyên bố đang hạn chế việc đi lại qua eo biển Hormuz đối với tàu có liên hệ với Mỹ hoặc Israel. Theo ông Meade, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran , các tàu không cần phải chia sẻ bất kỳ thông tin nào để đi qua eo biển.

Ông Meade cũng cho biết danh sách những yêu cầu này "khá giống với câu hỏi mà chúng ta biết là được đặt ra cho chủ tàu" và điều này "chính thức hóa cấu trúc, dường như là động thái của Iran nhằm bình thường hóa quyền lực của nước này đối với các tuyến vận chuyển hàng hải".

Hôm 5/5, Iran tuyên bố thành lập Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) để điều hành việc đi lại qua eo biển. Theo hệ thống mới này, tất cả tàu có ý định đi qua eo biển Hormuz sẽ nhận được email từ địa chỉ liên kết với PGSA thông báo về quy định khi đi qua eo biển.

Trong email khác cũng cho thấy cơ quan này cảnh báo “thông tin đầy đủ và chính xác là điều cần thiết” để xử lý yêu cầu quá cảnh của tàu và “những hướng dẫn tiếp theo sẽ được thông báo qua email”.

Động thái này được xem là bước đi mới nhất trong nỗ lực chính thức hóa quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển quốc tế , nơi tàu thuyền tự do đi lại.

Tờ WIRED đưa tin, Greg Brockman và Ilya Sutskever từng được mời đến dinh thự rộng 47 mẫu Anh trị giá 23 triệu USD của Elon Musk tại Hillsborough, phía nam San Francisco, để bàn về tương lai của OpenAI.

Trong phiên tòa liên bang liên quan đến vụ Musk kiện Altman hôm thứ Ba, Brockman kể lại rằng nữ diễn viên Amber Heard, bạn gái Musk thời điểm đó, đã rót whiskey cho cả nhóm trước khi rời đi cùng bạn bè, Brockman, đồng sáng lập kiêm chủ tịch OpenAI, đã làm chứng như vậy tại tòa án liên bang trong phiên xét xử vụ kiện vào thứ Ba.

Ngay trước cuộc gặp, Musk còn tặng Brockman và Sutskever (đồng sáng lập kiêm cựu giám đốc khoa học của OpenAI) mỗi người một chiếc Tesla Model 3 mới.

“Tôi có cảm giác ông ấy đang cố lấy lòng chúng tôi,” Brockman khai trước tòa. “Như thể ông ấy muốn chúng tôi mắc nợ ông ấy theo một cách nào đó.”

Để đáp lại, Sutskever, người vốn có sở thích hội họa, đã mang tới một bức tranh vẽ Tesla làm quà tặng. Khi ấy, các đồng sáng lập OpenAI đang muốn thành lập nhánh vì lợi nhuận để thu hút hàng tỷ USD đầu tư cho hạ tầng tính toán AI. Nhưng Musk muốn nắm quyền kiểm soát tuyệt đối, điều mà Brockman và Sutskever phản đối vì lo ngại nó sẽ biến OpenAI thành một “chế độ độc tài AI”, thay vào đó, họ đề xuất mô hình đồng kiểm soát.

Sau vài phút tranh luận căng thẳng, Musk bác bỏ đề xuất. “Ông ấy bật dậy, đi vòng quanh bàn đầy giận dữ,” Brockman nhớ lại. “Tôi thực sự nghĩ ông ấy sẽ lao vào đánh mình.”

Theo lời khai, Musk sau đó giật lấy bức tranh Tesla, tuyên bố sẽ ngừng tài trợ cho tổ chức phi lợi nhuận nếu Brockman và Sutskever không rời đi, rồi bỏ khỏi phòng họp.

Tuy nhiên, tối hôm đó, Shivon Zilis, người được xem là “cánh tay phải” của Musk, đã gọi cho cả hai để nói rằng “mọi chuyện vẫn chưa kết thúc”. Theo Brockman, khi ấy vẫn tồn tại những cuộc thảo luận về tương lai mà họ tiếp tục góp mặt.

Câu chuyện về những cuộc thương lượng căng thẳng nảy sinh khi Brockman kết thúc phần làm chứng của mình vào thứ Ba. Theo OpenAI, cuộc đối đầu tại dinh thự của Musk phản ánh chuỗi hành vi thất thường mà công ty tin rằng làm suy yếu lập luận của tỷ phú này trong vụ kiện hiện tại.

Musk cáo buộc rằng khoảng 38 triệu USD ông tài trợ cho OpenAI đã bị Brockman và các lãnh đạo khác “lợi dụng” để biến tổ chức phi lợi nhuận ban đầu thành công ty vì lợi nhuận trị giá 852 tỷ USD, đơn vị đứng sau ChatGPT và Codex.

Trong khi đó, Brockman, Sam Altman và OpenAI phủ nhận toàn bộ cáo buộc. Trong khi, bồi thẩm đoàn được cho là có thể bắt đầu nghị án ngay trong tuần tới.

Sau phiên điều trần, luật sư William Savitt của OpenAI nói rằng Brockman từng vô cùng ngưỡng mộ tài năng kinh doanh của Musk, nhưng dần nhận ra khát khao kiểm soát của ông “quá cực đoan và đáng lo ngại”.

Ngược lại, luật sư của Musk là Marc Toberoff lại cho rằng điều đáng nghi nằm ở động cơ “chia sẻ quyền lực” của Brockman, đặc biệt khi tham vọng tài chính của ông đã bị chất vấn trước tòa trước đó.

“Elon từng chê ChatGPT ngu ngốc”

Brockman cũng kể lại một câu chuyện khác nhằm lý giải vì sao ông tin Musk không phù hợp để điều hành một công ty AI.

Ông nhớ lại thời điểm nhà nghiên cứu Alec Radford trình diễn cho Musk xem phiên bản sơ khai của chatbot AI. Sau vài phản hồi không đúng ý, Musk liên tục buông lời chê bai: “Hệ thống này ngu ngốc đến mức một đứa trẻ trên mạng còn làm tốt hơn.”

Theo Brockman, Radford đã “suy sụp hoàn toàn” và mất tinh thần đến mức gần như từ bỏ lĩnh vực AI. Brockman và Sutskever phải mất rất nhiều thời gian để giúp ông lấy lại sự tự tin.

Với Brockman, việc Musk không nhìn ra tiềm năng của công nghệ sơ khai ấy, thứ sau này trở thành nền tảng cho ChatGPT, là dấu hiệu cho thấy ông không phù hợp để kiểm soát OpenAI.

“Ông ấy cần phải biết tưởng tượng một chút,” Brockman nói trước tòa. “nhưng Elon đã không cho thấy điều đó”.

Brockman cho biết ông, Sutskever và Altman từng cân nhắc việc bỏ phiếu loại Musk khỏi hội đồng quản trị OpenAI khi các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng mà không đạt kết quả.

Họ tiếp tục gặp nhau tại dinh thự của Musk để bàn các phương án gọi vốn khác. Dù ai cũng biết điều gì không nên làm, nhưng gần như không ai thống nhất được hướng đi tiếp theo.

Sau cùng, Brockman và Sutskever cảm thấy việc loại Musk là “không đúng đắn”. Không lâu sau, Musk tự rời OpenAI vì cho rằng công ty đang đi tới “thất bại chắn chắn”, theo email ông gửi đầu năm 2018.

Trong những năm sau đó, Shivon Zilis, khi ấy là cố vấn cho cả OpenAI và Musk, vẫn thường xuyên cập nhật tình hình OpenAI cho tỷ phú này. Brockman mô tả bà như “phiên bản đại diện của Elon”.

Nhưng rồi chính Zilis cũng trở thành tâm điểm tranh cãi. Bà gia nhập hội đồng quản trị OpenAI năm 2020 và sinh đôi cho Musk vào năm 2021. Brockman kể rằng ban đầu ông chỉ biết chuyện Zilis có con, còn việc Musk là cha của hai đứa trẻ thì ông chỉ phát hiện sau khi đọc báo.

Khi đối chất, Zilis nói việc sinh con diễn ra thông qua IVF và “không hề mang tính tình cảm với Elon”. Một số thành viên hội đồng muốn loại bà khỏi ban quản trị, nhưng Brockman và Sutskever đã thuyết phục mọi người giữ bà lại vì bà giúp “xoa dịu sự tức giận của Musk với OpenAI”.

Zilis rời hội đồng quản trị OpenAI năm 2023, sau khi Musk thành lập phòng thí nghiệm AI đối thủ.

Những cuộc chiến trong phòng họp

Đây không phải mâu thuẫn duy nhất trong phòng họp OpenAI.

Brockman cho biết ông từng ủng hộ việc loại bỏ hoặc hạn chế vai trò của CEO Quora là Adam D'Angelo khỏi hội đồng quản trị sau khi nền tảng này tung ra chatbot cạnh tranh với ChatGPT vào tháng 2/2023. Tuy nhiên, D’Angelo vẫn tại vị cho tới hiện tại.

Brockman cũng xác nhận ông ủng hộ việc loại nhà nghiên cứu an toàn AI Helen Toner khỏi hội đồng. Bà từ chức năm 2023 sau khi tham gia vào quyết định sa thải Altman, động thái nhanh chóng phản tác dụng và dẫn tới việc CEO này trở lại quyền lực chỉ sau ít ngày.

Theo dự kiến, câu chuyện từ phía Musk sẽ tiếp tục được hé lộ trong phiên điều trần hôm thứ Tư, khi Shivon Zilis ra làm chứng. Luật sư của Musk từng đề nghị không phát trực tiếp phần lời khai này vì lo ngại an ninh cho bà và bốn người con với Musk.

Tuy nhiên, Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers cho rằng không có “mối đe dọa cụ thể đủ nghiêm trọng” để ngắt truyền hình trực tiếp phiên tòa.

*Theo WIRED

Bất chấp cuộc xung đột tại Ukraine vẫn đang tiếp diễn, Liên minh châu Âu (EU) đã nhập khẩu lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ dự án Yamal của Nga trong 4 tháng đầu năm 2026 cao kỷ lục kể từ khi dự án này đi vào hoạt động năm 2017.

Theo phân tích dữ liệu từ Kpler được tổ chức Urgewald công bố, EU đã tiếp nhận 91 chuyến tàu từ dự án Yamal LNG trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4/2026. Tổng khối lượng đạt 6,69 triệu tấn, tăn 17,2% so với cùng kỳ 2025 và chiếm 98% toàn bộ sản lượng xuất khẩu của Yamal trong giai đoạn này.

Đáng chú ý, trong 3 tháng liên tiếp, mọi chuyến tàu từ Yamal có điểm đến cuối cùng đều cập bến tại các cảng của châu Âu. Chuyên gia Sebastian Rötters từ Urgewald nhấn mạnh: "Châu Âu đang trở thành xương sống hậu cần giúp duy trì hoạt động kinh doanh LNG tại Bắc Cực của Nga".

Nhu cầu sưởi ấm trong mùa đông khắc nghiệt vừa qua đã thúc đẩy nhập khẩu. Nhiệt độ thấp kỷ lục đã khiến dự trữ khí đốt dưới lòng đất của EU sụt giảm xuống mức thấp nhất là 29%.

Để đạt được mục tiêu bắt buộc là lấp đầy 90% kho chứa trước ngày 1/11, các khách hàng châu Âu, dẫn đầu là Pháp, đã tăng cường mua khí đốt từ Nga.

Hậu cần cũng là một yếu tố then chốt. Dự án Yamal phụ thuộc vào đội tàu phá băng chuyên dụng Arc7. Việc các tàu này có thể quay vòng nhanh tại các cảng châu Âu là điều kiện tiên quyết để duy trì tiến độ xuất khẩu trong những tháng biển đóng băng. Trong đó, cảng Zeebrugge của Bỉ là điểm tiếp nhận lớn nhất với tần suất trung bình 4,8 ngày có một tàu cập bến.

Cuộc chiến tại Iran đã đẩy giá khí đốt lên cao, làm tăng giá trị của mỗi chuyến hàng. Ước tính EU đã thanh toán khoảng 3,88 tỷ Euro (4,56 tỷ USD) cho Nga trong 4 tháng qua, dựa trên giá tham chiếu TTF (trung bình dao động từ 35 - 53 Euro/MWh).

Ông Vladimir Slivyak, đồng chủ tịch EcoDefence, nhận định: "Nga đang chịu áp lực kinh tế rất lớn từ các cuộc tấn công của Ukraine vào ngành dầu khí. Tại thời điểm then chốt này, EU lại đang nắm giữ nguồn thu quan trọng của Điện Kremlin nhưng thay vì cắt đứt, họ lại nhập khẩu ở mức kỷ lục".

Dù EU có kế hoạch cấm hoàn toàn nhập khẩu khí đốt từ Nga vào ngày 1/1/2027 và đã bắt đầu hạn chế các hợp đồng ngắn hạn từ cuối tháng 4, nhưng phần lớn lượng LNG từ Yamal chảy vào châu Âu lại là các hợp đồng dài hạn.

Các hợp đồng này hiện vẫn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của các lệnh trừng phạt hiện hành. Giới quan sát cho rằng, chừng nào các lỗ hổng này còn tồn tại, châu Âu sẽ vẫn tiếp tục "rót tiền" vào một dự án năng lượng của Nga vốn khó có tương lai nếu thiếu đi thị trường EU.

Theo Bne Intellinews

Động thái này đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm xây dựng mạng lưới thanh toán kỹ thuật số khu vực. Trung Quốc cũng đang thúc đẩy quốc tế hoá đồng nhân dân tệ và giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ.

Người dùng hiện có thể sử dụng các ứng dụng di động trong nước như Alipay của Trung Quốc và QRIS của Indonesia để quét mã QR và thực hiện thanh toán bán lẻ ở cả hai quốc gia bằng đồng nội tệ của mình.

Nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương Alicia Garcia-Herrero tại ngân hàng đầu tư Natixis của Pháp nhận định đây là một bước đi thiết thực để hướng tới mối quan hệ tài chính sâu rộng hơn, giúp giảm chi phí giao dịch và rủi ro tiền tệ cho đôi bên.

“Đối với Bắc Kinh, động lực dường như chính là thúc đẩy phi đô la hoá, khuyến khích sử dụng đồng nhân dân tệ trên phạm vi quốc tế và tăng cường hội nhập kinh tế với các đối tác chủ chốt của ASEAN, với mục tiêu rộng hơn là đạt được tự chủ tài chính”, bà nói.

Theo tờ Jakarta Globe và Xinhua, ngân hàng trung ương Indonesia đã công bố hệ thống thanh toán mới vào ngày 7/5. Từ khi gia nhập BRICS vào tháng 1/2025, Indonesia đã định vị mình như một quốc gia tiên phong với các sáng kiến số và tài chính hướng ngoại.

Trong khi đó, Bắc Kinh cũng đang tăng cường kết nối tài chính trên khắp ASEAN - đối tác thương mại lớn nhất của nước này xét về quy mô khối - trong những tháng gần đây.

Tại Thái Lan, du khách Trung Quốc đã có thể sử dụng ví điện tử nội địa để thanh toán cho người bán địa phương bằng nhân dân tệ từ cuối tháng 10. Du khách đến Việt Nam cũng có thể thanh toán qua UnionPay từ tháng 12 và mở rộng cho Alipay vào tháng 4. Các dịch vụ tương tự cũng đã được triển khai tại Malaysia và Singapore.

Trung Quốc thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới để phục vụ cho mục tiêu lớn hơn là quốc tế hoá đồng nhân dân tệ. Đây là một cách để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD, trong bối cảnh căng thẳng song phương với Washington gia tăng và lo ngại về việc sử dụng đồng tiền Mỹ như một vũ khí.

Một kế hoạch trọng tâm khác trong chiến lược của Bắc Kinh là Hệ thống Thanh toán Liên ngân hàng Xuyên biên giới (CIPS). Trung Quốc kỳ vọng hệ thống này sẽ thay thế cho các mạng lưới tài chính do phương Tây kiểm soát như SWIFT.

Sự kết hợp giữa CIPS và QRIS được kỳ vọng bổ sung cho nhau: CIPS kết nối mạng lưới tài chính tổ chức của Trung Quốc, còn QRIS có sức hút mạnh trong nền kinh tế số lấy người tiêu dùng làm trung tâm.

Chuyên gia Garcia-Herrero cho biết ngày càng nhiều ngân hàng nước ngoài đang trực tiếp tham gia CIPS, giúp tăng cường khả năng kết nối và hiệu quả thanh toán.

Cuối tuần qua, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Zhu Hexin đã gặp gỡ các lãnh đạo ngân hàng trung ương từ ASEAN, Nhật Bản và Hàn Quốc tại Uzbekistan để thảo luận về hợp tác thanh toán xuyên biên giới khu vực.

Một mục tiêu quan trọng của những sáng kiến này là khuyến khích chi tiêu của du khách nước ngoài đến Trung Quốc. Hệ thống thanh toán nội địa ưu tiên thiết bị di động của Trung Quốc lâu nay đã là rào cản đối với khách du lịch quốc tế.

Theo SCMP

Khi năm 2025 khép lại, những cảnh báo về trí tuệ nhân tạo không còn mang tính giả định mà đã trở thành thực tế hiển hiện. Người đứng đầu Instagram, Adam Mosseri, thừa nhận một điều đáng lo ngại.

Tính xác thực vốn là nền tảng của nội dung số đang bị sao chép gần như vô hạn. Những yếu tố từng làm nên giá trị của người sáng tạo như sự chân thực, cá tính hay khả năng kết nối với khán giả giờ đây có thể bị tái tạo bằng các công cụ AI chỉ trong vài phút.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ: trong khi các lãnh đạo công nghệ công khai bày tỏ lo ngại, chính các công ty của họ lại đang tăng tốc phát triển và thương mại hóa các công cụ AI tạo sinh. Đây là thứ góp phần trực tiếp làm trầm trọng thêm vấn đề.
Cuộc chiến chống deepfake: Có giải pháp nhưng không hiệu quả

Một trong những giải pháp được kỳ vọng nhiều nhất hiện nay là hệ thống Chứng chỉ Nội dung (C2PA). Được ra đời năm 2021 với sự hậu thuẫn của hàng loạt “ông lớn” như Adobe, Microsoft, Google hay Meta.

Về lý thuyết, C2PA cho phép gắn siêu dữ liệu vào hình ảnh, video và âm thanh để xác định nguồn gốc, thời điểm tạo và mức độ can thiệp của AI. Cách tiếp cận của C2PA không phải là phát hiện nội dung giả, mà là xác thực nội dung thật. Điều này nghe có vẻ hợp lý, nhưng trên thực tế lại bộc lộ nhiều hạn chế.

Trước hết, hệ thống này yêu cầu sự tham gia đồng bộ của toàn bộ chuỗi sản xuất nội dung từ thiết bị ghi hình, phần mềm chỉnh sửa cho đến nền tảng phân phối. Đây là điều gần như không khả thi trong một hệ sinh thái mở như internet.

Ngay cả các hãng máy ảnh lớn như Canon, Nikon hay Sony cũng mới chỉ bắt đầu triển khai hỗ trợ ở các dòng sản phẩm mới. Trong khi đó hàng tỷ thiết bị cũ vẫn tiếp tục hoạt động mà không có bất kỳ dấu vết xác thực nào.

Thêm vào đó, siêu dữ liệu của C2PA có thể bị xóa bỏ một cách dễ dàng dù vô tình hay cố ý. Điều này khiến hệ thống trở nên thiếu tin cậy trong môi trường thực tế, nơi nội dung liên tục bị sao chép, chỉnh sửa và tái đăng tải.

Một vấn đề khác là trải nghiệm người dùng. Dù nội dung có chứa thông tin C2PA, phần lớn người dùng vẫn không biết cách kiểm tra hoặc thậm chí không biết hệ thống này tồn tại. Việc truy xuất thông tin thường yêu cầu thao tác thủ công hoặc sử dụng công cụ bên ngoài, khiến nó trở nên xa rời thực tế sử dụng hàng ngày.

Big Tech đưa ra giải pháp chống deepfake nhưng không hiệu quả

Ngay cả các nền tảng lớn cũng triển khai không nhất quán. Instagram từng gây tranh cãi khi gắn nhãn “Được tạo bởi AI” lên cả những bức ảnh thật, khiến nhiều nhiếp ảnh gia phản ứng dữ dội. Sau đó, Meta đã đổi tên nhãn thành “Thông tin AI” và ẩn nó sâu trong giao diện, khiến người dùng khó nhận biết hơn.

Trong khi đó, YouTube sử dụng kết hợp nhiều hệ thống như C2PA và watermark SynthID của Google, nhưng các nhãn này vẫn thiếu đồng bộ và không dễ nhận diện. LinkedIn và TikTok cũng chưa thể gắn nhãn đáng tin cậy cho nội dung có nguồn gốc AI.

Thậm chí, một số nền tảng lớn còn đứng ngoài cuộc. X (trước đây là Twitter), nơi có khoảng 270 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày, đã rút khỏi sáng kiến C2PA sau khi Elon Musk tiếp quản. Điều này đồng nghĩa với việc một trong những kênh lan truyền thông tin nhanh nhất thế giới gần như không có cơ chế kiểm soát nguồn gốc nội dung hiệu quả.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc quá phụ thuộc vào hệ thống dán nhãn là một giả định sai lầm. Nội dung AI không chỉ được tạo ra từ một vài công cụ cụ thể mà có thể xuất phát từ vô số nguồn khác nhau.

Ngay cả khi có nhãn, người dùng vẫn có thể bị đánh lừa.
Một nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng các cảnh báo minh bạch không đủ để ngăn chặn tác hại của deepfake. Nói cách khác, việc “gắn nhãn” không đồng nghĩa với việc “giải quyết vấn đề”.
Lợi nhuận hay trách nhiệm: Big Tech đang chọn gì?

Trong khi các giải pháp kiểm soát vẫn còn nhiều lỗ hổng, các công ty công nghệ lại đang đẩy mạnh khai thác AI như một nguồn doanh thu mới. OpenAI kiếm tiền chủ yếu từ các gói đăng ký, cho phép người dùng tạo nhiều hình ảnh và video AI hơn. Meta đang lên kế hoạch khóa một số tính năng AI sau tường phí trên Instagram, Facebook và WhatsApp.

Google vừa khuyến khích sử dụng AI trong sản xuất nội dung YouTube, vừa bị chỉ trích vì thay thế tiêu đề tin tức bằng các bản tóm tắt AI thiếu chính xác. Hệ quả là nội dung do AI tạo ra đang bùng nổ với tốc độ chóng mặt.

Vào tháng 7/2024, nội dung AI kém chất lượng đã chiếm tới 10% số kênh phát triển nhanh nhất trên YouTube, một con số cho thấy mức độ lan rộng đáng báo động. Không chỉ dừng lại ở vấn đề chất lượng, AI còn bị lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch về các sự kiện nhạy cảm, từ biểu tình cho đến các vụ án hình sự.

Những nội dung này có thể được tạo ra nhanh chóng, lan truyền rộng rãi và gây ảnh hưởng lớn trước khi bị phát hiện. Điều đáng nói là các nền tảng dường như không có động lực mạnh mẽ để kiểm soát triệt để.

Deepfake vẫn tràn lan trên các ứng dụng công nghệ

Nội dung gây tranh cãi dù thật hay giả vẫn giúp tăng tương tác, giữ chân người dùng và từ đó thúc đẩy doanh thu quảng cáo. Thậm chí, nhiều công ty còn phát triển các sản phẩm AI mô phỏng con người mà không có sự đồng ý, vi phạm bản quyền và quyền riêng tư.

Một số ứng dụng video AI đã tái tạo hình ảnh và phong cách của người thật, đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về đạo đức và pháp lý. Trong bối cảnh đó, việc vừa phát triển AI vừa cố gắng kiểm soát nó giống như “vừa đổ dầu vào lửa, vừa tìm cách dập lửa”.

Một số nền tảng đang thử nghiệm hướng đi mới: thay vì chỉ kiểm soát nội dung, họ chuyển sang đánh giá chính người tạo nội dung. Instagram cho rằng tương lai sẽ tập trung vào “người nói” thay vì “nội dung được nói”.

YouTube cũng ưu tiên hiển thị nguồn tin chính thống trong các sự kiện quan trọng, đồng thời cảnh báo người dùng rằng thông tin có thể thay đổi nhanh chóng. Tuy nhiên, những giải pháp này vẫn mang tính tạm thời và chưa giải quyết được gốc rễ vấn đề.

Thực tế cho thấy, bất kỳ biện pháp nào làm giảm khả năng lan truyền của nội dung AI đều có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty công nghệ. Đây chính là xung đột lợi ích cốt lõi khiến việc kiểm soát deepfake trở nên khó khăn.

Ngày nay, công nghệ cho phép tạo ra “thực tế giả” ngày càng hoàn hảo. âu hỏi không còn là liệu chúng ta có thể phân biệt thật giả hay không, mà là liệu các nền tảng có thực sự muốn làm điều đó.

Trong một thế giới mà “sự phong phú vô hạn” đi kèm với “sự nghi ngờ vô hạn”, như cách Mosseri mô tả, người dùng đang bị đẩy vào một môi trường thông tin ngày càng hỗn loạn. Và nếu không có những thay đổi mang tính cấu trúc, cuộc chiến chống deepfake có thể đã thất bại ngay từ khi bắt đầu.

*Nguồn bài viết: The Verge

Mike Black (28 tuổi, người Anh) là doanh nhân trẻ từng lập công ty Told Media từ năm 16 tuổi, đồng sáng lập nhiều startup trong lĩnh vực bãi đậu xe và tuyển dụng. Anh trở thành triệu phú khi tuổi đời còn rất trẻ.

Vào tháng 7/2020, Mike quyết định khởi động dự án mang tên "Trở lại với 1 triệu USD” bằng cách trở thành người vô gia cư. Anh chỉ mang theo một chiếc áo thun, một chiếc quần đùi, điện thoại, máy quay và khẳng định mình sẽ lại trở thành triệu phú sau 12 tháng.

Thử thách "Trở lại với 1 triệu USD" nhằm truyền cảm hứng và chứng minh rằng ai cũng có thể thành triệu phú từ hai bàn tay trắng. Tuy nhiên, mọi chuyện đã không diễn ra như dự tính.

Mike Black thử thách bản thân làm giàu chỉ với chiếc điện thoại.

Đêm đầu tiên, anh suýt phải ngủ ngoài đường nhưng may mắn có người lạ cho mượn chiếc xe dã ngoại (RV) trú chân. Từ đó, anh bắt đầu kiếm tiền bằng cách thu mua và bán lại đồ nội thất cũ thông qua các nền tảng trực tuyến.

"Một trong những mặt hàng dễ bán nhất là bàn ghế. Tôi lấy thông tin từ mục đồ rẻ trên các trang đồ cũ, đăng lại lên Facebook Marketplace và bán lấy lời. Tôi đóng vai trò trung gian, lo liệu mọi khâu vận chuyển giữa người mua và người bán", anh chia sẻ trên kênh Youtube của mình.

Thiên phú kinh doanh của Mike được dịp thể hiện. Anh kiếm được 300 USD (khoảng 8 triệu đồng) đầu tiên nhờ bán đồ nội thất trên mạng. Chỉ trong vòng 5 ngày, công việc kinh doanh đồ cũ giúp anh có đủ tiền mua một chiếc máy tính. Hai tuần sau, Mike thuê được văn phòng.

Đến tháng thứ 3, anh tìm thuê được căn hộ và đảm nhận vị trí quản lý mạng xã hội. Đương nhiên tham vọng của Mike không dừng lại ở việc đi làm thuê, anh còn dự kiến ra mắt thương hiệu cà phê của riêng mình.

Nhờ tài kinh doanh, vị triệu phú dần ổn định cuộc sống.

Anh hào hứng chia sẻ: "Hãy nhìn vào vị trí của tôi lúc này. Dù chưa kiếm được triệu đô, nhưng tôi được ở trong nhà khang trang. Tôi đang thực hiện cuộc gọi với các tập đoàn công nghệ lớn để thuyết phục họ về việc quản lý mạng xã hội. Tôi đang khởi nghiệp với một thương hiệu cà phê và đã có đối tác. Mọi thứ đang đi đúng hướng. Ba tháng trước tôi vẫn còn là kẻ vô gia cư!".

Dự án rẽ hướng sang một bi kịch cá nhân vào ngày thứ 138, khi Mike biết cha mình mắc ung thư. Với lý do ưu tiên dành thời gian cho gia đình và bản thân, anh kết thúc thử thách khi vẫn còn 60 ngày nữa mới đến hạn.

Sau hơn gần 11 tháng, anh kiếm được 64.000 USD (khoảng 1,6 tỷ đồng), chưa được 10% mục tiêu đề ra.

"Tôi chính thức quyết định dừng dự án sớm... Tôi đang phải đối mặt với quá nhiều vấn đề cá nhân. Sức khỏe của tôi đã suy giảm đến mức cần phải ưu tiên chăm sóc bản thân trước", Mike Black tâm sự.

Nhiều năm sau thử thách, anh có nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe như tình trạng suy nhược cơ thể, đau nhức, viêm nhiễm khớp vai. Hậu quả là trong 5 năm, Mike phải thăm khám với 17 bác sĩ - hơn 50 cuộc hẹn, tiêu tốn 20.000 USD (khoảng 330 triệu đồng) cho chi phí y tế.

Mike cho biết cha anh qua đời vào năm 2023: "Đó là điều tôi đã tiên liệu trước vì bệnh ung thư của ông đã ở giai đoạn muộn. Tôi đã dành rất nhiều thời gian bên ông kể từ bài đăng cuối trong thử thách. Trong những tháng cuối khi ông yếu đi, tôi thậm chí đã dọn về nhà bố mẹ để chăm sóc ông toàn thời gian. Tôi thực sự biết ơn vì đã có thời gian bên cha".

Mike dành thời gian chăm sóc bố mình bị ung thư.

Vị triệu phú trẻ kết luận rằng chúng ta sẽ không bao giờ phải hối hận vì đã dành thời gian cho người thân yêu, chỉ ước mình có thể ở bên họ nhiều hơn nữa mà thôi.

Hiện nay, anh điều hành một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực tuyển dụng cùng thương hiệu cà phê của mình.

Mike không đạt 1 triệu USD trong thử thách, nhưng anh nhận ra giá trị của lòng biết ơn và sự ưu tiên, điều mà có lẽ vị triệu phú bận rộn trước đây đã vô tình quên mất. Sau mọi thăng trầm và những thử thách khắc nghiệt, con người luôn nhận ra rằng sức khỏe và gia đình mới chính là điểm tựa vững chãi và giá trị cốt lõi nhất.

Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang càn quét nền kinh tế với tốc độ chóng mặt, tạo ra những hệ lụy chưa từng có: từ việc thay thế nhân sự hàng loạt đến sự dịch chuyển dòng tiền khổng lồ từ túi tiền người lao động sang túi tiền của các chủ sở hữu tư bản.

Trước những biến số khó lường, một ý tưởng cũ nhưng mang diện mạo hoàn toàn mới đang trỗi dậy mạnh mẽ trong giới nghị trường và các học viện kinh tế: Đánh thuế năng lượng tính toán AI, hay còn gọi là "Compute Tax".

Năm 2017, Bill Gates từng gây sốc khi đề xuất ý tưởng về một loại "thuế robot", thời điểm mà ChatGPT hay Claude Code còn chưa xuất hiện trong từ điển của chúng ta.

Tuy nhiên, giáo sư kinh tế Anton Korinek từ Trường Kinh doanh Darden thuộc Đại học Virginia nhận định rằng chỉ trong vòng 3 tháng qua, khái niệm này đã chuyển mình từ một chủ đề thảo luận hẹp trong các nhóm chuyên gia thành một vấn đề mang tính đại chúng và thời sự hơn bao giờ hết.

Cứu vãn thị trường lao động hay kìm hãm sự bùng nổ quá đà?

Những người ủng hộ việc đánh thuế AI tin rằng đây là công cụ cần thiết để bù đắp cho sự mất mát việc làm trên diện rộng và làm chậm lại tốc độ phát triển cực đoan của công nghệ này.

Ông Andrew Yang, cựu ứng viên Tổng thống Mỹ và là đồng chủ tịch Đảng Tiến tới (Forward Party), thẳng thắn chia sẻ rằng chúng ta đang ở thời điểm cần phải nỗ lực bảo vệ công ăn việc làm cho con người.

Theo ông Yang, AI sẽ sớm "tấn công" mạnh mẽ vào nhóm lao động trí thức, sau đó lan sang các ngành nghề phổ biến như lái xe tải và nhiều công việc thường nhật khác.

Vị chính trị gia này cũng nhấn mạnh một thực tế bất cập về mặt tài chính khi cho rằng mức thuế mà các công ty AI lớn nhất đang chi trả hiện nay hoàn toàn không tương xứng với giá trị khổng lồ mà AI sẽ tạo ra và chiếm lĩnh trong tương lai.

Đồng quan điểm, tỷ phú bang Texas John Arnold mới đây cũng đã khơi lại cuộc thảo luận này trên mạng xã hội X. Ông cho rằng cách duy nhất để hạn chế sự phản đối của công chúng đối với AI là bắt đầu chuyển dịch gánh nặng thuế từ sức lao động sang năng lượng tính toán, nhằm giúp cử tri thấy được những lợi ích thực tế mà họ nhận được từ công nghệ.

Ngay cả Sam Altman, CEO của OpenAI, vào năm 2021 cũng từng viết rằng thế giới cần thiết kế một hệ thống thuế nhắm vào các tài sản sẽ tạo ra phần lớn giá trị trong tương lai, cụ thể là các công ty và đất đai, để phân phối lại sự giàu có một cách công bằng. Tuy nhiên, trong một chia sẻ gần đây với The Atlantic, chính Altman lại thừa nhận ông không còn tin tưởng tuyệt đối vào mô hình Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI) như trước đây.

Theo giáo sư Korinek, có hai mục đích chính khi đánh một loại thuế mới: tăng thu ngân sách và giảm bớt việc sử dụng một thứ gì đó bằng cách khiến nó trở nên đắt đỏ hơn. Đối với "Compute Tax", hai kịch bản triển khai chính đang được xem xét.

Thứ nhất là đánh thuế trực tiếp vào các công ty vận hành trung tâm dữ liệu (Data Center). Thứ hai là đánh thuế các tập đoàn và người dùng dựa trên mức độ tiêu thụ "token", đơn vị đo lường cơ bản trong xử lý AI.

Ông Pascual Restrepo, Phó giáo sư kinh tế tại Đại học Yale, so sánh việc này với thuế điện năng. Dù các "ông lớn" như Amazon hay Microsoft bị đánh thuế ở đầu nguồn, hay các doanh nghiệp và khách hàng cá nhân phải trả ở đầu ra, thì kết quả cuối cùng vẫn là chi phí sử dụng AI sẽ tăng lên đáng kể.

Trong khi đó, ông Simon Johnson, chủ nhân giải Nobel Kinh tế và là giáo sư tại MIT Sloan, cho rằng thuế tính toán là một đòn bẩy chính sách hợp lý để làm chậm quá trình tự động hóa. Loại thuế này có thể khiến các công ty phải cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định sa thải hàng chục nghìn nhân viên để thay thế bằng các trung tâm dữ liệu.

Theo ông, mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy nhu cầu về lao động con người thay vì để mặc công nghệ thay thế hoàn toàn.

Các trung tâm dữ liệu đang tiêu tốn nguồn điện của người dân

Đòn đánh nhầm mục tiêu?

Dù có sức hút lớn, ý tưởng "Compute Tax" vẫn vấp phải không ít sự phản đối từ giới chuyên môn. Giáo sư Korinek lưu ý rằng hiện tại, số tiền chi tiêu cho tính toán AI vẫn chưa đủ lớn để tạo ra một nguồn thu ngân sách đáng kể. Việc đánh thuế lúc này có thể chỉ mang lại một khoản tiền nhỏ nhưng lại không tạo ra tác động thực sự đến cấu trúc nền kinh tế.

Trong khi đó, Phó giáo sư Restrepo từ Yale cảnh báo về những tác động tiêu cực đến sự đổi mới. AI hiện không chỉ dùng để tự động hóa công việc văn phòng mà còn đóng vai trò then chốt trong tìm kiếm thuốc mới, dự báo thời tiết, mô hình dịch tễ và phát hiện gian lận.

Việc tăng chi phí cho những lĩnh vực quan trọng này có thể là một bước đi sai lầm. Thậm chí, nó có thể đẩy các ngành công nghiệp công nghệ của Mỹ sang các quốc gia khác có chính sách nới lỏng hơn.

Đồng quan điểm, Erik Brynjolfsson, Giám đốc Phòng thí nghiệm Kinh tế Số Stanford, chỉ ra một nghịch lý trong cấu trúc thuế hiện tại của Mỹ. Một công ty có 1.000 công việc con người phải trả nhiều thuế hơn (bao gồm thuế quỹ lương) so với một công ty kiếm được cùng số tiền đó nhưng sử dụng 1.000 máy móc. Thay vì một loại thuế bao trùm lên AI, ông Brynjolfsson cho rằng giải pháp dài hạn nằm ở việc điều chỉnh để AI hỗ trợ con người thay vì thay thế họ, đồng thời xây dựng một thị trường lao động năng động hơn với các chương trình tái đào tạo nghề nghiệp thực chất.

Cuộc tranh luận về "thuế tính toán" chắc chắn sẽ còn nóng lên trong các kỳ bầu cử sắp tới. Đây không chỉ là câu chuyện về ngân sách, mà là cuộc đấu tranh để định nghĩa lại giá trị của con người trong một kỷ nguyên mà máy móc đang dần trở nên "thông minh" hơn chính những người tạo ra chúng.

*Nguồn: WSJ, Fortune

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 6/5 xác nhận Hungary đã hoàn trả lô tiền mặt và vàng thỏi trị giá 82 triệu USD thuộc về ngân hàng nhà nước Oschadbank. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cục diện chính trị tại Hungary vừa có sự thay đổi lớn, mở ra hy vọng về một giai đoạn bớt đối đầu hơn giữa hai quốc gia láng giềng.
"Bước tiến quan trọng" trong quan hệ song phương

Phát biểu về sự việc, Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi việc Hungary hoàn trả số tài sản này là một "bước tiến quan trọng trong mối quan hệ" giữa hai nước.

"Cảm ơn Hungary vì cách tiếp cận mang tính xây dựng và bước đi văn minh này. Cảm ơn những người ở phía Ukraine đã đấu tranh cho quyết định công bằng, bảo vệ lợi ích của nhà nước cũng như nhân dân chúng ta", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.

Động thái trao trả diễn ra ngay sau khi cựu Thủ tướng Viktor Orban thất bại trong cuộc bầu cử tháng trước trước đảng trung hữu Tisza. Sự thay đổi quyền lực tại Budapest đang làm dấy lên hy vọng ở Kiev rằng chính phủ mới của Hungary sẽ theo đuổi một chính sách đối ngoại thân thiện và ít cản trở hơn đối với Ukraine.
Vụ tịch thu gây rúng động hồi tháng 3

Căng thẳng xoay quanh số tài sản này bắt đầu từ ngày 5/3, khi lực lượng chống khủng bố Hungary chặn hai xe bọc thép của ngân hàng nhà nước Ukraine Oschadbank. Vào thời điểm đó, đoàn xe đang thực hiện hành trình vận chuyển tiền và vàng từ thủ đô Vienna (Áo) về Kiev bằng đường bộ.

Giới chức Hungary đã tiến hành tịch thu toàn bộ tài sản trên xe, bao gồm khoảng 40 triệu USD tiền mặt, 35 triệu Euro tiền mặt và 9 kg vàng thỏi (tổng trị giá khoảng 82 triệu USD). Bảy nhân viên ngân hàng Oschadbank đi theo hộ tống đoàn xe bị tạm giữ với nghi vấn rửa tiền.

Đến ngày 6/3, các nhân viên này được thả và bị trục xuất khỏi Hungary. Xe bọc thép chở tiền được bàn giao lại cho Ukraine trong tình trạng bị hư hại và trống rỗng.

Sự việc đã gây ra làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ tại Ukraine. Phía Kiev cáo buộc chính phủ của ông Orban hành động trái pháp luật và lợi dụng vụ việc như một công cụ phục vụ chiến dịch tranh cử.

Vào thời điểm xảy ra vụ việc, ông Viktor Orban đã viện dẫn lý do nghi ngờ có hoạt động rửa tiền và ra lệnh giữ lô hàng trong thời hạn tối đa 60 ngày để cơ quan thuế điều tra. Ông Orban thậm chí còn ám chỉ – dù không đưa ra bằng chứng – rằng số tiền này có thể được dùng để tài trợ cho đối thủ chính trị lớn nhất của ông là đảng trung hữu Tisza. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử diễn ra sau đó, đảng Tisza vẫn giành chiến thắng áp đảo với 2/3 số ghế ở quốc hội.

Phản bác lại các cáo buộc từ phía Hungary, ngày 14/3, công ty luật Horvath Lawyers – đại diện pháp lý của Oschadbank – khẳng định đây chỉ là một chuyến vận chuyển tiền thường kỳ từ ngân hàng Raiffeisen tại Vienna đến trụ sở Oschadbank ở Kiev. Số tài sản này có nguồn gốc và mục đích rõ ràng, được chứng minh bằng đầy đủ tài liệu hợp pháp và hoàn toàn không liên quan đến tội phạm.

Giới chức Ukraine nhận định, việc Hungary bắt giữ lô hàng thực chất là một biện pháp gây sức ép. Cụ thể, Kiev cáo buộc chính phủ Orban muốn ép Ukraine khôi phục việc vận chuyển dầu của Nga qua đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, vốn bị gián đoạn trước đó do một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Gỡ bỏ những nút thắt

Mối quan hệ giữa Ukraine và Hungary dưới thời ông Orban từng chứng kiến nhiều rạn nứt, đặc biệt là sự bất đồng sâu sắc về nguồn cung năng lượng từ Nga và các gói viện trợ.

Trước đây, chính phủ của ông Orban từng sử dụng quyền phủ quyết để chặn khoản vay khổng lồ trị giá 90 tỷ Euro (khoảng 106 tỷ USD) của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine, như một động thái trả đũa việc đường ống dầu Druzhba bị gián đoạn.

Tuy nhiên, với việc đường ống đã được khôi phục, cộng thêm sự thất bại của đảng do ông Orban lãnh đạo trong cuộc bầu cử vừa qua, Hungary đã chính thức rút lại quyền phủ quyết. Khoản vay của EU dành cho Ukraine hiện đã được thông qua, cùng với việc hoàn trả 82 triệu USD, đánh dấu sự hạ nhiệt đáng kể trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nguồn: Tổng hợp

Nhật Bản đã quyết định mua thêm 20 triệu thùng dầu thô từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong bối cảnh Tokyo tiếp tục tìm kiếm các nguồn cung thay thế vì eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Nikkei đưa tin thỏa thuận được hoàn tất sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, Ryosei Akazawa, với Bộ trưởng Công nghiệp UAE tại Abu Dhabi vào thứ Ba (6/5). Sau cuộc gặp, ông Akazawa nói với báo giới rằng ông đã đề nghị UAE tăng nguồn cung dầu cho Nhật Bản.

Khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản đến từ UAE. Quốc gia Trung Đông này vừa rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vào tuần trước và dự kiến sẽ tăng dần sản lượng dầu. Điều này có thể dẫn đến sự hợp tác sâu rộng hơn với Nhật Bản trong lĩnh vực năng lượng.

Theo báo cáo của Bộ Kinh tế Nhật Bản, năm 2025, Nhật Bản tiêu thụ 2,36 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Như vậy, 20 triệu thùng dầu bổ sung từ UAE có thể đáp ứng nhu cầu trong 8 – 9 ngày.

Cảng Fujairah trên bờ biển phía đông của UAE nằm trên Vịnh Oman, cho phép xuất khẩu dầu thô mà không cần đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, sự ổn định trong khu vực vẫn là yếu tố then chốt để sử dụng tuyến đường thay thế. Theo chính quyền UAE, các cơ sở dầu mỏ ở Fujairah đã bị máy bay không người lái của Iran tấn công hôm thứ Hai (5/5).

Nhật Bản phụ thuộc vào hơn 90% nguồn cung dầu thô từ Trung Đông. Do xung đột kéo dài, nước này đã tăng cường tiếp cận các nhà sản xuất dầu khác để đảm bảo nguồn cung. Tháng trước, Nhật Bản đã đạt được thỏa thuận mua 1 triệu thùng dầu thô từ Mexico.

Chính phủ cho biết khoảng 60% lượng dầu mà Nhật Bản cần trong tháng này có thể được cung cấp không qua eo biển Hormuz. Phần còn lại 40% sẽ được giải phóng từ các kho dự trữ trong nước.

Theo Nikkei