Thổ Nhĩ Kỳ đã công bố tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên của nước này tại Triển lãm quốc phòng SAHA EXPO 2026 diễn ra ở Istanbul, nhấn mạnh khả năng tầm bắn xa và tốc độ cao.
Yildirimhan là tên lửa tầm xa nhất của Thổ Nhĩ Kỳ cho đến nay, được thiết kế để tăng cường khả năng tấn công tầm xa.Các thông số kỹ thuật được công bố tại triển lãm cho thấy tên lửa này có tầm bắn lên đến 6.000 km và có thể đạt tốc độ Mach 25 (gấp 25 lần tốc độ âm thanh hoặc khoảng 30.850 km/giờ), xếp vào loại siêu thanh. Các nhà phát triển cho biết tốc độ cao này nhằm mục đích cải thiện khả năng né tránh các hệ thống phòng không nhiều lớp hiện đại.
Trước đây, Thổ Nhĩ Kỳ đã cho thấy khả năng phóng tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung với hệ thống Tayfun. Bộ trưởng Quốc phòng Yasar Guler cho biết, dự án Yildirimhan đánh dấu việc nước này gia nhập nhóm các quốc gia có khả năng tấn công liên lục địa.
Ông Yasar Guler nhấn mạnh Yildirimhan là tên lửa tầm xa nhất của nước này cho đến nay và là thiết kế nhiên liệu lỏng đầu tiên có khả năng bay siêu thanh. Ông cho biết tên lửa đạn đạo liên lục địa này là một bước tiến lớn trong khả năng phòng thủ của Thổ Nhĩ Kỳ và được xem chủ yếu là một vũ khí răn đe, nhưng cảnh báo rằng nó sẽ được sử dụng để tấn công nếu cần thiết.Triển lãm SAHA EXPO 2026 đang diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Istanbul, đã thu hút hơn 1.700 nhà triển lãm đến từ hơn 120 quốc gia. Theo Ban tổ chức, đây là một trong những sự kiện quốc phòng và hàng không vũ trụ lớn nhất khu vực.
UAV được cho là của Ukraine đánh trúng trung tâm điều phối không lưu ở Rostov-on-Don, khiến 13 sân bay miền nam Nga phải dừng hoạt động, hơn 80 chuyến bay gián đoạn.
Ít nhất 13 sân bay tại miền nam Nga phải tạm dừng hoạt động sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trung tâm điều phối không lưu ở thành phố Rostov-on-Don, khiến hơn 80 chuyến bay bị hủy hoặc hoãn, khoảng 14.000 hành khách mắc kẹt.
Bộ Giao thông Nga ngày 8/5 cho biết một UAV của Ukraine đánh trúng tòa nhà hành chính thuộc chi nhánh Điều hướng Hàng không miền Nam Nga tại Rostov-on-Don, đơn vị phụ trách điều phối hoạt động không lưu ở khu vực phía nam nước này. Giới chức Nga khẳng định không có thương vong, song hệ thống điều hành bay buộc phải điều chỉnh khẩn cấp sau vụ việc.
Sự cố khiến hoạt động tại 13 sân bay ở miền nam Nga bị đình trệ, gồm Sochi, Volgograd, Krasnodar, Grozny, Astrakhan, Vladikavkaz, Gelendzhik, Makhachkala, Magas, Mineralnye Vody, Nalchik, Stavropol và Elista.
Theo Hiệp hội các công ty lữ hành Nga (ATOR), tính đến sáng 8/5 (giờ Moskva), hơn 80 chuyến bay tại khu vực này đã bị hoãn hoặc hủy. Riêng sân bay Sochi ghi nhận hơn 55 chuyến bay bị chậm và 11 chuyến bị hủy, trong khi sân bay Mineralnye Vody hủy thêm 13 chuyến khác.
Ước tính khoảng 14.000 hành khách đang mắc kẹt tại các nhà ga chờ cập nhật lịch trình mới.Bộ Giao thông Nga cho biết đang phối hợp với Cơ quan Vận tải Hàng không Liên bang và các hãng bay để sớm khôi phục hoạt động, đồng thời triển khai phương án hỗ trợ hành khách bằng tàu hỏa và xe buýt.
Cùng ngày, Nga cáo buộc Ukraine mở rộng các đợt tập kích bằng UAV nhằm vào nhiều khu vực sâu trong lãnh thổ nước này.
Một vụ cháy lớn đã bùng phát tại nhà máy lọc dầu Yaroslavnefteorgsint ez ở vùng Yaroslavl, trong khi một cơ sở công nghiệp khác tại Rostov-on-Don cũng bốc cháy sau các cuộc tấn công.
Thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin cho biết lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ nhiều UAV bay về phía thủ đô.
Diễn biến mới xảy ra trong bối cảnh Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn kéo dài từ ngày 8-10/5 do Moskva đơn phương công bố nhân dịp Ngày Chiến thắng, sự kiện kỷ niệm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II.
Tổng thống Zelensky cáo buộc Nga vẫn tiếp tục các đợt tấn công nhằm vào Ukraine bất chấp tuyên bố ngừng bắn, với hơn 140 cuộc tấn công và hơn 850 đợt UAV chỉ tính đến sáng 8/5.“Cũng như trong 24 giờ qua, Ukraine hôm nay sẽ tiếp tục đáp trả tương xứng. Chúng tôi sẽ bảo vệ các vị trí của mình và tính mạng người dân”, Tổng thống Zelensky tuyên bố.
Trong khi đó, Điện Kremlin cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moskva có thể kéo theo phản ứng quân sự quy mô lớn.
Hãng Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết, Nhà Trắng đã mời một phái đoàn CEO quy mô nhỏ tháp tùng Tổng thống Donald Trump đến Bắc Kinh vào tuần tới. Việc thu nhỏ phái đoàn phản ánh sự chia rẽ trong chính quyền về chính sách kinh tế đối với Trung Quốc và kỳ vọng hạn chế đối với hội nghị thượng đỉnh.Không giống như chuyến thăm Trung Quốc năm 2017 của Tổng thống Trump, khi ông được tháp tùng bởi 29 giám đốc điều hành cấp cao, năm nay, Nhà Trắng và Bộ Tài chính chỉ cân nhắc mời đại diện của khoảng một chục tập đoàn Mỹ.
Reuters không thể xác nhận danh sách đầy đủ các tập đoàn được mời. Theo Semafor, các giám đốc điều hành trong danh sách khách mời cho chuyến đi ngày 14 - 15/5 bao gồm các CEO của Nvidia, Apple, Qualcomm, Citigroup và Boeing.
Lời mời được đưa ra vào phút chót, muộn một cách bất thường, một phần do bất đồng trong chính quyền về quy mô phái đoàn CEO và ai nên được mời.
Hai nguồn tin cho biết, các CEO sẽ tham dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước cùng Tổng thống Trump do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì.
Jensen Huang - CEO Nvidia, tập đoàn đang gặp khó khăn trong việc bán chip AI cho Trung Quốc - cho biết ông sẽ tham gia chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Trump, "nếu được mời".Ba nguồn tin tiết lộ, các tập đoàn khác đang được xem xét bao gồm các nhà sản xuất thịt bò và đậu nành lớn của Mỹ.
Một trong những trọng tâm của hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung năm nay là triển vọng gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại hồi tháng 10, trong đó cả hai bên tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Bắc Kinh muốn gia hạn ít nhất một năm, trong khi Washington chỉ muốn gia hạn sáu tháng, hai nguồn tin cho biết.
Trung Quốc cũng muốn chính quyền Tổng thống Trump cam kết không thực hiện các hành động trả đũa trong tương lai như kiểm soát xuất khẩu công nghệ và dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát hiện hành đối với thiết bị sản xuất chip.
Chuyến thăm Bắc Kinh gần nhất của ông Trump vào năm 2017 có nhiều điểm nhấn. Ông được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mời tham quan riêng Tử Cấm Thành, và đã đạt được các thỏa thuận trị giá hơn 250 tỷ đô la, bao gồm thương vụ bán 300 máy bay Boeing trị giá 37 tỷ USD và các dự án năng lượng tổng cộng 69 tỷ USD.
Nhiều thỏa thuận trong số này là các bản ghi nhớ không ràng buộc hoặc khung mua bán nhiều năm, không phải là các hợp đồng ngay lập tức.
Phái đoàn Mỹ khi đó bao gồm 10 tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực khí đốt hoặc năng lượng. Một trong số ít các tập đoàn sản xuất chip tham gia là nhà cung cấp chip Qualcomm, coi Trung Quốc là thị trường lớn nhất của mình.
Loại vũ khí có khả năng vượt qua các hệ thống tác chiến điện tử
Sự xuất hiện của loại UAV cáp quang điều khiển trực tiếp đang đặt ra thách thức mới đối với năng lực phòng thủ của quân đội Israel, đồng thời phản ánh xu hướng thay đổi chiến thuật tác chiến phi đối xứng tại Trung Đông.
Theo các nguồn tin quân sự và chuyên gia an ninh, Hezbollah gần đây tăng cường sử dụng UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) kết nối bằng cáp quang trong các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel tại miền Nam Lebanon và khu vực Bắc Israel.
Khác với UAV truyền thống hoạt động bằng sóng vô tuyến hoặc tín hiệu vệ tinh, UAV cáp quang được kết nối trực tiếp với người điều khiển thông qua sợi cáp quang siêu mảnh, cho phép truyền hình ảnh độ phân giải cao theo thời gian thực mà không phát tín hiệu điện tử ra bên ngoài. Chính đặc điểm này khiến các thiết bị gần như "miễn nhiễm" trước các hệ thống gây nhiễu điện tử vốn là một trong những ưu thế quan trọng của quân đội Israel trong đối phó chiến tranh UAV.
Trong một đoạn video do lực lượng Hezbollah công bố cuối tháng 4, UAV cáp quang mang thuốc nổ được ghi nhận bay thấp qua các khu vực đổ nát ở miền Nam Lebanon, tiếp cận chính xác mục tiêu là xe tăng Israel cùng các binh sĩ đứng gần đó trước khi phát nổ. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), vụ tấn công khiến một binh sĩ Israel 19 tuổi thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Hezbollah sau đó tiếp tục phóng thêm UAV nhằm vào trực thăng cứu hộ tới sơ tán thương binh.
Giới phân tích cho rằng hiệu quả của UAV cáp quang nằm ở chính sự đơn giản trong cấu tạo. Thay vì điều khiển từ xa bằng sóng vô tuyến, toàn bộ dữ liệu và tín hiệu điều khiển được truyền qua dây cáp quang mảnh, nhẹ và khó quan sát bằng mắt thường. Nguồn tin quân sự Israel cho biết chiều dài cáp có thể đạt từ 10-30 km, cho phép người điều khiển đứng ở khoảng cách an toàn trong khi vẫn theo dõi trực tiếp mục tiêu với độ chính xác cao.
Nhà nghiên cứu Yehoshua Kalisky thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel nhận định UAV cáp quang "không thể bị gây nhiễu điện tử và cũng rất khó xác định vị trí phóng do không phát ra tín hiệu điện tử". Hệ thống phòng thủ hiện nay của Israel chủ yếu dựa trên năng lực phát hiện và gây nhiễu sóng điều khiển UAV. Tuy nhiên, đối với UAV cáp quang, các biện pháp này hầu như mất tác dụng.
Một quan chức quân sự Israel thừa nhận hiện "không có nhiều giải pháp hiệu quả" ngoài việc sử dụng lưới chắn hoặc các vật cản vật lý nhằm ngăn UAV tiếp cận mục tiêu. Trong một số hình ảnh được công bố gần đây, nhiều đơn vị Israel tại miền Bắc nước này và khu vực giáp Lebanon đã dựng lưới bảo vệ quanh xe bọc thép, vị trí đóng quân và cửa sổ doanh trại nhằm đối phó nguy cơ UAV tấn công từ trên cao. Tuy nhiên, giới chức quân đội Israel cũng thừa nhận đây chỉ là giải pháp tạm thời và chưa thể xử lý triệt để mối đe dọa mới.
Chiến thuật phi đối xứng
Việc Hezbollah sử dụng UAV cáp quang phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong chiến thuật tác chiến phi đối xứng của lực lượng này sau nhiều tháng giao tranh với Israel. Trước khi xung đột tại Gaza bùng phát, Israel ước tính Hezbollah sở hữu khoảng 150.000 rocket và tên lửa, bao gồm nhiều loại đạn tầm xa và vũ khí dẫn đường chính xác. Tuy nhiên, sau các chiến dịch không kích kéo dài của Israel cùng việc Hezbollah liên tục khai hỏa, giới chức Israel cho rằng kho tên lửa của lực lượng này hiện chỉ còn khoảng 10% so với trước chiến tranh.
Trong bối cảnh khó có khả năng cạnh tranh trực diện với ưu thế công nghệ và không quân của Israel, Hezbollah được cho là chuyển mạnh sang các phương thức tác chiến chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Theo các chuyên gia quốc phòng, UAV cáp quang có giá thành tương đối thấp, dễ lắp ráp từ các thiết bị thương mại dân dụng nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Iran, sau đó được gắn đầu đạn chống tăng hoặc thuốc nổ cỡ nhỏ để thực hiện các cuộc tấn công chính xác.
Chuyên gia Samuel Bendett thuộc Trung tâm An ninh Mỹ mới nhận định Hezbollah hiện sở hữu lực lượng vận hành UAV có nhiều kinh nghiệm, đồng thời có khả năng thích ứng nhanh với các xu hướng chiến tranh hiện đại. Ông cho rằng ngay cả khi đối phương đã biết trước nguy cơ, UAV cáp quang vẫn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng nếu được sử dụng bởi các kíp vận hành có kinh nghiệm. Chiến thuật này được cho là chịu ảnh hưởng đáng kể từ chiến trường Ukraine, nơi UAV cáp quang từng được Nga sử dụng rộng rãi để vượt qua môi trường tác chiến điện tử dày đặc.
Theo các chuyên gia, việc sử dụng dây cáp giúp UAV duy trì kết nối ổn định và tránh bị phát hiện, đồng thời cho phép tấn công chính xác vào các điểm yếu như tháp pháo hoặc bánh xích xe tăng. Một số báo cáo cho biết UAV cáp quang của Hezbollah thậm chí đã vượt qua được hệ thống phòng vệ chủ động Trophy lắp trên xe tăng Merkava của Israel - hệ thống vốn được thiết kế để phát hiện và đánh chặn tên lửa chống tăng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý công nghệ này vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Thân UAV bằng sợi thủy tinh nhẹ khiến thiết bị dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu như mưa lớn hoặc gió mạnh. Ngoài ra, dây cáp quang có thể bị đứt nếu UAV va chạm cây cối hoặc vật cản trên đường bay. Dù vậy, sự xuất hiện của UAV cáp quang đang tạo ra sức ép đáng kể đối với quân đội Israel và cho thấy xu hướng chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào các thiết bị chi phí thấp nhưng có khả năng gây tác động lớn.
Ông Dmitry Medvedev thăm một trung tâm huấn luyện của Quân khu Leningrad ở Nga.
“Chỉ có "nỗi sợ hãi bản năng" về những tổn thất không thể chấp nhận được mới ngăn cản Đức và EU rộng lớn hơn phát động một cuộc tấn công khác chống lại Nga.
Không có gì bí mật khi người ta đang cố gắng áp đặt lên chúng ta học thuyết "hòa bình bằng sức mạnh".
Phản ứng của chúng ta lúc đó chỉ có thể là "an ninh Nga thông qua nỗi sợ hãi tột độ đối với châu Âu”, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev viết trong một bài báo trước thềm kỷ niệm 81 năm chiến thắng phát xít Đức.
Nga đã lên án sự quân sự hóa liều lĩnh của EU, cáo buộc chính phủ phương Tây tìm cách giáng đòn chiến lược vào Nga, trong khi cố biến nước này thành “kẻ thù bên ngoài kiểu mẫu”, để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công khai tuyên bố sẽ biến quân đội nước này thành "đội quân chính quy mạnh nhất châu Âu" trong một bài phát biểu chỉ vài ngày, sau khi thế giới kỷ niệm 80 năm ngày sụp đổ của Đế chế thứ ba vào tháng 5 năm ngoái.
Tháng trước, Bộ Quốc phòng Đức đã công bố kế hoạch đạt được mục tiêu này và triển khai 460.000 quân nhân sẵn sàng chiến đấu vào năm 2039.
Các quan chức Đức và EU đã nhiều lần nhắc đến năm 2029 như là hạn chót giai đoạn đầu tiên để sẵn sàng chiến đấu trong một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.
“Các cuộc đàm phán, ý định tốt, thiện chí và các bước đi đơn phương nhằm xây dựng lòng tin không được là công cụ để ngăn chặn một cuộc thảm sát.
Sự đảm bảo duy nhất nằm ở việc buộc Đức và EU ủng hộ nước này phải nhận ra sự chắc chắn không thể tránh khỏi về những tổn thất không thể chấp nhận được nếu họ khởi động "Chiến dịch Barbarossa 2.0”, ông Medvedev nhấn mạnh.
Chiến dịch Barbarossa là cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhất lịch sử do Đức Quốc xã phát động tấn công Liên Xô vào ngày 22/6/1941, đánh dấu sự leo thang lớn của Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Ukraine đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân lực nghiêm trọng trong quân đội, với khoảng 2 triệu người trốn nghĩa vụ, 290.000 vụ đào ngũ. Các cáo buộc về hối lộ để né nghĩa vụ, phân biệt đối xử, nạn "bắt lính" đã làm xói mòn niềm tin của một bộ phận người dân Ukraine vào hệ thống huy động, tờ Independent cho biết.
Ukraine đối mặt làn sóng trốn nghĩa vụ chưa từng có
Ukraine đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhập ngũ lớn, trong bối cảnh Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng, cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông sẽ cản trở các nỗ lực của nước này để chiến đấu chống lại lực lượng Nga, tờ Independent của Anh cho biết.
Theo số liệu được Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, Mykhailo Fedorov công bố mới đây, nước này ghi nhận khoảng 2 triệu người trốn nghĩa vụ quân sự. Trong khi đó, Văn phòng Công tố Ukraine cho biết, khoảng 290.000 vụ án liên quan đến việc rời bỏ vị trí quân sự đã được mở, phản ánh hàng trăm nghìn trường hợp đào ngũ (AWOL).
Nhưng con số vốn chưa dừng và vẫn đang tiếp tục gia tăng cho thấy mức độ căng thẳng đáng kể trong hệ thống huy động quân sự, trong bối cảnh chiến tranh đã kéo dài hơn 4 năm.
Một số báo cáo điều tra và tổng hợp dữ liệu chiến tranh từ Reuters và BBC News cũng ghi nhận xu hướng gia tăng các vụ trốn nghĩa vụ và đào ngũ kể từ năm 2022, đặc biệt trong giai đoạn chiến tranh chuyển sang trạng thái tiêu hao kéo dài. Tình trạng đào ngũ tại Ukraine đã tăng mạnh theo từng năm của cuộc chiến, đặc biệt trong giai đoạn 2023-2025.
Tình trạng này phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với quân đội Ukraine trong việc duy trì kỷ luật và quân số để giữ vững tiền tuyến trước các đợt tấn công của Nga, vừa phải đối mặt với làn sóng né tránh nghĩa vụ quân sự trong nước giữa lúc chính quyền Trump được cho là đã chuyển trọng tâm chính sách từ Ukraine sang căng thẳng với Iran.
The Independent đã trao đổi với người dân, binh lính và quan chức Ukraine về thực tế tình hình.
Vì sao tình trạng trốn nghĩa vụ, đào ngũ lan rộng ở Ukraine?
Tình trạng trốn nghĩa vụ và đào ngũ tại Ukraine đang lan rộng trong bối cảnh chiến tranh đã kéo dài hơn 4 năm, với ngày càng nhiều bằng chứng xuất hiện trên mạng xã hội và từ thực địa. Một số binh sĩ đã đăng video ghi lại hành trình trốn nghĩa vụ hoặc rời bỏ đơn vị, băng qua dãy Carpath sang các nước láng giềng để tìm nơi lưu vong - một tuyến đường được cho là ngày càng phổ biến kể từ năm 2023.
Một số binh sĩ đã đăng video ghi lại hành trình trốn nghĩa vụ hoặc rời bỏ đơn vị, băng qua dãy Carpath sang các nước láng giềng để tìm nơi lưu vong - một tuyến đường được cho là ngày càng phổ biến kể từ năm 2023, theo tờ Independent. Lực lượng biên phòng Ukraine đã nhiều lần ghi nhận các vụ vượt biên trái phép liên quan đến nam giới trong độ tuổi nhập ngũ, dù chính quyền đã áp đặt các biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt.
Các báo cáo chiến trường cho thấy, tỷ lệ sống sót ở tiền tuyến có xu hướng giảm khi chiến tranh chuyển sang giai đoạn tiêu hao kéo dài, với các trận đánh kéo dài, pháo kích liên tục và điều kiện chiến đấu khắc nghiệt. Dù Ukraine khẳng định tỷ lệ tiêu diệt có lợi thế so với Nga, nhiều binh sĩ cho rằng cơ hội sống sót sau thời gian dài ở tiền tuyến là rất thấp, góp phần làm gia tăng tâm lý né tránh nghĩa vụ.
ADVERTISEMENT
VN Content 2VN Content 2
Các chuyên gia từ Chatham House cũng nhấn mạnh, trong các cuộc xung đột kéo dài, hiện tượng trốn nghĩa vụ thường gia tăng khi: chiến tranh chuyển sang tiêu hao; thời gian phục vụ không rõ ràng; tỷ lệ thương vong cao; niềm tin vào hệ thống suy giảm.
Trong bối cảnh đó, câu chuyện của những người trốn nghĩa vụ phản ánh rõ hơn những mâu thuẫn xã hội đang gia tăng. Một người đàn ông tên “Denys”, 37 tuổi, đang trốn nghĩa vụ chia sẻ với Independent rằng: “Lúc đầu chiến tranh, tôi tự đến văn phòng tuyển quân. Ai cũng đi lúc đó và nói ‘Hãy nhận chúng tôi’. Tôi cũng vậy. Nhưng họ bảo tôi: ‘Chưa cần anh, về nhà đi, chúng tôi sẽ gọi sau".
"Sau đó tôi thấy tất cả những gì đã xảy ra - sự bất công, nhiều người hối lộ để thoát nghĩa vụ trong khi nhiều người khác bị tống lên xe dù bị bệnh, ốm yếu", anh Denys nói thêm.
Theo các cuộc điều tra được trích dẫn bởi Independent và một số cơ quan báo chí Ukraine, các cáo buộc về hối lộ để né nghĩa vụ, ưu tiên không minh bạch trong tuyển quân, hiện tượng bị gọi là “busification” – nạn đột ngột bắt người trên đường phố đưa lên xe đi nhập ngũ, bao gồm cả người không đủ điều kiện sức khỏe đã làm xói mòn niềm tin của một bộ phận người dân vào hệ thống huy động.
Hai năm trước tại Sloviansk, một sĩ quan cấp thiếu tá của Ukraine đã tiết lộ chấn động rằng, chỉ huy của ông đã nhận hối lộ để cho binh sĩ nghỉ phép, bán suất tránh phải ra tuyến đầu và bán cả lương thực của binh sĩ đào ngũ.
Hãng tin Reuters ngày 4/5 đưa tin, nhà chức trách Ukraine vừa tiến hành hàng chục cuộc đột kích, khám xét tại 16 khu vực trên toàn quốc nhằm vào các quan chức tuyển quân đương nhiệm và đã nghỉ hưu, liên quan đến các cáo buộc tham nhũng, cảnh sát cho biết hôm thứ Hai.
Cảnh sát Quốc gia Ukraine cho biết đã thu giữ tiền mặt, ô tô, xe máy và đưa ra hơn 150 cáo buộc liên quan đến các cuộc đột kích, khám xét.
Trong một tuyên bố, cơ quan này nhấn mạnh: “Các chiến dịch này không chỉ nhằm phanh phui những vụ tham nhũng riêng lẻ mà còn hướng tới việc làm sạch mang tính h thống các hành vi lạm dụng trong lĩnh vực tuyển quân”.
Tờ Fair Planet dẫn một báo cáo quốc tế cho biết, hơn 450 cán bộ tuyển quân Ukraine từng bị điều chuyển do liên quan đến các cáo buộc lạm quyền hoặc sai phạm.
“Hiện tại tôi phải chăm sóc cha bị bệnh. Nếu tôi mất tay hoặc chân, tôi sẽ không thể giúp ai nữa. Nhưng nếu lực lượng Nga quay lại gần Kiev và mọi người đều phải ra trận - tôi cũng sẽ đi", anh Denys nhấn mạnh.
Chia sẻ của anh Denys phản ánh một thực tế phức tạp: ngay cả những người né tránh nghĩa vụ cũng không hoàn toàn từ chối chiến đấu, mà đang cân nhắc giữa trách nhiệm cá nhân, gia đình và mức độ đe dọa trực tiếp từ chiến tranh.
Tình trạng kiệt sức ở tiền tuyến Ukraine
Binh lính Ukraine đã phải chống chọi với các cuộc tấn công ngày càng dữ dội từ Nga trong suốt mùa đông lạnh giá và đầu mùa xuân. Ảnh Reuters
Ở tiền tuyến, các binh sĩ trong đơn vị trinh sát nói với Independent rằng họ kiệt sức nhưng cũng biết mình còn quá “hữu ích” nên không thể được luân chuyển khỏi vị trí chiến đấu.
Gần chiến trường Zaporizhzhia, một phi công drone nói, anh đã chiến đấu liên tục trong vai trò là lính bộ binh suốt 3 năm trước khi được huyển sang vận hành drone.
Ông Oleksandr Merezkho, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Ukraine, tuyên bố: “Mọi người coi việc nhập ngũ như một vé một chiều vì họ không thấy có luân chuyển”.
“Nếu họ biết họ chỉ phải chiến đấu 1 năm rồi được nghỉ, họ sẽ sẵn sàng hơn để gia nhập quân đội hơn", ông nói thêm.
Theo ông Merezkho, nếu nhìn vào số lượng nam giới, Ukraine có đủ nguồn lực để chiến đấu 10 năm hoặc hơn. Nhưng vấn đề chính là Ukraine chưa quản lý nguồn lực và tạo động lực tâm lý đủ tốt để khuyến kích binh sĩ ra trận.
"Người ta thấy binh lính trốn nghĩa vụ, người ta cũng sẽ không muốn ra trận", ông Merezkho nhấn mạnh.
Ukraine ban đầu dựa vào lực lượng tình nguyện lớn để chống lại lực lượng Nga và tránh gọi nhập ngũ thanh niên. Khi áp dụng nghĩa vụ quân sự, chỉ áp dụng với nam trên 30 tuổi, và độ tuổi nghĩa vụ hiện vẫn từ 25 trở lên.
Ngoài ra, nam giới từ 18-24 tuổi đã được phép rời khỏi đất nước từ năm ngoái, và hàng trăm nghìn người đã rời đi.
Chính quyền Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng người trẻ là tương lai đất nước nên được bảo vệ khỏi chiến tranh khốc liệt.
Một chương trình tuyển quân với ưu đãi lớn đã thất bại sau khi báo chí địa phương đưa tin về tỷ lệ thương vong cao.
Chỉ huy Yevhen Karas của đơn vị drone Raid Regiment nói: “Không có cuộc chiến lớn nào thắng được chỉ nhờ lực lượng tình nguyện".
Ngày 6-5, quân đội Pháp cho biết nhóm tàu sân bay tấn công Charles de Gaulle, cùng với một tàu chiến của Ý và Hà Lan đang trên đường đến Biển Đỏ như một phần trong kế hoạch cho một nhiệm vụ tiềm năng nhằm bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, theo hãng tin Reuters.
"Để đẩy nhanh việc thực hiện sáng kiến này ngay khi hoàn cảnh cho phép, tàu sân bay Charles de Gaulle và các tàu hộ tống sẽ đi qua kênh đào Suez... trên đường đến phía nam Biển Đỏ” - Bộ Quốc phòng Pháp cho biết.
Theo Bộ Quốc phòng Pháp, việc triển khai này nhằm mục đích đánh giá môi trường hoạt động khu vực, mở rộng các phương án quản lý khủng hoảng để tăng cường an ninh, cho phép tích hợp các nguồn lực của các nước đối tác trong khuôn khổ phòng thủ phù hợp với luật pháp quốc tế và giúp trấn an các bên liên quan thương mại hàng hải.Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã tuyên bố hồi tháng 3 rằng ông dự định thành lập một "nhiệm vụ hoàn toàn mang tính phòng thủ" bao gồm các nước châu Âu và ngoài châu Âu để hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển.
Một quan chức thuộc phủ tổng thống Pháp nói với Reuters rằng lý do cho việc triển khai là “vì việc phong tỏa eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn, thiệt hại đối với nền kinh tế thế giới ngày càng trở nên nghiêm trọng, và nguy cơ kéo dài xung đột là quá lớn”.
"Những gì chúng tôi đề xuất là Iran được phép cho tàu của mình đi qua eo biển Hormuz và đổi lại cam kết đàm phán với Mỹ về các vấn đề vật liệu hạt nhân, tên lửa và khu vực. Và chúng tôi đề xuất rằng về phía Mỹ, họ dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, đổi lại, nhận được cam kết đàm phán từ phía Iran” - quan chức này cho hay.
Quan chức này nhấn mạnh “chúng tôi muốn cùng nhau gửi tín hiệu rằng chúng tôi không chỉ sẵn sàng bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, mà còn có khả năng làm được điều đó”.
"Vấn đề bây giờ là làm sao để có được sự đồng thuận của Iran và của Mỹ” - vị quan chức này đặt câu hỏi.
Động thái triển khai tàu sân bay diễn ra sau khi hãng vận tải biển Pháp CMA CGM ngày 6-5 xác nhận tàu container CMA CGM San Antonio đã bị tấn công khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz, khiến một số thủy thủ bị thương và tàu bị hư hại.
Sau vụ việc, người phát ngôn chính phủ Pháp Maud Bregeon cho biết vụ tấn công cho thấy tình hình tại eo biển Hormuz vẫn rất nguy hiểm, tuy nhiên khẳng định Pháp không phải là mục tiêu cụ thể.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo rằng Moscow sẽ phát động một cuộc tấn công trả đũa vào Kiev nếu Ukraine phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9-5.Ngày 6-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova kêu gọi các phái đoàn ngoại giao nhanh chóng sơ tán nhân viên khỏi thủ đô Kiev của Ukraine trong trường hợp Moscow phát động một cuộc tấn công trả đũa vào thành phố nếu Ukraine phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9-5, theo hãng thông tấn TASS.
"Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi chính quyền nước quý vị/lãnh đạo tổ chức của quý vị hãy đón nhận tuyên bố này với tinh thần trách nhiệm cao nhất và đảm bảo việc sơ tán sớm các nhân viên ngoại giao và các phái đoàn khác, cũng như công dân, khỏi Kiev do nguy cơ không thể tránh khỏi một cuộc tấn công trả đũa của Lực lượng vũ trang Liên bang Nga nhằm vào Kiev” - bà Zakharova nói.Bà Zakharova cáo buộc rằng tại cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Armenia hôm 4-5, Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky đã đưa ra những “tuyên bố hung hăng và đe dọa” về việc phá hoại các hoạt động kỷ niệm ngày Chiến thắng 9-5.
Bà Zakharova cho biết vào cùng ngày Bộ Quốc phòng Nga đã đưa ra cảnh báo nhằm đáp trả những ý định gây hấn của ông Zelensky.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố ngừng bắn vào ngày 8 và 9-5 để kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo rằng trong trường hợp chính quyền Kiev tìm cách tấn công Moscow vào ngày 9-5 để phá hoại lễ kỷ niệm, quân đội Nga sẽ phát động một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn vào trung tâm Kiev.
Trong khi đó, Tổng thống Zelensky thông báo rằng Kiev sẽ ngừng bắn bắt đầu từ ngày 6-5.
Tuy nhiên, cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm đề xuất ngừng bắn đơn phương do Kiev đề xuất.
Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Bộ Ngoại giao Nga Rodion Miroshnik cáo buộc Ukraine đã phát động các cuộc tấn công vào Crimea và tỉnh Bryansk của Nga vào ngày 6-5. Bộ Quốc phòng Nga thì cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn hoặc bắn hạ 53 máy bay không người lái của Ukraine trong đêm 6-5 trên các tỉnh Belgorod, Bryansk, Kursk và Moscow, cũng như trên Crimea.
Còn phía Ukraine cũng cáo buộc Moscow vi phạm đề xuất ngừng bắn của Kiev tổng cộng 1.820 lần. Ông Zelensky cho biết các hành vi vi phạm bao gồm các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng dân sự, các âm mưu tấn công và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, theo tờ Kyiv Indenpendent.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 7.5 tiết lộ đã có cuộc gặp Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, người chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức vào tháng 3.
Hãng thông tấn Fars ở Iran ngày 7.5 đưa tin Tổng thống Pezeshkian đã có cuộc trao đổi hơn 2 tiếng với Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, đánh dấu lần đầu tiên truyền thông đưa tin về cuộc gặp trực tiếp giữa quan chức cấp cao Iran với vị tân lãnh tụ của nước này.
Tổng thống Iran cho biết khi trao đổi với Lãnh tụ Khamenei, ông đã đề cập sự cần thiết phải “tăng cường đoàn kết, tin tưởng và tinh thần tương trợ trong cơ cấu lãnh đạo đất nước”. Ông Pezeshkian không tiết lộ cuộc gặp diễn ra khi nào.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong buổi phỏng vấn hồi tháng 8.2024
ẢNH: REUTERS
Ông Mojtaba Khamenei đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức vào tháng 3, sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến cha của ông là cố Lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.
Tất cả các tuyên bố công khai được cho là của ông Mojtaba Khamenei đều được người dẫn chương trình đọc lại trên các kênh truyền hình nhà nước.
Ông Pezeshkian cho biết ông Khamenei “mang tinh thần giản dị, khiêm tốn, chân thành và tôn trọng lẫn nhau”.
“Khi một quan chức cấp cao nhất của đất nước tiếp xúc với người dân và quan chức khác cũng với sự khiêm tốn, tinh thần hướng về nhân dân như vậy, điều đó sẽ trở thành hình mẫu cho hệ thống quản lý của đất nước”, ông Pezeshkian nói.
Trong một diễn biến khác liên quan tình hình tại eo biển Hormuz, CNN ngày 7.5 đưa tin Iran vừa công bố những quy định mới dành cho tàu thuyền muốn đi qua eo biển này, trong bối cảnh Mỹ và Iran triển khai các lệnh phong tỏa các vùng biển gần Hormuz khiến khoảng 1.600 tàu thương mại mắc kẹt, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quy định được nêu rõ trong tài liệu có tiêu đề “Tờ khai thông tin tàu thuyền”. Đây là một mẫu đơn do Cơ quan quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran ban hành, bắt buộc tất cả các tàu thuyền đi qua phải điền đầy đủ để đảm bảo an toàn.
Mẫu tờ khai của Iran gồm hơn 40 câu hỏi, yêu cầu mỗi tàu phải khai báo tên, số nhận dạng, tên cũ, quốc gia xuất xứ và quốc gia đến, cùng với các thông tin chi tiết khác. Nó cũng yêu cầu thông tin về quốc tịch của chủ sở hữu, người quản lý và các thành viên thủy thủ đoàn đã đăng ký.
Trước khi xung đột bùng phát, tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz không phải khai báo thông tin như trên. CNN cho hay động thái của Iran nhằm siết chặt quyền kiểm soát Hormuz, trong khi Washington liên tục gây sức ép yêu cầu Tehran mở cửa eo biển này.
Không tập thể dục thường xuyên, ngồi một chỗ quá lâu có thể làm gián đoạn quá trình sản xuất năng lượng tế bào, tác động tiêu cực đến sức khỏe não bộ.
Chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh tốt cho não bộ, hoạt động trí óc và kết nối xã hội. Đồng thời, vận động tích cực mang lại lợi ích cho giấc ngủ, tâm trạng, sức khỏe tim mạch và giảm viêm, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Ngược lại, lười vận động ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh.
Liên quan đến bệnh tim mạch
Khi một người ngồi lâu hoặc ít vận động, khả năng điều chỉnh huyết áp, cholesterol và đường huyết của cơ thể suy giảm khiến tim hoạt động kém hiệu quả, các mạch máu có thể bị xơ cứng. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như cao huyết áp, xơ vữa động mạch và nhồi máu cơ tim.
Bệnh tim không chỉ đe dọa sức khỏe tim mạch mà còn ảnh hưởng đến não bộ. Khi mạch máu tổn thương làm hạn chế lưu lượng máu giàu oxy lên não, não nhận được ít oxy và ít chất dinh dưỡng sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác.
Làm gián đoạn quá trình sản xuất năng lượng tế bào
Ty thể là "nhà máy năng lượng" của tế bào, tạo ra ATP để cung cấp cho mọi hoạt động của cơ thể. Năng lượng này giúp các tế bào thần kinh trong não thực hiện các chức năng như tư duy và ghi nhớ.
Lối sống ít vận động có thể khiến những ty thể hoạt động kém hiệu quả hơn, dần dần làm mất cơ bắp. Khi mức năng lượng giảm, não bộ nhận được ít oxy và ít chất dinh dưỡng hơn khiến các mạch thần kinh duy trì trí nhớ và khả năng nhận thức suy yếu. Sự thiếu hụt năng lượng này có thể làm suy giảm khả năng thực hiện các nhiệm vụ phức tạp của não bộ, góp phần thúc đẩy suy giảm nhận thức.
Tăng tình trạng viêm nhiễm
Vận động giúp giảm viêm, vốn có liên quan đến suy giảm nhận thức. Tình trạng viêm mạn tính ở mức độ nhẹ là yếu tố góp phần gây ra nhiều bệnh liên quan đến tuổi tác, bao gồm cả bệnh Alzheimer. Ngược lại, vận động thường xuyên hỗ trợ giảm viêm, cải thiện lưu lượng máu lên não, cũng như sự phát triển của các tế bào thần kinh mới, tăng cường chức năng nhận thức tổng thể.
Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng và giấc ngủ
Thiếu hoạt động thể chất có liên quan đến tỷ lệ trầm cảm và lo âu cao hơn. Căng thẳng mạn tính và tâm trạng tiêu cực có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc não bộ như hồi hải mã.
Giấc ngủ kém chất lượng là yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh Alzheimer. Bởi trong giấc ngủ sâu, não bộ loại bỏ các chất thải chuyển hóa, bao gồm cả beta-amyloid - protein có liên quan đến sự phát triển của bệnh Alzheimer. Khi giấc ngủ bị gián đoạn, quá trình làm sạch này trở kém hiệu quả. Trong khi đó, vận động thường xuyên giúp điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức tự nhiên của cơ thể, tác động tích cực đến tâm trạng.
Sáng 8-5, các lực lượng chức năng Indonesia đã triển khai chiến dịch cứu hộ cấp bách để tìm kiếm 20 người, trong đó có 9 công dân Singapore, bị mất tích sau khi núi lửa Dukono phun trào dữ dội, theo kênh Channel News Asia.
Theo báo cáo, núi lửa Dukono nằm trên đảo Halmahera (tỉnh Bắc Maluku, phía đông Indonesia) đã bắt đầu phun trào vào lúc 7 giờ 41 phút sáng 8-5 (giờ địa phương), tạo ra cột khói bụi khổng lồ vươn cao khoảng 10 km vào không trung.Trả lời phỏng vấn qua điện thoại, ông Iwan Ramdani, người đứng đầu cơ quan cứu hộ địa phương, cho biết: “Đội cứu hộ của chúng tôi đang trên đường đến hiện trường. Hiện vẫn chưa xác định được liệu có người bị thương hay không. Dựa trên các báo cáo, lực lượng chức năng đang ráo riết tìm kiếm khoảng 20 người".
Ông Ramdani thông tin thêm với hãng tin Reuters rằng hàng chục nhân viên cứu hộ, bao gồm lực lượng cảnh sát, đã được điều động để tìm kiếm nhóm du khách bị mắc kẹt do vụ phun trào. Trong số 20 người này, có 9 người mang quốc tịch Singapore, số còn lại là người địa phương.
Trước tình hình diễn biến phức tạp, chính quyền địa phương đã đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt, yêu cầu người dân và du khách tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hoạt động nào trong phạm vi bán kính 4 km tính từ miệng núi lửa.
Cơ quan nghiên cứu núi lửa Indonesia cũng đồng thời cảnh báo về nguy cơ xảy ra dòng bùn núi lửa (lahar) nếu có mưa lớn.
Tính đến thời điểm hiện tại, ngành hàng không vẫn chưa ghi nhận bất kỳ báo cáo nào về việc gián đoạn các chuyến bay do ảnh hưởng từ tro bụi của vụ phun trào này.
Rau xanh là nhóm thực phẩm rất quan trọng với sức khỏe. Chúng cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, vẫn có tình trạng đầy hơi, chướng bụng hoặc khó tiêu sau khi ăn nhiều rau.
Đầy bụng là tình trạng khá phổ biến khi ăn rau sống hoặc các loại rau giàu chất xơ như bông cải xanh, bắp cải, măng tây. Tuy nhiên, nguyên nhân thường không phải do “không hợp rau” mà liên quan nhiều hơn đến cách chế biến, tốc độ tăng chất xơ và khả năng thích nghi của hệ tiêu hóa, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ăn rau chung với món giàu chất béo có lợi, chẳng hạn như cá hồi, sẽ giúp cơ thể hấp thu vitamin trong rau tốt hơn
ẢNH: N.Quý tạo từ GM
Dưới đây là những cách giúp tăng hấp thu dinh dưỡng trong rau nhưng lại không gây đầy hơi:
Hấp và xào nhanh
Không phải mọi cách nấu đều giống nhau. Luộc quá lâu có thể làm thất thoát các loại vitamin tan trong nước như vitamin C và folate. Trong khi đó, hấp hoặc xào nhanh ở nhiệt độ vừa phải thường giúp giữ lại dưỡng chất tốt hơn.
Hấp còn giúp làm mềm chất xơ trong rau mà không khiến rau mềm nhũn. Điều này giúp hệ tiêu hóa xử lý thức ăn dễ hơn và giảm cảm giác đầy bụng sau ăn. Nếu thường bị đầy bụng sau khi ăn rau, có thể ưu tiên rau hấp, luộc vừa chín hoặc xào nhanh với ít dầu, hạn chế ăn nhiều rau sống cùng lúc.
Hiệu quả bất ngờ từ động tác nhón chân đối với sức khỏe
Không tăng lượng rau quá nhanh
Chất xơ rất tốt cho sức khỏe đường ruột nhưng cơ thể cần thời gian để thích nghi. Khi đột ngột ăn nhiều rau hoặc tăng mạnh lượng chất xơ, vi khuẩn đường ruột sẽ lên men nhiều hơn và tạo ra nhiều khí hơn. Đây là lý do nhiều người cảm thấy chướng bụng khi mới chuyển sang chế độ ăn nhiều rau củ.
Nếu trước đây ăn ít rau, nên tăng từ từ trong vài tuần thay vì thay đổi đột ngột. Bắt đầu bằng rau nấu chín và chia đều lượng rau trong ngày thường giúp cơ thể thích nghi dễ hơn.
Ăn rau cùng chất béo có lợi
Một số vitamin trong rau là vitamin tan trong chất béo, chẳng hạn vitamin A, E và K. Nếu chỉ ăn rau mà không có chất béo, cơ thể có thể hấp thu các vitamin này kém hơn.
Do đó, thêm một lượng nhỏ chất béo lành mạnh như dầu ô liu, trái bơ, các loại hạt hoặc cá hồi có thể giúp tăng hấp thu vitamin và các hợp chất chống ô xy hóa trong rau. Lưu ý là không cần dùng quá nhiều dầu mỡ, một lượng vừa phải là đủ.
Ăn chậm, nhai kỹ
Một nguyên nhân ít được chú ý của đầy bụng là nuốt quá nhiều không khí khi ăn. Ăn quá nhanh, vừa ăn vừa nói chuyện liên tục hoặc ăn trong trạng thái căng thẳng có thể làm nuốt nhiều không khí vào bụng.
Rau xanh thường chứa nhiều chất xơ nên cần được nhai kỹ hơn các thực phẩm mềm. Nếu nhai quá nhanh, dạ dày và ruột sẽ phải làm việc nhiều hơn để xử lý thức ăn, từ đó dễ gây cảm giác nặng bụng hoặc khó tiêu. Ăn chậm, nhai kỹ và không ăn quá no sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động dễ dàng hơn, theo Eating Well.
Tổng thống Donald Trump đã điều động khoảng 50.000 binh sĩ cho cuộc chiến với Iran, điều động họ cùng các tàu sân bay, tàu khu trục, đơn vị viễn chinh Thủy quân Lục chiến và các phi đội chiến đấu cơ.
Mang theo bộ dụng cụ sinh tồn, các binh sĩ này tham gia vào nhiệm vụ mà ông Trump tuyên bố là nhằm “phá hủy tên lửa và san phẳng ngành công nghiệp tên lửa” của Iran.
Hiện nay, lực lượng Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở khu vực, trong khi Nhà Trắng đưa ra những thông điệp mâu thuẫn về việc liệu chiến dịch quân sự đã kết thúc hay chưa.
Ngày 6/5, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Chiến dịch “Epic Fury” đã “kết thúc”. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết nỗ lực lớn hiện tại là hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, nhưng sau đó ông Trump cho biết ngay cả hoạt động này cũng đã tạm dừng.
Đến ngày 7/5, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ chấm dứt chiến tranh và bảo đảm hành lang an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz nếu Iran “đồng ý với những gì đã được thống nhất”, nhưng không cho biết cụ thể.
Ông cũng cảnh báo: “Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu”.
Hải quân Mỹ hiện vẫn áp đặt phong tỏa toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng Iran, sau khi Tehran đóng cửa eo biển Hormuz. Ngày 7/5, chiến đấu cơ hải quân Mỹ đã vô hiệu hóa 1 tàu chở dầu treo cờ Iran khi con tàu này đang tìm cách vượt qua vòng phong tỏa.
Trước khi chiến tranh nổ ra ngày 28/2, Mỹ thường duy trì khoảng 40.000 binh sĩ tại các căn cứ và trên tàu chiến ở Trung Đông, gồm tại Ả-rập Xê-út, Bahrain, Iraq, Syria, Jordan, Qatar, UAE và Kuwait. Tuy nhiên, khi ông Trump leo thang chiến sự, quân số đã tăng lên hơn 50.000 người, một quan chức quân đội Mỹ cho biết.
Dưới đây là các lực lượng Mỹ vẫn hiện diện ở khu vực gần Iran:
Sư đoàn Dù 82
Khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 tinh nhuệ của quân đội Mỹ đang có mặt tại Trung Đông, dù Lầu Năm Góc không tiết lộ địa điểm cụ thể.
Theo các quan chức Mỹ, lực lượng này có thể được sử dụng trong chiến dịch kiểm soát đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran, dù để giữ được hòn đảo sẽ cần thêm nhiều binh sĩ trên bộ. Một chiến dịch như vậy cũng tiềm ẩn nguy cơ thương vong lớn với quân đội Mỹ.
Các chuyên gia quân sự cho rằng lực lượng này có thể tham gia nhiệm vụ chiếm giữ sân bay, dù chưa rõ Washington sẽ làm gì với 1 sân bay trên lãnh thổ Iran nếu giành được quyền kiểm soát.
Việc kiểm soát một vùng lãnh thổ tại Iran – quốc gia có diện tích bằng khoảng 1/4 lục địa Mỹ và dân số hơn 90 triệu người, sẽ là thách thức rất lớn.
Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31
Việc triển khai thêm 2.500 lính thủy đánh bộ cùng 2.500 thủy thủ đã giúp duy trì tổng quân số Mỹ tại khu vực ở mức trên 50.000 người.
Dù nhiệm vụ cụ thể của Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 vẫn chưa rõ ràng, giới chức Mỹ cho biết lực lượng này có thể tham gia chiến dịch chiếm giữ đảo hoặc các khu vực lãnh thổ khác.
Lực lượng Đặc nhiệm
Hai quan chức quân đội Mỹ gần đây cho biết, vài trăm binh sĩ đặc nhiệm Mỹ đã được điều tới Trung Đông từ tháng 3, nhằm tạo thêm lựa chọn quân sự cho Tổng thống Trump.
Với vai trò lực lượng tác chiến mặt đất chuyên biệt, họ có thể được sử dụng trong chiến dịch nhằm thu giữ lượng uranium làm giàu cấp độ cao của Iran tại cơ sở hạt nhân Isfahan.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush
Hai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush, cùng các biên đội tàu chiến hộ tống và hơn 10.000 thủy thủ cùng lính thủy đánh bộ, đang hiện diện trên biển Ả-rập.
Từ vị trí này, họ có thể tấn công Iran bằng tên lửa và chiến đấu cơ xuất kích từ tàu sân bay.
Theo 1 quan chức Mỹ, tàu USS George H.W. Bush được điều tới thay thế tàu sân bay Gerald Ford, hiện đang di chuyển về Đại Tây Dương và sau đó trở về căn cứ Norfolk, bang Virginia. Tàu Gerald Ford từng xảy ra hỏa hoạn tại khu giặt là trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.
Tên lửa Nhật Bản đánh chìm tàu chiến ở Biển Đông trong khuôn khổ cuộc tập trận có sự tham gia của lực lượng Mỹ và nhiều nước khác, theo AFP ngày 7.5.
Hai Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản và Philippines ngày 6.5 đã quan sát cuộc phóng hai tên lửa đối hạm Type-88 ở tỉnh Ilocos Norte của Philippines, cách Đài Loan khoảng 400 km. Hai quả tên lửa đã bắn trúng mục tiêu là một tàu hộ vệ Philippines đã ngừng hoạt động ở Biển Đông, khiến tàu bị chìm, theo giới chức.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 6.5 đã lên án cuộc phóng tên lửa Type-88 của Nhật Bản, gọi đó là "một ví dụ nữa về nỗ lực đẩy nhanh quá trình tái quân sự hóa của các lực lượng cánh hữu Nhật Bản".
Nhật Bản phóng tên lửa trong tập trận ở Biển Đông, Trung Quốc phản ứng
Cuộc phóng hai tên lửa Type-88 hôm 6.5 là một phần của cuộc tập trận Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) ở Philippines. Tham gia hoạt động quân sự này có quân đội Mỹ, Úc, Philippines và Nhật Bản cũng như các đơn vị từ Pháp, New Zealand và Canada.
Cuộc tập trận Balikatan năm nay kéo dài 19 ngày và dự kết thúc vào ngày 8.5, đã huy động khoảng 17.000 quân nhân, trong đó có cả binh sĩ Nhật Bản lần đầu tiên tham gia trong vai trò chiến đấu.
Ông Yee Kuang Heng, giáo sư về an ninh quốc tế tại Đại học Tokyo, nhận định cuộc phóng tên lửa nhằm đánh chìm tàu "đặc biệt quan trọng vì phòng thủ đảo là mối quan tâm chung của cả Nhật Bản lẫn Philippines".
Hệ thống tên lửa đất đối hạm Type 88 của Nhật Bản được phóng trong cuộc tập trận quân Balikatan tại tỉnh Ilocos Norte (Philippines) vào ngày 6.5
Ảnh: AFP
Một yếu tố quan trọng khác là sự tham gia của Lữ đoàn Triển khai nhanh thủy quân lục chiến của Nhật Bản trong nội dung phản công đổ bộ với lực lượng Mỹ, Philippines và Canada, theo ông Heng.
Ông Heng nhận định với AFP: "Chiến dịch Balikatan 2026 cũng chứng kiến lần đầu tiên thủy phi cơ ShinMaywa US-2 của Nhật Bản được triển khai cho các hoạt động cứu hộ trên biển và y tế, điều này đặc biệt quan trọng do những tuyến đường biển dài trong khu vực".
Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã nỗ lực để có được khả năng "phản công" cũng như tăng chi tiêu quân sự và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh trong khu vực, trong đó có Philippines, theo AFP.
Vào tháng trước, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã nới lỏng các quy định tự đặt ra của nước này để cho phép xuất khẩu các thiết bị quân sự sát thương, nhằm giành lấy thị phần lớn hơn trong thị trường toàn cầu đang bùng nổ.
Năm ngoái, tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản đã giành được một đơn đặt hàng mang tính bước ngoặt để cung cấp 11 tàu chiến cho hải quân Úc. Thủ tướng Takaichi đã thăm Canberra trong tuần này.
Nhà Trắng liên tục phát tín hiệu trái chiều về chiến sự Iran khi ông Trump thay đổi thông điệp chỉ trong vài giờ, khiến cuộc chiến trở nên khó đoán.
Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bước lên bục phát biểu tại phòng họp báo Nhà Trắng ngày 5/5, ông có vẻ rất hào hứng khi đảm nhận vai trò người phát ngôn của chính quyền trong ngày hôm đó.
Ông mỉm cười, nói đùa với các phóng viên, gọi họ dựa trên màu áo. Ông trả lời hàng loạt câu hỏi về các chủ đề từ giá xăng tăng cao cho đến kế hoạch tiếp kiến Giáo hoàng.
Khi đề cập đến cuộc chiến ở Iran, hay còn gọi là Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, ông Rubio tuyên bố "chiến dịch đã chấm dứt. Như Tổng thống đã thông báo với quốc hội, chúng ta đã hoàn tất giai đoạn đó. Giờ chúng ta chuyển sang Dự án Tự do". Đây là nỗ lực của Mỹ nhằm hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tháng mắc kẹt vì xung đột Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio họp báo tại Nhà Trắng ở Washington ngày 5/5. Ảnh: AP
Nhưng mọi thứ nhanh chóng thay đổi. Chỉ ba giờ sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng Dự án Tự do, mới được ông công bố hôm 3/5. Sau đó, sáng 6/5, ông Trump gợi ý trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng thực tế cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.
"Nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thỏa thuận, chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng sẽ chấm dứt và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa cho tất cả, gồm cả Iran. Còn không, chiến dịch ném bom sẽ bắt đầu và thật đáng buồn, nó sẽ ở mức độ và cường độ lớn hơn nhiều so với trước đây", ông viết.
Đó là "cú quay xe" mới nhất của chính quyền trong chuỗi thông điệp gây bối rối về vị thế cũng như mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến. Những bình luận liên tục thay đổi của ông Trump đã làm xáo động thị trường, thử thách sự kiên nhẫn của các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và khiến các đồng minh hoang mang khi họ đang cố ứng phó với những hệ lụy từ cuộc xung đột.
Sự khó đoán của ông Trump được cho là cách khiến các đối thủ mất phương hướng. Tuy nhiên, trong trường hợp lần này, người bị bối rối lại chính là Ngoại trưởng Mỹ, người đang kiêm nhiệm vai trò Cố vấn An ninh Quốc gia cho Tổng thống, theo Erica L. Green, nhà bình luận của NY Times.
Anna Kelly, phát ngôn viên của Nhà Trắng, cho biết sự thay đổi của ông Trump phản ánh thực tế diễn biến nhanh chóng tại thực địa và mong muốn của ông là giữ mọi phương án mở để đảm bảo rằng "giấc mộng hạt nhân của Iran bị loại bỏ vĩnh viễn".
Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, lập trường của ông Trump thay đổi theo từng câu nói. Ông đã mô tả cuộc xung đột là một "cuộc chiến", một "chuyến du hành" và gần đây nhất là "cuộc đụng độ nhỏ".
Ông từng tuyên bố rằng Mỹ đã "thắng" cuộc chiến, rồi lại đe dọa sẽ xóa sổ nền văn minh của Iran nếu chính phủ nước này không đáp ứng thêm các yêu cầu. Ông nói rằng Iran không còn lãnh đạo nào, nhưng lại cho biết đang liên lạc với một số người "tuyệt vọng" tìm kiếm một thỏa thuận. Ông đe dọa sẽ tiếp tục ném bom, nhưng lại gia hạn lệnh ngừng bắn vào phút cuối.
Ông Rubio hôm 5/5 cũng tìm cách củng cố ý tưởng rằng Tổng thống sẽ không lùi bước trong xung đột, đôi khi bằng sự hài hước. Ông Rubio khuyến khích các lãnh đạo Iran "hãy tự xem lại bản thân trước khi tự hủy hoại mình theo hướng mà họ đang đi", dẫn lời bài hát Check Yo Self năm 1992 của Ice Cube.
Tuy nhiên, ông khẳng định rằng Mỹ "không mong muốn một tình huống căng thẳng nào khác xảy ra. Chúng tôi thích con đường hòa bình hơn".
Tommy Pigott, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao, cho biết cuộc họp báo của ông Rubio phản ánh sự minh bạch của chính quyền.
"Một phần của việc đảm bảo người dân Mỹ được thông tin đầy đủ là phải cập nhật tình hình khi nó thay đổi theo thời gian thực", ông Pigott nói. "Mục tiêu của Tổng thống Trump đã rõ ràng ngay từ đầu và thế giới an toàn hơn nhờ những kết quả quyết định của Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng".
Đến chiều 6/5, ông Trump lại tỏ ra lạc quan và nói với phóng viên trong Phòng Bầu dục rằng Mỹ đã có "những cuộc đàm phán rất tốt" với Iran trong 24 giờ qua. Ông nói căng thẳng hồi đầu tuần liên quan tới việc Iran bắn vào các tàu ở eo biển đã giảm bớt.
"Vài ngày trước đã là khoảng thời gian rất dài trong thế giới của chiến tranh", ông nói.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.