Theo dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 15 triệu người trên toàn cầu bị đột quỵ. Trong số đó, 5 triệu người tử vong và 5 triệu người sống chung với tàn tật vĩnh viễn. Các chuyên gia cho rằng khoảng 90% ca đột quỵ có liên quan đến 10 yếu tố nguy cơ phổ biến, nhiều yếu tố hoàn toàn có thể nhận diện và kiểm soát từ sớm.
Đột quỵ là tổn thương xảy ra ở não

Nhiều người vẫn lầm tưởng đột quỵ là một vấn đề của tim mạch đơn thuần. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là tình trạng xảy ra khi dòng máu giàu oxy đến một vùng não bị tắc nghẽn, khiến tế bào não ngừng hoạt động. Hậu quả có thể là liệt một phần cơ thể, đặc biệt ở mặt, tay hoặc chân, kèm theo lú lẫn, khó nói, đau đầu, đi lại khó khăn và nhiều rối loạn chức năng khác.

Bác sĩ Vijaya, Chủ tịch Hiệp hội Đột quỵ Ấn Độ, nhấn mạnh rằng khoảng 90% trường hợp đột quỵ liên quan đến 10 yếu tố nguy cơ. Điều này đồng nghĩa, chỉ cần có một yếu tố cũng đã là dấu hiệu để mỗi người xem lại sức khỏe của mình thay vì chờ đến khi cơ thể phát tín hiệu nghiêm trọng.
10 đặc điểm thường gặp ở người có nguy cơ đột quỵ cao

Đứng đầu danh sách là tăng huyết áp, yếu tố được xem là đặc biệt nguy hiểm vì có thể âm thầm làm tổn thương mạch máu não trong thời gian dài. Kế đó là bệnh tim, bởi các rối loạn tim mạch có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, từ đó dẫn đến tắc mạch não.

Hút thuốc cũng là một đặc điểm đáng cảnh báo. Khói thuốc gây hại cho thành mạch, làm tăng nguy cơ xơ vữa và cản trở lưu thông máu. Tương tự, tiểu đường có thể làm tổn thương mạch máu và khiến nguy cơ biến cố mạch máu não tăng cao hơn.

Một nhóm yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt. Lối sống ít vận động khiến cơ thể suy giảm khả năng chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nền liên quan đến đột quỵ. Cholesterol cao lại thúc đẩy quá trình tích tụ mảng bám trong lòng mạch, làm hẹp hoặc tắc mạch máu. Trong khi đó, béo phì thường đi kèm nhiều rối loạn như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, từ đó càng làm rủi ro chồng chất.

Không chỉ bệnh lý thể chất, căng thẳng kéo dài cũng được xem là một yếu tố nguy cơ. Tình trạng stress liên tục có thể ảnh hưởng xấu đến huyết áp, nhịp tim, giấc ngủ và hành vi sinh hoạt. Bên cạnh đó, lạm dụng đồ uống có cồn và chế độ ăn uống không lành mạnh cũng góp phần làm tăng khả năng xuất hiện các động mạch bị tắc hoặc hình thành cục máu đông, tạo điều kiện cho đột quỵ xảy ra.

Có thể giảm nguy cơ bằng những thay đổi rất cơ bản mỗi ngày

Tập thể dục giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

Theo bác sĩ Vijaya, việc tập thể dục đều đặn đã được chứng minh có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ. Một chế độ ăn cân bằng cũng tạo ra khác biệt rõ rệt trong phòng ngừa bệnh. Ngoài ra, các hoạt động như thiền, yoga hoặc dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn hợp lý có thể giúp giảm mức độ căng thẳng, từ đó góp phần giảm nguy cơ.

Nói cách khác, đột quỵ không phải lúc nào cũng đến bất ngờ hoàn toàn. Nhiều trường hợp đã có sẵn những yếu tố báo trước, chỉ là người bệnh chưa nhận ra hoặc chưa hành động kịp thời. Vì vậy, nếu đang có dù chỉ một trong 10 đặc điểm nói trên, mỗi người cũng nên sớm điều chỉnh lối sống, theo dõi sức khỏe và đi kiểm tra khi cần, thay vì chủ quan chờ bệnh xảy ra rồi mới lo đối phó.

Nguồn: New Indian Express

Ngày 21-4, Công an phường Tân Lập, tỉnh Đắk Lắk cho biết đã tiếp nhận đơn trình báo của anh P.A.K. (45 tuổi, nhân viên điều phối xe của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Việt Đức) về việc bị 2 đối tượng hành hung.

Theo trình bày của anh K., khoảng 18 giờ ngày 5-4, khi đang chờ máy bay hạ cánh để điều phối xe đón khách tại khuôn viên Cảng hàng không Buôn Ma Thuột, anh bị 2 người đàn ông lạ mặt tiếp cận. Nhóm này khoác vai, kéo anh ra một khu vực khác với lý do “hỏi chuyện”.

Tuy nhiên, khi anh K. vừa đi theo, cả hai bất ngờ đánh liên tiếp vào vùng đầu khiến nạn nhân choáng váng, đau đầu và phải nhập viện điều trị.

Sau khi đánh người, các đối tượng nhanh chóng rời khỏi hiện trường.

“Tôi bị hành hung ngay trong khuôn viên sân bay mà không rõ nguyên nhân. Tôi không quen biết, cũng không có mâu thuẫn gì với họ” - anh K. bức xúc nói.

Toàn bộ sự việc được camera an ninh ghi lại và có nhiều người chứng kiến.

Theo lãnh đạo Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Việt Đức, đơn vị trúng thầu khai thác bãi xe và dịch vụ đưa đón khách tại Cảng hàng không Buôn Ma Thuột.

Sau vụ việc, công ty đã có văn bản gửi lãnh đạo cảng và lực lượng an ninh sân bay, đề nghị tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh tại khu vực đón khách, tránh xảy ra tình trạng tương tự.

Ngày 21/4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, tuyên bố chiến dịch của nước này tại Liban được triển khai dựa trên sự kết hợp giữa sức ép quân sự với ngoại giao nhằm tước bỏ vũ khí của lực lượng Hezbollah.Phát biểu tại lễ tưởng niệm quốc gia dành cho các binh sĩ tử trận và nạn nhân thiệt mạng trong các chiến dịch khủng bố, Bộ trưởng Israel Katz nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của chiến dịch tại Liban là giải giáp Hezbollah và loại bỏ mối đe dọa đối với các cộng đồng ở miền Bắc Israel thông qua việc phối hợp các biện pháp quân sự với ngoại giao. Israel sẽ đáp trả mạnh mẽ các đợt pháo kích tầm xa nhằm vào lãnh thổ nước này từ phía Bắc sông Litani và trên toàn lãnh thổ Liban.

Sông Litani được xem là ranh giới tự nhiên cắt ngang phía Nam Liban, khu vực Israel đặt mục tiêu phải loại bỏ hoàn toàn lực lượng Hezbollah.Hôm 17/4 vừa qua, Israel và Liban đã đạt thỏa thuận ngừng bắn nhưng các lực lượng Israel vẫn duy trì hiện diện và tiếp tục giao tranh với các tay súng Hezbollah ở phía Nam Liban. Bộ trưởng Quốc phòng Israel tuyên bố quân đội nước này sẽ triển khai toàn lực nếu bị đe dọa.

Trong khi đó, Israel và Liban vẫn đang tiến hành đàm phán với vai trò trung gian của Mỹ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn. Hiện chưa có thông tin về các cuộc đàm phán này.

Trong một diễn biến khác, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) ngày 20/4 đã lên án mạnh mẽ vụ tấn công nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ tại Liban trước đó 2 ngày khiến một binh sĩ Pháp thiệt mạng và 3 người khác bị thương, trong đó có 2 trường hợp nghiêm trọng. Các thành viên HĐBA ra thông cáo báo chí kêu gọi LHQ nhanh chóng điều tra để truy cứu trách nhiệm, đồng thời cập nhật thông tin đầy đủ cho các quốc gia có đóng góp lực lượng liên quan.

HĐBA cũng nhấn mạnh lực lượng gìn giữ hòa bình không bao giờ được phép trở thành mục tiêu tấn công, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ toàn diện đối với Lực lượng lâm thời LHQ tại Liban (UNIFIL). Cơ quan này kêu gọi tất cả các bên thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn, an ninh cho nhân sự cũng như cơ sở của lực lượng UNIFIL, đồng thời bảo đảm quyền tự do di chuyển của phái bộ phù hợp với luật pháp quốc tế. HĐBA nhấn mạnh cam kết mạnh mẽ đối với chủ quyền, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và sự thống nhất của Liban, kêu gọi các bên thực thi đầy đủ Nghị quyết 1701 của HĐBA và tuân thủ thỏa thuận chấm dứt thù địch vừa đạt được tuần trước.

Mới đây, nghệ sĩ ưu tú Ngọc Huyền đã tới Chùa Nghệ Sĩ để thăm mộ, thắp hương cho các nghệ sĩ tiền bối trong nghề. Đây là hoạt động cuối của cô trong chuỗi hoạt động về nước lần này trước khi trở lại Mỹ.

Tại Chùa Nghệ Sĩ, Ngọc Huyền tiết lộ một kỷ niệm với cố ca sĩ Phi Nhung: "Thời năm 2003 tôi có về nước và hầu như ngoại Phùng Há đi chuyến từ thiện nào cũng có tôi. Lúc đó, đường vào Chùa Nghệ Sĩ xấu lắm.

Tôi và một người chị đã đóng góp mấy trăm triệu để làm đường vào đây. Mấy trăm triệu thời 2003 là lớn lắm. Tôi phát tâm trước, chị tôi ủng hộ sau. Chúng tôi đóng góp để tu bổ chùa, xây tháp cốt. Chỉ có hai chị em tôi tu bổ đường vào chùa.

Tôi còn nhớ một kỷ niệm với Phi Nhung. Ngày đó Phi Nhung về nước, sư phụ Bạch Mai của tôi mới dẫn Phi Nhung tới Chùa Nghệ Sĩ và nói với Phi Nhung rằng: "Mẹ chỉ nhận Ngọc Huyền làm đệ tử thôi. Vì thế, mẹ đưa con lên đây để ngoại bảy Phùng Há cúng khai sinh cho con. Lúc đó ngoại Phùng Há vẫn còn.

Tôi và Phi Nhung có kỷ niệm là cùng làm bia đá khắc thông tin về Chùa Nghệ Sĩ cho mọi người tới thăm đọc được, một đứa làm bia đá khắc tiếng Việt, một đứa làm bia đá khắc tiếng Anh cho khách nước ngoài đọc.

Lúc trước, tôi có nói chuyện với ngoại Bảy Phùng Há về ước nguyện của mình là mở một phòng gọi là bảo tàng nghệ thuật sân khấu cải lương ngay tại Chùa Nghệ Sĩ này.

Nhưng rất tiếc, mọi ước nguyện của tôi vẫn dang dở. Nhưng thôi, tôi cứ nói ra ước nguyện của mình là như vậy dù có rất nhiều hệ lụy phía sau. Nếu hữu duyên đủ phước thì biết đâu tôi lại làm được. Khi cơ hội tới, biết đâu tôi lại làm được.

Viện dưỡng lão nghệ sĩ ở đây cũng đã không còn vì nhiều cô chú nghệ sĩ lớn tuổi đã qua đời. Một số cô chú còn lại đã dời sang viện dưỡng lão ở Thị Nghè rồi".

Nói rồi, Ngọc Huyền đi một vòng quanh Chùa Nghệ Sĩ: "Ở đây có phần mộ ngoai bảy Phùng Há, bác Chi Lăng, bác Trần Hữu Trang, cô Thanh Nga… mọi người ở đây rất đông".

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 21/4, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đang gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất mà thế giới từng đối mặt.Phát biểu trên đài France Inter của Pháp, ông Birol nhấn mạnh đây là “cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử” khi các tác động từ giá dầu và khí đốt tăng mạnh đang cộng hưởng với hệ lụy kéo dài từ xung đột Nga – Ukraine trước đó. Kết quả là thị trường năng lượng toàn cầu hiện chịu sức ép chưa từng có, vượt xa các cuộc khủng hoảng trong các năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại.

Xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược trung chuyển khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Tình trạng ách tắc tại khu vực này đang làm gia tăng rủi ro đứt gãy nguồn cung, đẩy giá năng lượng leo thang trên diện rộng. Khủng hoảng diễn ra trong bối cảnh châu Âu chưa hoàn toàn phục hồi sau khi nguồn cung khí đốt từ Nga bị gián đoạn do xung đột tại Ukraine, khiến thị trường càng thêm dễ bị tổn thương trước các cú sốc mới.Trước diễn biến giá dầu tăng nhanh và mạnh, tháng trước, IEA đã nhất trí xả kho dự trữ chiến lược với quy mô kỷ lục 400 triệu thùng nhằm bình ổn thị trường. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và khó có thể bù đắp hoàn toàn các gián đoạn kéo dài nếu xung đột tiếp tục leo thang. Giới quan sát nhận định nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu sẽ còn gia tăng nếu tình hình tại Trung Đông không sớm được kiểm soát, đặc biệt khi các tuyến vận tải chiến lược tiếp tục bị đe dọa.

Trong khi đó, phóng viên TTXVN tại Anh dẫn lời ông Gary Pedersen, người đứng đầu tập đoàn giao dịch dầu thô độc lập lớn thứ tư thế giới Gunvor, cảnh báo thị trường dầu mỏ thế giới có thể bước vào đợt biến động dữ dội mới trong giai đoạn từ tháng 4 - 6. Lửa chiến sự Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng tăng mạnh, trong khi nhu cầu suy yếu theo mùa sẽ kéo giá dầu lao xuống bất cứ lúc nào. Giữa hai lực kéo đối nghịch này, giá dầu không còn biến động theo xu hướng thông thường của cung - cầu, mà ngày càng bị dẫn dắt bởi tâm lý bất an và những thông tin trên truyền thông quốc tế.

Trước nguy cơ bất ổn đó, các nước tiếp tục triển khai biện pháp nhằm ổn định thị trường năng lượng trong nước. Chính phủ Hà Lan ngày 20/4 công bố gói hỗ trợ kinh tế 967 triệu euro (tương đương 1,14 tỷ USD) nhằm giúp các hộ gia đình và doanh nghiệp giảm thiểu tác động của giá năng lượng tăng cao. Trong số này, 627 triệu euro sẽ được chi cho các biện pháp hỗ trợ sức mua, còn 340 triệu euro hỗ trợ thuế để tăng cường khả năng phục hồi của doanh nghiệp. Các biện pháp được đưa ra trong bối cảnh tổ chức nghiên cứu kinh tế toàn cầu ING Think hôm 16/4 đánh giá đà tăng trưởng kinh tế của Hà Lan đang chậm lại do giá năng lượng tăng cao.

Tại châu Á, Bộ Điện lực và Năng lượng Myanmar cùng Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy lợi, cũng như các chính quyền địa phương đang trực tiếp phân phối dầu diesel sản xuất trong nước cho nông dân. Đây là cách thức nhằm giảm thiểu tình trạng thiếu nhiên liệu và giúp nông dân tiếp cận dầu diesel dễ dàng hơn với giá cả phải chăng. Trong ngày 20/4, đã có 7.609 gallon dầu diesel được phân phối tại một số ngôi làng và dự kiến việc phân phối này sẽ được tiếp tục tiến hành ở các địa phương còn lại.

Chiều 20/4, trong sự kiện tổ chức tại Quảng Châu, Huawei chính thức giới thiệu Pura X Max. Hãng Trung Quốc gọi đây là mẫu "大阔折" (đại khoát triệt - gập ngang cỡ lớn) đầu tiên trên thế giới. Tên gọi này phân biệt với hai dạng gập đã phổ biến: gập dọc sách vở như Galaxy Z Fold và gập vỏ sò như Galaxy Z Flip. Máy gập ngang như cuốn sổ nằm ngang, mở ra thành một chiếc tablet mini.

Điểm làm nhiều người chú ý nằm ở tỷ lệ màn hình. Yu Chengdong (Dư Thừa Đông) - Chủ tịch Ban điều hành BG Thiết bị đầu cuối Huawei - cho biết thiết kế lấy cảm hứng từ tỷ lệ vàng √2:1 của giấy A4. Màn hình ngoài 5,4 inch, khi mở ra có màn hình trong 7,7 inch tỷ lệ, cả 2 đều cực kỳ sát với tỷ lệ √2:1 của khổ giấy A4. Theo Huawei, tỷ lệ này giúp giảm 40% viền đen khi xem phim và tăng 50% hiệu quả chia màn hình đa nhiệm so với các mẫu gập hiện có.

So với mẫu Pura X ra mắt hồi tháng 3 năm ngoái, Pura X Max là sản phẩm hoàn toàn mới chứ không phải bản nâng cấp. Pura X trước đó có màn hình trong 6,3 inch, thuộc dạng gập ngang cỡ nhỏ, còn Pura X Max mở rộng ra gần 2 inch nữa, tiến vào địa hạt mà trước đây chỉ có các mẫu như Samsung Galaxy Z Fold hay Huawei Mate X6 chiếm giữ - nhưng với hình dạng hoàn toàn khác.

Chip bên trong là Kirin 9030 Pro cho toàn bộ các phiên bản, hiệu năng tổng thể tăng 30% theo công bố của Huawei. Bản lề Huyền Vũ Thủy Trích (một tên gọi mới của Huawei) qua 400.000 lần kiểm tra gập, mặt ngoài dùng Kunlun Glass thế hệ 2, màn trong có lớp phủ composite siêu dai. Máy đạt chuẩn chống bụi nước IP58 + IP59, cho phép chịu được xịt nước áp lực cao. Đây là một trong số rất ít smartphone gập đạt được chuẩn IP59 thời điểm hiện tại.

Camera là cụm 4 ống kính gồm cảm biến chính 50 MP siêu biến quang, ống kính tele tiềm vọng 50 MP khẩu độ lớn, góc rộng 12,5 MP và một camera Hongfeng (phong lá đỏ) thế hệ 2 chuyên xử lý màu sắc. Thiết kế cụm camera theo dạng đường đua, trải dài hết phần lưng phía sau.

Điểm nổi bật nhất của Pura X Max nằm ở phần mềm chứ không phải phần cứng. Máy là thiết bị đầu tiên của Huawei trang bị giải pháp AI chủ động mà Huawei gọi là đầu tiên trong ngành. Thay vì đợi người dùng gọi lệnh, trợ lý này tự nhận diện nội dung đang hiển thị trên các ứng dụng và đề xuất hành động tương ứng: thêm lịch, gọi xe, tra chuyến bay, tạo to-do, đọc tóm tắt văn bản dài, tạo sơ đồ tư duy. Kích hoạt bằng cách chạm kép vào thanh điều hướng dưới cùng màn hình.

Sản phẩm cũng là máy đầu tiên hỗ trợ bút M-Pen 3 Mini mới và app "Tiansheng Huihua" (bẩm sinh biết vẽ) của Huawei. App này có tính năng "Linh cảm diệu sáng" cho phép người dùng nói một câu, trợ lý Tiểu Nghệ tạo ra tác phẩm theo phong cách yêu cầu. Máy cũng hỗ trợ biến ảnh tĩnh thành ảnh động vẽ tay theo từng khung hình, hoặc Plog vẽ tùy ý lên ảnh. Theo trang IT之家, đây là lần đầu một smartphone Huawei tích hợp sâu app vẽ ở mức này.

Máy có 5 màu: Tinh Tế Lam (xanh thiên hà), Hoạt Lực Tiến (cam năng lượng), Linh Độ Bạch (trắng điểm 0), Cảm Lãm Kim (vàng ô liu) và Ảo Dạ Hắc (đen huyền bí). Huawei công bố giá 4 phiên bản: bản 12 GB + 256 GB giá 10.999 tệ (khoảng 42,6 triệu đồng), bản 12 GB + 512 GB giá 11.999 tệ (khoảng 46,4 triệu đồng), bản Điển Tàng 16 GB + 512 GB giá 12.999 tệ (khoảng 50,3 triệu đồng) và bản Điển Tàng cao nhất 16 GB + 1 TB giá 13.999 tệ (khoảng 54,2 triệu đồng).

Theo trang CNMO, Pura X Max bắt đầu mở đặt trước từ trưa 13/4 và chỉ vài phút đã có dòng "tạm hết hàng" trên Huawei Mall, nhiều kênh phân phối chính thức cháy sạch hàng.

Đáng chú ý, tại sự kiện, Yu Chengdong thừa nhận chi phí linh kiện đã tăng khoảng 1.500 tệ so với thế hệ trước nhưng Huawei không tăng giá bán theo tỷ lệ tương ứng. Phát biểu này cùng thời điểm vivo và OPPO đều đã tăng giá dòng cao cấp nhất khoảng 1.500 tệ, cho thấy Huawei đang dùng lợi thế chuỗi cung ứng nội địa làm công cụ cạnh tranh giá.

Xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng, khiến chi phí chuyến bay từ châu Âu tăng hơn 100 USD/hành khách, buộc các hãng cân nhắc điều chỉnh giá vé trong mùa cao điểm.Tổ chức vận động môi trường châu Âu Transport & Environment (T&E) cho biết, sự gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu do xung đột tại Trung Đông đã làm tăng chi phí các chuyến bay đường dài từ châu Âu thêm hơn 100 USD trên mỗi hành khách, điều có thể khiến giá vé cao hơn.

Theo T&E, việc giá nhiên liệu máy bay tăng đã làm tăng chi phí nhiên liệu trung bình thêm 88 euro (104 USD) cho mỗi hành khách trên các chuyến bay đường dài khởi hành từ châu Âu và 29 euro trên các chuyến bay nội địa châu Âu.

T&E ước tính chi phí nhiên liệu máy bay cho một chuyến bay từ Barcelona đến Berlin sẽ đắt hơn 26 euro trên mỗi hành khách, trong khi một chuyến bay đường dài từ Paris đến New York sẽ tốn thêm 129 euro tiền nhiên liệu.

Phân tích của T&E đã so sánh giá nhiên liệu vào ngày 16/4 với giá ngay trước khi xung đột giữa Mỹ và Israel (với Iran bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2.

Các hãng hàng không châu Âu đang chuẩn bị cho một mùa Xuân và mùa Hè đầy thách thức, khi giá nhiên liệu tăng kể từ khi xung đột nổ ra và ngày càng gia tăng lo ngại rằng tình trạng thiếu hụt có thể dẫn đến việc hủy chuyến bay.

Các hãng như Lufthansa, Ryanair, và Air France-KLM vào tháng 3/2026 cho biết có thể sẽ chuyển chi phí nhiên liệu tăng vào giá vé nếu eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đóng cửa.

Liên minh châu Âu dự kiến sẽ đưa ra hướng dẫn về việc quản lý nguồn cung nhiên liệu máy bay vào ngày 22/4.

Shamar Elkins, 31 tuổi, đã bắn tử vong 8 trẻ em và làm bị thương 2 người khác tại hai địa điểm ở Shreveport. Hạ sĩ Christopher Bordelon thuộc sở cảnh sát Shreveport chia sẻ với PEOPLE: "Máu và thi thể ở khắp mọi nơi. Một số nạn nhân bị bắn ngay trên giường, số khác bị bắn khi đang cố gắng chạy trốn". Vụ nổ súng xảy ra vào rạng sáng Chủ nhật, ngày 19 tháng 4.

Cuộc gọi 911 đầu tiên được ghi nhận vào lúc gần 6 giờ sáng Chủ nhật. Khi các sĩ quan đến hiện trường tại dãy nhà 300 đường West 79th ở Shreveport, họ đã phát hiện ra một cảnh tượng kinh hoàng. 8 đứa trẻ được tìm thấy đã tử vong bên trong và xung quanh ngôi nhà thuê.

Nhà chức trách xác định Shamar Elkins là hung thủ. Hắn là cha của 7 trong số những đứa trẻ này, các nạn nhân có độ tuổi từ 3 đến 11. Hạ sĩ Bordelon nói thêm: "Tôi nghĩ hắn ta chỉ nung nấu ý định sẽ giết tất cả mọi người trong nhà. Tôi không cho rằng có bất kỳ quy trình hay kế hoạch cụ thể nào khác ngoài việc giết chóc".

Cảnh sát tin rằng hắn bắt đầu sát hại các con từ tầng một, trong khi những đứa trẻ khác cố gắng thoát ra ngoài qua cửa sổ tầng hai dẫn lên mái nhà để xe. Vợ của Shamar cũng bị thương trong vụ tấn công này.

Trong khi các sĩ quan đang có mặt tại địa chỉ đường 79th, họ nhận được thông báo về một vụ nổ súng khác xảy ra cách đó vài dãy nhà trên đường Harrison, nơi hắn cũng đã bắn một phụ nữ khác. Nhà chức trách cho biết người phụ nữ này được tin là bạn gái của hắn. Cảnh sát tin rằng vụ nổ súng tại đường Harrison thực chất là vụ việc xảy ra đầu tiên.

Theo ông Bordelon, Elkins vốn từng phục vụ trong Lực lượng Vệ binh Quốc gia Lục quân Louisiana. Hắn đã bắt ba đứa con của mình từ ngôi nhà trên đường Harrison, ép chúng lên xe rồi đưa đến địa chỉ West 79th để hành quyết tại đó.

Hung thủ chính là cha của 7 nạn nhân

Các nhà điều tra tin rằng hung thủ đã sử dụng hai khẩu súng. Một khẩu súng lục kiểu tấn công và một khẩu súng ngắn đã được thu hồi tại hiện trường. Cảnh sát đang tiến hành kiểm tra đạn dược để xác định nạn nhân nào bị bắn bởi vũ khí nào.

Sau vụ thảm sát, Elkins đã cướp một chiếc xe hơi và tử vong sau một cuộc rượt đuổi bằng ô tô kết thúc tại thành phố Bossier. Hiện vẫn chưa rõ hắn bị cảnh sát bắn hạ hay tự sát.

Hạ sĩ Bordelon, người đã có 16 năm kinh nghiệm, chia sẻ: "Mọi người thường muốn biết lý do tại sao một cá nhân lại thực hiện các hành vi bạo lực như vậy. Nhưng điều tôi nhận ra là không thể dùng logic để giải thích cho những hành động phi logic. Bạn sẽ không bao giờ hiểu được suy nghĩ của một kẻ điên cuồng. Đây là điều tồi tệ nhất mà chúng tôi từng chứng kiến tại thành phố này".

Dù Lockheed Martin giảm giá kỷ lục để cung cấp 24 máy bay thay vì 12, Tổng thống lâm thời Peru vẫn quyết định hoãn thương vụ ngay sát giờ ký kết, gây căng thẳng ngoại giao với Mỹ.

Một trong những thương vụ mua sắm quốc phòng lớn nhất lịch sử Peru đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ sau quyết định hoãn ký kết đột ngột của Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar. Động thái này không chỉ gây chấn động chính trị nội bộ mà còn dẫn đến phản ứng ngoại giao gay gắt từ phía Mỹ, đe dọa mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa hai nước.

Sự cố tại buổi lễ ký kết và phản ứng của Washington
Theo kế hoạch ban đầu, vào ngày 17/4, đại diện Peru và tập đoàn Lockheed Martin dự kiến chính thức ký kết hợp đồng cung cấp 24 tiêm kích F-16 Block 70 cho Không quân Peru (FAP). Tuy nhiên, chỉ vài giờ trước khi sự kiện bắt đầu, Tổng thống Balcazar tuyên bố hoãn vô thời hạn việc ký kết với lý do chính phủ chuyển tiếp không nên quyết định khoản ngân sách khổng lồ 3,5 tỷ USD từ trái phiếu cho nhiệm kỳ sau.Phản ứng trước quyết định này, Đại sứ Mỹ Bernie Navarro khẳng định sẽ sử dụng mọi công cụ hiện có để phản đối các hành vi giao dịch thiếu thiện chí làm tổn hại lợi ích của Mỹ. Đây được đánh giá là những phát ngôn đối đầu mạnh mẽ nhất của một nhà ngoại giao Mỹ tại Lima trong nhiều thập kỷ qua.

Chiến lược giảm giá kỷ lục của Lockheed Martin
Dự án hiện đại hóa không quân của Peru nhằm thay thế các dòng MiG-29 và Mirage 2000 cũ kỹ đã bắt đầu từ năm 2012. Ba ứng cử viên chính gồm F-16 Block 70 (Mỹ), Rafale F4 (Pháp) và Gripen E/F (Thụy Điển). Đáng chú ý, Lockheed Martin từng ở thế yếu khi ban đầu chỉ đề xuất 12 chiếc máy bay với ngân sách 3,5 tỷ USD, trong khi Saab chào hàng tới 24 chiếc Gripen.

Tuy nhiên, sau các vòng đàm phán cấp cao tại Washington vào tháng 5/2025, Lockheed Martin đã thực hiện đợt giảm giá kỷ lục gần 50%. Tập đoàn này cam kết cung cấp đủ 24 chiếc F-16 trong cùng mức ngân sách 3,5 tỷ USD, chia làm hai đợt bàn giao vào năm 2025 và 2027.
Thông số kỹ thuật và ưu thế chiến thuật của F-16 Viper
Phiên bản F-16 Block 70, còn gọi là "Viper", sở hữu những công nghệ hàng đầu như radar mảng quét điện tử chủ động (AESA) AN/APG-83 và hệ thống tránh va chạm mặt đất tự động (Auto-GCAS). Ngoài ra, máy bay còn được trang bị tên lửa không đối không tầm xa AIM-120C-8, giúp nâng cao đáng kể năng lực tác chiến không trung.

Việc sở hữu F-16V không chỉ là nâng cấp kỹ thuật mà còn giúp Peru cân bằng sức mạnh quân sự trong khu vực. Hiện nay, các quốc gia láng giềng như Chile đã vận hành F-16 Block 50, trong khi Brazil và Colombia đều đã lựa chọn dòng máy bay Gripen E/F hiện đại. Việc trì hoãn này khiến giới quân sự Peru lo ngại về sự mất cân bằng sức mạnh quốc phòng.

Hệ lụy từ việc trì hoãn hợp đồng
Các chuyên gia cảnh báo việc trì hoãn có thể khiến Mỹ rút lại các cam kết hỗ trợ, bao gồm quy chế "Đồng minh chính ngoài NATO" (MNNA) và dự án xây dựng căn cứ hải quân trị giá 1,5 tỷ USD. Hiệp hội các Tướng lĩnh và Đô đốc Peru đã lên tiếng phản đối quyết định của Tổng thống, cho rằng an ninh quốc gia cần được đảm bảo xuyên suốt nhiệm kỳ.

Hiện thương vụ đang rơi vào trạng thái rủi ro cao. Nếu không được ký kết trước tháng 7, Lockheed Martin có thể điều chỉnh tăng giá hoặc kéo dài thời gian giao hàng do biến động thị trường, đồng thời làm suy giảm uy tín của Peru đối với các nhà cung cấp vũ khí quốc tế.

Càng ngày những chiếc điện thoại đắt tiền càng có những chi tiết mới khiến người dùng mông lung không biết chúng dùng để làm gì. Đơn cử như lỗ tròn nhỏ màu đen trên các dòng iPhone Pro ở mặt sau từng gây nhầm lẫn rằng đây là “camera thứ 4”. Nhưng thực tế nó chỉ là cảm biến Lidar mà thôi.

Tương tự như vậy, nếu đang sở hữu một chiếc Samsung Galaxy S26 Ultra, chắc hẳn bạn sẽ nhận thấy hai lỗ tròn rất nhỏ nằm ở cạnh trên của khung máy và nhầm rằng chúng là micro.

Thoạt nhìn, chúng hoàn toàn giống hệt nhau, nhưng thực tế công năng của mỗi lỗ lại khác biệt hoàn toàn: một lỗ là micro , trong khi lỗ còn lại là khe thông hơi.

Thiết kế này không chỉ dành riêng cho dòng Galaxy S26 mà còn xuất hiện trên các mẫu flagship gần đây của Samsung như dòng S25. Tuy nhiên, ở các đời máy cũ hơn, mọi thứ lại không như vậy.

Ví dụ, dòng Galaxy S23 chỉ có một lỗ micro duy nhất ở cạnh trên, trong khi lỗ micro thứ hai và khe thông hơi lại được đặt ở cạnh dưới. Các dòng flagship cũ hơn nữa như S22 và S21 cũng có hai lỗ, nhưng cả hai đều phục vụ mục đích duy nhất là làm micro.
Cách phân biệt và rủi ro khi bị che khuất

Điều gây chú ý nhất chính là việc cả hai lỗ này có kích thước bằng chằn chặn, khiến người dùng rất dễ nhầm lẫn. Theo quy chuẩn thông thường, lỗ nằm gần về phía bên phải là khe thông hơi , còn lỗ nằm bên trái thường là micro . Để chắc chắn nhất, bạn có thể tham khảo sách hướng dẫn sử dụng trực tuyến cho từng kiểu máy cụ thể của mình.

Một chiếc ốp lưng điện thoại bền bỉ và vừa vặn tuyệt đối không được che khuất các lỗ này; thay vào đó, nó phải có khoảng hở chính xác tại vị trí đó. Nếu ốp lưng che mất các lỗ này, bạn sẽ gặp phải những vấn đề khá phiền toái:

Khử nhiễu kém hiệu quả: Khi điểm thu âm thanh bị chặn, tính năng chống ồn của micro sẽ hoạt động không tốt.
Chất lượng cuộc gọi giảm sút: Giọng nói của bạn khi truyền đến đầu dây bên kia có thể bị nghẹt, nhỏ hoặc không rõ ràng.

Tại sao điện thoại lại cần nhiều "lỗ" đến vậy?

Samsung giới thiệu khái niệm thiết kế "đa lỗ" như một giải pháp để vừa triển khai công nghệ khử nhiễu, vừa đảm bảo khả năng kháng nước. Trong khi micro đảm nhận nhiệm vụ lọc âm, thì khe thông hơi đóng vai trò cân bằng áp suất để bảo vệ lớp niêm phong chống nước bên trong máy.

Để làm được điều này, Samsung sử dụng một lớp màng tương tự chất liệu Gore-Tex phía sau lỗ thông hơi để ngăn nước xâm nhập nhưng vẫn cho không khí đi qua. Nhiều người có thể lầm tưởng đây là khe tản nhiệt, nhưng thực tế nó liên quan đến độ thoáng khí nhiều hơn. Đa số điện thoại hiện nay vẫn phụ thuộc vào cơ chế tản nhiệt thụ động chứ không thực sự có thiết kế khe gió mở để làm mát. Ngược lại, trên các dòng điện thoại chuyên game như ROG series, bạn mới thường thấy các khe tản nhiệt chuyên dụng thực thụ.
Hệ thống đa micro trên các dòng máy hiện đại

Không chỉ có hai lỗ ở trên, điện thoại của bạn có thể còn có lỗ thứ ba với kích thước tương tự ở cạnh dưới (đối diện với hai lỗ ở trên), và đây cũng là một micro khác. Việc điện thoại trang bị nhiều micro hiện nay là điều hết sức bình thường.

Lấy ví dụ như chiếc Google Pixel 9 Pro, máy có tới ba micro: một ở cạnh trên, một nằm giữa hai camera sau và một lỗ nhỏ ngay cạnh cổng sạc. Thiết kế đa micro này giúp cải thiện đáng kể khả năng khử nhiễu:

Micro cạnh dưới: Tập trung vào việc thu giọng nói chính xác của người dùng.

Các micro còn lại: Thu lại âm thanh môi trường xung quanh – những tiếng ồn có thể làm gián đoạn cuộc gọi.

Sau đó, các sóng âm khác nhau này sẽ được xử lý thông qua thuật toán "triệt tiêu sóng âm" để loại bỏ tiếng ồn và làm rõ giọng nói. Quá trình này thường được xử lý bởi phần mềm tích hợp sẵn (chẳng hạn như tính năng Voice Focus trên các dòng Galaxy A series của Samsung).