Cái chết của hai đặc vụ CIA trên lãnh thổ Mexico khiến Tổng thống Sheinbaum rơi vào thế khó, khi đối mặt sức ép của ông Trump trong cuộc chiến chống ma túy.

Truyền thông Mỹ ngày 21/4 cho biết hai đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) đã thiệt mạng khi chiếc ôtô chở họ gặp nạn sau chiến dịch triệt phá ma túy ở vùng núi hẻo lánh tại bang Chihuahua, miền bắc Mexico, hai ngày trước đó.

Diễn biến gây chú ý bởi luật an ninh quốc gia Mexico cấm đặc vụ nước ngoài hoạt động ở nước này khi chưa được chính phủ sở tại cho phép. Đây là vấn đề nhạy cảm, vì liên quan đến chủ quyền đất nước và buộc Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum phải lên tiếng.

Tuy nhiên, thay vì thể hiện nỗi tức giận và phản ứng cứng rắn với hành động bị coi là "xâm phạm chủ quyền" này, Tổng thống Sheinbaum lại chọn cách tiết chế với Mỹ.

Bà không chỉ trích công khai mà chỉ gửi công hàm tới đại sứ quán Mỹ để bày tỏ sự ngạc nhiên và yêu cầu làm rõ sự việc, đồng thời hướng sự công kích tới Thống đốc bang Chihuahua, người thuộc đảng đối lập, vì "hợp tác với nước ngoài".

Cách xử lý như vậy cho thấy thế khó mà bà Sheinbaum đang đối mặt trong quan hệ với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Bất kỳ lựa chọn nào của Mexico lúc này, dù mềm mỏng hay cứng rắn, đều có thể đi kèm với cái giá về chính trị và chiến lược, theo các bình luận viên Santiago Perez và Michael Amon của WSJ.


Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum. Ảnh: AFP

Khi trở lại Nhà Trắng tháng 1/2025, một trong những ưu tiên của Tổng thống Trump là siết kiểm soát biên giới, ngăn nhập cư trái phép và chặn dòng chảy ma túy fentanyl vào Mỹ. Ông dọa áp thuế 25% lên hàng hóa từ Mexico và Canada để thúc đẩy hai đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ phải hành động.

Thay vì đáp trả cứng rắn, bà Sheinbaum chọn đối thoại với Mỹ. Sau các cuộc điện đàm với ông Trump, Mexico đã triển khai thêm Vệ binh Quốc gia tới khu vực biên giới, đồng thời tăng hợp tác an ninh với Mỹ trong cuộc chiến chống ma túy.

Trong ngắn hạn, cách tiếp cận này mang lại một số kết quả. Ông Trump đánh giá tích cực, mô tả Sheinbaum là người "tuyệt vời và rất thông minh", đồng thời hoãn kế hoạch áp thuế. Với Mexico, điều đó giúp tránh một sức ép kinh tế đáng kể trong bối cảnh nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó cho thấy việc Mexico tích cực hợp tác không đồng nghĩa với sức ép từ Mỹ giảm đi. Ông Trump nhiều lần dọa Mỹ sẽ hành động quân sự đơn phương nếu Mexico không triệt phá các băng đảng ma túy ở biên giới. Bà Sheinbaum bác bỏ, đồng thời xoa dịu lo ngại của nước láng giềng bằng cách dồn thêm nguồn lực cho trấn áp tội phạm.

Các nguồn tin thân cận với Tổng thống Sheinbaum nói lãnh đạo Mexico tin bà đã tìm ra cách để ứng phó ông Trump, nhờ kinh nghiệm đúc kết từ những năm làm việc cho người tiền nhiệm Andres Manuel Lopez Obrador (AMLO).

Để thể hiện quyết tâm chống ma túy, Mexico điều chỉnh đáng kể chính sách an ninh so với giai đoạn trước. Trong khi ông Obrador theo đuổi cách tiếp cận hạn chế đối đầu trực diện, bà Sheinbaum lại chọn tăng cường truy quét, phối hợp với tình báo Mỹ đối phó các băng đảng ma túy.

Một diễn biến đáng chú ý là quân đội Mexico hồi tháng 2 mở chiến dịch nhằm vào Nemesio "El Mencho" Oseguera và đã tiêu diệt ông trùm của băng đảng Jalisco New Generation Cartel bị cả Mỹ lẫn Mexico truy nã suốt nhiều năm. Họ đã phối hợp với CIA để lần ra tung tích của trùm ma túy này trước khi mở chiến dịch đột kích.

Tuy nhiên, phản ứng từ Tổng thống Trump cho thấy ông vẫn chưa hài lòng. "Mexico phải tăng cường hơn nữa nỗ lực chống băng đảng và ma túy", ông viết trên Truth Social.

Những diễn biến phản ánh một thực tế mà Mexico đang phải đối mặt là càng hợp tác và đẩy mạnh chiến dịch an ninh, Mexico City càng bị Washington tăng sức ép trong cuộc chiến chống ma túy.

"Tổng thống Trump đã nêu rõ Mexico cần nỗ lực hơn nữa để đối phó với hiểm họa từ các băng đảng ma túy bạo lực. Chúng không chỉ đe dọa an ninh quốc gia Mỹ, mà còn tàn phá khắp đất nước của Tổng thống Sheinbaum", Anna Kelly, người phát ngôn Nhà Trắng, phản hồi khi được hỏi về vấn đề.

Tổng thống Sheinbaum ngày 24/4 khẳng định chủ quyền của Mexico là điều "không thể đem ra thương lượng", hai nước có hợp tác và phối hợp, nhưng phải trong khuôn khổ luật pháp của Mexico City. Hồi đầu tuần, bà nhắc lại quan điểm, đồng thời khẳng định Mexico "không muốn rơi vào một cuộc đối đầu với Mỹ".

Tổng thống Sheinbaum vẫn có mức tín nhiệm cao tại Mexico, nhưng những người thân cận cho biết bà đang chịu sức ép ngày càng lớn từ phe trung thành với cựu tổng thống Obrador, người vẫn có ảnh hưởng trong đảng cầm quyền, về việc phải thay đổi cách tiếp cận với Tổng thống Trump.

Các cố vấn của bà Sheinbaum giải thích rằng những nhượng bộ với ông Trump là chiến lược có tính toán nhằm đạt hai mục tiêu dài hạn là ngăn nguy cơ Mỹ tiến hành một chiến dịch tấn công quân sự vào băng đảng ma túy trên lãnh thổ Mexico, đồng thời giúp Mexico là quốc gia chịu mức thuế thấp nhất từ Mỹ.

Nếu thuế quan tăng cao hơn, nền kinh tế Mexico vốn đã suy yếu có nguy cơ hứng cú sốc lớn. Giới chức Mexico cũng lo ngại ông Trump sẽ kéo dài các cuộc đàm phán trong năm nay về việc rà soát Hiệp định thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) để duy trì sức ép chính trị lên bà Sheinbaum.

"Tôi không đồng tình với gần như mọi việc bà ấy đã làm", cựu ngoại trưởng Mexico Jorge Castaneda, có quan điểm chỉ trích bà Sheinbaum, nói. "Nhưng tôi cũng không biết bà ấy còn phương án nào khác không".

Tổng thống Sheinbaum đang phải điều hành Mexico trong trạng thái căng thẳng cao độ. Giới chức Mexico lo ngại cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ có thể khiến tình hình thêm rủi ro, bởi ông Trump có thể "hành động gấp rút" nếu lo ngại đảng Cộng hòa mất thế đa số tại quốc hội.

Những người thân cận cho biết bà Sheinbaum gần như kiệt sức, thường chỉ ngủ 4 giờ mỗi đêm, duy trì lịch làm việc dày đặc từ 6h với các cuộc họp an ninh, họp báo lúc 7h30 và đến quá nửa đêm. Bà nổi tiếng là người thận trọng, nhưng giờ đây được mô tả là ngày càng do dự, bị giằng co giữa áp lực từ ông Trump và phe trung thành với cựu tổng thống Obrador.

Quân đội Mexico phải đối đầu các băng đảng vũ trang hùng hậu, khiến Tổng thống Sheinbaum khó tập trung cho nền kinh tế đang trì trệ. Bà cũng bất mãn vì nhiều chỉ đạo của mình được thực thi kém hiệu quả hoặc bị phớt lờ.

"Tổng thống Sheinbaum cảm thấy chẳng điều gì diễn ra như mong muốn. Kinh tế không cất cánh, an ninh chưa cải thiện và về chính trị, bà ấy dường như vẫn chưa thực sự nắm quyền kiểm soát", ông Alejandro Werner, cựu thứ trưởng tài chính Mexico, nhận định.

VietBF@sưu tập

Quân đội Israel thông báo phát hiện hai đường hầm lớn của Hezbollah ở miền nam Lebanon và đã dùng thuốc nổ phá hủy mạng lưới này.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 28/4 thông báo phát hiện hai đường hầm tách biệt của nhóm vũ trang Hezbollah ở độ sâu khoảng 25 m, trải dài tổng cộng hai km ở thị trấn Qantara, miền nam Lebanon. Lối vào hai đường hầm được ngụy trang kỹ lưỡng, bên trong có khoảng 30 phòng và 30 giếng kỹ thuật, một số giếng lắp bệ phóng rocket hướng về phía Israel.

Các công trình được xây dựng trong hơn một thập kỷ, nằm trong những hệ thống hầm ngầm dài nhất mà IDF phát hiện ở Lebanon từ trước tới nay. IDF đánh giá Hezbollah dự định sử dụng mạng lưới này làm nơi tập kết lực lượng với quy mô hàng trăm người và làm bàn đạp tấn công các thị trấn ở miền bắc Israel.


Khoảnh khắc Israel phá hủy đường hầm ở thị trấn Qantara, miền nam Lebanon ngày 28/4.

"Các thành viên đơn vị đặc nhiệm Radwan của Hezbollah gần đây dùng một trong hai đường hầm để tấn công Israel, gây ra mối đe dọa trực tiếp với thường dân và binh sĩ", IDF cho hay.

Binh sĩ Israel sau đó dùng khoảng 450 tấn thuốc nổ để đánh sập các công trình này.

Hezbollah cùng ngày tuyên bố tập kích lực lượng Israel tại Qantara. IDF cho biết vị trí của họ nhiều lần bị thiết bị bay không người lái (drone) mang thuốc nổ tấn công, một số phát nổ gần binh sĩ Israel và không gây thương vong.

Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng. Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon.

IDF đang kiểm soát lãnh thổ sâu khoảng 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon, tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.

Các vụ giao tranh giữa Hezbollah và IDF vẫn tiếp diễn, bất chấp lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon có hiệu lực từ ngày 16/4 và đã được gia hạn thêm 3 tuần. Hezbollah gần đây nhiều lần dùng drone tấn công đối phương, trong đó vụ tập kích ngày 26/4 ở miền nam Lebanon đã khiến một binh sĩ Israel thiệt mạng và 6 người bị thương.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội Israel sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào hạ tầng của Hezbollah. "Chúng tôi đang phá hủy các cơ sở và hạ hàng chục tay súng đối phương, nhưng công việc vẫn chưa hoàn tất", ông nói.

VietBF@sưu tập

Lần đầu tiên phát biểu trước toàn thể Quốc hội Mỹ, Vua Charles III nhấn mạnh quan hệ Mỹ - Anh là không thể tách rời và cảnh báo về chủ nghĩa biệt lập.

Vua Charles III của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland ngày 28.4 đã có bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ trong chuyến thăm kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ độc lập từ Anh. Chuyến thăm cũng được cho là nhằm hàn gắn mối quan hệ gần đây trở nên sóng gió giữa hai đồng minh.

Theo tờ The Guardian, đây là lần thứ hai trong lịch sử, vị quân vương Anh phát biểu trước Quốc hội Mỹ, sau bài phát biểu năm 1991 của cố Nữ hoàng Elizabeth II, mẹ của Vua Charles.


Vua Charles phát biểu tại Quốc hội Mỹ hôm 28.4

ẢNH: REUTERS

Vua Charles bắt đầu bằng lời cảm ơn tới quốc hội và người dân Mỹ vì đã cho phép ông phát biểu tại phiên họp chung của quốc hội nhân kỷ niệm 250 năm ngày tuyên bố độc lập của Mỹ. Các nhà lập pháp và khách mời tham dự đã đứng dậy vỗ tay.

"Trong suốt thời gian đó, vận mệnh của chúng ta, với tư cách là các quốc gia, đã gắn bó với nhau", Vua Charles nói.

Sau đó, ông đề cập cuộc xung đột ở châu Âu và Trung Đông, gọi những sự kiện đó "đặt ra những thách thức to lớn cho cộng đồng quốc tế và tác động của chúng được cảm nhận trong các cộng đồng trên khắp đất nước chúng ta".

Ông cũng nhắc đến vụ ám sát hụt nhằm vào Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một bữa tối dành cho giới truyền thông ở Washington D.C vào hôm 25.4, khẳng định những hành động bạo lực như vậy sẽ không bao giờ thành công.

Quan hệ bền chặt
Vua Charles III ca ngợi mối quan hệ Mỹ - Anh là "không thể phá vỡ" dù thừa nhận có "những khác biệt và bất đồng".

Ông nhấn mạnh "cam kết chung trong việc duy trì nền dân chủ, bảo vệ tất cả người dân khỏi nguy hiểm và tôn vinh lòng dũng cảm của những người hàng ngày liều mạng để phục vụ đất nước".

"Mối quan hệ đối tác của chúng ta được hình thành từ những tranh chấp, nhưng vì thế mà nó vẫn mạnh mẽ. Vì vậy, có lẽ, trong ví dụ này, chúng ta có thể nhận thấy rằng thực sự hai nước có cùng chí hướng theo bản năng - một sản phẩm của các truyền thống dân chủ, pháp luật và xã hội chung mà nền quản trị của chúng ta vẫn dựa vào cho đến ngày nay", nhà vua nói.

Ông trích dẫn lời của Tổng thống Trump, gọi mối quan hệ Mỹ - Anh là "không thể thay thế và không thể phá vỡ", và lời của Thủ tướng Anh Keir Starmer rằng mối quan hệ hai nước là "không thể thiếu nhau".

Vua Charles lập luận rằng liên minh Mỹ - Anh không chỉ mang tính chiến lược mà còn được xây dựng trên các nguyên tắc chung 250 năm.

Nhà vua cho rằng thời đại hiện nay tồn tại nhiều bất ổn và nguy hiểm hơn thời điểm 35 năm trước, khi mẹ ông phát biểu tại chính căn phòng này.

"Những thách thức mà chúng ta phải đối mặt quá lớn để bất kỳ quốc gia nào có thể gánh vác một mình. Nhưng trong môi trường khó lường này, liên minh của chúng ta không thể dựa vào những thành tựu trong quá khứ, hoặc cho rằng các nguyên tắc nền tảng sẽ trường tồn mãi mãi", người đứng đầu hoàng gia Anh nhấn mạnh.

"Chúng ta không được bỏ qua tất cả những gì đã giúp chúng ta tồn tại trong 80 năm qua. Thay vào đó, chúng ta phải xây dựng dựa trên nó", ông trích dẫn lời ông Starmer.

Chống lại chủ nghĩa biệt lập
Đề cập việc NATO kích hoạt điều ước phòng thủ chung sau vụ khủng bố ngày 11.9.2001 tại Mỹ, cũng như sự sát cánh trong 2 cuộc chiến tranh thế giới và Chiến tranh Lạnh, Vua Charles kêu gọi Quốc hội Mỹ thể hiện "quyết tâm không thể lay chuyển đó" để "đảm bảo một nền hòa bình thực sự công bằng và lâu dài" ở Ukraine và để chống lại "sự tan chảy thảm khốc của các chỏm băng ở Bắc Cực".

"Sự cam kết và chuyên môn của Lực lượng vũ trang Mỹ và các đồng minh nằm ở trái tim của NATO, cam kết bảo vệ lẫn nhau, bảo vệ công dân và lợi ích của chúng ta, giữ an toàn cho người dân Bắc Mỹ và châu Âu khỏi các kẻ thù chung của chúng ta", ông nói.

Kết thúc bài phát biểu dài gần nửa giờ, Vua Charles nhắc đến lịch sử chung của hai nước, điều mà ông mô tả là "câu chuyện về sự hòa giải, đổi mới và mối quan hệ đối tác đáng chú ý".

Từ những "chia rẽ cay đắng" đến "một trong những liên minh quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại", Vua Charles nói rằng con đường phía trước còn dài nhưng không hề chắc chắn. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo và người dân của Anh và Mỹ chống lại chủ nghĩa biệt lập.

"Tôi cầu nguyện hết lòng rằng liên minh của chúng ta sẽ tiếp tục bảo vệ các giá trị chung, với các đối tác của chúng ta ở châu Âu và Khối Thịnh vượng chung, và trên toàn thế giới, và rằng chúng ta hãy bỏ qua những lời kêu gọi ngày càng hướng nội hơn", ông nói.

"Lời nói của nước Mỹ mang trọng lượng và ý nghĩa, như nó đã từng kể từ khi giành độc lập", nhà vua nhận xét.

Sau đó, ông trích dẫn lời của ông Abraham Lincoln, vị tổng thống thứ 16 của Mỹ, rằng "thế giới có thể ít chú ý đến những gì chúng ta nói, nhưng sẽ không bao giờ quên những gì chúng ta làm".

"Và như vậy, nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ, chúng ta hãy cùng nhau tái khẳng định cam kết phục vụ vô tư cho nhân dân hai nước và cho toàn thể nhân dân thế giới", nhà vua nói.

VietBF@sưu tập

Việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sa thải các thành viên của một hội đồng độc lập giám sát Quỹ Khoa học quốc gia (NSF), đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa Nhà Trắng với giới khoa học nước này.

Hôm qua (28.4), AP đưa tin chính quyền Tổng thống Trump sa thải các thành viên của Hội đồng Khoa học quốc gia. Đây là một hội đồng phi chính trị gồm các chuyên gia nổi tiếng chịu trách nhiệm tư vấn và giám sát NSF.


Nhà Trắng đang có nhiều căng thẳng với giới khoa học Mỹ

Ảnh: Ngô Minh Trí

Chính trị hóa khoa học?
Trong bài viết đăng trên blog, Tổ chức Union of Concerned Scientists (UCS) chỉ trích: Nếu không có Hội đồng Khoa học quốc gia hoạt động trong thời gian tới, NSF sẽ không có sự hướng dẫn và giám sát của các chuyên gia độc lập, và công chúng không có thông tin về cách cơ quan này đang thực hiện sứ mệnh.

Được thành lập hơn 50 năm trước bởi các nhà khoa học và sinh viên tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ, UCS là một liên minh phi lợi nhuận dựa trên cơ sở khoa học gồm hơn 400.000 công dân và nhà khoa học đang nỗ lực cải thiện môi trường và biến thế giới thành một nơi an toàn hơn.

UCS đặt ra lo lắng rằng Nhà Trắng trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump đang chính trị hóa các hoạt động khoa học. Tổ chức này nêu: "Có nhiều lý do khiến chúng ta lo lắng, bởi vì đây không phải là trường hợp đầu tiên can thiệp chính trị vào Hội đồng Khoa học quốc gia và NSF trong nhiệm kỳ thứ 2 của Tổng thống Trump. Năm ngoái, học giả nổi tiếng và cựu phó trợ lý của tổng thống là TS Alondra Nelson đã từ chức trong Hội đồng Khoa học quốc gia, với lý do mất tính liêm chính trong thể chế và sự can thiệp chính trị từ các quan chức Trump trong các cuộc thảo luận của hội đồng. Vào tháng 3, chính quyền đã đưa ra một ứng cử viên không đủ tiêu chuẩn, mâu thuẫn để lãnh đạo NSF…".

Cuộc đối đầu của Nhà Trắng
Quan điểm bảo thủ của chính quyền Trump từ sớm đã có sự bất đồng sâu sắc với giới khoa học, nhất là các đại học hàng đầu nước Mỹ. Phát biểu tại Hội nghị Bảo thủ quốc gia năm 2021, ông J.D Vance - hiện là Phó tổng thống Mỹ - chỉ trích rằng: "Các trường đại học ở đất nước chúng ta về cơ bản là tham nhũng và chỉ chú tâm lừa dối và dối trá, chứ không phải sự thật". "Các trường đại học không theo đuổi kiến thức và sự thật. Họ theo đuổi sự lừa dối và dối trá", ông Vance tuyên bố và kết luận bằng cách dẫn lại một câu nói của cố Tổng thống Mỹ Richard Nixon (1913 - 1994, tại vị từ năm 1969 - 1974) rằng: "Các giáo sư là kẻ thù".

Chính quyền của Tổng thống Trump thường xuyên ám chỉ các đại học và tổ chức khoa học có xu hướng nghiêng về đảng Dân chủ. Vị chủ nhân đương nhiệm Nhà Trắng cho rằng hoạt động của nhiều trường đại học đi ngược lại giá trị của nước Mỹ.

Kể từ khi Tổng thống Trump tiếp nhận nhiệm kỳ thứ 2 đến nay, hàng chục ủy ban cố vấn liên bang tại các cơ quan khoa học đã bị giải tán, đóng băng hoặc bị gián đoạn - một xu hướng tương tự như sự gián đoạn trong tư vấn khoa học trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Nhà Trắng cũng cắt giảm mạnh mẽ ngân sách dành cho các quỹ nghiên cứu khoa học cũng như hoạt động nghiên cứu của các đại học danh tiếng.

Đầu năm ngoái, Đại học Johns Hopkins đã phải sa thải hơn 2.000 nhân sự sau khi mất 800 triệu USD tài trợ liên bang. Đại học Harvard và Nhà Trắng đã có một cuộc tranh cãi, kiện cáo căng thẳng kéo dài nhiều tháng.

Nhà khoa học chính trị Matt Grossmann, thuộc Đại học bang Michigan (Mỹ), cho rằng: "Nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump để tiến hành chiến tranh văn hóa đã tiến xa hơn nhiều trong nhiệm kỳ thứ 2, với nhiều sự chuẩn bị và nhân sự được trao quyền sử dụng nhiều công cụ có sẵn hơn để khuyến khích và ép buộc các tổ chức văn hóa trong các danh mục thay đổi hành vi".

Không những vậy, chính quyền Tổng thống Trump còn hạn chế các chương trình trao đổi nghiên cứu, hạn chế cả các chương trình thu hút nhân tài nước ngoài như hình thức visa H-1B. Ông cho rằng những chương trình như vậy làm hạn chế quyền lợi của chính người Mỹ. Trong khi đó, ngược lại, nhiều người lo ngại sẽ làm suy yếu nước Mỹ nếu không có những chương trình thu hút nhân tài từ những nước khác.

Từ năm ngoái, ngay sau khi ông Trump quay lại Nhà Trắng chỉ vài tháng, nhà kinh tế học Paul Krugman đã cho rằng "những gì đang xảy ra với nước Mỹ" chính là một phiên bản của "Cách mạng văn hóa" mà nhà lãnh đạo Mao Trạch Đông từng phát động ở Trung Quốc.

VietBF@sưu tập

Tờ POLITICO ngày 28.4 đưa tin có hơn 1.100 viên chức Cơ quan An ninh vận tải Mỹ (TSA) đã nghỉ việc kể từ giữa tháng 2, thời điểm Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) đóng cửa một phần. Tình trạng đóng cửa kéo dài khiến khoảng 50.000 nhân viên TSA phải làm việc không lương trong 6 tuần.

Việc thiếu nhân sự đã gây gián đoạn nghiêm trọng tại nhiều sân bay, do TSA là lực lượng làm nhiệm vụ soi chiếu an ninh. Theo Reuters, có nơi hành khách đã phải chờ hơn 4 giờ để được kiểm tra an ninh. Số nhân sự TSA nghỉ việc đến nay đã tăng hơn gấp đôi so với con số 460 người hồi cuối tháng 3.

Hơn 1.100 nhân viên an ninh sân bay Mỹ nghỉ việc

Nghị sĩ hai đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn bất đồng trong vấn đề cấp ngân sách cho DHS, cơ quan quản lý các nhân viên TSA. Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson ngày 27.4 nói rằng dự luật ngân sách đã được Thượng viện thông qua sẽ cần sửa đổi để Hạ viện phê duyệt, báo hiệu tình trạng đóng cửa DHS sẽ kéo dài.

Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin cho hay Tổng thống Donald Trump đã dùng sắc lệnh sử dụng quỹ khẩn cấp để duy trì việc trả lương cho nhân viên, thế nhưng nguồn tiền này sẽ cạn kiệt vào đầu tháng 5 nếu quốc hội Mỹ chưa thể đồng thuận dự luật ngân sách.


Khu vực kiểm tra an ninh ở sân bay Newark Tự Do bang New Jersey (Ảnh chụp ngày 25.4)

Ảnh: Hoàng Đình

Giới chuyên gia cảnh báo làn sóng nhân viên TSA nghỉ việc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác an ninh cho vòng chung kết World Cup 2026 sẽ khai mạc vào tháng 6 tới, khi nhu cầu đi lại tăng mạnh và nhân viên mới phải mất ít nhất 4 tháng đào tạo. Tình hình nhân sự tại TSA càng thêm phức tạp khi hồi đầu tháng 4, ông Trump đã đề xuất cắt giảm gần 10.000 nhân viên và tư nhân hóa phần lớn hoạt động của cơ quan này.

VietBF@sưu tập

Hơn 600 nhân viên Google ngày 27.4 đã gửi thư tới Tổng giám đốc điều hành Sundar Pichai, yêu cầu công ty bác bỏ thỏa thuận do Lầu Năm Góc đề xuất.

Bức thư được đưa ra trong bối cảnh Google đang tích cực đàm phán với Bộ Chiến tranh Mỹ để triển khai mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini của Google trong những môi trường bí mật.

"Hiện tại, không có cách nào để đảm bảo rằng các công cụ của chúng ta sẽ không bị lợi dụng để gây ra những tổn hại lớn hoặc làm xói mòn các quyền tự do dân sự mà không bị công chúng giám sát", một nhân viên Google đặt vấn đề trong thư.


Ảnh: Reuters

Theo những người tổ chức gửi thư, Google đã đề xuất ngôn ngữ hợp đồng nhằm ngăn chặn việc sử dụng Gemini cho mục đích giám sát hàng loạt trong nước hoặc vũ khí tự động mà không có sự kiểm soát thích hợp của con người.

Trong khi đó, chuyên trang The Information ngày 28.4 dẫn một nguồn thạo tin tiết lộ Google đã ký kết thỏa thuận với Lầu Năm Góc để sử dụng các mô hình AI của công ty cho những công việc mật.

VietBF@sưu tập

Trứng là thực phẩm cung cấp dinh dưỡng toàn diện. Trứng giàu protein chất lượng cao, có đủ các a xít amin thiết yếu cùng nhiều vi chất như vitamin A, D, B12 và choline.

Tuy nhiên, cách chế biến, chẳng hạn luộc lòng đào hay luộc chín kỹ, có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và mức độ an toàn của trứng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).


Trứng lòng đào và trứng chín kỹ có những lợi thế sức khỏe riêng

ẢNH: N.Quý tạo từ Gemini

Trong trứng, protein được xem là thành phần quan trọng nhất. Cách chế biến sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu protein của cơ thể. Khi trứng được nấu chín, nhiệt độ làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của protein trong trứng. Nhờ đó, các enzyme tiêu hóa trong cơ thể dễ dàng tiếp cận và phân giải protein hơn.

Hấp thu protein: Trứng chín “vượt trội” trứng sống
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san The Journal of Nutrition cho thấy cơ thể hấp thu protein từ trứng chín tốt hơn nhiều so với trứng sống. Cụ thể, khi trứng chín thì có thể hấp thu được khoảng 90% protein, trong khi tỷ lệ này ở trứng sống chỉ khoảng hơn 50%. Nói đơn giản, ăn trứng đã nấu chín giúp cơ thể hấp thu protein tốt hơn.

Tăng cân khi còn trẻ: Khởi đầu âm thầm của bệnh mạn tính

Trứng lòng đào hay chín kỹ: Khác biệt không lớn về tiêu hóa
Khi so sánh giữa trứng lòng đào và trứng chín kỹ, khả năng tiêu hóa và hấp thu protein không có sự khác biệt đáng kể. Về cơ chế, khi nấu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, protein trong trứng có thể bị biến đổi theo hướng đặc và chặt hơn, khiến quá trình phân giải diễn ra chậm hơn. Tuy vậy, ảnh hưởng này không lớn.

Giữ vi chất: Nấu càng lâu, hao hụt càng nhiều
Ngoài protein, trứng còn cung cấp nhiều vitamin và chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, một số trong các chất này khá nhạy cảm với nhiệt. Do đó, cách nấu sẽ ảnh hưởng đến lượng dưỡng chất còn lại.

Các nghiên cứu cho thấy nấu trứng có thể làm giảm một phần vitamin A và một số chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, mức giảm này thường không quá lớn. Nấu trứng càng lâu thì mức giảm càng nhiều. Vì vậy, trứng lòng đào, do được nấu trong thời gian ngắn hơn, thường giữ lại các vi chất này tốt hơn trứng chín kỹ.

Độ an toàn: Trứng chín kỹ vẫn là lựa chọn tối ưu
Nếu xét về độ an toàn, trứng chín kỹ lại có ưu thế rõ rệt hơn. Trứng chưa chín hoàn toàn có thể chứa vi khuẩn, đặc biệt là Salmonella. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm.

Khi trứng được nấu chín kỹ, nhiệt độ cao đủ để tiêu diệt vi khuẩn này, giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn. Ngược lại, trứng lòng đào, đặc biệt khi lòng đỏ còn lỏng, có thể chưa đạt nhiệt độ đủ cao để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn nếu trứng ban đầu bị nhiễm.

Vì lý do này, các khuyến nghị y tế thường khuyên phụ nữ mang thai, người lớn tuổi và người có hệ miễn dịch yếu nên ăn trứng chín kỹ. Với người khỏe mạnh, trứng lòng đào vẫn có thể an toàn nếu trứng tươi, có nguồn gốc rõ ràng và được bảo quản đúng cách, theo Healthline.

VietBF@sưu tập

Khoai lang được xếp vào nhóm thực phẩm có nhiều tinh bột. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là ăn khoai lang sẽ dễ làm tăng đường huyết. Mức đường huyết có tăng nhiều sau khi ăn hay không lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Những yếu tố ảnh hưởng đến đường huyết không chỉ là lượng tinh bột trong khoai mà còn là cấu trúc của tinh bột, lượng chất xơ và các hợp chất sinh học khác. Do vậy, khoai lang dù là thực phẩm có nhiều tinh bột nhưng lại có thể giúp ổn định đường huyết nếu ăn đúng cách, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).


Khoai lang chế biến bằng cách luộc sẽ có chỉ số đường huyết thấp hơn chiên hay nướng

ẢNH: N.Quý tạo từ Gemini

Khoai lang không gây tăng đường huyết đột ngột như tinh bột trắng
Trên thực tế, nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy khoai lang không gây tăng đường huyết đột ngột như các loại tinh bột trắng như cơm, bánh mì, bánh ngọt, bún hay phở. Ngược lại, khoai lang còn hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa đường glucose trong cơ thể.

Chỉ số đường huyết trung bình giúp kiểm soát glucose ổn định
Một trong những yếu tố quan trọng nhất giải thích điều này là chỉ số đường huyết (GI). Khoai lang có chỉ số GI ở mức trung bình, thường vào khoảng 50 - 60, thấp hơn so với nhiều loại thực phẩm làm từ tinh bột trắng như bánh mì trắng hay cơm trắng.

Điều này có nghĩa là đường glucose từ khoai lang được giải phóng vào máu chậm hơn, giúp tránh tình trạng đường huyết tăng vọt rồi giảm nhanh sau đó.

Bác sĩ ơi: Trường hợp cứu người hóc dị vật sắp ngưng thở phải làm sao?

Chất xơ: Yếu tố làm chậm hấp thu đường vào máu
Ngoài ra, hàm lượng chất xơ trong khoai lang cũng rất quan trọng. Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa bằng cách kéo dài thời gian thức ăn lưu lại trong dạ dày và ruột non.

Khi quá trình tiêu hóa chậm lại, đường glucose được giải phóng từ từ vào máu thay vì ồ ạt. Điều này giúp cơ thể kiểm soát đường huyết tốt hơn. Ngoài ra, chất xơ còn nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, từ đó gián tiếp cải thiện khả năng chuyển hóa đường glucose.

Tinh bột kháng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin
Bên cạnh đó, không thể bỏ qua vai trò của tinh bột kháng, một dạng tinh bột đặc biệt có trong khoai lang. Khác với tinh bột thông thường, tinh bột kháng không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống đại tràng và được vi khuẩn lên men tại đây. Quá trình này tạo ra các a xít béo chuỗi ngắn có tác dụng cải thiện độ nhạy insulin và giảm phản ứng đường huyết sau ăn.

Cấu trúc tinh bột quyết định tốc độ giải phóng đường
Ngoài ra, cấu trúc tinh bột trong khoai lang cũng góp phần quan trọng. Tinh bột gồm hai thành phần chính là amylose và amylopectin. Amylose tiêu hóa chậm hơn, trong khi amylopectin dễ bị phân giải nhanh thành glucose. Khoai lang có tỷ lệ amylose tương đối cao hơn so với nhiều món làm từ tinh bột trắng. Do đó, tốc độ giải phóng đường glucose vào máu chậm hơn.

Cách chế biến ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết
Một yếu tố quan trọng khác là cách chế biến. Cùng là khoai lang nhưng nếu nấu theo các phương pháp khác nhau thì tác động lên đường huyết cũng khác nhau. Luộc hoặc hấp thường giúp giữ chỉ số đường huyết ở mức thấp hơn, trong khi nướng hoặc chiên có thể làm tăng chỉ số này do phá vỡ cấu trúc tinh bột và tạo ra nhiều đường đơn hơn, theo Eating Well.

VietBF@sưu tập

Gan nhiễm mỡ gây tổn thương, viêm và rối loạn chức năng gan, góp phần dẫn đến viêm gan và xơ hóa gan.

Theo Viện Dinh dưỡng, bệnh gan nhiễm mỡ (không do rượu) là tình trạng tích tụ mỡ (trên 5% trọng lượng gan) ở những người không uống hoặc chỉ uống rất ít rượu, và không có nguyên nhân thứ phát nào khác (vi rút, thuốc, bệnh chuyển hóa…). Tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn ở người béo phì, đái tháo đường thể 2, rối loạn lipid máu. Bệnh có liên quan đến kháng insulin, rối loạn chuyển hóa lipid và glucose.


Bữa ăn lành mạnh với cá hồi, rau xanh, quả bơ, đậu nành, bánh mì nguyên cám

ẢNH: PHƯƠNG AN

Về nguyên tắc chung chế độ ăn cho người có bệnh lý gan nhiễm mỡ, TS-BS Bùi Thị Thúy, Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, lưu ý cần hạn chế lượng chất béo, do chất béo cung cấp lượng calo cao và tăng nguy cơ thừa cân béo phì. Trong đó, cần thay thế chất béo bão hòa (có trong mỡ heo, mỡ bò, bơ, phô mai, sữa nguyên kem, da gia cầm, dầu dừa, dầu cọ...) và chất béo chuyển hóa (có trong đồ chiên) bằng chất béo không bão hòa, đặc biệt là omega-3, là các chất có thể làm giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch.

Nên sử dụng nguồn chất béo lành mạnh, từ các loại hạt như hạt óc chó, hạnh nhân, hoặc mè (15 - 20 gram/ngày). Ngoài ra, người trưởng thành nên ăn cá béo (cá hồi, cá thu, cá mòi) ít nhất 2 - 3 lần mỗi tuần để bổ sung a xít béo omega-3 có lợi cho tim mạch và gan.

Huyết áp thấp cần cẩn trọng khi dùng omega-3

Cần tăng cường các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và một số loại trái cây lê, cam, táo, ổi, bưởi. Người trưởng thành cũng nên ăn từ 2 - 3 phần trái cây tươi mỗi ngày (mỗi phần khoảng 80 - 100 gram).

Đồng thời, tránh các loại thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường đơn, đặc biệt là fructose. Fructose có trong nước ngọt có đường, đồ uống thể thao, trà có đường và các loại nước trái cây.

Tập trung thay đổi lối sống bao gồm ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc là cách tốt nhất ngăn ngừa tổn thương gan khởi phát khi bệnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu.

VietBF@sưu tập

Một gia đình đang lái xe bon bon trên đường quê. Nắng chiều vàng óng, gió lùa mát rượi. Bỗng “kịch!” — một con cóc nhỏ nhảy phắt ngang qua đầu xe.

Ông chồng giật mình thắng lại kịp thời.
Ông thở phào, bước xuống xe, nhẹ nhàng bế con cóc đặt sang vệ đường.

Bất ngờ, con cóc cất tiếng nói rành rọt:

– Cảm ơn ông đã cứu mạng tôi. Tôi sẽ cho gia đình ông một điều ước!

Ông chồng mừng rỡ, mắt sáng lên:
– Vậy hãy làm cho con chó của tôi thắng cuộc đua hôm nay nhé!

Ông huýt sáo gọi. Một chú chó lò cò chạy ra.
Con cóc nhìn xuống… rồi khựng lại.

– Ơ… nó… nó chỉ có ba chân à? Cái này hơi khó đấy. Hay ông xin điều khác đi?

Đúng lúc đó, bà vợ từ trong xe bước xuống. Bà chỉnh lại mái tóc, mỉm cười đầy tự tin:

– Thế ông làm cho tôi thắng cuộc thi hoa hậu năm nay được không?

Con cóc ngước nhìn bà từ đầu xuống chân.
Nhìn kỹ.
Nhìn lại lần nữa.

Rồi quay sang ông chồng, giọng nhỏ nhẹ:

– Ông… cho tôi xem lại con chó đi. Tôi nghĩ… tôi có thể cố gắng.

VietBF@sưu tập