Mong muốn xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng của Tổng thống Mỹ Donald Trump vô tình thu hút sự chú ý đến việc xây dựng một boongke quân sự bên dưới khu Cánh Đông.

Chính quyền Mỹ bắt đầu phá bỏ Cánh Đông vào tháng 10/2025 để nhường chỗ cho dự án phòng khiêu vũ mà Tổng thống Trump mong muốn từ lâu, với chi phí ít nhất 300 triệu USD. Kế hoạch này vấp phải sự phản đối từ các tổ chức kiến trúc, bảo tồn; một trong số đó thậm chí đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn dự án từ tháng 12 cùng năm.

Một thẩm phán liên bang, Richard Leon, đứng về phía Quỹ Quốc gia Bảo tồn Di tích Lịch sử Mỹ khi phán quyết rằng việc xây dựng phải dừng lại cho đến khi Quốc hội cho phép. Tuy nhiên, trong lúc Nhà Trắng kháng cáo, ông vẫn cho phép tiếp tục thi công vì “an toàn và an ninh của Nhà Trắng”.

Điều đó cho thấy dự án không chỉ đơn thuần là thẩm mỹ.

Theo các tài liệu tòa án cũng như phát biểu công khai của ông Trump, công trình này còn liên quan đến các yếu tố quân sự. Trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump cho biết quân đội đang xây dựng tổ hợp lớn bên dưới phòng khiêu vũ, và bản thân phòng này về cơ bản chỉ là lớp vỏ phía trên cho những gì được xây dựng bên dưới, với cửa sổ kính chống đạn cao cấp để bảo vệ khỏi drone và các mối đe dọa khác.

Cơ sở từ Thế chiến II

Sự tồn tại của một cơ sở từ thời Thế chiến II, gọi là Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống (PEOC), thực ra đã được biết đến từ lâu, đặc biệt sau khi chính phủ công bố ảnh năm 2015 cho thấy các quan chức trú ẩn tại đây trong vụ tấn công ngày 11/9. Tuy vậy, tình trạng hiện tại của boongke này vẫn ít được biết đến; có thông tin cho rằng nó đã bị tháo dỡ trong quá trình cải tạo, nhưng Nhà Trắng không xác nhận chi tiết.

Thư ký báo chí Karoline Leavitt chỉ nói ngắn gọn rằng quân đội đang nâng cấp cơ sở vật chất tại Nhà Trắng và từ chối cung cấp thêm thông tin. Trong khi đó, ông Trump lại tiết lộ nhiều hơn khi ký các sắc lệnh hành pháp tại Phòng Bầu dục, nói rằng dự án bao gồm mái chống drone, hệ thống không khí an toàn, phòng thủ sinh học, viễn thông bảo mật, hầm trú bom, thậm chí cả bệnh viện và cơ sở y tế lớn.

Boongke dưới Nhà Trắng có nguồn gốc từ thời Franklin D. Roosevelt trong Thế chiến II, khi có lo ngại rằng tòa nhà có thể trở thành mục tiêu không kích. Không gian bí mật này được thiết kế với tường bê tông dày, trần thép, có phòng ngủ và phòng tắm nhỏ cho tổng thống, cùng các khu vực chứa mặt nạ, thực phẩm và thiết bị liên lạc. Nó đã được nâng cấp qua nhiều thập kỷ.

Trong ngày xảy ra vụ khủng bố 11/9, các quan chức dưới thời George W. Bush đã trú ẩn tại đây. Cựu Đệ nhất phu nhân Laura Bush mô tả trong hồi ký năm 2010 rằng bà được đưa xuống qua những cánh cửa thép kín khí vào một hành lang ngầm chưa hoàn thiện dẫn tới PEOC, nơi đóng vai trò trung tâm chỉ huy khẩn cấp với đầy đủ thiết bị liên lạc. Các quan chức cấp cao như Dick Cheney và Condoleezza Rice cũng có mặt tại đó.


Tổng thống George W. Bush nói chuyện với Phó Tổng thống Dick Cheney tại Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống vào ngày 11/9/2001. (Ảnh: AP)

Một đặc vụ khi đó đã xông vào phòng ở Cánh Tây, nắm lấy thắt lưng và vai của Phó Tổng thống Dick Cheney rồi dẫn ông xuống thẳng boongke bên dưới Nhà Trắng. “Anh ấy không nói gì kiểu như ‘Chúng ta đi chứ?’. Không cần phép lịch sự nào”, Cheney sau này kể với NBC News.

Một thập kỷ sau, dưới thời Barack Obama, Nhà Trắng tiến hành một dự án cải tạo lớn kéo dài nhiều năm, đào sâu dưới Phòng Bầu dục và làm lộ ra cấu trúc giống như đường hầm. Dù Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Mỹ (GSA) khẳng định đây chỉ là nâng cấp hệ thống điều hòa và điện, nhiều nhà quan sát tin rằng quy mô công trình vượt xa lời giải thích chính thức.

Bí ẩn tiếp tục

Những nghi vấn về boongke tiếp tục xuất hiện trong nhiệm kỳ đầu của Trump, khi có tin ông được đưa xuống khu vực này trong các cuộc biểu tình của Black Lives Matter năm 2020. Ông Trump sau đó xác nhận có vào PEOC nhưng nói đó chỉ là để kiểm tra.

Garrett Graff, một nhà sử học và tác giả chuyên về an ninh quốc gia, cho biết Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống (PEOC) nằm dưới Cánh Đông vốn luôn được thiết kế chỉ để sử dụng trong thời gian ngắn.

“Toàn bộ mục đích của việc sơ tán tổng thống và duy trì tính liên tục của chức vụ tổng thống là đưa ông ấy ra khỏi nơi mà ai cũng biết, đến một nơi mà người ta không biết”, Graff nói.

Matthew Quinn, Phó Giám đốc Mật vụ Mỹ, viết trong các hồ sơ nộp lên tòa rằng việc tiếp tục dự án phòng khiêu vũ là rất quan trọng đối với an ninh tại Nhà Trắng. “Một kết cấu dạng sàn bê tông và phần công trình phía trên mặt đất là cần thiết để đảm bảo rằng các cấu trúc quan trọng dưới lòng đất có mục đích an ninh được bảo vệ và gia cố đúng cách”.

Khi ông Trump bắt đầu phá dỡ Cánh Đông vào năm ngoái, phần lớn sự chú ý của công chúng không tập trung vào boongke mà vào quy mô dự án, tác động môi trường, việc thiếu tham vấn công chúng và chưa được Quốc hội phê duyệt. Dù ông Trump từng viết trên Truth Social rằng dự án có sự thiết kế và chấp thuận từ các cấp cao nhất của quân đội và mật vụ, ông than phiền rằng vụ kiện vô tình làm lộ một bí mật từng được xếp loại tối mật.

Trong các tài liệu nộp lên tòa, cơ quan mật vụ xác nhận có tham gia nhưng giữ kín chi tiết. Một quan chức cấp cao cho biết việc tạm dừng thi công có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ của họ, và đề nghị cung cấp thêm thông tin mật riêng cho thẩm phán.

Các đồng minh của Trump cũng tỏ ra mơ hồ khi nói về dự án, cho rằng có những yếu tố mang tính tuyệt mật. Cuối cùng, sau khi lấy ý kiến công chúng, Ủy ban Quy hoạch Thủ đô Quốc gia Mỹ vẫn bỏ phiếu thông qua phiên bản điều chỉnh của kế hoạch phòng khiêu vũ.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến sự với Iran “đã chấm dứt”, ngay trước khi hết thời hạn cho phép ông tiến hành hoạt động quân sự mà không cần Quốc hội phê chuẩn.

Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và quyền Chủ tịch Thượng viện Chuck Grassley ngày 1/5, ông Trump cho biết kể từ ngày 7/4/2026 không còn xảy ra giao tranh giữa lực lượng Mỹ và Iran, đồng thời khẳng định chuỗi hành động thù địch khởi phát từ cuối tháng 2 đã kết thúc, theo AFP.

Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ cũng thừa nhận xung đột chưa được giải quyết triệt để, khi Tehran vẫn bị xem là “mối đe dọa đáng kể” đối với an ninh quốc gia và lực lượng quân sự Mỹ.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh thời hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh sắp khép lại - mốc cho phép tổng thống tự triển khai chiến dịch quân sự mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Sau thời gian này, Nhà Trắng buộc phải chấm dứt hoặc xin phép kéo dài chiến dịch, trừ trường hợp cần gia hạn thêm 30 ngày để bảo đảm an toàn rút quân.

Cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/ 2, khi Israel và Mỹ mở màn các cuộc không kích vào Iran. Ông Trump đã chính thức thông báo cho Quốc hội Mỹ về cuộc xung đột 48 giờ sau các cuộc không kích đầu tiên, do vậy, thời hạn 60 ngày kết thúc vào 1/5.

Dù Hiến pháp Mỹ trao quyền tuyên chiến cho Quốc hội, các ngoại lệ vẫn tồn tại đối với những chiến dịch ngắn hạn hoặc nhằm ứng phó nguy cơ khẩn cấp.

Tuyên bố của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng từ phe Dân chủ. Nhiều nghị sĩ cho rằng việc thiết lập ngừng bắn không đồng nghĩa với chấm dứt chiến sự, đặc biệt khi Mỹ vẫn duy trì hiện diện quân sự và phong tỏa các cảng của Iran.

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, chỉ trích Nhà Trắng chưa đưa ra được chiến lược rõ ràng hay lối thoát cho cuộc xung đột mà bà cho là được chuẩn bị thiếu kỹ lưỡng.

Trong một diễn biến liên quan, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 1/5 cho biết Tehran đã gửi đề xuất đàm phán mới tới Washington thông qua Pakistan, trong bối cảnh tiến trình thương lượng rơi vào bế tắc.

Cùng ngày, ông Trump bày tỏ không hài lòng với đề xuất này và cảnh báo khả năng Mỹ sẽ tung ra các biện pháp quân sự mạnh nếu hai bên không đạt được đồng thuận. “Họ đang đưa ra những yêu cầu mà tôi không thể chấp nhận”, ông nói, song không nêu chi tiết.

VietBF@ sưu tập

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng lệnh ngừng bắn với Iran khiến mốc thời gian pháp lý theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh không còn ý nghĩa, trong khi nhiều nghị sĩ và chuyên gia phản đối cách diễn giải này.


Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN

Tranh cãi quanh “đồng hồ 60 ngày”

Chính quyền Mỹ đang lập luận rằng thời hạn chót ngày 1/5 để xin Quốc hội phê chuẩn chiến dịch quân sự liên quan đến xung đột với Iran không còn áp dụng, do hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ phải thông báo với Quốc hội trong vòng 48 giờ sau khi đưa lực lượng vào tình huống giao tranh. Kể từ thời điểm đó, một “đồng hồ” 60 ngày bắt đầu chạy, buộc Nhà Trắng phải xin phê chuẩn hoặc rút quân.

Trong trường hợp này, dù chiến dịch quân sự bắt đầu từ cuối tháng 2, chính quyền chỉ thông báo Quốc hội vào ngày 2/3, khiến hạn chót rơi vào ngày 1/5.

Tuy nhiên, tại phiên điều trần trước Thượng viện, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng lệnh ngừng bắn đã “tạm dừng hoặc chấm dứt” đồng hồ này.

Lập luận của Nhà Trắng

Theo ông Hegseth, kể từ đầu tháng 4, Mỹ và Iran gần như không còn các cuộc tấn công trực tiếp, do các cuộc đàm phán ngừng bắn được khởi động. Một số quan chức trong chính quyền cũng nhấn mạnh rằng việc không có trao đổi hỏa lực đồng nghĩa với việc tình trạng thù địch đã chấm dứt theo cách hiểu của đạo luật.

Dù vậy, thực tế trên thực địa vẫn phức tạp. Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với tàu và cảng của Tehran. Tổng thống Trump cũng nhiều lần cảnh báo khả năng nối lại các cuộc không kích.

Theo kênh Al Jazeera, một số cố vấn thậm chí đề xuất cách “lách luật” bằng cách đổi tên chiến dịch quân sự. Ông Richard Goldberg, cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia, cho rằng chính quyền có thể chuyển sang một chiến dịch mới mang tên “Epic Passage”, với mục tiêu tự vệ và bảo đảm tự do hàng hải.

Phản ứng từ Quốc hội

Cách diễn giải của Lầu Năm Góc vấp phải phản ứng mạnh từ các nghị sĩ Dân chủ. Thượng nghị sĩ Tim Kaine cho rằng không có điều khoản nào trong luật cho phép “tạm dừng” thời hạn 60 ngày.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Adam Schiff nhấn mạnh rằng việc giảm cường độ tấn công không đồng nghĩa với việc chấm dứt chiến sự, khi lực lượng Mỹ vẫn hoạt động tại khu vực.

Thực tế, các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn quanh eo biển Hormuz. Mỹ từng nổ súng và bắt giữ một tàu treo cờ Iran vào ngày 20/4, còn Tehran sau đó đáp trả bằng việc bắt giữ tàu thương mại nước ngoài.

Dù phần lớn nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ chính quyền, một số tiếng nói phản biện vẫn xuất hiện. Thượng nghị sĩ Susan Collins cho rằng quyền tổng tư lệnh của tổng thống “không phải là vô hạn”, đồng thời nhấn mạnh mốc 60 ngày là yêu cầu bắt buộc, không phải khuyến nghị.

Góc nhìn pháp lý: Không có chuyện “dừng đồng hồ”

Các chuyên gia pháp lý cũng bác bỏ quan điểm của chính quyền. Ông Bruce Fein, chuyên gia luật hiến pháp và quốc tế, khẳng định Đạo luật Quyền lực Chiến tranh không hề đề cập việc dừng thời hạn nếu có lệnh ngừng bắn.

Ông cảnh báo cách diễn giải này có thể khiến đạo luật trở nên vô hiệu. Theo ông, việc không đưa vấn đề ra Quốc hội cho thấy Nhà Trắng lo ngại không đủ phiếu ủng hộ.

Ông Fein cũng liên hệ với tiền lệ lịch sử, khi đạo luật này được thông qua sau chiến tranh Việt Nam nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của tổng thống, trong bối cảnh Quốc hội muốn tăng cường giám sát.

Thế bế tắc pháp lý và chính trị

Trong bối cảnh Quốc hội Mỹ chia rẽ sâu sắc giữa hai đảng, khả năng thông qua một nghị quyết cho phép tiếp tục chiến dịch quân sự là rất thấp. Một nỗ lực gần đây tại Thượng viện nhằm hạn chế quyền của Tổng thống Trump theo đạo luật này đã thất bại sít sao.

Cuộc tranh cãi hiện nay không chỉ xoay quanh cách hiểu một điều luật, mà còn phản ánh xung đột lâu dài giữa nhánh hành pháp và lập pháp trong việc kiểm soát quyền lực chiến tranh.

Khi lệnh ngừng bắn vẫn mong manh và nguy cơ xung đột tái bùng phát chưa được loại trừ, câu hỏi liệu “đồng hồ 60 ngày” có thực sự dừng lại hay không vẫn tiếp tục là tâm điểm tranh luận tại Washington.

Trong thư gửi Quốc hội Mỹ ngày 1/5, Tổng thống Trump nhấn mạnh các hành động thù địch bắt đầu từ cuối tháng 2 “đã chấm dứt”, lập luận này giúp chính quyền tránh phải xin phê chuẩn của Quốc hội trước hạn chót 60 ngày theo luật.

Bức thư được gửi tới Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Chủ tịch Thượng viện tạm quyền Chuck Grassley, trong bối cảnh thời hạn pháp lý đã hết mà Quốc hội không có động thái phê chuẩn chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, cùng lúc, ông Trump cũng thừa nhận nguy cơ xung đột chưa hoàn toàn khép lại khi cảnh báo Iran vẫn là mối đe dọa đáng kể đối với Mỹ và lực lượng vũ trang. Điều này cho thấy chiến sự có thể tiếp tục nếu căng thẳng leo thang trở lại.

VietBF@sưu tập

Hình ảnh một đặc vụ thuộc cơ quan Mật vụ Mỹ sử dụng súng tiểu liên MP7 để bảo vệ Tổng thống Donald Trump tại buổi tiệc chiêu đãi báo chí ở Nhà Trắng đã thu hút sự chú ý của đông đảo dư luận.

Theo trang tin quân sự TWZ, khi vụ nổ súng xảy ra tại buổi tiệc chiêu đãi báo chí của ông Trump tại Nhà Trắng ngày 25/4, người đặc vụ này đã bình tĩnh rút khẩu MP7 từ ba lô chiến thuật, sau đó nhanh chóng vào vị trí trong lúc lực lượng an ninh triển khai phương án sơ tán tổng thống và các quan chức cấp cao khác của Mỹ.


Một đặc vụ của Cơ quan Mật vụ Mỹ sử dụng tiểu liên MP7 trong vụ nổ súng tại Nhà Trắng. Ảnh: TWZ

Trong những hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội, khẩu MP7 của đặc vụ Mỹ được trang bị đầy đủ các phụ kiện tiên tiến nhất, bao gồm ống ngắm chấm đỏ và tay cầm có đèn laser.

MP7 là súng tiểu liên do hãng Heckler & Koch phát triển từ đầu những năm 2000, được phân loại vào nhóm "vũ khí phòng vệ cá nhân" (PDW), chuyên dùng cho các nhiệm vụ bảo vệ yếu nhân. Điểm nổi bật nhất của MP7 là sự nhỏ gọn, dễ ngụy trang nhưng vẫn đảm bảo hỏa lực đáng kể.

Với phiên bản tiêu chuẩn, MP7 có chiều dài chỉ hơn 40cm khi thu gọn báng, nặng chưa tới 2kg nếu không gắn phụ kiện. So với các dòng tiểu liên truyền thống như MP5, MP7 nhẹ hơn, hiện đại hơn về công thái học và đặc biệt phù hợp với các tình huống cần phản ứng nhanh trong không gian hẹp.

Một điểm đáng chú ý khác là loại đạn 4.6×30mm mà MP7 sử dụng. Đây là loại đạn được thiết kế để giảm độ giật nhưng vẫn có khả năng xuyên giáp tốt, điều mà các loại súng ngắn hay tiểu liên cỡ đạn thông thường khó đáp ứng. Chính vì vậy, MP7 thường được so sánh với FN P90, một mẫu tiểu liên khác có triết lý tương tự dù thiết kế hoàn toàn khác biệt.

Trong bối cảnh các lực lượng an ninh ngày càng phải đối mặt với những mối đe dọa phức tạp hơn, bao gồm việc đối tượng tấn công có thể trang bị áo chống đạn, các dòng vũ khí như MP7 đã trở thành lựa chọn hàng đầu bởi chúng mang lại sự cân bằng giữa tính cơ động, độ chính xác và hỏa lực.

VietBF@sưu tập

Tôi vượt biên một mình rồi định cư ở Pháp. Năm đó tôi mới 49 tuổi, vậy mà đi tìm việc làm đến đâu người ta cũng chê là tôi già!
Vì vậy, một hôm, khi chải tóc, tôi nhìn kỹ tôi trong gương. Tôi bỗng thấy ở đó có một người có vẻ như quen nhưng thật ra thì rất lạ: mắt sâu, má hóp, mặt đầy nếp nhăn trên trán, ở đuôi mắt, ở khóe môi, mái tóc đã ngả bạc cắt tỉa thô sơ như tự tay cắt lấy.
Từ bao lâu nay tôi không để ý, bây giờ soi gương vì bị chê già, tôi mới thấy rằng tôi của hồi trước "Cách mạng thành công" và tôi của bây giờ - nghĩa là chỉ sau có mấy năm sống dưới chế độ gọi là ưu việt - thật không giống nhau chút nào hết. Tôi già thiệt, già trước tuổi. Cho nên, tôi nhìn tôi không ra. Từ đó, mỗi ngày tôi tập nhìn tôi một lần, nhìn kỹ, cho quen mắt !
Một người bạn làm việc lâu năm ở Côte d' Ivoire (Phi Châu) hay tin tôi đã qua Pháp và vẫn còn thất nghiệp, bèn giới thiệu tôi cho Công ty Đường mía của Nhà nước. Không biết anh ta nói thế nào mà họ nhận tôi ngay, còn gởi cho tôi vé máy bay nữa!
Xưa nay, tôi chưa từng quen một người da đen gốc Phi Châu nào hết. Và chỉ có vài khái niệm thô sơ về vùng Phi Châu da đen như là: ở đó nóng lắm, đất đai còn nhiều nơi hoang vu, dân chúng thì da đen thùi lùi, tối ngày chỉ thích vỗ trống, thích nhảy tưng tưng v.v.. Vì vậy, tôi hơi ngán.
Nhưng cuối cùng rồi tôi quyết định qua xứ da đen để làm việc, danh dự hơn là ở lại Pháp để tháng tháng vác mặt Việt Nam đi xin trợ cấp đầu nọ, đầu kia
Nơi tôi làm việc tên là Borotou, một cái làng nằm cách thủ đô Abidjan gần 800km!
Vùng này toàn rừng là rừng. Không phải là rừng rậm rì cây cao chớn chở như ở Việt Nam.
Rừng ở đây cây thấp lưa thưa, thấp thấp cỡ mươi, mười lăm thước coi khô hóc. Không có núi non, chỉ có một vài đồi trũng, nhưng đồi không cao và trũng không sâu
Nhà nước phá rừng trồng mía. Ruộng mía ngút ngàn! Nằm ở trung tâm là khu nhà máy, khu cơ giới, khu hành chánh, khu cư xá v.v.. Khu này cách khu kia cỡ vài cây số.
Muốn về thủ đô Abidjan, phải lái xe hơi chạy theo đường mòn xuyên rừng gần ba chục cây số mới ra tới đường cái tráng nhựa. Từ đó chạy đi Touba, một quận nhỏ với đông đảo dân cư. Từ đây, lấy máy bay Air Afrique về Abidjan, mỗi ngày chỉ có một chuyến.
Phi trường Touba nhỏ xíu, chỉ có một nhà ga xây cất sơ sài và một phi đạo làm bằng đất đỏ, mỗi lần máy bay bay lên đáp xuống là bụi bay đỏ trời !
Tôi hơi dài dòng ở đây để thấy tôi đi "làm lại cuộc đời" ở một nơi hoang vu hẻo lánh mà cảnh trí thì chẳng có gì hấp dẫn hết!
Thêm vào đó, tôi là người Á Đông duy nhứt làm việc chung với Tây trắng (chỉ có năm người) và Tây đen (đông vô số kể).
Ở đây, thiên hạ gọi tôi là " le chinois" - thằng Tàu - Suốt ngày, suốt tháng tôi chỉ nói có tiếng Pháp. Cho nên, lâu lâu thèm quá, tôi soi gương rồi nói chuyện với tôi bằng tiếng Việt, trông giống như thằng khùng!
Chưa bao giờ tôi thấy tôi cô đơn bằng những lúc tôi đối diện tôi trong gương như vậy.
Một hôm, sau hơn tám tháng " ở rừng" , tôi được gọi về Abidjan để họp (Đây là lần đầu tiên được về thủ đô!).
Anh tài xế đen đưa tôi ra Touba. Chúng tôi đến phi trường lối một giờ trưa.
Sau khi phụ tôi gởi hành lý, anh tài xế nói:
- Tôi ra ngủ trưa ở trong xe. Chừng Patron (ông chủ) đi được rồi tôi mới về.
Ở xứ đen, họ dùng từ "Patron" để gọi ông chủ, ông xếp, người có địa vị, có tiền, người mà họ nể nang v.v Nghe quen rồi, chẳng có gì chói lỗ tai hết!
Tôi nói:
- Về đi! Đâu cần phải đợi!
Hắn nhăn răng cười, đưa hàm răng trắng toát:
- Tại Patron không biết chớ ở đây lâu lâu họ lại hủy chuyến bay vào giờ chót, nói tại máy bay ăn-banh ở đâu đó. Máy bay cũng như xe hơi vậy, ai biết lúc nào nó nằm đường.
Rồi hắn đi ra xe. Tôi ngồi xuống một phô-tơi, nhìn quanh: hành khách khá đông, nhiều người ngồi với một số hành lý như thùng cạc-tông, bao bị, va-ly v.v Không phải họ không biết gởi hành lý, nhưng vì những gì họ đã gởi đã đủ số ký-lô giành cho mỗi hành khách, nên số còn lại họ xách tay, cho dầu là nhiều món vừa nặng vừa cồng kềnh!
Không khí nóng bức. Mấy cái quạt trần quay vù vù, cộng thêm mấy cây quạt đứng xoay qua xoay lại, vậy mà cũng không đủ mát. Thiên hạ ngủ gà ngủ gật, tôi cũng ngã người trên lưng ghế, lim dim
Trong lúc tôi thiu thiu ngủ thì loáng thoáng nghe có ai ca vọng cổ. Tôi mở mắt nhìn quanh rồi thở dài, nghĩ: "Tại mình nhớ quê hương xứ sở quá nên trong đầu nghe ca như vậy" . Rồi lại nhắm mắt lim dim. Lại nghe vọng cổ nữa. Mà lần này nghe rõ câu ngân nga trước khi "xuống hò" : "Mấy nếp nhà tranh ẩn mình sau hàng tre rũ bóng đang vươn lên ngọn khói á lam à chiều"
Đúng rồi ! Không phải ở trong đầu tôi, mà rõ ràng có ai ca vọng cổ ngoài kia. Tôi nhìn ra hướng đó, thấy xa xa dưới lùm cây dại có một người đen nằm võng. Và chỉ có người đó thôi. Lạ quá ! Người đen đâu có nằm võng. Tập quán của họ là nằm một loại ghế dài bằng gỗ cong cong.. Ngay như loại ghế bố thường thấy nằm dưới mấy cây dù to ở bãi biển họ cũng ít dùng nữa.
Tò mò, tôi bước ra đi về hướng đó để xem là ai vừa ca vọng cổ lại vừa nằm võng đong đưa. Thì ra là một anh đen còn trẻ, còn cái võng là loại võng nhà binh của quân đội Việt Nam Cộng Hòa hồi xưa. Tôi nói bằng tiếng Pháp:
- Bonjour!
Anh ta ngừng ca, ngồi dậy nhìn tôi mỉm cười, rồi cũng nói " Bonjour" . Tôi hỏi, vẫn bằng tiếng Pháp:
- Anh hát cái gì vậy?
Hắn đứng lên, vừa bước về phía tôi vừa trả lời bằng tiếng Pháp :
- Một bài ca của Việt Nam. Còn ông? Có phải ông là le chinois làm việc cho hãng đường ở Borotou không?
Tôi trả lời, vẫn bằng tiếng Pháp:
- Đúng và sai! Đúng là tôi làm việc ở Borotou. Còn sai là vì tôi không phải là người Tàu. Tôi là người Việt Nam.
Bỗng hắn trợn mắt có vẻ vừa ngạc nhiên, vừa mừng rỡ, rồi bật ra bằng tiếng Việt, giọng đặc sệt miền Nam, chẳng có một chút lơ lớ:
- Trời ơi! Bác là người Việt Nam hả?
Rồi hắn vỗ lên ngực:
- Con cũng là người Việt Nam nè!
Thiếu chút nữa là tôi bật cười. Nhưng tôi kềm lại kịp, khi tôi nhìn gương mặt rạng rỡ vì sung sướng của hắn. Rồi tôi bỗng nghe một xúc động dâng tràn lên cổ. Thân đã lưu vong, lại "trôi sông lạc chợ" đến cái xứ "khỉ ho cò gáy" này mà gặp được một người biết nói tiếng Việt Nam và biết nhận mình là người Việt Nam, dù là một người đen, sao thấy quý vô cùng.
Hình ảnh của quê hương như đang ngời lên trước mặt
Tôi bước tới bắt tay hắn. Hắn bắt tay tôi bằng cả hai bàn tay, vừa lắc vừa nói huyên thuyên:
- Trời ơi! Con mừng quá! Mừng quá! Trời ơi! Bác biết không? Bao nhiêu năm nay con thèm gặp người Việt để nói chuyện cho đã. Bây giờ gặp bác, thiệt con mừng " hết lớn" bác à!
Rồi hắn kéo tôi lại võng:
- Bác nằm đi! Nằm đi!
Hắn lại đống gạch "bờ-lóc" gần đấy lấy hai ba viên kê bên cạnh võng rồi ngồi lên đó, miệng vẫn không ngừng nói:
- Con nghe thiên hạ nói ở Borotou có một người Tàu. Con đâu dè là bác. Nếu biết vậy con đã phóng Honda vô trỏng kiếm bác rồi! Đâu đợi tới bây giờ
Hắn móc gói thuốc, rút lòi ra một điếu, rồi đưa mời tôi:
- Mời bác hút với con một điếu.
Hắn đưa gói thuốc về phía tôi, mời bằng hai tay.. Một cử chỉ mà từ lâu tôi không còn nhìn thấy. Một cử chỉ nói lên sự kính trọng người trưởng thượng. Tôi thấy ở đó một "cái gì" rất Việt Nam.
Tôi rút điếu thuốc để lên môi. Hắn chẹt quẹt máy, đưa ngọn lửa lên đầu điếu thuốc, một tay che che như trời đang có gió. Tôi bập thuốc rồi ngạc nhiên nhìn xuống cái quẹt máy. Hắn nhăn răng cười:
- Bác nhìn ra nó rồi hả?
Tôi vừa nhả khói thuốc vừa gật đầu. Đó là loại quẹt máy Việt Nam, nho nhỏ, giẹp lép, đầu đít có nét cong cong. Muốn quẹt phải lấy hẳn cái nắp ra chớ nó không dính vào thân ống quẹt bằng một bản lề nhỏ như những quẹt máy ngoại quốc. Hắn cầm ống quẹt, vừa lật qua lật lại vừa nhìn một cách trìu mến:
- Của ông ngoại con cho đó! Ổng cho, hồi ổng còn sống lận.
Rồi hắn bật cười:
- Hồi đó ổng gọi con bằng "thằng Lọ Nồi".
Ngừng một chút rồi tiếp:
- Vậy mà ổng thương con lắm à bác!
Hắn đốt điếu thuốc, hít một hơi dài rồi nhả khói ra từ từ. Nhìn cách nhả khói của hắn tôi biết hắn đang sống lại bằng nhiều kỷ niệm Tôi nói:
- Vậy là cháu lai Việt Nam à?
- Dạ. Má con quê ở Nha Trang.
- Rồi má cháu bây giờ ở đâu?
Giọng của hắn như nghẹn lại:
- Má con chết rồi. Chết ở Nha Trang hồi Việt cộng vô năm 1975.
- Còn ba của cháu?
- Ổng hiện ở ParisTụi này nhờ có dân Tây nên sau 1975 được hồi hương. Con đi quân dịch cho Pháp xong rồi, về đây ở với bà nội. Con sanh ra và lớn lên ở Sài Gòn, về đây, buồn thúi ruột thúi gan luôn!
Tôi nhìn hắn một lúc, cố tìm ra một nét Việt Nam trên con người hắn. Thật tình, hắn không có nét gì lai hết. Hắn lớn con, nước da không đến nỗi đen thùi lùi như phần đông dân chúng ở xứ này, nhưng vẫn không có được cái màu cà phê lợt lợt để thấy có chút gì khác khác. Tóc xoắn sát da đầu, mắt lồi môi dầy
Tôi chợt nói, nói một cách máy móc:
- Thấy cháu chẳng có lai chút nào hết!
Hắn nhìn thẳng vào mắt tôi, giọng nghiêm trang:
- Có chớ bác. Con có lai chớ bác.
Hắn xòe hai tay đưa ra phía trước, lật qua lật lại:
- Bên nội của con là nằm ở bên ngoài đây nè.
Rồi hắn để một tay lên ngực, vỗ nhè nhẹ về phía trái tim:
- Còn bên ngoại của con, nó nằm ở bên trong. Ở đây, ở đây nè bác.
Bỗng giọng hắn nghẹn lại:
- Con lai Việt nam chớ bác!
Trong khoảnh khắc, tôi xúc động đến quên mất màu da đen của hắn, mà chỉ thấy trước mặt tôi, một thanh niên Việt Nam, Việt Nam từ cử chỉ tới lời lẽ nói năng. Tôi vói tay vỗ nhẹ lên vai hắn mấy cái, gật đầu nói:
- Bác thấy. Bây giờ thì bác thấy!
Hắn mỉm cười:
- Ở đây người ta nói con không giống ai hết, bởi vì con hành động cư xử, nói năng không giống họ. Bà nội con cũng nói như vậy nữa! Còn con thì mỗi lần con nhìn trong kiếng, con vẫn nhận ra con là người Việt Nam. Bác coi có khổ không?
Rồi nó nhìn tôi, một chút trìu mến dâng lên trong ánh mắt:
- Bây giờ con gặp bác rồi, con thấy không còn cô đơn nữa. Gặp một người giống mình, ở cái xó xa xôi hẻo lánh này, thiệt là Trời còn thương con quá!
Tôi im lặng nghe hắn nói, nhìn hắn nói mà có cảm tưởng như hắn đang nói cho cả hai: cho hắn và cho tôi. Bởi vì cả hai cùng một tâm trạng
Hắn vẫn nói, như hắn thèm nói từ lâu:
- Nhớ Sài Gòn quá nên con hay ca vọng cổ cho đỡ buồn. Hồi nãy bác lại đây là lúc con đang ca bài " Đường về quê ngoại " đó bác.
- Bác không biết ca, nhưng bác rất thích nghe vọng cổ.
Giọng nói của hắn bỗng như hăng lên:
- Vọng cổ là cái chất của miền Nam mà bác. Nó không có lai Âu lai Á gì hết. Nó có cái hồn Việt Nam cũng như cá kho tộ, tô canh chua. Bác thấy không? Bởi vậy, không có gì nhắc cho con nhớ Việt Nam bằng bài ca vọng cổ hết.
- Bác cũng vậy.
Tôi nói, mà thầm phục sự hiểu biết sâu sắc của hắn. Và tôi thấy rất vui mừng có một người như vậy để chuyện trò từ đây về sau
Có tiếng máy bay đang đánh một vòng trên trời. Chúng tôi cùng đứng lên, hắn nói:
- Nó tới rồi đó. Con phải sửa soạn xe trắc-tơ và rờ-mọt để lấy hành lý. Con làm việc cho hãng Air Afrique, bác à.
Rồi hắn nắm tay tôi lắc mạnh:
- Thôi, bác đi mạnh giỏi. Con tên là Jean. Ở đây ai cũng biết " Jean le vietnamien " hết. Chừng về bác ghé con chơi, nghen.
Bỗng, hắn ôm chầm lấy tôi siết nhẹ, rồi giữ như vậy không biết bao nhiêu lâu. Tôi nghe giọng hắn lạc đi:
- Ghé con nghe bác Ghé con
Tôi không còn nói được gì hết. Chỉ vừa gật gật đầu, vừa vỗ vỗ vào lưng hắn như vỗ lưng một người con
Khi hắn buông tôi ra, tôi thấy hai má của hắn ướt nước mắt. Tôi vội vã quay đi, lầm lũi bước nhanh nhanh về nhà ga mà nghĩ thương cho "thằng Jean le vietnamien" . Hồi nãy, nó ôm tôi, có lẽ nó đã tưởng tượng như là nó đang ôm lại được một góc trời quê mẹ
Trên máy bay, tôi miên man nghĩ đến "thằng Jean" rồi tự hứa sẽ gặp lại nó thường. Để cho nó bớt cô đơn. Và cũng để cho tôi bớt cô đơn nữa!
Bây giờ, viết lại chuyện thằng Jean mà tôi tự hỏi:
"Trong vô số người Việt Nam lưu vong hôm nay, còn được bao nhiêu người khi nhìn trong gương vẫn nhận ra mình là người Việt Nam?"
"Và có được bao nhiêu người còn mang mểnh trong lòng bài ca vọng cổ, để thấy hình ảnh quê hương vẫn còn nằm nguyên trong đó?"

VietBF@sưu tập

1.
Sau khi gõ mõ tụng kinh nhân ngày mùng Một , bà Đàm Thanh bưng đĩa xôi lộc trên ban thờ xuống dưới tầng một, nhìn thấy chồng đang ngồi trầm tư bên bàn cờ, có lẽ ông Kỳ lại đang nghiền ngẫm một thế cờ khó. Bà Đàm Thanh đặt đĩa xôi trước mặt chồng, bà nhẹ nhàng nói:
-Sáng hôm nay mấy bố con ăn sáng bằng đĩa xôi lộc này, nhớ không ăn hết phải để lại, chớ vứt vào sọt rác phải tội chết. Sáng nay tôi đi đảnh lễ các thầy, chiều ông nhớ mua mấy bìa đậu về rán vì đúng ngày ăn chay.
Ông Kỳ rót cho vợ cốc nấm Linh chi đã hãn từ sáng, ông nhìn đĩa xôi rồi thở dài:
-Bà xem tôi răng lợi đã yếu, bây giờ ngồi trệu trạo nhai chỗ xôi này như nhai rơm, thôi chút tôi nấu bát mì tôm ăn tạm.
Nhìn ra ngoài cửa bà Đàm Thanh đã thấy bà Tính trong hội Phật tử đang réo tên mình ngoài cửa vì xe ô tô đến rồi, bà Đàm Thanh hậm hực vì món xôi lộc bị chồng chê, bà định mắng ông chồng nhưng vì kiêng ngày mùng Một đang ăn chay nên bà chỉ nói:
- Thôi ông cất đi đến tối về tôi hấp lại cho nóng rồi ăn vậy. Là người thành tâm đi lễ, chính vì vậy bà Đàm Thanh không bỏ lỡ một cuộc hành hương nào, bà đi hành hương thăm viếng các chùa chiền khắp đất nước từ Bắc vào Nam, hầu như chỗ nào có ngôi chùa thiêng đều in dấu chân của bà. Mùa Xuân là mùa lễ hội, lúc đó chồng con hiếm khi nhìn thấy bà ở nhà, hết dự lễ khai hội chùa Hương lại quay sang Yên Tử, bà đi lễ chùa nhiều đến mức có lần ông Kỳ phải thốt lên. Hay tôi xây luôn chùa tại khu vườn sau nhà cho bà tu tại gia nhé. Con xe 16 chỗ chạy men theo một quả đồi thuộc địa phận Ba Vì, con đường trải thảm bê tông uốn lượn dưới hàng cây keo thấp thoáng, ẩn mình dưới những tán cây nở hoa đủ màu sắc có nhiều ngôi biệt thự nghỉ dưỡng, lúc xe ô tô dừng lại trước một ngôi biệt thự sân vườn, bà Đàm Thanh ngạc nhiên hỏi cậu lái xe:
-Chú có nhầm không vậy, đoàn chị đi lễ chùa sao lại tới đây.
Cậu lái xe có vẻ quen thuộc với những câu hỏi như vậy nên giải thích:
-Hôm nay U sẽ được biết đến ngôi chùa 5 sao.
Qua chiếc cổng sắt của ngôi biệt thự, bà Đàm Thanh cùng đoàn Phật tử đi trên con đường lát sỏi dẫn đến một hồ nuôi cá koi, cũng bắt đầu từ chỗ này, tiếng kinh Phật được phát qua hệ thống loa vang lên, đoàn đi qua chiếc cầu đá tới một sảnh lớn, ở đây có hệ thống tượng La Hán được đặt theo dọc hành lang, cách vài mét lại có một cây tùng la hán được chăm chút tỉ mỉ. Cuối cùng gian chính điện cũng hiện ra trước mắt, bà Đàm Thanh đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, dù đi nhiều chùa chiền, nhưng lần đầu tiên bà mới được đặt chân đến ngôi chùa nằm trong khu biệt thự nghỉ dưỡng này. Bà Tính trưởng đoàn ghé tai bà Đàm Thanh nói nhỏ:
-Không phải ai muốn là được đến đây, phải có phúc có phần và tích đủ duyên mới được viếng thăm chùa này.
Bà Đàm Thanh lúc này chỉ biết chắp tay còn miệng đáp lời:
-Nam Mô A Di Đà Phật.
Ngôi chùa kì lạ có vị trụ trì còn khá trẻ, bên cạnh thầy có thêm bốn vị sư nữa, tất cả đều trắng trẻo đẹp trai còn tiếng nói vô cùng trầm ấm. Sư trụ trì cho biết, ngài sẽ tổ chức một đoàn Hành hương đến Bồ Đề Đạo Tràng bên Ấn Độ, sau đó một tháng sẽ viếng thăm đất Phật ở Bu Tan, ngay sau lễ vào Hạ, lúc đó ngài sẽ tổ chức chuyến đi Tây Tạng. Ngồi nghe như nuốt từng lời vàng ngọc, bà Đàm Thanh nhanh nhảu đăng k‎í được theo thầy hành hương những chốn linh thiêng, mặc dù bà còn chưa biết lấy đâu ra một số tiền lớn như vậy. Bản thân bà chỉ bán đậu phụ ngay đầu chợ, tuy nhiên do bận đi lễ nên bà bán hàng kiểu tùy hứng, vì vậy hàng đậu của bà ngày càng vắng khách. Buổi trưa đoàn Phật tử được đãi buffet chay với nhiều món ngon và lạ, nhìn mặt bà Đàm Thanh có vẻ ưu tư, bà Tính như đoán được tâm sự liền ghé tai nói nhỏ:
-Chắc bà lo thu xếp tiền phải không, bà yên tâm thưởng thức những món ngon này đi, lúc quay về tôi sẽ bày cách cho, rồi đâu cũng vào đấy hết.
Lời nói của bà Tính giống như người nhấc tảng đá đang đè nặng trên ngực vậy, được lời như cởi tấm lòng nên bà Đàm Thanh vui vẻ cùng thưởng thức bữa buffet chay hảo hạng. Khi trời sẩm tối, dưới ánh đèn trang trí ở các tiểu cảnh ngoài sân vườn, tiếng nhạc thiền vang lên thay lời tiễn chân đoàn Phật tử có phúc có phần. Lúc con xe 16 chỗ dừng ở điểm đỗ, cậu lái xe vui vẻ hỏi bà Đàm Thanh:
-U thấy ngôi chùa thế nào, có đúng là đạt tiêu chuẩn 5 sao như con nói không.
Bà Đàm Thanh vốn cả đời chưa từng ghé vào khách sạn hay khu resort 5 sao, chính vì thế khi nghe cậu lái xe hỏi lại, bà bày tỏ sự thán phục:
-Đúng là đi một ngày đàng học một sàng khôn, chùa gì mà đẹp thế không biết.
Sau đó một tháng, trước sự kinh ngạc của chồng con, bà Đàm Thanh cầm hộ chiếu và xách valy ra xe taxi nhằm hướng sân bay Nội Bài thẳng tiến, điểm hạ cánh của chuyến bay là Ấn Độ.
2.
Pha xong ấm trà mạn, ông Kỳ chưa kịp lau dọn bàn ghế đã thấy ngoài cổng có mấy ông cùng xóm kéo sang. Đã thành lệ bất thành văn, buổi sáng sân nhà ông Kỳ giống như trụ sở của tổ hưu vậy, các ông tranh thủ uống trà, đánh cờ và đàm đạo thế sự đến 9 giờ sáng, sau giờ đó mỗi người lại về lo việc của nhà mình. Là người khéo tay nên ông Kỳ chăm chút những hòn non bộ cùng những chậu cây cảnh khá đẹp mắt, ngồi trong sân nhà ông uống trà rồi chơi cờ dưới giàn thiên lí, khung cảnh được tô điểm bởi những chùm hoa nắng khiến mấy ông già về hưu như lạc vào cõi thiền. Ông Kỳ vốn say mê chơi cờ tướng từ khi còn rất trẻ, nhưng ngày đó ông chỉ loi choi kiểu cờ ngoài bài trong. Hồi xưa ông Kỳ đi dọc Bờ Hồ nhìn thấy các cụ già ngồi chơi cờ, ông đứng xem nhưng vì ngứa mồm nên góp đôi lời, có cụ khó tính đã đuổi thẳng cổ, sau này có tuổi ông chơi cờ bằng sự say mê và tìm tòi học hỏi, không chơi theo bản năng như trước. Đối với ông Kỳ, cuộc đời cũng như một ván cờ vậy, nhiều khi có những nước cờ kì ảo không sao lý giải được.
Đầu năm ngoái khi nhận quyết định nghỉ hưu trước tuổi, ông Kỳ thở phào nhẹ nhõm, bởi vì đã đến lúc ông dành thời gian sống cho đam mê của mình, việc đầu tiên ngay khi nhận tháng lương hưu đầu tiên, ông Kỳ ném bộ cờ cũ vào sọt rác, ông lên phố tậu ngay bộ cờ quí hiếm do bản thân đã ao ước bấy lâu, bàn cờ được làm bằng gỗ hương còn các quân cờ chế tác từ ngà voi. Mấy ông hàng xóm mỗi lần sang nhà chơi cờ, ông nào cũng trầm trồ ngắm bàn cờ rồi tấm tắc khen ông có bộ cờ quí hiếm nhất khu này, sau mỗi buổi chơi cờ xong, ông Kỳ lại cẩn thận cho các quân cờ vào một hộp đựng bằng sơn mài có khảm trai. Cầu kì là vậy nên khi chơi cờ phải có trà ngon để thưởng thức và đàm đạo, loại trà được ông nhờ cậu cháu rể chọn mua từ trên Tân Cương gửi về cho, trà ngon lại kèm theo bộ ấm chén tuyệt đẹp đi kèm. Trước thú vui tao nhã của chồng, bà vợ ông thường hay bĩu môi rồi nói một cách mỉa mai. Ông món nào cũng hay, món nào cũng sành, chỉ mỗi món chiều vợ là buông lơi. Những lúc nghe bà vợ kém mình 5 tuổi nói vậy, ông Kỳ thường tặc lưỡi nói cho qua chuyện:
-Bao nhiêu tinh hoa phát tiết hết vào bàn cờ rồi, bây giờ mọi thứ cạn kiệt như đồng bằng sông Cửu Long mùa khô hạn vậy.
Bà Đàm Thanh nghe xong liền rít qua kẽ răng:
-Ông được lắm.
Về hưu có nhiều thời gian rảnh rỗi, chính vì vậy nên ông Kỳ thường say sưa nghiên cứu các thế cờ hay để áp dụng như, Nửa Cõi Sơn Hà, Uyên Ương Pháo, Thiết Bộ Hãm Tình hay thế cờ Xích Mục Kinh Tâm. Càng đi sâu vào nghiên cứu, ông Kỳ càng cảm thấy cuộc đời nhiều lúc được sắp đặt như một ván cờ. Những ngày đầu năm, thời điểm vợ ông bận rộn với những chuyến hành hương liên miên, ông Kỳ cũng tất bật không kém, hễ làng nào có tục chơi cờ người, y rằng ông có mặt để xin đấu cờ với các bậc kì tài trong thiên hạ. Đi chơi cờ nhiều như vậy, một lần trong bữa cơm tối có đông đủ con trai và con dâu, vợ ông đã hỏi thẳng:
-Ông suốt ngày mải mê chơi cờ không chán sao, người ta hay nói cờ bạc đi liền nhau, sao ông không kiếm việc gì làm thêm như vậy có ích hơn. Bây giờ 60 tuổi đâu phải đã già, người ta 70 tuổi vẫn còn đi làm kiếm thêm thu nhập.
Nhâm nhi chén rượu nếp cẩm cho ấm bụng, ông Kỳ thủng thẳng trả lời:
-Bà không có an sinh xã hội nhưng lại ham đi lễ chùa, tôi mê đánh cờ nhưng vẫn có 4,5 triệu lương hưu mỗi tháng, dù không sung túc nhưng sẽ không đói được.
Những lần nói chuyện như vậy, bao giờ kết thúc cũng bằng một màn khẩu chiến dữ dội, biết không thể bênh người này rồi nói người kia, vì thế người con trai và cô con dâu thường ra hiệu cho nhau lên gác, dưới nhà còn hai ông bà đang hăng say nói không chịu ngừng lời.
Ngày vợ ông cầm cuốn hộ chiếu mới làm về thông báo sẽ hành hương tới Bồ Đề Đạo Tràng bên Ấn Độ, ông Kỳ ngạc nhiên hỏi:
-Bà có bán cả tấn đậu phụ cũng không đủ tiền để đi sang đó, chưa kể tiền ăn ở và tu tập cả tháng trời.
Bà Đàm Thành thản nhiên nói:
-Suốt ngày ngồi đầu gối quá tai ngắm bàn cờ như ông, có mà sống hết kiếp này cũng không đi ra khỏi Hà Nội được.
Như mọi lần tranh luận khác, hai ông bà lại kết thúc cuộc khẩu chiến bằng màn chiến tranh lạnh, trong lúc bà vợ hoan hỉ chuẩn bị mọi thứ, ông Kỳ đành sống kiểu mũ ni che tai để giữ lại chút hòa khí trong gia đình. Ông đoán bà vợ mình chắc năn nỉ vay tiền của con trai và con dâu để thực hiện tâm nguyện của bà, những nước cờ trước mặt ông bỗng trở lên khó đi hơn trước, ông thấy vợ mình cũng như một thế cờ biến hóa kì ảo khiến ông chưa có cách chế ngự được, thế uyên ương pháo lúc này đã thành vô dụng.
Dù mê cờ là vậy, nhưng ông Kỳ cảm thấy buồn phiền vì cậu con trai duy nhất không hề thích món này, nhiều lần được ông tận tình chỉ dạy, nhưng anh ta chỉ lắc đầu phán một câu xanh rờn. Chơi cờ vô bổ, mất thời gian, vì thế chỉ hợp với các ông già. Nghe cậu con trai nói vậy, ông Kỳ thở dài phân tích:
-Thế sự cuộc đời cũng như một ván cờ vậy, nếu con giỏi chơi cờ sẽ hóa giải được nhiều thứ trong cuộc sống.
3.
Sáng sớm lúc đồng hồ báo thức chưa kịp đổ chuông, ông Kỳ đã thức giấc vì trằn trọc cả đêm không ngủ được, ông leo lên sân thượng tưới cây và hít thở không khí trong lành của buổi ban mai. Nhìn mấy giò lan bị cháy lá do ít được tưới tắm, ông Kỳ cảm thấy nuối tiếc vì đã bỏ bê chúng trong mấy ngày qua. Đang vặt các lá vàng lá úa, bất chợt người con dâu chạy lên nói với ông bằng một giọng hốt hoảng:
-Bố xuống mà xem, nhà mình lại bị tạt sơn và chất bẩn, còn ảnh của mẹ được in trong tờ giấy đòi nợ dán khắp các bờ tường trong xóm, họ còn rải khắp chợ như rải truyền đơn.
Tạm quên đi những giò lan qu‎í, ông Kỳ lật đật chạy ra ngoài cổng nhìn. Cánh cổng nhà ông cũng như bờ tường rào loang lổ sơn đỏ bị ai đó hắt lên, sân nhà bốc mùi mằm tôm trộn dầu luyn được ném vào tung tóe từ đêm qua. Đây không phải là lần đầu tiên nhà ông bị khủng bố như vậy, kể từ ngày vợ ông bỏ đi trốn nợ khiến cả nhà lao đao. Ông Kỳ kéo vòi nước lặng lẽ phun rửa, trong lúc đó con trai và con dâu đi xé những tờ giấy thông báo đòi nợ có in ảnh của vợ ông kèm nhiều thông tin cá nhân. Ngồi một mình giữa sân nhà, ông Kỳ lặng lẽ bày bàn cờ ra ngồi suy ngẫm về những bước tiếp theo, ông biết mấy ông già hàng xóm đều lảng tránh không dám sang ngồi chơi cờ và uống trà mạn nữa. Nhìn những chậu cây bonsai bị dính đầy dầu luyn và sơn đỏ, cá trong bể cảnh cũng chết vì tạp chất còn mấy hòn non bộ nằm nghiêng ngả, ông Kỳ cân nhắc những nước cờ tiếp theo. Trong tình hình nước sôi lửa bỏng như thế này, ông nghĩ đến thế cờ Thiết Bộ Hãm Tình để hóa giải sự nguy khốn.
Tối hôm đó ăn cơm xong, người con trai âm thầm chở ông Kỳ qua cầu Chương Dương,điểm đến của hai cha con là một ngôi chùa nhỏ gần làng Lệ Mật, kể từ lúc không có khả năng chi trả món nợ vì lãi mẹ đẻ lãi con, vợ ông đã trốn trong ngôi chùa này để làm công quả. Ngồi bên cạnh vợ mình ở gian nhà ngang, ông Kỳ ôn tồn nói có cả người con trai chứng kiến:"Việc bà vay tiền của bọn cho vay nặng lãi để đi hành hương, dù bà có trốn kĩ đến đâu thì món nợ đó vẫn phải trả, ở đời có vay có trả nên mình làm mình chịu không kêu ai được. Hôm nay tôi đến bày cho bà một thế cờ hóa giải vấn đề, nói xong ông Kỳ đưa ra hai tờ giấy viết tay rồi giải thích rõ. Tờ thứ nhất là bản thỏa thuận phân chia tài sản, tôi sẽ rao bán ngôi nhà cùng mảnh đất bên cạnh, tiền thu được sẽ chia làm ba phần bằng nhau". Thấy vợ mình ngỡ ngàng, ông Kỳ vẫn chậm rãi nói tiếp:" vợ chồng thằng Hiếu sẽ nhận một phần để đi tìm mua căn hộ chung cư sinh sống, phần của tôi sẽ phụ cho con một chút nếu mua nhà thiếu tiền, phần của bà sẽ dùng để trả nợ". Trong lúc bà Đàm Thanh bật khóc vì xúc động, bà không ngờ chồng mình lại dang tay cứu giúp kịp thời khiến bà như trút được gánh nặng, bà biết ngôi nhà cùng mảnh đất là hương hỏa bao đời nay của nhà chồng, vậy nhưng đến đời của bà làm dâu đã khiến nó phải sang tên đổi chủ.
Đợi cho vợ lau nước mắt xong, ông Kỳ đưa tiếp tờ giấy thứ hai và nói tiếp:"Đây là tờ đơn xin ly hôn, trong này tôi cũng ghi rõ việc phân chia tài sản trên tinh thần của tờ thỏa thuận vừa xong, sau khi ra tòa xử ly hôn xong, tôi và bà không còn sự ràng buộc nào nữa". Lúc hai cha con rời đi, bóng của bà Đàm Thanh đứng trước cửa chùa lẻ loi đến tội nghiệp, tiếng chuông chùa như vọng vào cõi hư vô. Xe máy chạy qua cầu quay về trong thành phố, ông Kỳ chợt nhớ đến thế cờ Nửa Cõi Sơn Hà mà ông yêu thích, nhưng giờ đây ông đâu còn cõi nào mà xưng bá với các bậc kỳ tài trong thiên hạ.
*****
Sau hồi trống tan trường, đám học sinh ùa ra như đàn chim vỡ tổ, tiếng nô đùa phá tan bầu không khí yên lặng lúc trước, tuy vậy chỉ chưa đầy ba mươi phút sau mọi thứ lại trở lại sự tĩnh lặng vốn có. Ông Kỳ đi dọc hành lang của các dãy nhà học để kiểm tra các lớp đã tắt điện, tắt quạt chưa, ông cũng nhặt những chiếc áo đồng phục và các khăn quàng đỏ do học sinh bỏ quên, tất cả sẽ được xếp gọn vào một góc chờ học sinh đến nhận. Kể từ sau khi phải bán nhà trả nợ, ông Kỳ xin làm bảo vệ cho một trường Tiểu học ngay gần làng Xuân La, làm công việc này lương không cao nhưng bù lại ông có chỗ ăn chỗ ngủ không mất tiền, nếu hôm nào phải làm ca chiều và đêm, buổi sáng ông Kỳ chạy xe máy ra ngồi trên vỉa hè đường Lạc Long Quân để kiếm thêm vài cuốc khách, thu nhập của mấy việc cộng thêm khoản lương hưu khiến ông cảm thấy dễ chịu. Cuộc sống có nhiều xáo trộn, nhưng không vì thế ông bỏ đi thú vui chơi cờ của mình, còn bà vợ cũ của ông khi trả hết nợ, chắc còn chút tiền lại theo các đoàn Phật tử đi dọc dài đất nước. Nhiều lúc ông thầm nghĩ, có lẽ kiếp này bà đi trả nợ cho muôn kiếp trước, bởi cuộc sống là những vòng luân hồi không dứt.
Vừa đặt xong nồi cơm, ông Kỳ ngạc nhiên khi thấy cậu con trai chạy xe đến thăm, ông còn ngạc nhiên hơn lúc con trai mời ông chơi một ván cờ.
Hai cha con con ngồi chơi cờ bên Hồ Tây lộng gió, ánh hoàng hôn nhuộm đỏ khắp mắt hồ, lúc này mặt trời nhìn như đang chìm dần phía đường chân trời, gió từ mặt hồ thổi lại có mùi tanh của cá chết, có mùi xào nấu của những quán nhậu ven hồ, tuy nhiên trong sự xô bồ đó vẫn có sự tĩnh lặng như một nốt trầm của khúc nhạc chiều. Người con trai đương nhiên không phải là đối thủ, anh đến đây cũng không vì ván cờ này, sau khi cân nhắc hồi lâu, anh vừa đi quân cờ vừa nói nhỏ:"Hai tháng trước mẹ chuyển đến ở cùng vợ chồng con, thôi dù sao con nghĩ thế cũng là hợp l‎í bởi vì mẹ đâu còn chỗ để quay về, nhưng hôm qua lúc vợ chồng con đi làm, mẹ đã cậy tủ lấy tiền rồi đi mất, con nghe nói mẹ sẽ tham gia đoàn đi Tây Tạng. Theo bố con phải giải quyết việc này theo cách nào, hiện nay vợ con đang rất bức xúc vì số tiền đó chưa kịp gửi tiết kiệm."
Ông Kỳ dí quân tốt sang sông rồi điềm tĩnh nói:"Bà ấy đang gánh nghiệp nên không thể trách được, bố và mẹ con duyên đã tàn, phận đã cạn nên không còn sự vương vấn, nhưng phận làm con dù sao con cũng không thể buông bỏ được, mẹ con đi chán rồi sẽ quay về, chỉ khi nào bà ấy lĩnh hội được câu “Thứ nhất là tu tại gia”, lúc đó mẹ con sẽ sống an nhiên tự tại. Nhìn vào thế cờ tàn khi phần thắng đã nắm chắc ở trong tay, ông Kỳ thở dài nói cho con trai mình biết:"Bố luôn tự phụ là mình cao cờ, nhưng ván cờ cuộc đời lại không sao giải được, con nhìn gương của bố mẹ để chăm lo cho gia đình mình được tốt hơn".
Ông Kỳ chiếu tướng xong cũng là lúc trời sập tối, trước khi chia tay con trai quay về trường Tiểu học, ông cầm bàn cờ quí giá của mình liệng xuống Hồ Tây, những quân cờ bằng ngà đã bị sóng nhấn chìm trong giây lát, chiếc bàn cờ bằng gỗ hương vẫn dập dềnh lần cuối trước khi chìm xuống đáy hồ.

VietBF@sưu tập

Nước chanh được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ thanh lọc cơ thể và thúc đẩy quá trình giảm cân.

Nước chanh từ lâu được xem là “thức uống vàng” giúp thanh lọc cơ thể và hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Tuy nhiên, không ít người sau khi sử dụng lại gặp tình trạng cồn ruột, xót dạ dày hoặc khó chịu vùng bụng. Nguyên nhân thường không nằm ở bản thân quả chanh, mà xuất phát từ cách uống chưa đúng. Chỉ cần điều chỉnh một vài thói quen nhỏ, nước chanh có thể trở thành thức uống tốt cho tiêu hóa, giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn và làn da cũng tươi tắn hơn.

Dưới đây là một số mẹo đơn giản giúp uống nước chanh đúng cách, hạn chế kích ứng dạ dày nhưng vẫn giữ được trọn vẹn lợi ích.

1. Luôn pha loãng chanh với nước ấm
Nhiều người có thói quen vắt chanh đậm hoặc pha quá ít nước, khiến lượng axit citric quá cao và dễ gây kích ứng dạ dày. Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến cảm giác xót ruột, cồn cào sau khi uống.

Cách tốt nhất là pha nước cốt chanh với nước ấm. Nhiệt độ ấm giúp dạ dày dễ thích nghi hơn, đồng thời hỗ trợ kích hoạt hệ tiêu hóa nhẹ nhàng vào buổi sáng. Khi pha đúng tỷ lệ, vị chanh cũng trở nên dịu hơn và ít gây khó chịu hơn cho niêm mạc dạ dày.

Một ly nước ấm pha khoảng nửa quả chanh được xem là tỷ lệ phù hợp. Khi uống nên uống chậm, từng ngụm nhỏ để cơ thể hấp thu tốt hơn và hạn chế cảm giác cồn ruột.


Nhiều người có thói quen vắt chanh đậm hoặc pha quá ít nước, khiến lượng axit citric quá cao và dễ gây kích ứng dạ dày.

2. Không uống nước chanh khi bụng quá đói
Uống nước chanh khi dạ dày hoàn toàn trống rỗng có thể khiến axit tác động trực tiếp lên niêm mạc dạ dày, dễ gây nóng ruột, cồn cào hoặc đau bụng.

Thời điểm phù hợp hơn là sau khi uống một cốc nước ấm hoặc sau bữa ăn nhẹ. Khi đó, dạ dày đã có một lớp “đệm” tự nhiên, giúp giảm tác động của axit trong chanh.

Nếu muốn dùng nước chanh vào buổi sáng để hỗ trợ giảm cân, bạn có thể uống một cốc nước ấm trước vài phút rồi mới dùng nước chanh. Cách này vẫn giúp kích thích trao đổi chất mà không gây khó chịu cho dạ dày.

3. Kết hợp chanh với mật ong hoặc muối nhạt
Chanh có tính axit cao nên nếu uống riêng có thể gây cảm giác gắt và khó chịu. Việc thêm một chút mật ong hoặc một nhúm muối nhạt sẽ giúp cân bằng vị và làm dịu độ chua.

Mật ong không chỉ giúp thức uống dễ uống hơn mà còn cung cấp enzyme và chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm dịu cổ họng. Khi kết hợp với chanh, vị chua trở nên hài hòa hơn và giảm nguy cơ kích ứng dạ dày.

Nếu không dùng mật ong, một nhúm muối nhạt cũng là lựa chọn thay thế, giúp ổn định vị chua và hỗ trợ bù điện giải nhẹ cho cơ thể, đặc biệt sau khi vận động.

3. Kết hợp chanh với mật ong hoặc muối nhạt
Chanh có tính axit khá mạnh khi dùng riêng, vì vậy việc thêm một chút mật ong hoặc một nhúm muối nhạt sẽ giúp cân bằng hương vị và giảm cảm giác gắt khi uống.

Mật ong chứa một số enzyme và chất chống oxy hóa, giúp làm dịu cổ họng và khiến thức uống dễ uống hơn. Khi kết hợp với chanh, vị chua trở nên nhẹ nhàng hơn, đồng thời giảm nguy cơ gây kích ứng dạ dày.

Trong trường hợp không sử dụng mật ong, một nhúm muối nhạt cũng là lựa chọn thay thế phù hợp, giúp điều hòa vị chua và hỗ trợ bù điện giải nhẹ cho cơ thể, đặc biệt sau khi vận động.

4. Không uống quá nhiều trong ngày
Dù mang lại nhiều lợi ích, nước chanh vẫn chứa axit tự nhiên, vì vậy nếu sử dụng quá nhiều có thể gây kích ứng dạ dày và ảnh hưởng đến men răng.

Lượng phù hợp thường chỉ nên dừng ở mức 1–2 ly mỗi ngày. Uống vừa đủ giúp cơ thể hấp thu vitamin C, hỗ trợ tiêu hóa và thanh lọc cơ thể mà không tạo áp lực cho hệ tiêu hóa.

Quan trọng hơn, duy trì thói quen đều đặn và điều độ sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn nhiều so với việc sử dụng quá mức trong thời gian ngắn.

5. Uống bằng ống hút và súc miệng sau khi uống
Axit trong chanh không chỉ ảnh hưởng đến dạ dày mà còn có thể làm mòn men răng nếu tiếp xúc thường xuyên.

Việc sử dụng ống hút giúp hạn chế nước chanh tiếp xúc trực tiếp với răng. Sau khi uống, nên súc miệng bằng nước lọc để loại bỏ lượng axit còn sót lại trong khoang miệng.

Những thói quen nhỏ này góp phần bảo vệ men răng lâu dài, đồng thời vẫn đảm bảo duy trì được lợi ích khi uống nước chanh mỗi ngày.

Nước chanh là thức uống đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ tiêu hóa, thanh lọc cơ thể và góp phần kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ thực sự phát huy khi được sử dụng đúng cách và đúng liều lượng.

Chỉ cần pha loãng hợp lý, uống đúng thời điểm và kết hợp khoa học, một ly nước chanh mỗi sáng có thể trở thành thói quen lành mạnh, giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn, làn da tươi sáng và hệ tiêu hóa hoạt động ổn định mỗi ngày.

VietBF@sưu tập

Lạc giàu dinh dưỡng, giá thành rẻ nhưng không phải ai cũng nên ăn loại thực phẩm này.

Lạc (hay còn gọi là đậu phộng) là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại khá nhiều lợi ích cho sức khỏe. Loại hạt này còn được gọi là “quả trường sinh”. Lạc có giá thành rẻ, dễ mua và có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Đây là thực phẩm giàu steroid thực vật - một chất có lợi cho sức khỏe con người.

Ngoài ra, lạc còn chưa beta-sitosterol có tác dụng phòng ngừa các bệnh tim mạch, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại tràng, ung thư vú… Các nhà khoa học Mỹ cũng nghiên cứu và phát hiện ra lạc chứa resveratrol có hoạt tính sinh vật rất mạnh, giúp ngăn chặn ngưng tụ tiểu cầu, ngăn ngừa ung thư… 100 gram lạc chứa 8,48 gram kẽm giúp chống lão hóa, tăng cường chức năng miễn dịch.

Nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích mọi người nên ăn lạc mỗi ngày để bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể. Tuy nhiên, không phải cũng nên ăn lạc.

Người bị bệnh gout
Bệnh gout do sự rối loạn chuyển hóa axit uric trong máu gây ra. Chế độ ăn nhiều chất béo có thể làm tăng lượng axit uric trong máu và khiến bệnh trở nên nặng hơn.

Trong khi đó, lạc chứa nhiều protein và chất béo. Người bị bệnh gout ăn nhiều sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe, khiến bệnh nặng hơn.

Bệnh nhân tiểu đường
Tiểu đường là bệnh chuyển hóa đặc trưng bởi lượng đường trong máu cao. Người bị bệnh này cần kiểm soát chế độ ăn uống, sử dụng thuốc điều trị theo chỉ định suốt đời.

Người bị mắc bệnh tiểu đường phải kiểm soát tổng năng lượng nạp vào cơ thể mỗi ngày. Lượng calo quá cao sẽ gây ra bất lợi cho việc kiểm soát đường huyết. Người bị bệnh tiểu đường nên hạn chế ăn lạc do lượng chất béo trong loại thực phẩm này khá lớn, không có lợi cho việc kiểm soát đường huyết.


Người bị bệnh tiểu đường, người bị bệnh gout nên hạn chế ăn lạc.

Người bị cao huyết áp
Tương tự như người bị bệnh gout và người bị bệnh tiểu đường, người bị bệnh cao huyết áp cũng không nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo như lạc. Nó có thể làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ xơ cứng động mạch, gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Người có bệnh gan mật
Khi tiêu thụ các thực phẩm có hàm lượng protein và chất béo cao, túi mật sẽ bị kích thích, tiết nhiều mật để giúp tiêu hóa và hấp thu.

Đối với người bị bệnh về gan mật, ăn quá nhiều đạm và chất béo sẽ làm tăng gánh nặng cho gan và túi mật, khiến tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn.

Người bị bệnh mỡ máu
Lạc có lượng calo cao, nhiều chất béo, không thích hợp với những người bị mỡ máu. Người bị mỡ máu cao ăn nhiều lạc có thể làm bệnh thêm nặng, gây ra các bệnh động mạch vành, bệnh tim mạch nguy hiểm.

Người mắc chứng khó tiêu
Người đang gặp các vấn đề về tiêu hóa, nhất là bi đầy bụng, chướng bụng, khó tiêu… nên hạn chế ăn lạc. Loại thực phẩm này chứa nhiều protein, chất béo có thể khiến tình trạng khó tiêu càng thêm trầm trọng.

VietBF@sưu tập

Những thực phẩm này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc, làm tóc rụng nhiều hơn.

Tình trạng tóc thưa, rụng nhiều luôn là nỗi ám ảnh với mọi người. Không chỉ có phụ nữ mà nam giới cũng chú ý đến vấn đề này. Thông thường, một người có thể rụng 50-100 sợi tóc/ngày. Nếu tóc rụng nhiều hơn 150 sợi/ngày, bạn cần quan tâm hơn đến chế độ ăn uống, sinh hoạt.

Hormone testosterone có ảnh hưởng đến cơ chế rụng tóc. Dưới sự tác động của enzyme 5α-reductase, testosterone chuyển hóa thành dihydrotestosterone (DHT). Chất này làm teo nang tóc, sợi tóc mỏng dần và rụng nhiều.

Theo các chuyên gia, việc tiêu thụ nhiều 4 loại thực phẩm dưới đây cũng có ảnh hưởng đến tình trạng tóc, khiến tóc rụng mất kiểm soát.

Đường và các loại đồ ngọt
Đường và món ngọt không chỉ gây tăng cân mà còn làm ảnh hưởng đến mái tóc. Quá trình chuyển hóa đường tạo ra một lượng lớn axit và kích thích cơ thể tiết ra testosterone. Lượng hormone dư thừa này sẽ làm tổn thương nang tóc, tăng tiết mồ hôi và bã nhờn, gây tích tụ mỡ dưới da đầu. Điều này cản trở việc hấp thụ dinh dưỡng của tóc, khiến tóc nhanh rụng hơn.

Bên cạnh đó, đường còn làm giảm lưu thông máu, cản các chất dinh dưỡng truyền đến da đầu.


Đường và các món ăn chứa nhiều đường có thể làm tóc rụng nhiều hơn.

Sữa và các sản phẩm từ sữa nguyên kem
Sữa, các sản phẩm như sữa tươi nguyên kem, phô mai nguyên kem chứa hàm lượng chất béo cao. Những thực phẩm này có thể làm tăng nồng độ testosterone trong cơ thể. Như đã nói ở trên, testosterone có ảnh hưởng đến việc rụng tóc.

Người đang gặp các vấn đề về da đầu như gàu, chàm, vảy nến, tiêu thụ quá nhiều sữa sẽ gây ra viêm da đầu nghiêm trọng. Tình trạng viêm kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến nang tóc, khiến tóc yếu và rụng nhiều.

Thức ăn nhiều dầu mỡ
Tiêu thụ quá nhiều dầu mỡ không chỉ gây hại cho vóc dáng mà còn lớp mỡ dưới da đầu tăng lên. Điều này cản trở quá trình trao đổi chất. Nạp nhiều dầu mỡ còn khiến da đầu tiết ra lượng bã nhờn dư thừa, khiến tóc nhanh bết. Khi nang tóc bị bao phủ bởi quá nhiều dầu, chân tóc bị tắc nhẽn, khiến tóc trở nên yếu ớt và dễ rụng.

Rượu bia và đồ uống có cồn
Nghiên cứu từ Viện Quốc gia về Lạm dụng và Sử dụng sai Rượu (NIAAA) thuộc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) cho biết việc lạm dụng rượu bia sẽ gây trản trở khả năng tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết cho tóc.

Sự thiếu hụt các chất dinh dưỡng quan trọng như kẽm, đồng, protein do tác động của cồn có thể phá vỡ cấu trúc tóc từ bên trong.

Khi khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng bị suy giảm, mái tóc sẽ khô xơ và rụng dần.

VietBF@sưu tập

Quả mận vào mùa được nhiều người yêu thích, nhưng không phải ai ăn nhiều cũng tốt. Những nhóm người dưới đây nên hạn chế để tránh đầy bụng, tăng đường huyết hoặc kích ứng tiêu hóa.

Mận là loại quả quen thuộc mỗi khi vào mùa, vị chua ngọt dễ ăn, giàu vitamin và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, thực phẩm lành mạnh không đồng nghĩa ai dùng nhiều cũng có lợi. Với một số người, ăn quá nhiều mận có thể khiến cơ thể khó chịu, thậm chí làm nặng thêm vấn đề sức khỏe sẵn có.

Dưới đây là những nhóm người nên hạn chế ăn quả mận để bảo vệ sức khỏe.

1. Người có dạ dày yếu, dễ đau bao tử

Mận thường có vị chua tự nhiên, chứa nhiều axit hữu cơ. Khi ăn lúc đói hoặc ăn số lượng lớn, lượng axit này có thể kích thích niêm mạc dạ dày, làm tăng cảm giác nóng rát, cồn cào hoặc khó chịu vùng bụng trên.

Những người đang bị viêm loét dạ dày, trào ngược hoặc hay ợ chua càng nên cẩn trọng. Việc ăn liên tục trong thời gian ngắn có thể khiến triệu chứng tái phát nhanh hơn, nhất là khi kết hợp cùng muối ớt, gia vị cay hoặc đồ chua khác.

Nếu vẫn muốn ăn, nên dùng sau bữa chính, ăn lượng nhỏ và tránh ăn khi bụng rỗng. Cách này giúp giảm áp lực lên dạ dày và hạn chế cảm giác khó chịu sau đó.



2. Người mắc bệnh tiểu đường hoặc cần kiểm soát đường huyết

Mận có chứa đường tự nhiên. Dù không phải loại quả quá ngọt, nhưng nếu ăn nhiều trong một lần, lượng đường nạp vào vẫn có thể tăng đáng kể, nhất là với mận chín đậm vị.

Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần trái cây mỗi ngày. Việc nghĩ rằng trái cây nào cũng ăn thoải mái là sai lầm khá phổ biến. Khi ăn quá tay, đường huyết có thể dao động ngoài mong muốn.

Giải pháp phù hợp là chia nhỏ khẩu phần, ăn kèm bữa phụ hợp lý và theo dõi phản ứng cơ thể. Nếu đang có phác đồ dinh dưỡng riêng, nên ưu tiên làm theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

3. Người dễ đầy bụng, rối loạn tiêu hóa

Mận chứa chất xơ và một số hợp chất có thể hỗ trợ tiêu hóa nếu dùng đúng mức. Nhưng khi ăn quá nhiều, nhất là ăn nhanh hoặc ăn lúc bụng yếu, nhiều người lại gặp tình trạng sôi bụng, đầy hơi hoặc đi ngoài.

Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm thường phản ứng rõ hơn. Mận xanh, mận quá chua hoặc mận chưa rửa kỹ càng dễ làm đường ruột khó chịu, khiến cơ thể mệt mỏi sau ăn.

Vì vậy, nên ăn chậm, nhai kỹ, chọn quả sạch và vừa chín tới. Nếu từng có tiền sử đau bụng sau khi ăn mận, tốt nhất nên giảm lượng hoặc tạm ngưng để theo dõi.

4. Người đang có vấn đề về thận

Mận là loại quả có chứa kali ở mức nhất định. Với người khỏe mạnh, đây là khoáng chất cần thiết. Nhưng với người suy giảm chức năng thận, khả năng đào thải kali có thể kém hơn bình thường.

Khi kali tích tụ quá mức, cơ thể có thể gặp rối loạn không mong muốn, đặc biệt ở người đang điều trị bệnh thận mạn tính hoặc phải ăn theo chế độ kiểm soát khoáng chất nghiêm ngặt.

Do đó, người có bệnh lý về thận không nên tự ý ăn nhiều mận theo mùa. Tốt nhất cần cân đối khẩu phần trái cây tổng thể và tham khảo tư vấn chuyên môn nếu đang điều trị.

5. Người thừa cân, đang giảm mỡ nhưng ăn theo cảm hứng

Nhiều người xem trái cây là món ăn “không giới hạn”, nên càng vào mùa càng ăn liên tục. Mận ít chất béo, nhưng vẫn có năng lượng và đường tự nhiên. Nếu cộng dồn nhiều lần trong ngày, tổng năng lượng nạp vào không hề thấp.

Ngoài ra, thói quen chấm muối đường, muối tôm hoặc ăn kèm các loại gia vị đậm vị còn làm tăng lượng natri, đường và khiến cảm giác thèm ăn mạnh hơn.

Người đang giảm cân vẫn có thể ăn mận, nhưng cần tính vào tổng khẩu phần trong ngày. Ăn vừa đủ sẽ tốt hơn nhiều so với ăn vô tư rồi phải cắt giảm ở bữa khác.

6. Trẻ nhỏ và người có cơ địa dị ứng

Trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa còn nhạy cảm, nếu ăn quá nhiều mận chua có thể đau bụng, tiêu chảy hoặc khó chịu vùng miệng. Với trẻ nhỏ, việc ăn trái cây cần lượng vừa phải và có theo dõi phản ứng.

Một số người lớn cũng có cơ địa dị ứng hoặc nhạy cảm với thực phẩm họ quả hạch và các loại quả cùng nhóm. Sau khi ăn có thể xuất hiện ngứa miệng, nổi mẩn hoặc khó chịu bất thường.

Nếu từng có tiền sử dị ứng thực phẩm, nên thử lượng nhỏ trước. Khi có dấu hiệu lạ, cần ngưng sử dụng và theo dõi sức khỏe kịp thời.

Ăn mận thế nào cho hợp lý?

Mận vẫn là loại quả tốt nếu dùng đúng cách. Nên rửa sạch, ăn vừa phải, tránh ăn lúc đói và không dùng thay bữa chính. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể ăn theo khẩu phần phù hợp trong ngày thay vì ăn dồn một lúc.

Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể. Nếu ăn xong thấy đau bụng, nóng rát, đầy hơi hoặc mệt, đó là tín hiệu cần giảm lượng ngay.

Thực phẩm tốt nhất là thực phẩm hợp với thể trạng của mình. Mận ngon theo mùa, nhưng ăn đúng người, đúng lượng mới thật sự có lợi.

VietBF@sưu tập