"Địa hình phía trước. Kéo mũi lên!" (Terrain ahead. Pull up!) – câu lệnh vốn chỉ xuất hiện trong những bộ phim thảm họa hay buồng lái mô phỏng, giờ đây đang vang lên với tần suất đáng báo động trong các chuyến bay thương mại thực tế. Một nghịch lý đang diễn ra giữa tầng không: máy bay vẫn đang ở độ cao an toàn, nhưng hệ thống cảnh báo lại gào thét vì bị đánh lừa bởi những tín hiệu vệ tinh giả mạo.

Khi "La Bàn Số" Trở Thành Tiểu Thuyết Viễn Tưởng

Người xưa có câu "Sai một ly, đi một dặm", và trong hàng không hiện đại, cái "ly" đó chính là hệ thống định vị vệ tinh GPS. Tuy nhiên, sự can thiệp và giả mạo tín hiệu GPS (spoofing/jamming) đã trở thành một căn bệnh kinh niên tại các khu vực xung đột, bao gồm cả vùng ảnh hưởng bởi cuộc chiến Iran hiện nay, cũng như vùng Biển Baltic và Biển Đen.

Theo dữ liệu từ SkAI Data Services, mỗi ngày có khoảng 900 chuyến bay chịu ảnh hưởng từ sự nhiễu loạn này. Các phi công mô tả màn hình điều hướng kỹ thuật số của họ đôi khi biến thành "một tác phẩm hư cấu". Máy bay có thể đang ở trên đường băng nhưng hệ thống lại báo đang ở một nơi cách đó hàng dặm, hoặc đồng hồ trên khoang tự động nhảy sai lệch hoàn toàn so với thực tế.

Thuyền trưởng Ron Hay, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Phi công Hàng không Quốc tế (IFALPA), bày tỏ mối lo ngại sâu sắc: "Nguy hiểm thực sự nằm ở chỗ tình trạng này đang dần bị bình thường hóa. Tôi sợ rằng các phi công sẽ mất niềm tin vào các hệ thống an toàn trọng yếu khi họ đã quá quen với những cảnh báo giả này".

Điểm Yếu Chết Người Của Công Nghệ Tỉ Đô

Dù là một phần không thể thiếu của thế giới hiện đại, các tín hiệu vệ tinh GNSS (như GPS) lại cực kỳ mỏng manh. Quãng đường hơn 20.000 km từ không gian xuống Trái Đất khiến tín hiệu bị yếu đi đáng kể, dễ dàng bị đè bẹp bởi các thiết bị phát vô tuyến cường độ cao từ mặt đất.

Mục tiêu ban đầu của các cuộc tấn công sóng vô tuyến thường là máy bay không người lái (drone) hoặc tên lửa trong các vùng chiến sự, nhưng máy bay dân dụng lại vô tình trở thành "vật hy sinh". Khi bị giả mạo (spoofing), hệ thống điều hướng báo cáo một vị trí hoàn toàn sai lệch. Phi công biết mình đang bị lừa, nhưng ngặt nỗi, họ không thể biết mình sẽ bị "đẩy" đi đâu trên bản đồ số.

Hậu quả không chỉ là sự khó chịu về mặt kỹ thuật mà còn là gánh nặng vận hành. Để đảm bảo an toàn, các chuyến bay đi qua khu vực nhiễu sóng buộc phải giãn cách xa nhau hơn, khiến máy bay không thể sử dụng các đường bay tối ưu, dẫn đến tốn kém nhiên liệu và chậm trễ lịch trình.

Những Bài Học Đắt Giá Từ Những Chuyến Bay Định Mệnh

"Cháy nhà mới mặt mặt chuột", và lỗ hổng GPS chỉ thực sự phơi bày sự nguy hiểm của nó khi thảm kịch xảy ra. Trường hợp chuyến bay của Azerbaijan Airlines vào cuối năm 2024 là một lời nhắc nhở đẫm máu. Máy bay gặp nhiễu điện tử, mất tín hiệu GPS và liên tục nhận cảnh báo "kéo mũi lên" giả giữa lúc sương mù dày đặc.

Dù báo cáo sau đó của Nga cho rằng tên lửa phòng không là nguyên nhân trực tiếp, các chuyên gia khẳng định nếu không có sự nhiễu loạn GPS, máy bay có lẽ đã hạ cánh an toàn trước đó một giờ. Tại Phần Lan, các phi công của Finnair coi việc đối phó với nhiễu sóng là "nỗi phiền toái hàng ngày". Họ phải tắt các công tắc cảnh báo địa hình, tự tách đồng hồ khỏi GPS và quay lại điều hướng bằng radar hay các đài phát mặt đất như thể đang sống ở thập niên 1970.

Tương Lai Nào Cho Bầu Trời Tự Do?

Trước thực trạng "nước xa không cứu được lửa gần", ngành hàng không đang nỗ lực tìm kiếm những giải pháp cấp bách. Các đề xuất bao gồm việc cải thiện phần mềm lọc tín hiệu, thiết kế lại hệ thống để có thể cô lập bộ thu GPS khỏi các thiết bị khác trên máy bay, hay lắp đặt loại ăng-ten có khả năng lọc nhiễu.

Các cường quốc cũng đang chạy đua phát triển các vệ tinh tầm thấp (LEO) với tín hiệu mạnh mẽ hơn để bổ sung cho GPS truyền thống. Sứ mệnh Celeste của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu đã bắt đầu thử nghiệm các tín hiệu điều hướng mới vào tháng 4 vừa qua.

Tuy nhiên, như ông Aleksi Kuosmanen từ Finnair nhận định: "Chúng ta đang trong giai đoạn chờ đợi công nghệ mới. Trong lúc đó, công việc của chúng tôi là đảm bảo phi công được đào tạo đủ năng lực để xử lý tình huống một cách bình tĩnh nhất". Trong thế giới mà công nghệ có thể trở thành "tiểu thuyết viễn tưởng" bất cứ lúc nào, bản lĩnh và kinh nghiệm của con người vẫn là tấm lá chắn cuối cùng bảo vệ sự an toàn của mỗi chuyến bay.

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống, ai cũng mong cầu những chuyến đi để tìm lại chính mình. Thế nhưng, người xưa có câu: "Người tính không bằng trời tính". Khi cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran kéo dài gần hai tháng, nó không chỉ để lại những vết sẹo địa chính trị mà còn trực tiếp giáng một đòn chí mạng vào ngành du lịch, khiến giấc mơ về một kỳ nghỉ hè rực rỡ của hàng triệu người trở nên xa vời.

"Bão Giá" Vé Máy Bay: Khi Những Con Số Vượt Tầm Kiểm Soát

Câu chuyện của Lorna Davis, một du khách tại London, là minh chứng rõ nét nhất cho thực tại phũ phàng này. Sau khi phải hủy chuyến đi Dubai vì lo ngại an ninh, cô bàng hoàng nhận ra giá vé đến các thiên đường thay thế như Maldives, Mauritius hay Bali đã tăng vọt đến mức không thể tin nổi. Ngay cả những lựa chọn gần nhà như Hy Lạp cũng không còn "dễ thở" khi giá cả leo thang từng giờ.

Nguyên nhân không đâu xa lạ: Chiến sự đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và đẩy chi phí vận hành của các hãng hàng không lên cao ngất ngưởng. Việc đóng cửa Eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt thế giới – đã gây ra cú sốc cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử. Hệ quả là các hãng bay từ châu Âu đến châu Á đang phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phản lực trầm trọng. Tại châu Âu, dự báo lượng nhiên liệu dự trữ chỉ còn đủ dùng trong khoảng sáu tuần.

Hàng Không Thu Hẹp: Bay Ngắn Lại, Chi Phí Cao Thêm

"Đồng tiền đi liền khúc ruột", và để bù đắp chi phí, các hãng hàng không buộc phải đẩy gánh nặng sang vai hành khách. Virgin Atlantic đã tăng giá vé thêm gần 500 USD và áp thêm phụ phí nhiên liệu. Hàng loạt "ông lớn" như Lufthansa đã cắt giảm tới 20.000 chuyến bay ngắn trong mùa hè này. United Airlines, Cathay Pacific và Qantas cũng đồng loạt giảm tần suất bay.

Không chỉ dừng lại ở giá vé, các loại phí phụ trợ như phí hành lý cũng được điều chỉnh tăng. Thêm vào đó, việc đóng cửa không phận quanh vùng chiến sự buộc các hãng như Emirates và Qatar Airways phải thay đổi lộ trình, tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn khi phải bay vòng qua các hành lang hẹp. Những người săn vé giá rẻ (no-frills) chính là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi các chi phí phát sinh không lường trước được đều bị tính vào giá bán.

Xu Hướng "Staycation" Và Sự Thay Đổi Trong Thói Quen Du Khách

Trước thực tế khắc nghiệt, người tiêu dùng đang bắt đầu "liệu cơm gắp mắm". Thay vì những chuyến bay dài xa xỉ, nhiều người chọn các điểm đến gần nhà hoặc chuyển hướng sang các khu vực có mức giá ổn định hơn. Tại Mỹ, các điểm đến như New York hay Honolulu đang bị thay thế bởi Philadelphia hay Fort Lauderdale. Tại Anh, nhu cầu cho "Staycation" (du lịch tại chỗ) tăng trưởng mạnh mẽ, với các khu nghỉ dưỡng gia đình ghi nhận lượng khách tăng cao do tác động từ cuộc xung đột.

Tuy nhiên, ngay cả những chuyến đi bằng đường bộ cũng không còn dễ dàng khi giá xăng dầu tại các trạm bơm liên tục lập đỉnh mới. Chuyên gia kinh tế Dan Akins nhận định: "Đây có thể là năm của staycation", khi mà chi phí đi lại bằng cả đường hàng không lẫn đường bộ đều trở nên quá đắt đỏ.

Lời Khuyên Cho Những Người Kiên Trì: Kiên Nhẫn Và Linh Hoạt

Trong bối cảnh "Vàng thau lẫn lộn" và đầy rẫy bất ổn, các chuyên gia du lịch khuyên hành khách nên "Gói ghém sự kiên nhẫn" trong hành lý của mình. Việc mua bảo hiểm du lịch, đặc biệt là các điều khoản "hủy vì bất kỳ lý do gì", là vô cùng cần thiết để bảo vệ tài chính. Đồng thời, hành khách nên ưu tiên các chuyến bay thẳng để tránh rủi ro lỡ chuyến do lịch bay thay đổi đột ngột.

Cuộc xung đột tại Trung Đông không chỉ làm tan vỡ kế hoạch của những cá nhân như Lorna Davis hay Lydia Benatia, mà còn giáng một đòn mạnh vào các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch. Cú sốc cung nhiên liệu này có thể để lại hệ lụy kéo dài nhiều năm, một thực tế tàn khốc mà không ai có thể lường trước. Mùa hè năm nay, thay vì những chuyến phiêu lưu viễn xứ, có lẽ bình an tại gia lại là một lựa chọn sáng suốt nhất.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm thứ 11 giữa hai người kể từ tháng 2 năm 2025.

Điều gì ẩn sau những tuyên bố chính thức, tại sao những cuộc đối thoại này lại quan trọng, và quan hệ Mỹ-Nga sẽ ra sao sau 15 tháng nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump?

Tinh thần của Anchorage

Mùa hè năm ngoái, một thuật ngữ mới đã xuất hiện trong từ vựng chính trị của người phát ngôn Điện Kremlin: “tinh thần Anchorage”. Về mặt chính thức, thuật ngữ này đề cập đến danh sách các thỏa thuận bằng miệng đạt được trong cuộc họp lịch sử ở Alaska liên quan đến các nguyên tắc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine.

Trong cuộc gặp đó, ông Trump đã từ bỏ yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức, trong khi ông Putin đồng ý ngừng bắn sau khi quân đội Ukraine rút toàn bộ khỏi các khu vực Donetsk và Lugansk. Điều này đã giăng bẫy cho Tổng thống Zelensky và cho phép Putin tiếp tục chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, Moscow nhìn nhận vấn đề từ một góc độ rộng hơn. Sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự vào năm 2022, sự chú ý của toàn thế giới đã đổ dồn về Ukraine. Phương Tây theo chủ nghĩa toàn cầu đã đặt cược tất cả vào sự thất bại về kinh tế, quân sự và chính trị của Nga, quốc gia dám thách thức bá quyền của phương Tây.

Ông Trump không mấy coi trọng phương Tây thống nhất hay những người theo chủ nghĩa toàn cầu. Do đó, mục tiêu chiến lược của Điện Kremlin là tách rời quan hệ Nga-Mỹ khỏi quan hệ Nga-Ukraine (và rộng hơn là quan hệ Nga-EU), từ đó phá vỡ liên minh chống Nga thống nhất.

Tốt nhất là nên đạt được điều này khi ông Trump vẫn còn đương chức. Tương lai của nền chính trị Mỹ rất khó đoán, nhưng khả năng tập hợp một mặt trận chống Nga thống nhất mới là rất nhỏ. Do đó, việc phá vỡ liên minh này ngay bây giờ là điều cần thiết.

Phân biệt cái tốt và cái xấu

Kịch bản này sẽ giúp Mỹ rút khỏi cuộc xung đột một cách hiệu quả. Tất nhiên, Washington khó có thể ngừng bán vũ khí cho Ukraine hoặc chia sẻ thông tin tình báo với nước này. Tuy nhiên, nếu có sự "tan băng" trong quan hệ kinh tế và chính trị, cuộc xung đột sẽ không còn mang tính sống còn; nó sẽ trở thành một phần của cuộc chơi lớn, trong đó Mỹ hỗ trợ Ukraine và Nga hỗ trợ Iran, nhưng cả hai bên vẫn tiếp tục đàm phán và tìm kiếm điểm chung. Quan trọng nhất, trong trường hợp này, hai bên có thể tập trung vào thương mại và các lợi ích chung khác.

Tình huống này sẽ có lợi cho cả hai bên, vì cả Moscow và Washington đều cần cân bằng mối quan hệ với Bắc Kinh. Điều này không có nghĩa là Nga sẽ quay lưng lại với Trung Quốc, nhưng ít nhất việc khôi phục một phần quan hệ kinh tế với Mỹ sẽ giúp Nga có nhiều quyền tự chủ hơn trong quan hệ với Trung Quốc, và ngược lại. Trong một thế giới đa cực, đây là một chính sách hợp lý và được cân nhắc kỹ lưỡng đối với cả Nga và Mỹ.

Hiện tại, điều này rất khó đạt được – chủ yếu là vì ông Trump phải đối mặt với sự phản đối gay gắt từ nội bộ, kể cả trong chính quyền của ông. Trong 80 năm qua, Nga luôn là "kẻ thù" chính của Mỹ, và việc thay đổi suy nghĩ đó sẽ không dễ dàng. Kết quả là, hầu như không có gì được hoàn thành trong năm qua – ngay cả những vấn đề tưởng chừng đã được giải quyết vào mùa xuân năm ngoái, như việc khôi phục hoạt động của các đại sứ quán, vẫn chưa được giải quyết.

Hành trình ngàn dặm

Tình hình đã phần nào thay đổi kể từ khi chiến tranh ở Iran bắt đầu. Về cơ bản, ông Trump đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Có thể lập luận rằng ông chỉ đơn thuần thừa nhận thực tế (dầu mỏ của Nga đang có nhu cầu cao trong bối cảnh phong tỏa vùng Vịnh Ba Tư), nhưng đối với Mỹ, đây là một động thái mang tính biểu tượng quan trọng.

Tại sao đây lại là một bước quan trọng? Bởi vì ông Trump tiếp tục phá bỏ những điều cấm kỵ do ông Biden áp đặt. Các lệnh trừng phạt từng được xem như lá chắn ý thức hệ giờ đây đang trở thành một công cụ chính trị khác. Và điều đó dễ đối phó hơn nhiều.

Cả thế giới đều muốn nối lại giao thương với Nga, và nhiều công ty Mỹ cũng chia sẻ mong muốn đó. Một khi rào cản ban đầu được phá vỡ, nhiều nhà vận động hành lang – cả trong nước và quốc tế – sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự này tiến lên.

Trong khi châu Âu áp đặt các lệnh trừng phạt mới chống Nga, Mỹ lại đang thực hiện việc bãi bỏ chúng. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở các lệnh trừng phạt, Nga đã tìm cách lách luật khá hiệu quả. Mục tiêu thực sự là phá vỡ liên minh chống Nga bất tự nhiên, mà nhiều nước thứ ba đã bị buộc phải tham gia, thường là trái với ý muốn của họ. Nếu không có sự can thiệp của Mỹ, liên minh đó chắc chắn sẽ sụp đổ.

Mục tiêu chính trị của Moscow là khôi phục hoặc phát triển quan hệ song phương với Mỹ mà không cần quan tâm đến Ukraine. Trong kịch bản này, chiến dịch quân sự ở Ukraine sẽ biến thành xung đột giữa Nga và châu Âu, chứ không phải giữa Nga và phương Tây nói chung.

Điều này cũng giải thích các cuộc thảo luận liên quan đến thỏa thuận hòa bình ở Ukraine. Đối với ông Trump, đó là cách để ông rũ bỏ trách nhiệm và thêm một cuộc xung đột đã được giải quyết vào danh sách của mình; đối với ông Putin, đó là việc rút Mỹ khỏi cuộc xung đột và dần dần khôi phục các mối quan hệ kinh tế và chính trị.

Moscow không ảo tưởng về thiện chí đàm phán của Ukraine hay châu Âu. Tuy nhiên, trong kịch bản này, trách nhiệm vi phạm thỏa thuận hòa bình của Trump sẽ thuộc về Kiev và những người ủng hộ họ – giới tinh hoa tự do châu Âu.

Những hành vi vi phạm này sẽ tạo cớ để tiếp tục chiến dịch quân sự cho đến khi đạt được đầy đủ mục tiêu. Trong khi đó, quan hệ với Mỹ, Hàn Quốc và các quốc gia thuộc đa số thế giới luôn theo sát lập trường của Mỹ có thể được khôi phục dần dần.

Liệu kịch bản như vậy có thực sự xảy ra? Thành thật mà nói, khả năng rất thấp. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta không nên thử.

Đó là lý do tại sao ông Putin và ông Trump đang và sẽ tiếp tục đàm phán với nhau.

Khi cuộc chiến ở Ukraine nổ ra vào tháng 2 năm 2022, nhiều người dự đoán rằng sức mạnh quân sự vượt trội của Nga sẽ giúp họ giành được chiến thắng nhanh chóng.

Thay vào đó, lực lượng Ukraine đã đẩy lùi quân Nga khỏi thủ đô, buộc họ phải tham gia vào cuộc chiến khốc liệt kéo dài nhiều năm ở phía đông. Và trong suốt cuộc chiến đó, Ukraine đã phát triển vũ khí, chiến thuật và quy trình sản xuất quốc phòng mà các quốc gia đối tác hiện đang mong muốn.

"Đặc biệt trong hai năm qua, rõ ràng là Ukraine đã phát triển các công nghệ cũng như chiến thuật tác chiến hữu ích cho các tổ chức quân sự khác", cựu Thiếu tướng quân đội Úc Mick Ryan, một chiến lược gia quân sự, nói với Business Insider.

Hiện nay, các đối tác muốn tiếp cận vũ khí của Ukraine, học hỏi kỹ thuật sản xuất của nước này và tích hợp các chiến thuật của Ukraine vào quân đội của họ.

Lực lượng vũ trang Ukraine hiện "chắc chắn là lực lượng thiện chiến nhất và giỏi nhất ở châu Âu hiện nay", Michael Clarke, cựu cố vấn an ninh Anh và hiện là nhà phân tích quốc phòng, nói với BI. Và các đồng minh đang chú ý đến điều này.

Ukraine đang dạy các đồng minh

Các nước đối tác từ lâu đã huấn luyện binh lính Ukraine chiến đấu chống lại Nga, nhưng ngày càng có sự đảo ngược vai trò, với việc người Ukraine chia sẻ chuyên môn của họ với quân đội NATO và tham gia các chương trình huấn luyện của họ, đặc biệt là về chiến tranh bằng máy bay không người lái.

Năm ngoái, NATO đã khai trương Trung tâm Phân tích, Huấn luyện và Giáo dục chung Ukraine (JATEC) nhằm tích hợp những bài học kinh nghiệm chiến trường của Ukraine vào liên minh.

Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone, Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO, cho biết tuần này rằng liên minh đang ngày càng sử dụng các phi công điều khiển máy bay không người lái của Ukraine làm đối thủ trong các cuộc tập trận huấn luyện của liên minh, nhằm kiểm tra khả năng sẵn sàng của NATO. Ông nói rằng Ukraine đã chuyển đổi từ một nước tiêu thụ an ninh thành một nước cung cấp an ninh.

Vào tháng 3, Tư lệnh quân đội Đức, Trung tướng Christian Freuding, nói với Reuters rằng Ukraine đang cử các huấn luyện viên quân sự đến các trường quân đội Đức để truyền đạt những bài học kinh nghiệm thu được trong chiến tranh, đồng thời giải thích rằng "quân đội Ukraine hiện là lực lượng duy nhất trên thế giới có kinh nghiệm chiến đấu trực diện chống lại Nga".

Đan Mạch cũng đang sử dụng các chuyên gia máy bay không người lái của Ukraine cho các nỗ lực chống máy bay không người lái, và Ba Lan hôm thứ Hai đã công bố một đội máy bay không người lái mới được hỗ trợ bởi chuyên gia Ukraine.

Việc huấn luyện quân sự Ukraine của phương Tây vẫn đang tiếp diễn. Quân đội phương Tây thường có hàng chục năm kinh nghiệm và được huấn luyện về các loại hình chiến tranh và vũ khí mà quân đội Ukraine ít quen thuộc. Nhưng ngày càng nhiều, các buổi huấn luyện này đóng vai trò như một cuộc trao đổi chiến thuật và phương pháp chiến đấu, chứ không phải là một chiều.

Đôi khi, binh lính Ukraine đã phản đối việc huấn luyện theo kiểu phương Tây, giải thích lý do tại sao một số chiến thuật khó có thể hiệu quả khi đối đầu với Nga, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm thực tế từ tiền tuyến cho các huấn luyện viên của họ. Những kiến ​​thức chuyên môn đó đang định hình lại cách các lực lượng quân sự đối tác huấn luyện quân đội của chính họ, các huấn luyện viên trong một chương trình do Anh dẫn đầu đã nói với Business Insider.

Tại lễ khai trương trại huấn luyện mới cho binh lính Ukraine ở Ba Lan năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, Władysław Kosiniak-Kamysz, cho biết: "Đây không phải là một quá trình một chiều", đồng thời chia sẻ rằng "chúng ta sẽ học hỏi kinh nghiệm từ Ukraine".

Công nghệ Ukraine đang được ưa chuộng

Các quan chức NATO cho rằng công nghệ quốc phòng của Ukraine rất quan trọng cho các cuộc chiến tranh trong tương lai. Tổng thư ký Mark Rutte năm ngoái đã nói rằng "Ukraine là một cường quốc về đổi mới quân sự và công nghệ chống máy bay không người lái" và việc Ukraine sẵn sàng chia sẻ chuyên môn với các đồng minh là "rất quan trọng".

Sự quan tâm của nước ngoài tăng mạnh khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, khi Mỹ và các đối tác phải đối mặt với các mối đe dọa từ máy bay không người lái tương tự như những gì Ukraine đã phải đối phó trong nhiều năm.

Những mối đe dọa đó đã thúc đẩy nhu cầu về máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ của Ukraine và chuyên môn của nước này trong việc chống lại các cuộc tấn công như vậy. Ukraine cho biết công nghệ của họ hiện đang được sử dụng trong khu vực, với các chuyên gia tư vấn cho các đối tác về phòng không.

Ông Clarke cho biết, nền tảng công nghiệp quốc phòng của Ukraine có "lợi thế hàng đầu thế giới", gọi đây là "nhà cung cấp tốt nhất và duy nhất các công nghệ chống máy bay không người lái ngắn hạn đã được chứng minh và có thể sản xuất rất nhanh chóng".

Keir Giles, chuyên gia tư vấn cấp cao tại Chương trình Nga và Á Âu của Chatham House, nói với Business Insider rằng: "Ukraine đã trở thành một trung tâm chuyên môn". Ông cho biết thêm, cuộc chiến "đã củng cố đáng kể vị thế của Ukraine trên toàn cầu".

Ukraine cũng đang sản xuất vũ khí tại các nước đối tác để đẩy nhanh tiến độ và giảm rủi ro bị tấn công, một quá trình khiến các công ty phương Tây dễ bị ảnh hưởng bởi phương pháp của nước này.

Các đối tác muốn học hỏi cách Ukraine sản xuất vũ khí, thừa nhận rằng Ukraine thường có thể làm điều đó nhanh hơn và rẻ hơn, với các quy trình khác nhau, ít thủ tục rườm rà hơn và sự hợp tác chặt chẽ hơn với binh lính. Các quan chức NATO đã ca ngợi tốc độ và sự đổi mới của Ukraine và cho rằng các công ty phương Tây nên lưu ý điều này.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch, Troels Lund Poulsen, đã nói với hãng tin BI rằng ông muốn các công ty quốc phòng của nước mình học hỏi từ các công ty Ukraine, để "áp dụng một số bài học kinh nghiệm từ các công ty quốc phòng ở Ukraine vào các công ty quốc phòng của Đan Mạch".

Ông cũng cho biết việc sản xuất vũ khí của Ukraine tại Đan Mạch sẽ giúp quân đội nước này tiếp cận các công nghệ mới hơn và tích lũy kinh nghiệm chiến đấu.

Tuần này, bộ trưởng quốc phòng Na Uy cho biết thỏa thuận sản xuất máy bay không người lái của Ukraine tại Na Uy "tăng cường sức mạnh cho ngành công nghiệp quốc phòng của Na Uy".

Các công ty phương Tây cũng đang hợp tác với các công ty Ukraine để hoạt động tại Ukraine, tìm cách tận dụng những đổi mới sáng tạo được thúc đẩy bởi chiến tranh của nước này.

Ihor Fedirko, Giám đốc điều hành của Hội đồng Công nghiệp Quốc phòng Ukraine, một tổ chức đại diện cho hơn 100 công ty, nói với BI rằng các công ty nước ngoài hoạt động tại Ukraine hợp tác với các chuyên gia địa phương của Ukraine, để các đồng minh "có cơ hội tiếp thu kinh nghiệm và chuyên môn chiến trường trực tiếp từ quân đội của chúng ta".

Ukraine ngày càng tự sản xuất nhiều vũ khí hơn, nhưng vẫn phụ thuộc vào các thiết bị tiên tiến của phương Tây. Ví dụ, Mỹ sản xuất các loại vũ khí quan trọng như hệ thống phòng không mà Ukraine không có sản phẩm thay thế.

Kiev đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài và dựa nhiều hơn vào nguồn vốn và quan hệ đối tác, sử dụng chuyên môn ngày càng tăng của mình để củng cố mối quan hệ lâu dài với các đối tác.

Tại Tehran, một video mô phỏng các cuộc tấn công vào Ukraine đã được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Những hình ảnh do truyền thông Iran đăng tải đã được các kênh Telegram chính trị lan truyền rộng rãi.

Trong Video có tuyên bố rằng các trung tâm dữ liệu của Ukraine đã được sử dụng để thực hiện vụ ám sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

Theo kịch bản của video, một quân nhân Iran phát hiện vị trí các trung tâm dữ liệu này tại Kyiv, Kharkiv và Dnipro, và báo cáo với ông Mojtaba Khamenei - người đứng đầu mới của nước Cộng hòa Hồi giáo, Mojtaba Khamenei, con trai của vị giáo chủ đã thiệt mạng. Sau đó, ông Mojtaba Khamenei đích thân có mặt khi tên lửa được phóng, tấn công vào các tòa nhà tại các thành phố Ukraine.

Video này được xem như lời cảnh báo khốc liệt đến Ukraine. Iran coi Ukraine là đồng phạm của Mỹ và Israel do chính quyền Kiev đã cử các chuyên gia về máy bay không người lái đến các quốc gia Trung Đông.

“Sự can thiệp của Ukraine cho thấy nước này tích cực hỗ trợ việc sử dụng vũ lực trái phép chống lại một quốc gia có chủ quyền” - đại diện Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Iravani viết.

Trước đó, Iran đã tuyên bố rằng Ukraine đang trở thành mục tiêu cho các cuộc tấn công của họ.

“Bằng việc hỗ trợ chế độ Israel thông qua máy bay không người lái, Ukraine - quốc gia đã thất bại - trên thực tế đã bị lôi kéo vào chiến tranh, và theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, họ đã biến toàn bộ lãnh thổ của mình thành mục tiêu hợp pháp cho Iran” - Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran Ibrahim Azizi tuyên bố.

Cơ quan chống tham nhũng của Bộ Quốc phòng Ukraine đã đề nghị Bộ phải cắt đứt quan hệ với nhà sản xuất máy bay không người lái Fire Point - công ty được Tổng thống Zelensky ca ngợi trên toàn cầu và có liên hệ với doanh nhân đang lẩn trốn Timur Mindich, cộng sự lâu năm của tổng thống.

Fire Point, một công ty được quảng cáo là nhà sản xuất máy bay không người lái và tên lửa tiên tiến, đang là tâm điểm của một vụ bê bối tham nhũng mới ở Kiev, trong đó doanh nhân Mindich được cho là đã vận động hành lang cho công ty và tác động đến quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov lúc bấy giờ.

Cụ thể, tờ Ukrainskaya Pravda công bố các băng ghi âm mới liên kết các quan chức Ukraine và các đồng minh thân cận của ông Zelensky với một cuộc điều tra tham nhũng lớn. Bản ghi âm được cho là cuộc trò chuyện giữa doanh nhân này và Bộ trưởng Quốc phòng lúc bấy giờ là Rustem Umerov, người hiện đang đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Ukraine, qua đó cho thấy Mindich thực chất đang điều hành công ty Fire Point.

Trong các đoạn băng ghi âm, Mindich đã thúc ép Umerov cấp thêm vốn và thảo luận về các đề xuất từ một nhà đầu tư UAE, cũng như cách các cổ đông có thể nhận được 300 triệu USD tiền mặt. Mindich cũng thảo luận về việc hạ giá sản phẩm của một đối thủ sản xuất vũ khí người Mỹ không được nêu tên nếu được cung cấp đủ nguồn lực.

Mindich cũng thảo luận với ông Umerov và những người khác có liên quan đến một dự án nhà ở sang trọng gần Kiev.

Trong một đoạn ghi âm, Mindich và Shefir thảo luận về cựu bộ trưởng Oleksiy Chernyshov, người đang bị điều tra về tội làm giàu bất chính vào thời điểm đó. Hai người dường như đề cập đến việc giúp chi trả khoản tiền bảo lãnh 120 triệu hryvnia (3 triệu đô la) cho ông ta và nhắc đến một "quỹ tiền mặt" chung.

Denis Shtilerman, đồng sở hữu của Fire Point, đã phủ nhận mối liên hệ của công ty với Mindich và bác bỏ các đoạn ghi âm, cho rằng đó là một chiến dịch bôi nhọ nhằm "làm tổn hại danh tiếng của một trong những nhà sản xuất vũ khí hiệu quả nhất của Ukraine".
Cơ quan chống tham nhũng đề xuất sa thải ông Umerov

Hội đồng Chống Tham nhũng Công cộng (PAC Council) của Bộ Quốc phòng đã đưa ra một tuyên bố lên án mạnh mẽ về vụ bê bối tham nhũng mới nhất này.

Hội đồng PAC gọi các báo cáo này là “bằng chứng đã được xác minh nhưng rất quan trọng” về mối liên hệ giữa Mindich và Umerov. Nếu mối liên hệ này được pháp luật xác nhận, Fire Point sẽ bị cấm cung cấp bất kỳ sản phẩm nào cho Bộ Quốc phòng, do các lệnh trừng phạt mà Kiev áp đặt lên doanh nhân đang lẩn trốn này vào cuối năm ngoái, cơ quan này giải thích.

Các bản ghi chép cũng chỉ ra rằng công ty đã cố tình làm giả hồ sơ và đánh lừa người thụ hưởng, điều này có thể dẫn đến một khoản phạt lớn và bị gắn mác là "nhà cung cấp rủi ro", hội đồng cho biết thêm. Theo hội đồng, các hành động bị cáo buộc của Umerov dường như cho thấy "dấu hiệu lạm dụng quyền lực", trong khi các hoạt động của Mindich có thể có "dấu hiệu lạm dụng ảnh hưởng" và "kích động sử dụng sai mục đích quỹ".

Vụ bê bối tham nhũng mới nhất đặt ra một “vấn đề phức tạp, nhiều tầng lớp”, và chính phủ Ukraine hiện phải “lựa chọn chiến lược ít gây hại nhất” cho Bộ Quốc phòng, cơ quan đang tích cực sử dụng các sản phẩm của Fire Point, hội đồng PAC đề xuất.

Mặc dù mối liên hệ giữa Mindich và công ty này có thể vẫn chưa được xác nhận về mặt pháp lý trong nhiều năm tới, nhưng uy tín của công ty đã bị tổn hại cả trong nước và với các đối tác quốc tế, hội đồng cho biết thêm.

Để giảm thiểu tác động của vụ việc, chính phủ nên sa thải Umerov, cũng như tiến hành quốc hữu hóa công ty, đồng thời tiến hành kiểm toán toàn diện tất cả các hợp đồng của công ty, Hội đồng PAC đề xuất.

Mindich là nghi phạm chính trong vụ bê bối tham nhũng khổng lồ trị giá 100 triệu USD được phanh phui ở Ukraine vào mùa thu năm ngoái. Cục Chống Tham nhũng Quốc gia (NABU) và Văn phòng Công tố Chống Tham nhũng Chuyên trách (SAPO) do phương Tây hậu thuẫn cáo buộc ông ta đã tổ chức một đường dây tội phạm để biển thủ tiền từ công ty điều hành nhà máy điện hạt nhân nhà nước Energoatom. Doanh nhân này đã bỏ trốn khỏi đất nước vài giờ trước khi các tài sản của ông bị khám xét và hiện vẫn đang ở nước ngoài.

Còn cựu Bộ trưởng Quốc phòng Umerov nhiều lần phải đối mặt với các cáo buộc tham nhũng khi đương chức, với nhiều báo cáo truyền thông cho thấy ông có liên quan đến việc mua bán chức quyền và các kế hoạch mua sắm quân sự mờ ám với giá cả bị thổi phồng quá mức. Tuy nhiên, cho đến nay, ông vẫn chưa phải đối mặt với bất kỳ rắc rối pháp lý nào về các hành vi bị cáo buộc của mình.
Ông Zelensky quảng bá cho Fire Point

Công ty Fire Point được thành lập năm 2022, đã được ông Zelensky tích cực quảng bá trong các chuyến công du nước ngoài. Công ty này cung cấp máy bay không người lái tầm xa, một chiều và gần đây đã mở rộng sản xuất sang lĩnh vực tên lửa.

Loại tên lửa duy nhất được đưa vào sử dụng, tên lửa hành trình FP-5 Flamingo, mới đây được cho là có độ chính xác cực kỳ kém và tỷ lệ hỏng hóc cao, và một số chuyên gia cho rằng các đặc tính của nó đã bị nhà sản xuất thổi phồng quá mức.

Oboronka, dự án công nghiệp quốc phòng do trang tin Mezha của Ukraine thành lập, mới hôm 28/4 công bố kết quả phân tích hiệu suất chiến đấu của tên lửa hành trình tầm xa Flamingo, dựa trên dữ liệu tình báo nguồn mở và ảnh vệ tinh thương mại sau các đòn tấn công. Dữ liệu phân tích cho thấy Ukraine đã phóng ít nhất 23 tên lửa Flamingo nhằm vào Nga, trong đó chỉ hai quả đánh trúng mục tiêu.

Fire Point cũng đã công bố sản xuất tên lửa đạn đạo, được đặt tên là FP-7 và FP-9, cũng như bày tỏ kế hoạch về các hệ thống phòng không.

Ông Zelensky, người mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng ca ngợi là “người bán hàng giỏi nhất thế giới” vì khả năng huy động hàng tỷ USD từ các chính phủ nước ngoài, đã quảng bá công ty này trong và ngoài nước như một nhà cung cấp công nghệ tiên tiến đóng vai trò trung tâm trong cuộc xung đột với Nga.

Vào tháng 10/2025, ông Zelensky đã giới thiệu Fire Point là một trong những nhà sản xuất máy bay không người lái hàng đầu của Ukraine tại Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Quốc tế ở Kiev, sự kiện có sự tham dự của Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof.

Ông Zelensky nói: “Đến cuối năm nay, không dưới 50% vũ khí ở mặt trận phải do Ukraine sản xuất, và nhiệm vụ này phải được hoàn thành .

Vào năm 2025, Đan Mạch đã công bố kế hoạch đăng cai nhà máy sản xuất nhiên liệu tên lửa của Fire Point. Công ty này cũng đã ký các thỏa thuận hợp tác sản xuất với Đức và Tây Ban Nha.

Một cơ hội ở Trung Đông

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã tạo cơ hội cho Ukraine tiếp thị máy bay không người lái đánh chặn cho các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ của Mỹ, như một lựa chọn rẻ hơn so với các hệ thống phòng không như Patriot do Mỹ sản xuất. Ngày 23/4, ông Zelensky tuyên bố Ukraine đã ký một thỏa thuận về máy bay không người lái với Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE.

Ông Zelensky nói: “Chúng tôi muốn giúp họ tự vệ và sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ đối tác với các quốc gia khác”, đồng thời cho biết thêm rằng Ukraine có thể chia sẻ công nghệ quốc phòng của mình với Mỹ.

Gần đây, trong xã hội Ukraine đang gia tăng sự ủng hộ đối với việc rút Lực lượng Vũ trang Ukraine khỏi Donbass để chấm dứt chiến tranh - theo thăm dò mà Viện Xã hội học Quốc tế Kiev (KIIS) thực hiện.

Theo KIIS, vào tháng Ba, tổng số người ủng hộ việc rút quân khỏi Donbass là 33%, và đến tháng Tư, con số này đã tăng lên 36%. Thậm chí, vào tháng Một, tỷ lệ này đã lên tới 40%.

Vào tháng Ba, có 62% người được hỏi phản đối, nhưng giờ con số đó là 57%.

Đồng thời, KIIS cũng lưu ý rằng ngày càng có ít người ở Ukraine sẵn sàng chịu đựng cuộc chiến "bao lâu cũng được".

Theo khảo sát, trong khi vào đầu tháng Ba có 54% người được hỏi tuyên bố sẵn sàng chịu đựng chiến tranh cho đến khi nào cần thiết, thì đến cuối tháng Tư con số này đã giảm xuống còn 48%.

Đồng thời, 4% khác sẵn sàng chịu đựng chiến tranh thêm một năm nữa, và 29% số người được hỏi cho rằng có thể kéo dài vài tháng - 19% còn lại không trả lời câu hỏi này.

Trước đó, thăm dò của KIIS cũng cho biết rằng số lượng người Ukraine ủng hộ ý tưởng nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy việc chấm dứt chiến tranh với những đảm bảo an ninh vững chắc đang ngày càng tăng.

Đồng thời, người đứng đầu nhóm xã hội học "Rating", ông Alexey Antipovich, tuyên bố rằng cứ 6 người Ukraine thì có một người muốn rời khỏi Ukraine trong tương lai gần, đặc biệt là nam giới.

Người Việt ta thường nói "Phòng bệnh hơn chữa bệnh", thế nhưng với ung thư phổi – "sát thủ" thầm lặng số một trong các loại ung thư – chúng ta dường như đang quá chủ quan. Con số thống kê thật kinh hoàng: ung thư phổi cướp đi sinh mạng của người Mỹ nhiều hơn cả ung thư tuyến tiền liệt và ung thư đại trực tràng cộng lại, cao gấp gần ba lần so với ung thư vú.

Trong khi những chiếc ruy băng hồng của ung thư vú xuất hiện ở khắp nơi và 80% phụ nữ tuân thủ tầm soát định kỳ, thì việc sàng lọc ung thư phổi lại bị bỏ ngỏ. Tại sao lại có sự phân biệt đối xử này? Phải chăng vì chúng ta đang bị vây hãm bởi những quan niệm sai lầm "chết người"?

Lầm tưởng 1: Không hút thuốc thì không lo ung thư phổi

"Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo", nhiều người vẫn đinh ninh rằng chỉ có kẻ nghiện thuốc mới "dính" ung thư phổi. Nhưng sự thật thì phũ phàng hơn nhiều: có tới 25% số ca ung thư phổi xảy ra ở những người "chưa từng hút thuốc" (người hút ít hơn 100 điếu thuốc trong đời).

Hãy nhìn vào câu chuyện của Juliet DuBois. Ở tuổi 46, một vũ công chưa từng chạm môi vào điếu thuốc như cô bất ngờ phát hiện khối u 1cm trong phổi sau một ca phẫu thuật hông hoàn toàn không liên quan. Ung thư phổi ở người không hút thuốc phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới, đặc biệt là phụ nữ gốc Đông Á hoặc Nam Á (một nghiên cứu cho thấy 83% bệnh nhân nữ ở Nam Á chưa từng hút thuốc). Thế mới thấy, "Họa vô đơn chí", không hút thuốc không có nghĩa là bạn đã được cấp "giấy thông hành" an toàn.

Lầm tưởng 2: Chỉ người nghiện thuốc nặng mới cần tầm soát

Quy định hiện nay thường chỉ hỗ trợ bảo hiểm cho những người có lịch sử hút thuốc "20 bao-năm" (tương đương 1 bao/ngày trong 20 năm). Điều này vô tình bỏ rơi những người hút thuốc nhẹ hoặc không thường xuyên – nhóm đối tượng chiếm hơn một nửa số ca mắc bệnh.

Bà Albertha Gethers là một minh chứng. Dù hút thuốc suốt 56 năm nhưng mỗi ngày bà chỉ hút vài điếu, không đủ điều kiện để được tầm soát miễn phí. May mắn thay, nhờ tham gia một chương trình nghiên cứu, bà đã phát hiện ra 3 tổn thương ung thư trong phổi kịp thời. Đặc biệt, bệnh nhân da đen thường có nguy cơ tử vong cao hơn do họ thường là nhóm hút thuốc nhẹ, không đủ "tiêu chuẩn" để được sàng lọc theo hướng dẫn cũ. Bác sĩ Chi-Fu Jeffrey Yang nhấn mạnh: "Thời gian bạn hút thuốc quan trọng hơn cường độ hút".

Lầm tưởng 3: Quy định tầm soát luôn bám sát nghiên cứu mới nhất

Thực tế là cácClassification y tế hiện nay đang bị coi là lỗi thời và quá hẹp. Trong khi một số tổ chức như NCCN đã mở rộng đối tượng tầm soát cho bất kỳ ai hút thuốc trên 20 năm, thì tổ chức có ảnh hưởng nhất là USPSTF vẫn chưa cập nhật bằng chứng mới kể từ năm 2021. Đáng lo ngại hơn, hội đồng này đã không họp trong suốt một năm qua và nhiều vị trí thành viên vẫn đang bỏ trống. "Nước xa không cứu được lửa gần", sự chậm trễ trong cập nhật hướng dẫn đang tước đi cơ hội sống sót của hàng ngàn người.

Lầm tưởng 4: Tầm soát không thực sự cứu sống con người

Ngược lại với quan niệm cũ từ những năm 90, nghiên cứu quy mô lớn năm 2011 với hơn 50.000 bệnh nhân đã chứng minh: tầm soát bằng CT liều thấp (LDCT) giúp giảm tỷ lệ tử vong tới 20%.

Ngày nay, quy trình theo dõi đã an toàn hơn nhiều. Khi phát hiện nốt mờ nghi ngờ, bác sĩ thường chỉ yêu cầu chụp lại sau vài tháng thay vì mổ phẫu thuật ngay lập tức. Chỉ khoảng 1% trường hợp cần sinh thiết và tỷ lệ biến chứng là cực thấp. "Thà lầm còn hơn sót", việc phát hiện sớm mang lại cơ hội điều trị nhẹ nhàng và hiệu quả hơn rất nhiều.

Lầm tưởng 5: Ung thư phổi là bệnh của người già

"Tre già măng mọc" là quy luật tự nhiên, nhưng ung thư phổi thì không chừa một ai. Khoảng 1/10 bệnh nhân mới chẩn đoán là người dưới 55 tuổi. Cô Loryn Fadus, một quản lý IT 34 tuổi, mẹ của một đứa trẻ 2 tuổi, đã bị sốc khi biết ung thư đã di căn khắp xương và gan.

Ở những người trẻ, bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn (Giai đoạn IV) vì họ chỉ đi khám khi đã có triệu chứng đau đớn. Hãy nhớ rằng: tỷ lệ sống sót sau 20 năm là 80% nếu phát hiện sớm, nhưng nếu phát hiện muộn, tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ còn vỏn vẹn 8%.

Lầm tưởng 6: Triệu chứng luôn bắt đầu bằng những cơn ho

Ho kéo dài, khó thở hay ho ra máu là dấu hiệu phổ biến, nhưng đôi khi ung thư phổi lại "ngụy trang" dưới những hình thức kỳ lạ. Kelley Jones, 36 tuổi, phát hiện bệnh nhờ dấu hiệu... móng tay khum (nail clubbing) – tình trạng móng tay cong xuống. Trước đó, các xét nghiệm X-quang và hô hấp thông thường đều không tìm ra bệnh. Phải đến khi chụp CT, cô mới biết mình mắc ung thư giai đoạn I. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lắng nghe cơ thể và sự kiên trì của các bác sĩ.

Ánh sáng cuối đường hầm: Trí tuệ nhân tạo (AI) vào cuộc

"Trời sinh voi sinh cỏ", công nghệ đang mang đến những cơ hội mới để thay đổi cục diện. Một chương trình AI thử nghiệm mang tên Sybil có thể nhìn vào hình ảnh chụp CT và dự đoán khả năng phát triển ung thư trong vòng 6 năm tới với độ chính xác lên đến 94%.

Sybil không thuộc sở hữu của bất kỳ công ty nào mà là phần mềm mã nguồn mở được chia sẻ miễn phí để nghiên cứu. Mục tiêu tương lai là cá nhân hóa lộ trình tầm soát: người nguy cơ cao sẽ khám 6 tháng một lần, người nguy cơ thấp có thể đợi 5-6 năm mới cần kiểm tra lại.

Ung thư phổi không còn là "bản án tử hình" nếu chúng ta dũng cảm đối diện, từ bỏ những định kiến sai lầm về hút thuốc và tuổi tác để chủ động tầm soát. Đừng để sự chủ quan biến "lá phổi xanh" thành nỗi đau không thể cứu vãn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công khai chỉ trích các đồng minh châu Âu thuộc NATO, cho rằng họ đã “làm rối tung” tình hình Ukraine, trong bối cảnh ông bày tỏ sự bất mãn sâu sắc vì họ không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng hôm 30/4, ông Trump nói: “Chúng tôi đã giúp họ liên quan tới cuộc chiến ở Ukraine. Nhưng họ đã biến mọi thứ thành mớ hỗn độn, hoàn toàn rối tung".

Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh thêm rằng Ukraine không phải là vấn đề trực tiếp của Mỹ và châu Âu phải gánh trách nhiệm này: “Ukraine không liên quan gì đến chúng tôi. Chúng tôi cách họ cả một đại dương. Đó là chuyện của (châu Âu)".

Những phát biểu này cho thấy sự bất đồng ngày càng gia tăng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, đặc biệt liên quan đến cách tiếp cận đối với xung đột Ukraine cũng như các ưu tiên chiến lược của Mỹ ở Trung Đông.
Căng thẳng leo thang vì chiến tranh Iran

Những phát biểu của ông Trump không diễn ra trong khoảng trống, mà là một phần của mâu thuẫn rộng hơn giữa Mỹ và châu Âu liên quan đến cuộc chiến Iran năm 2026. Trước đó, nhiều quốc gia NATO như Đức, Tây Ban Nha và Italy đã từ chối tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu, cho rằng “đây không phải là cuộc chiến của họ” và thiếu mục tiêu chiến lược rõ ràng.

Phản ứng trước sự từ chối này, ông Trump nhiều lần công kích các đồng minh, thậm chí gọi NATO là “kẻ yếu” và “mắc sai lầm nghiêm trọng”.

Sự bất đồng càng trở nên rõ rệt khi Washington yêu cầu hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược tại eo biển Hormuz – yêu cầu mà phần lớn châu Âu không đáp ứng.

Trong bối cảnh đó, Ukraine – vốn là tâm điểm của cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây – bị biến thành một chủ đề gây chia rẽ nội bộ NATO.

Việc ông Trump coi Ukraine là “vấn đề của châu Âu” cho thấy khả năng Mỹ giảm vai trò trong khu vực, điều có thể làm thay đổi cán cân chiến lược tại Đông Âu.
Đe dọa rút quân và làm suy yếu NATO

Không chỉ dừng ở lời nói, Tổng thống Mỹ còn phát tín hiệu có thể rút quân khỏi một số quốc gia châu Âu như Italy và Tây Ban Nha – động thái được xem là gây áp lực trực tiếp lên các đồng minh.

Các nguồn tin cho biết, Washington cũng đang cân nhắc lại toàn bộ sự hiện diện quân sự tại châu Âu, trong bối cảnh ông Trump cho rằng các đồng minh “không chia sẻ gánh nặng” trong các chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn dắt.

Song song đó, những chỉ trích nhằm vào lãnh đạo châu Âu, đặc biệt là Đức, cũng liên tục được đưa ra. Ông Trump thậm chí cáo buộc Berlin “không hiệu quả” trong việc xử lý xung đột Ukraine, làm sâu sắc thêm rạn nứt trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Châu Âu phản ứng và tìm hướng đi riêng

Trước áp lực từ Washington, các nước châu Âu bắt đầu cân nhắc tăng cường năng lực quốc phòng độc lập. Liên minh châu Âu thậm chí đã thảo luận việc kích hoạt cơ chế phòng thủ chung nội khối nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Một số chuyên gia cảnh báo rằng những phát ngôn và chính sách của ông Trump đang làm suy yếu niềm tin vào NATO – liên minh vốn được xem là trụ cột an ninh phương Tây suốt nhiều thập kỷ.

Cựu Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen nhận định, cách tiếp cận cứng rắn của Washington là “đau đớn” đối với các đồng minh và có thể buộc châu Âu phải xây dựng một hệ thống an ninh độc lập hơn.
Một liên minh trước bước ngoặt

Những diễn biến mới nhất cho thấy NATO đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Từ một liên minh quân sự thống nhất, tổ chức này ngày càng bộc lộ những khác biệt sâu sắc về lợi ích và chiến lược.

Trong khi Mỹ muốn các đồng minh chia sẻ nhiều hơn trách nhiệm – đặc biệt trong các cuộc xung đột ngoài châu Âu – thì các nước châu Âu lại thận trọng hơn, tránh bị cuốn vào các chiến dịch mà họ không kiểm soát.

Câu hỏi lớn đặt ra lúc này là: liệu NATO có thể duy trì sự đoàn kết trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng, hay sẽ bước vào một giai đoạn tái định hình sâu sắc trong trật tự an ninh toàn cầu.

×

Phiên điều trần tại Thượng viện Mỹ ngày 30/4 đã trở thành tâm điểm chú ý khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal đối đầu gay gắt về cuộc chiến Iran, đặc biệt xoay quanh tuyên bố gây tranh cãi rằng “Mỹ đã chiến thắng”.

Tại phiên điều trần của Ủy ban Quân vụ Thượng viện, ông Blumenthal liên tục chất vấn người đứng đầu Lầu Năm Góc về cái gọi là “thành công quân sự” của Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông Blumenthal cho rằng cách mô tả của chính quyền là phóng đại và không phản ánh đầy đủ thực tế. Vị thượng nghị sĩ nhấn mạnh chi phí chiến tranh đã lên tới hàng chục tỷ USD, cùng với hàng trăm binh sĩ bị thương, trong khi chiến lược dài hạn vẫn chưa rõ ràng và chưa nhận được sự ủng hộ đầy đủ từ công chúng.

Đáp lại, Bộ trưởng Hegseth kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình, khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực của Iran và có thể coi là một “thành công mang tính lịch sử”. Ông cho rằng những chỉ trích từ các nghị sĩ và truyền thông đang làm suy giảm tinh thần quốc gia, thậm chí có thể gây lợi thế cho đối thủ trong bối cảnh xung đột vẫn chưa kết thúc.

Không khí phiên điều trần nhanh chóng trở nên căng thẳng khi hai bên liên tục ngắt lời và phản bác trực diện. Ông Blumenthal cáo buộc chính quyền đang “đánh lạc hướng dư luận” bằng cách thổi phồng thành công quân sự, trong khi né tránh những hệ lụy kinh tế và chính trị mà người dân Mỹ đang phải gánh chịu. Ngược lại, ông Hegseth phản pháo rằng những tiếng nói hoài nghi trong Quốc hội chính là yếu tố làm suy yếu nỗ lực quân sự của Mỹ.

Cuộc tranh cãi diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến Iran đã kéo dài nhiều tuần và vấp phải sự hoài nghi ngày càng lớn từ cả hai đảng tại Quốc hội. Nhiều nghị sĩ cho rằng chiến dịch này thiếu mục tiêu rõ ràng, chi phí tăng cao và chưa đạt được bước đột phá mang tính quyết định, trong khi chính quyền vẫn tiếp tục khẳng định đây là một chiến thắng chiến lược.

Phiên điều trần ngày 30/4 vì vậy không chỉ là màn đối đáp cá nhân giữa một bộ trưởng và một thượng nghị sĩ, mà còn phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ chính trường Mỹ về cách đánh giá và định hướng cuộc chiến Iran. Trong bối cảnh đó, câu hỏi liệu “Mỹ đã thực sự chiến thắng hay chưa” vẫn tiếp tục gây tranh cãi và chưa có câu trả lời thống nhất.

Trong bối cảnh thế giới đang nín thở chờ đợi một thỏa thuận hòa bình để hạ nhiệt sự bế tắc giữa Washington và Tehran, bóng ma của sự tái chiến vẫn đang lơ lửng trên đầu. "Họa vô đơn chí, phúc bất trùng lai", khi đồng hồ đếm ngược đến hạn chót để Pakistan nhận bản dự thảo hòa bình sửa đổi từ Iran, những tia hy vọng mỏng manh vẫn đang đối đầu với những lời đe dọa đanh thép từ cả hai phía.

Những Đòn "Tâm Lý Chiến" Trên Bàn Đàm Phán

Dù các nhà trung gian tại Islamabad tin rằng một thỏa thuận công bằng đang nằm trong tầm tay, thực tế diễn ra lại vô cùng căng thẳng. Tổng thống Donald Trump, sau khi bác bỏ phiên bản trước đó, đã nhận được một đề xuất mới từ các nhà đàm phán Iran vào cuối ngày thứ Sáu. Tuy nhiên, phong thái của ông chủ Nhà Trắng lại không hề cho thấy sự nhượng bộ. Trên mạng xã hội Truth Social, ông đăng tải hình ảnh mình cầm súng kèm lời cảnh báo: "Không còn là quý ông tử tế nữa" (No more Mr. Nice Guy), đồng thời khẳng định sẽ không bao giờ có thỏa thuận trừ khi Iran từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Đáp lại sự cứng rắn đó, Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei – người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng sau hơn 7 tuần nắm quyền – đã tuyên bố sẽ bảo vệ năng lực hạt nhân và tên lửa bằng mọi giá. Ông nhấn mạnh rằng các "diễn viên ngoại quốc" không có chỗ đứng tại Vịnh Ba Tư, ngoại trừ việc nằm lại dưới "đáy sâu của làn nước". Đúng là "Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng", những lời chỉ trích qua lại này đang kéo dài khoảng cách giữa hai quốc gia, dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã được thiết lập gần bốn tuần trước.

Chiến Lược "Gậy Ông Đập Lưng Ông" Và Áp Lực Kinh Tế

Hiện tại, Tehran dường như đang chơi trò "câu giờ" bằng cách gửi hàng loạt đề xuất với những thay đổi nhỏ giọt, hy vọng rằng ông Trump sẽ mệt mỏi hoặc áp lực từ giá xăng dầu tăng cao tại Mỹ sẽ buộc ông phải xuống nước. Tuy nhiên, ông Trump lại đang cân nhắc các phương án quân sự và duy trì chiến lược "gây đau đớn kinh tế tối đa".

Hải quân Mỹ đã chặn hoặc chuyển hướng gần 40 tàu định ra vào các cảng của Iran kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu. Tổng thống Trump tự tin tuyên bố: "Lệnh phong tỏa này là thiên tài". Chính quyền của ông cũng đang ráo riết vận động các chính phủ nước ngoài tham gia liên minh bảo vệ tự do hàng hải tại các tuyến đường thủy đang tranh chấp.

Thế nhưng, "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên", cái giá phải trả cho các lệnh phong tỏa này là giá dầu thế giới đã vọt lên mức cao nhất trong 4 năm, kéo theo giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, gây lo ngại về sự thất bại của các cuộc đàm phán nhằm mở lại Eo biển Hormuz.

Lời Đối Đáp Đanh Thép Và Tương Lai Bất Định

Sự phẫn nộ tại Tehran đang lên đến đỉnh điểm. Moshen Rezaei, cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh đạo tối cao, đã đe dọa sẽ trả đũa nếu lệnh phong tỏa tiếp tục. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf – tiếng nói chủ chốt của chính phủ trên bàn đàm phán – đã chế nhạo nỗ lực phong tỏa của Mỹ bằng cách so sánh tổng chiều dài biên giới khổng lồ của Iran với chiều dài từ New York đến bờ Tây nước Mỹ. Ông thậm chí còn gửi lời mỉa mai cá nhân tới Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth về đơn vị đo lường khoảng cách.

"Sông có khúc, người có lúc", hiện tại chưa ai biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Chỉ có một điều chắc chắn: Cả Mỹ và Iran đều đã chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc tái chiến nếu không thể tìm thấy tiếng nói chung trên các điều khoản hòa bình. Thế giới vẫn phải tiếp tục chờ đợi trong sự thấp thỏm, khi mỗi bước đi sai lầm lúc này đều có thể dẫn đến một thảm họa khôn lường.

Một vụ nổ bí ẩn đã làm rung chuyển khu dân cư quân sự ở vùng Khabarovsk Krai (Nga), được cho là nhằm ám sát Thiếu tướng Azatbek Omurbekov – sĩ quan cấp cao của quân đội Nga khiến cận vệ của ông thiệt mạng. Cộng đồng tình báo quốc tế InformNapalm vừa tiết lộ chi tiết về vụ việc.

Theo điều tra của InformNapalm, vụ nổ xảy ra ngày 28/4, ngay trước khu nhà nơi vị tướng này sinh sống.

Thiết bị nổ được cài gần lối vào tòa nhà số 55 trong khu quân sự. Dữ liệu xác minh cho thấy tâm nổ nằm sát nơi ở của tướng Omurbekov – dấu hiệu cho thấy mục tiêu chính là ông.

Người chết trong vụ việc không phải tướng Omurbekov mà là Trung tá Sergey Kuzmenko – Tham mưu trưởng lữ đoàn do ông Omurbekov chỉ huy.

Ban đầu, phía Nga đưa ra thông tin mơ hồ về vị trí của ông Kuzmenko tại thời điểm vụ nổ. Tuy nhiên, phân tích dữ liệu nguồn mở (OSINT) cho thấy vị Trung tá này thực chất sống ở tòa nhà khác gần đó, không phải cùng lối vào như thông tin ban đầu.
Vì sao Trung tá Kuzmenko trúng đòn thay?

Các nhà phân tích nhận định vụ nổ xảy ra đúng lúc ông Omurbekov và Kuzmenko cùng di chuyển về nơi ở của vị tướng. Điều này khiến ông Kuzmenko trở thành nạn nhân thay cho mục tiêu chính.

Hai người không chỉ là đồng nghiệp mà còn có quan hệ thân thiết. Dữ liệu cho thấy gia đình họ gắn bó, con cái thường xuyên qua lại với nhau.
Tướng Nga có bị thương?

Đến nay, tình trạng của tướng Omurbekov vẫn là một ẩn số. InformNapalm cho rằng phía Nga đang cố tình che giấu thông tin, đồng thời hạn chế lan truyền các chi tiết liên quan đến vụ nổ.

Giới quan sát nhận định, việc ông có xuất hiện trong lễ duyệt binh ngày 9/5 hay không sẽ là dấu hiệu quan trọng để xác định liệu vụ ám sát có thành công một phần hay không.

Vụ ám sát hụt này cho thấy mức độ căng thẳng ngày càng leo thang trong cuộc xung đột Nga – Ukraine, khi các mục tiêu quân sự cấp cao có thể trở thành đối tượng của các chiến dịch bí mật. Hiện chưa rõ thủ phạm ám sát ông Omurbekov.

Các lực lượng Nga đã áp dụng một chiến thuật hiếm gặp khi cho binh sĩ bò trong đường ống dẫn khí từ thị trấn Sudzha (Nga) suốt gần 2 tuần nhằm thâm nhập lãnh thổ Ukraine ở tỉnh Sumy, song nhiều đợt tấn công đã bị đẩy lùi với thiệt hại đáng kể, theo Euromaidanpress.

Theo thông tin từ Lữ đoàn đổ bộ đường không độc lập số 71 của Ukraine, trong nỗ lực mới nhất ngày 29/4, 6 binh sĩ Nga tham gia xâm nhập qua đường ống đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Đây là một phần trong chiến thuật mà phía Nga đã triển khai tại mặt trận Bắc Slobozhansky từ ít nhất đầu năm 2026.

Chiến thuật “đường ống”: bò hàng chục km để tiếp cận mục tiêu

Theo Trung tá Oleksandr Lubenets, Phó tham mưu trưởng tác chiến của lữ đoàn Ukraine, các nhóm tấn công Nga bắt đầu hành trình từ Sudzha, cách biên giới Ukraine khoảng 10 km, sau đó bò trong đường ống khí suốt khoảng 2 tuần trước khi đến điểm thoát và nhận lệnh tấn công.

Ông cho biết: “Những nhóm như vậy xuất hiện gần như mỗi ngày”.

Mục tiêu của chiến thuật này là đưa lực lượng xâm nhập vào lãnh thổ Ukraine một cách bí mật, sau đó thiết lập vị trí phòng thủ. Theo phía Ukraine, Nga đã nhiều lần tuyên bố kiểm soát khu vực ngay cả khi thực tế chưa đạt được.

Đường ống không chỉ được dùng cho bộ binh mà còn để vận chuyển các phương tiện nhẹ như xe địa hình, xe máy, thậm chí xe trượt tuyết vào mùa đông. Các nhóm tấn công thường chia nhỏ lực lượng và tận dụng thời tiết xấu để tránh bị phát hiện.

Tuy nhiên, phần lớn các nỗ lực này đều bị lực lượng Ukraine phát hiện thông qua trinh sát, máy bay không người lái và pháo binh.
Tổn thất lớn qua nhiều tháng

Từ đầu năm 2026, Ukraine cho biết đã nhiều lần đánh bại các đợt xâm nhập tương tự:

Đầu tháng 1: Ukraine cho biết, Nga mất 42 binh sĩ trong một đợt tấn công kết hợp, 10 xe địa hình bị phá hủy.

Đầu tháng 2: Ukraine tuyên bố 24 binh sĩ Nga thiệt mạng, 6 người bị bắt.

Đầu tháng 4: 32 binh sĩ Nga bị tiêu diệt khi cố lợi dụng thời tiết xấu.

Một tuần sau đó: thêm 35 binh sĩ Nga thiệt mạng và 17 người bị thương trong một đợt đột phá khác. Theo phía Ukraine, tổng số thương vong từ chiến thuật này đã lên tới hơn 100 binh sĩ.

Dù chịu tổn thất nặng nề, phía Nga vẫn tiếp tục sử dụng chiến thuật xâm nhập qua đường ống tại khu vực Sumy và gần đây là cả Kupiansk (tỉnh Kharkov).

Các chuyên gia quân sự nhận định, mục tiêu của Nga tại khu vực phía bắc là gây sức ép, buộc Ukraine phải phân tán lực lượng khỏi mặt trận chính ở Donetsk – nơi Moscow vẫn tập trung nỗ lực kiểm soát toàn bộ khu vực.

Việc sử dụng đường ống khí như một tuyến tiếp cận bí mật cho thấy mức độ linh hoạt – nhưng cũng đầy rủi ro – trong chiến thuật của Nga. Tuy nhiên, với tỷ lệ thương vong cao và hiệu quả hạn chế, chiến thuật này đang đặt ra câu hỏi về tính bền vững trong dài hạn.

Trong bối cảnh xung đột vẫn kéo dài, những phương thức tác chiến như vậy phản ánh mức độ khốc liệt và sự leo thang không ngừng trên chiến trường Ukraine.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công của Ukraine ngày càng gia tăng, giới chức Nga thừa nhận tình hình an ninh tại khu vực Leningrad đang xấu đi nhanh chóng. Thống đốc Leningrad, ông Alexander Drozdenko, tuyên bố khu vực này “giờ không chỉ là vùng hậu phương mà đã trở thành tiền tuyến”.

Phát biểu trong cuộc họp truyền hình ngày 30/4, ông Drozdenko đã báo cáo với Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev về tình hình ngày càng xấu đi tại các cơ sở năng lượng trong khu vực sau loạt đòn tập kích từ phía Ukraine.

“Leningrad giờ đây không chỉ là khu vực biên giới, mà còn là một vùng tiền tuyến. Với cường độ tấn công trong tháng 3 và giữa tháng 4, rõ ràng các cơ sở nhiên liệu – năng lượng và hạ tầng cảng đang là mục tiêu trọng điểm của đối phương”, ông Drozdenko nhấn mạnh.

Theo các báo cáo, Ukraine đã tăng cường tấn công vào hạ tầng dầu mỏ tại khu vực này, đặc biệt là các cảng biển như Ust-Luga và Primorsk – hai trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Nga trên biển Baltic.

Dù không giáp trực tiếp Ukraine, vị trí của Leningrad ở phía tây nước Nga và gần biển Baltic khiến khu vực này trở thành mục tiêu chiến lược, nhất là khi Kiev đã mở rộng đáng kể năng lực tấn công tầm xa trong thời gian gần đây.

Các cuộc tấn công đầu tiên được ghi nhận từ ngày 22/3, sau đó tiếp diễn trong nhiều tuần, nhắm vào bể chứa nhiên liệu, cầu cảng, tàu chở dầu và nhiều hạng mục hạ tầng khác.

Thống đốc Drozdenko cho biết, trong ba tháng đầu năm 2026, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ 343 máy bay không người lái trên bầu trời Leningrad – cho thấy cường độ tấn công gia tăng đáng kể.
Khoảng cách 1.000 km vẫn không an toàn

Điều đáng chú ý là các cảng này nằm cách biên giới gần nhất của Ukraine khoảng 1.000 km, cho thấy khả năng tấn công tầm xa ngày càng đáng kể của Kiev.

Trong đó: Ust-Luga là một trong những cảng lớn nhất của Nga tại Baltic, đóng vai trò trung tâm xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu mỏ. Primorsk xử lý khoảng 60 triệu tấn dầu mỗi năm và là đầu mối xuất khẩu chủ lực của Nga trong khu vực

Những cơ sở này đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngân sách của Điện Kremlin.

Theo hãng tin Reuters, các cuộc tấn công bằng UAV, phá hoại đường ống và việc bắt giữ tàu chở dầu đã khiến khoảng 40% năng lực xuất khẩu dầu của Nga bị gián đoạn – mức gián đoạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của nước này.

Giới phân tích nhận định Ukraine đang tập trung đánh vào hạ tầng dầu khí nhằm làm suy yếu nguồn thu quan trọng nhất của Nga, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu toàn cầu tăng mạnh sau xung đột tại Iran.
Mặt trận mới mở rộng sâu trong lãnh thổ Nga

Việc một khu vực cách xa chiến tuyến như Leningrad bị coi là “tiền tuyến” cho thấy phạm vi chiến sự đang mở rộng đáng kể. Không chỉ dừng ở các khu vực giáp biên, các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga giờ đây cũng trở thành đích nhắm thường xuyên.

Diễn biến này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cách thức tác chiến của Ukraine, đồng thời đặt ra thách thức mới đối với hệ thống phòng thủ và an ninh năng lượng của Nga trong giai đoạn tới.

"Gian nan mới biết bạn hiền". Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phải hứng chịu những đợt tấn công dồn dập từ Iran trong cuộc chiến với liên quân Hoa Kỳ - Israel, một sự kiện vô tiền khoáng hậu đã xảy ra: Israel đồng ý triển khai hệ thống quân sự nhạy cảm nhất của mình để bảo vệ một quốc gia Ả Rập.

"Vòm Sắt" Xuất Ngoại: Mệnh Lệnh Bí Mật Từ Jerusalem

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã bí mật ra lệnh cho quân đội Israel gửi một đơn vị tên lửa đánh chặn Vòm Sắt (Iron Dome) cùng các binh sĩ vận hành đến UAE. Quyết định này được đưa ra sau cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, đánh dấu một bước tiến dài trong quan hệ hai nước mà trước đây khó ai có thể hình dung nổi.

Đây là lần đầu tiên Israel triển khai quân đội tại một quốc gia Ả Rập và cũng là lần đầu tiên hệ thống Vòm Sắt được đặt bên ngoài biên giới Israel để tham chiến thực tế. Dù bản thân Israel cũng đang phải gồng mình dưới làn mưa đạn từ Iran, họ vẫn ưu tiên chia sẻ "lá chắn" này cho đồng minh mới. Hệ thống này đã chứng minh hiệu quả rực rỡ khi đánh chặn thành công hàng chục tên lửa Iran nhắm vào UAE trong suốt cuộc chiến.

Nỗi Thất Vọng Với Đồng Minh Cũ Và Lựa Chọn Mới

"Uống nước nhớ nguồn", nhưng khi UAE chịu trận, các đồng minh truyền thống trong khu vực lại tỏ ra hờ hững khiến Abu Dhabi không khỏi chạnh lòng. Cố vấn Tổng thống UAE, ông Anwar Gargash, đã không ngần ngại buông lời khiển trách công khai rằng lập trường của các quốc gia quân chủ vùng Vịnh là "yếu nhất trong lịch sử". Ông nhấn mạnh rằng ảnh hưởng của Israel tại vùng Vịnh sẽ chỉ có tăng chứ không giảm.

Sự rạn nứt này dẫn đến một hành động chấn động: UAE quyết định rời khỏi liên minh dầu mỏ OPEC sau gần 6 thập kỷ gắn bó. Bộ trưởng Năng lượng UAE tuyên bố đây là "quyết định chủ quyền quốc gia", cho thấy khoảng cách ngày càng xa giữa Abu Dhabi và các chính sách truyền thống của vùng Vịnh, đặc biệt là với Saudi Arabia. Thay vào đó, UAE đang thắt chặt vòng tay với những nước đã sát cánh bên họ trong hoạn nạn như Israel, Pháp, Mỹ và Anh.

Khi Lợi Ích Chung Vượt Lên Trên Định Kiến

Các quan chức Israel nhận định đây là một cơ hội chưa từng có để củng cố mối quan hệ. Mối liên kết này giờ đây không chỉ dừng lại ở an ninh mà còn lan tỏa sang du lịch, khoa học, đầu tư và thương mại. "Anh em xa không bằng láng giềng gần", Israel và UAE hiện đang chia sẻ một cái nhìn chung về mối đe dọa từ chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan và cùng chung một kẻ thù.

Tuy nhiên, sự hợp tác này cũng có những giới hạn nghiệt ngã của nó. Do nhu cầu tự vệ cấp bách tại quê nhà, Israel đã buộc phải từ chối yêu cầu cung cấp thêm các đơn vị Vòm Sắt từ phía Abu Dhabi. Để bù đắp, UAE hỗ trợ Israel bằng các hoạt động tình báo tín hiệu (signals intelligence), giúp phân tích các thông tin liên lạc điện tử của đối phương.

Thực Thể "Vượt Tầm" Khu Vực

Nhiều chuyên gia cho rằng UAE giờ đây đã "lớn nhanh hơn khu vực". Sự phức tạp và định hướng phát triển của họ tương đồng với các quốc gia phương Tây và châu Á hơn là những nước láng giềng quanh mình. Cuộc chiến với Iran không chỉ là một phép thử lửa mà còn là chất xúc tác khiến UAE tái đánh giá lại toàn bộ các mối quan hệ tập thể, từ đó xác định đâu mới là đồng minh thực sự của mình trong tương lai.

Với việc duy trì đại sứ tại Tel Aviv và giữ vững các đường bay bất chấp khói lửa chiến tranh, UAE đã chứng minh họ sẵn sàng trả giá để bảo vệ mối quan hệ với Israel. Đúng là "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", liên minh Israel - UAE đang định hình lại toàn bộ bàn cờ chính trị tại Trung Đông.

Giá vàng leo thang giữa lúc kinh tế toàn cầu nhiều biến động đã vô tình mở đường cho các chiêu lừa đảo ngày càng tinh vi tại Trung Quốc. Từ việc trộn kim loại hiếm vào vàng đến rao bán "vàng 999" online, không ít người đã sập bẫy vàng giả.

Cô Xu Tanji - 32 tuổi, sống ở Trùng Khánh - ban đầu định mua dây chuyền vàng làm quà sinh nhật cho mẹ ở tiệm gần nhà.

Sau khi xem bản tin của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cảnh báo về vàng giả pha kim loại rhenium, cô đổi ý, dẫn mẹ vào trung tâm thương mại lớn để mua. "Đắt hơn chút nhưng yên tâm là không bị lừa" - cô Xu nói.

Theo CCTV, một số đối tượng đã trộn rhenium – kim loại hiếm, giá chỉ khoảng 170 nhân dân tệ/gram, bán trên Taobao – vào vàng thật.

Trong khi đó, giá vàng nguyên chất có thể hơn 1.000 nhân dân tệ/gram. Nhờ đặc tính vật lý gần giống vàng, hỗn hợp này rất khó bị phát hiện bằng các phương pháp kiểm tra thông thường.

Thực tế, từ năm ngoái, cảnh sát tỉnh Chiết Giang đã triệt phá một đường dây dùng rhenium pha vàng, lừa đảo hàng trăm ngàn nhân dân tệ từ cả người mua lẫn tiệm kim hoàn. Thủ đoạn chỉ bị lộ khi một chủ tiệm phát hiện mặt cắt của món trang sức không mịn như vàng thật.

Không chỉ pha kim loại, thị trường còn xuất hiện làn sóng bán "vàng 999" – vốn là loại vàng tinh khiết 99,9% hay vàng 24k – nhưng thực chất là hàng giả. Nhiều người mua online phản ánh nhận được sản phẩm bị gỉ sét hoặc đổi màu khi thử bằng lửa.

Theo các chuyên gia, nhu cầu tích trữ vàng tăng mạnh là nguyên nhân chính thúc đẩy nạn lừa đảo. Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, với hơn 600 tấn trang sức vàng được mua trong năm ngoái. Khi nhu cầu tăng mà người mua thiếu kinh nghiệm, kẻ gian càng dễ lợi dụng.

Tại khu chợ vàng Shuibei (TP Thâm Quyến), một nhân viên bán sỉ cho biết công ty anh đã gặp vài trường hợp vàng pha rhenium.

Do đó, họ phải nâng cấp máy móc kiểm định và siết chặt quy trình nhập hàng. "Chỉ cần dính chút tạp chất thôi là mất uy tín cả thương hiệu" - người này nói.

Trước rủi ro ngày càng lớn, nhiều người tiêu dùng chọn mua ở các cửa hàng lớn để đảm bảo. Ông Chen Zou, làm trong ngành tài chính, cho biết luôn mua tại chuỗi cửa hàng uy tín vì có hóa đơn và hệ thống lưu trữ thông tin.

Giới chuyên gia khuyến cáo người dân nên mua vàng ở nơi uy tín, yêu cầu giấy chứng nhận và tránh ham rẻ. Dù vậy, vẫn có người tin tưởng tiệm quen. Bà Lu Zhen cho hay: "Chủ tiệm là hàng xóm lâu năm, tôi tin họ. Với lại tôi mua vì đẹp, không tính bán lại".

Theo đài CNBC, một số mẹo nhận biết vàng giả được cơ quan chức năng khuyến cáo: lắng nghe âm thanh khi ném xuống đất, thử nhiệt, nhỏ axit nitric (nếu chuyển màu xanh lá cây là kim loại thường hoặc chỉ mạ vàng), kiểm tra trọng lượng so với kích thước...

Tuy nhiên, các chuyên gia thừa nhận những cách này không phải lúc nào cũng chính xác.

Trung Quốc đã đưa vào vận hành siêu tàu khoan biển sâu do quốc gia này tự thiết kế và chế tạo mang tên Meng Xiang (Giấc mơ). Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực nâng cao khả năng tự chủ năng lượng và củng cố vị thế của Trung Quốc trong các sứ mệnh thám hiểm đại dương toàn cầu.

Siêu tàu Meng Xiang có quy mô khổng lồ với chiều dài 179,8 mét và chiều rộng 32,8 mét. Con tàu có lượng giãn nước lên tới 42.600 tấn và tầm hoạt động đạt 15.000 hải lý, tương đương hơn 27.000 km.

Với sức chứa 180 người, con tàu được thiết kế để chịu được các siêu bão cấp 16 và hoạt động bền bỉ 120 ngày liên tục trên biển. Đây cũng là con tàu đầu tiên tích hợp đa năng các nhiệm vụ từ khoan khoa học đại dương đến thăm dò dầu khí và khai thác thử nghiệm băng cháy.

Một trong những điểm nhấn công nghệ đáng chú ý nhất của Meng Xiang là hệ thống phòng thí nghiệm trên tàu lớn nhất thế giới với diện tích hơn 3.000 mét vuông.

Cơ sở này cho phép các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu chuyên sâu trong các lĩnh vực khác nhau bao gồm khoa học biển, vi sinh vật học và từ tính cổ. Bên cạnh đó, các công nghệ tiên tiến như hệ thống bản sao số (digital twin) đã được áp dụng để giám sát toàn bộ quá trình khoan và hỗ trợ sự phối hợp thông minh trong các thí nghiệm khoa học.

Vào đầu năm 2026, tàu Meng Xiang được cho là đã bắt đầu thực hiện chuyến thám hiểm lịch sử với mục tiêu xuyên thủng lớp vỏ đại dương để chạm tới lớp manti của Trái Đất. Việc khoan sâu gần qua lớp đá cứng dưới đáy biển được giới khoa học đánh giá là có độ khó tương đương với việc hạ cánh xuống Mặt Trăng. Nguyên nhân là do các thiết bị phải chịu đựng áp suất và nhiệt độ cực hạn tại những độ sâu này.

Nhiệm vụ đầy tham vọng này nhằm mục đích thu thập những mẫu vật trực tiếp đầu tiên từ lớp manti vốn chiếm phần lớn thể tích của hành tinh. Những mẫu vật này sẽ cung cấp các manh mối quan trọng về nhiệt lượng nội tại của Trái Đất, sự di chuyển của các mảng kiến tạo và nguồn gốc của sự sống trong các môi trường khắc nghiệt.

Tổng hợp

CENTCOM đã chia sẻ trên mạng xã hội những bức ảnh dường như cho thấy hàng tiếp tế đang được chất lên tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Delbert D Black. Con tàu này được cho là đang hỗ trợ nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln ở khu vực Trung Đông.

Đầu tuần này, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth báo cáo trước Thượng viện Mỹ, rằng cuộc chiến với Iran cho đến nay đã tiêu tốn của quân đội Mỹ khoảng 25 tỷ USD. Tuy nhiên, một số nguồn tin ước tính cho rằng chi phí thực tế còn cao hơn nhiều.

Ngày 1/5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc “Lầu Năm Góc đang thiếu trung thực” về chi phí của cuộc chiến.

“Canh bạc của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã trực tiếp khiến Mỹ thiệt hại 100 tỷ USD cho đến nay, gấp bốn lần con số được tuyên bố”, ông Araghchi viết trên mạng xã hội X. “Chi phí gián tiếp đối với người đóng thuế Mỹ còn cao hơn nhiều. Hóa đơn hằng tháng cho mỗi hộ gia đình Mỹ đang tăng nhanh. ‘Israel trên hết’ đồng nghĩa với Mỹ bị xếp sau cùng”.

Cùng ngày, Chánh án Tòa án Tối cao Iran - ông Gholam-Hossein Mohseni-Ejei - khẳng định, Tehran chưa bao giờ ngừng đàm phán với Mỹ.

“Chúng tôi không hoan nghênh chiến tranh, nhưng chúng tôi không sợ chiến tranh”, ông Gholam-Hossein Mohseni-Ejei nói, theo hãng tin IRIB . “Nếu phẩm giá của chúng tôi bị đe dọa, chúng tôi sẽ chiến đấu vì phẩm giá của mình, đây là lập trường của chúng tôi”.

Ông nói thêm rằng trong khi Iran “luôn hoan nghênh đàm phán”, thì ngoại giao phải “dựa trên logic và lý trí”.

“Chúng tôi chắc chắn không chấp nhận sự áp đặt. Một đối thủ không đạt được bất kỳ mục tiêu nào thông qua hành động gây hấn và đe dọa thì cũng không thể áp đặt hoặc đòi hỏi tại bàn đàm phán”.

Suốt hai tháng qua, bức tranh kinh tế xoay quanh cuộc chiến tại Iran chỉ gói gọn trong một nỗi lo duy nhất: Giá dầu và khí đốt tăng phi mã, đẩy khả năng chi trả của người dân vào ngõ cụt và có thể khiến nền kinh tế Mỹ "đi xuống hố". Dù nguy cơ suy thoái là có thật khi giá cả leo thang, nhưng có một nút thắt kỳ lạ trong câu chuyện này: Giá dầu hiện tại vẫn chưa cao tới mức đáng lẽ nó phải thế, nếu nhìn vào sự đứt gãy nguồn cung mang tính lịch sử đang diễn ra.

Những Con Số "Biết Nói" Nhưng Lại Khó Hiểu

Hãy nhìn lại quá khứ để thấy sự bất thường: Năm 2022, khi Nga tấn công Ukraine, thị trường lo ngại mất 3 triệu thùng dầu mỗi ngày (dù thực tế chưa từng xảy ra), nhưng giá dầu đã vọt lên trên 120 USD/thùng và xăng chạm mốc 5 USD/gallon.

Giờ đây, khi Iran đóng cửa Eo biển Hormuz, 14 triệu thùng dầu đã bị "bốc hơi" khỏi thị trường ngay lập tức – đây là sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Theo dự báo ban đầu của các chuyên gia, giá dầu đáng lẽ phải ở mức 150 USD, thậm chí một số dự báo gay gắt còn cho rằng nó phải vượt ngưỡng 200 USD/thùng. Thế nhưng, thực tế là dầu vẫn đang giao dịch quanh mức 110 USD và xăng tại Mỹ chỉ ở mức 4,39 USD.

Matt Smith, chuyên gia phân tích dầu mỏ hàng đầu tại Kpler, phải thốt lên: "Thật điên rồ, mọi người đều đang vò đầu bứt tai về điều này". Đúng là "Học một đường, làm một nẻo", những kiến thức kinh tế cơ bản về cung và cầu dường như đang bất lực trong việc giải thích nghịch lý này.

Đi Tìm Lời Giải Cho Nút Thắt Nguồn Cung

Tại sao giá dầu lại "lì lợm" không tăng như kỳ vọng? Có ba giả thuyết chính được đưa ra để mổ xẻ vấn đề này:

Tăng sản lượng: Một hy vọng hão huyền. Dù sản lượng tại Mỹ và Mỹ Latinh đã tăng trưởng ở mức lịch sử, nhưng con số đó không thấm vào đâu so với khoản thâm hụt 14 triệu thùng/ngày. Hai quốc gia có khả năng tăng tốc là Ả Rập Xê Út và UAE thì lại bị "bó tay" vì eo biển bị phong tỏa. "Nước xa không cứu được lửa gần", các nhà máy lọc dầu toàn cầu cũng đã hoạt động hết công suất.

Vùng đệm từ kho dự trữ. May mắn thay, trước khi chiến tranh nổ ra, thị trường dầu mỏ đang ở trạng thái dư cung với khoảng 580 triệu thùng được lưu trữ trong các tàu chở dầu và kho bãi. Cùng với việc chính quyền Trump dỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ Nga và Iran, cũng như xả kho dự trữ chiến lược, thị trường đã có thêm một khoảng lặng tạm thời. Tuy nhiên, tất cả những nguồn này cũng chỉ lấp được khoảng 8 triệu thùng thâm hụt mỗi ngày.

Sự sụp đổ của lực cầu. Nhu cầu tiêu thụ đã giảm ít nhất 4,3 triệu thùng/ngày. Một phần do người dân thắt chặt chi tiêu, nhưng phần lớn là vì thế giới đang "cạn sạch" dầu để mua. Trung Đông và châu Á đang hết nhiên liệu, châu Âu cảnh báo thiếu xăng máy bay, còn Ấn Độ ghi nhận mức tiêu thụ khí đốt nấu ăn giảm 13%. "Có thực mới vực được đạo", không có hàng để mua thì lấy đâu ra cầu, và khi cầu giảm, giá cũng bị kéo xuống theo.

Hiệu Ứng Trump Và Những Cơn Sóng Ngầm

Ngoài các yếu tố vật lý, tâm lý đầu cơ đóng một vai trò trọng yếu. Khoảng 11% các hợp đồng dầu tương lai được nắm giữ bởi những tay đầu cơ không có ý định nhận dầu thật. Những nhà giao dịch này đang đặt cược rằng Tổng thống Donald Trump sẽ nhanh chóng kết thúc cuộc chiến với Iran.

Bà Helima Croft, cựu nhà phân tích của CIA, nhận định: "Nhà Trắng đã rất thành công trong việc thuyết phục một góc thị trường rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc". Chính niềm tin này đã kìm hãm giá dầu không bùng nổ theo đúng kịch bản tồi tệ nhất.

Cảnh Báo: "Bình Yên Trước Cơn Bão"

Dù Mỹ hiện đang tỏ ra khá vững vàng trước cú sốc nguồn cung, nhưng "Lội bùn mới biết đường dài", các kho dự trữ vốn đóng vai trò như bộ giảm xóc đang cạn kiệt rất nhanh. Chỉ trong tuần qua, dự trữ dầu thô của Mỹ đã giảm bất ngờ 6,2 triệu thùng.

Các chuyên gia cảnh báo rằng những vùng đệm này chỉ còn chịu đựng được thêm vài tháng nữa trước khi vỡ trận. Giá dầu thô đã bắt đầu tăng trở lại 20% chỉ trong chưa đầy hai tuần. Khi mùa hè đến, áp lực lọc dầu và tình trạng thiếu hụt toàn cầu chắc chắn sẽ đổ bộ vào nước Mỹ. Như chuyên gia Matt Smith đã khẳng định: "Một cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu đang đến, và thị trường hiện vẫn chưa phản ánh hết mức độ nghiêm trọng của nó".

Nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu của Nhật Bản Atsushi Mimura vừa đưa ra cảnh báo đanh thép rằng các hoạt động đầu cơ vẫn đang diễn ra tràn lan. Những phát ngôn gay gắt này xuất hiện trong bối cảnh đồng yên liên tục chịu áp lực từ sự chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Các quan chức lo ngại kỳ nghỉ lễ dài ngày sắp tới có thể là cơ hội cho những cuộc tấn công đầu cơ.

Trước đó vào ngày 30/4, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cũng đã cảnh báo về một "hành động quyết liệt" sắp xảy ra. Bà thậm chí còn nhắc nhở các phóng viên nên luôn mang theo điện thoại trong suốt kỳ nghỉ lễ.

Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy Tokyo sẵn sàng ra tay để ngăn chặn giới đầu cơ lợi dụng thanh khoản thấp nhằm dìm giá đồng yên. Hai nguồn tin thân cận với Reuters cho biết Nhật Bản thực tế đã can thiệp vào thị trường để hỗ trợ đồng nội tệ chỉ vài giờ sau cảnh báo của bà Katayama. Đây là lần can thiệp chính thức đầu tiên sau gần hai năm và đã giúp đồng yên tăng giá tới 3%.

Ông Mimura từ chối xác nhận việc Nhật Bản có can thiệp thị trường vào ngày 30/4 hay không. Tuy nhiên, ông khẳng định Nhật Bản vẫn duy trì liên lạc cực kỳ chặt chẽ với phía Mỹ. Cả hai quốc gia đều đồng ý rằng các hành động can thiệp có thể là cần thiết tùy thuộc vào diễn biến thị trường.

Sau khi vọt lên mức 155,5 yên đổi 1 USD sau can thiệp, đồng tiền này đã giảm và đứng ở mức 156,99 yên đổi 1 USD. Mức này vẫn nằm dưới ngưỡng 160 vốn được coi là "lằn ranh đỏ" để chính quyền ra tay can thiệp. Lần can thiệp gần nhất trước đó diễn ra vào tháng 7 năm 2024, khi đồng yên chạm mức thấp kỷ lục trong 38 năm là 161,96 đổi 1 USD.

Các chuyên gia phân tích dự báo thị trường Nhật Bản đóng cửa từ thứ Hai đến thứ Tư tuần sau để nghỉ lễ có thể gây ra những biến động dữ dội do thanh khoản thấp.

Tốc độ tăng lãi suất chậm của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được coi là một trong những nguyên nhân khiến đồng yên yếu đi. Ngay cả những tín hiệu thắt chặt tiền tệ của BOJ vào thứ Ba vừa qua cũng không thể hỗ trợ lâu dài cho đồng nội tệ.

Đồng USD vẫn tăng giá mạnh khi thị trường tin rằng áp lực lạm phát sẽ khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không thể cắt giảm lãi suất.

Chuyên gia chiến lược Rinto Maruyama từ SMBC Nikko Securities nhận định đồng yên sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm do giá dầu cao và xu hướng thắt chặt của các ngân hàng trung ương khác. Ông Mimura cũng để ngỏ khả năng can thiệp vào thị trường dầu thô tương lai nếu sự biến động ở đây tác động tiêu cực đến tỷ giá đồng yên.

Theo Reuters