Chẳng ai mảy may nghĩ về niềm tin đặt vào mạng lưới hạ tầng vô hình - nơi liên tục theo dõi và lưu trữ mọi tài khoản tài chính - cho đến một ngày, mọi thứ đột ngột đổ vỡ.

Với cô Gruntmane, trợ lý bác sĩ 35 tuổi, khoảnh khắc định mệnh ấy đến vào sáng thứ Sáu trước lễ Phục sinh. Khi đang chuẩn bị đưa con đi học, cô nhận được thông báo từ Fidelity Investments rằng số điện thoại và email của cô đã bị xóa khỏi hồ sơ cá nhân. Tin nhắn cảnh báo: “Hãy liên hệ với Fidelity nếu bạn không thực hiện thay đổi này”.

Bồn chồn, cô đăng nhập ngay lập tức, để rồi bàng hoàng nhận ra mọi tài khoản đã biến mất, số dư chỉ còn là một con số 0 tròn trĩnh.

Fidelity là một công ty dịch vụ tài chính đa quốc gia của Mỹ, có trụ sở tại Boston. Tính đến năm 2026, họ quản lý khối tài sản khổng lồ lên tới hàng nghìn tỷ USD. Để dễ hình dung, số tiền này lớn hơn GDP của nhiều quốc gia cộng lại.

Có vẻ như Fidelity đã xóa sạch mọi dấu vết về mối quan hệ tài chính lâu năm của cô. Hàng chục ngàn USD trong ba tài khoản, bao gồm cả tài khoản hưu trí Roth IRA mà cha cô đã lập cho khi cô mới 16 tuổi, đều không còn dấu tích. Thậm chí, các bản sao kê trực tuyến và chứng từ thuế cũng biến mất, khiến Gruntmane không thể tìm ngay ra số tài khoản của mình.

Trong trạng thái hoảng loạn tột độ, cô gọi cho Fidelity trên đường đến phòng khám. Câu trả lời cô nhận được còn gây sốc hơn: Hệ thống báo không hề có tài khoản nào tại đây.

“Cô có chắc là mình không nhầm sang ngân hàng Schwab không?”, Gruntmane nhớ lại lời một nhân viên chăm sóc khách hàng. “Cô có chắc là tài khoản đặt ở chỗ chúng tôi không?”.

Các nhân viên cho biết, ngay cả khi tài khoản bị đóng hay xóa, họ vẫn có thể nhìn thấy lịch sử. Họ thậm chí từ chối kết nối cô với bộ phận chống gian lận, vì một lý do đến nực cười: Nếu không có dấu vết nào về tài khoản, thì lấy đâu ra gian lận để mà điều tra?

“Cảm giác bị đối xử như một kẻ tâm thần thực sự chẳng dễ chịu chút nào”, cô cay đắng chia sẻ.

Sau hơn một giờ đồng hồ với hàng loạt lần chuyển máy và chờ đợi, cô chỉ còn hai lựa chọn: Một là gửi thư hướng dẫn qua đường bưu điện để trình bày sự việc; hai là lái xe hai tiếng rưỡi đến chi nhánh gần nhất tại Denver để xác minh danh tính. Không còn cách nào khác, cô buộc phải hủy lịch hẹn với khoảng 20 bệnh nhân trong ngày hôm đó để lên đường.

“Cảm giác cứ như mình đang sống trong một bộ phim tâm lý ly kỳ vậy”. cô nói.

May mắn thay, khi đang lái xe qua vùng Vail, cô cố gắng gọi lại một lần nữa theo lời khuyên của mẹ. Lần này, cô gặp được một nhân viên hỗ trợ nhiệt tình hơn. Dù ban đầu cũng không tìm thấy thông tin, nhưng nhờ một số tài khoản cô vừa lục tìm được, anh ta hứa sẽ điều tra và nhận định đây có khả năng là một lỗi hệ thống.

Sau đó, một chuyên viên kỹ thuật xác nhận tình trạng của cô đúng là do lỗi hệ thống và hứa sẽ khắc phục trong 24 giờ. Tuy nhiên, kỳ nghỉ cuối tuần kéo dài đã khiến quá trình này chậm lại. Phải mất tới 6 ngày, các tài khoản của cô mới “sống lại” và số dư được khôi phục nguyên trạng.

Nguyên nhân thực sự là gì? Hóa ra, tài khoản của cô ban đầu được mở bằng mã số định danh thuế. Khi cô mở thêm một tài khoản mới cho con gái bằng số An sinh xã hội (SSN) hiện tại, một lỗi xung đột hệ thống đã xảy ra. Hồ sơ cũ và mới không được hợp nhất chính xác, khiến toàn bộ danh tính tài chính của cô bị rơi vào hố đen.

“Điều đáng lo ngại nhất không chỉ là lỗi kỹ thuật, mà là sự đứt gãy hoàn toàn trong giao tiếp và các cơ chế bảo vệ”, Gruntmane nhận định. Trong những ngày cô tuyệt vọng tìm tiền, ứng dụng quản lý chi tiêu cá nhân của cô vẫn hiển thị số dư, nhưng nhân viên ngân hàng thì tuyệt nhiên không thấy gì.

Phía Fidelity từ chối chia sẻ chi tiết vì lý do bảo mật và cũng không giải thích tại sao nhân viên hỗ trợ lại mù thông tin trước sự cố này. Họ chỉ khẳng định ngắn gọn: Tiền của cô không đi đâu cả, nó chỉ tạm thời không hiển thị trên ứng dụng mà thôi.

Nhưng với Gruntmane, câu trả lời đó không đủ để xoa dịu. “Suốt 5 ngày trời, tôi hoàn toàn không thể chạm vào số tiền của chính mình mà không hề có một lời cảnh báo”.

Theo: The NY Times

Tờ The New York Times vừa chia sẻ bài viết của một phóng viên giấu tên về bê bối ngành vàng. Nội dung như sau:

“Cách đây gần ba năm, tôi bắt đầu bị ám ảnh bởi vàng.

Tôi đã chứng kiến giá vàng leo thang không ngừng nghỉ suốt hai thập kỷ. Đến tháng 12 năm 2023, giá chạm ngưỡng không tưởng: 2.000 USD/ounce, bị thổi phồng bởi nỗi bất an của giới tinh hoa và các chính phủ. Họ lo sợ về khủng bố, chiến tranh, bất ổn tài chính và gần đây nhất là dịch bệnh. Họ lý giải rằng vàng sẽ giữ vững giá trị ngay cả khi cổ phiếu, trái phiếu và đồng USD sụp đổ.

Cùng lúc đó, tôi đọc được những bản tin về nạn khai thác vàng bất hợp pháp đang tàn phá vùng Sahel (Châu Phi) và rừng rậm Amazon. Chính hoạt động này lại là mồi lửa cho khủng bố, chiến tranh, bất ổn tài chính.

Dành phần lớn sự nghiệp để viết về mối giao thoa giữa tiền bạc, quyền lực, giữa sự giàu sang tột đỉnh và cái nghèo cùng cực, tôi luôn bị cuốn hút bởi hệ quả từ những hành động mà các định chế tài chính lớn thực hiện để trở nên giàu có hơn. Tôi luôn tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: Những lựa chọn ở các quốc gia giàu đang ảnh hưởng thế nào đến người dân ở các nước nghèo? Vì vậy, tôi đã nói với biên tập viên của mình, Matt Apuzzo, rằng tôi muốn thực hiện một phóng sự về khai thác vàng ngay trong cơn sốt giá này.

Matt hoài nghi và đặt ra một câu hỏi cốt tử: “Phải chăng việc tích trữ vàng để tránh bất ổn và bạo lực thực chất lại đang tạo ra thêm nhiều bất ổn và bạo lực hơn?”.

Anh ấy nói, nếu các ngân hàng và chính phủ Mỹ - những nhà cung cấp vàng uy tín nhất cho các nhà đầu tư - lại đang mua chính loại vàng có nguồn gốc từ các nhóm khủng bố, thì chúng ta sẽ có một câu chuyện chấn động.

Màn kịch về nguồn gốc nội địa

Ban đầu, tôi khá chắc là mình sẽ chẳng thu thập được gì. Các tập đoàn lớn bán vàng tại Mỹ và Châu Âu dường như có những quy tắc để tránh mua phải vàng lậu. Thậm chí, luật liên bang còn yêu cầu Xưởng đúc tiền Mỹ (U.S. Mint) chỉ được sử dụng vàng khai thác tại chính quốc gia này để đúc các đồng tiền vàng đầu tư. Người phát ngôn của Xưởng đúc tiền cũng khẳng định chắc nịch rằng họ chỉ mua vàng nội địa.

Nhưng khi tôi lấy danh sách các nhà cung cấp của U.S. Mint và đối chiếu với cơ sở dữ liệu vận chuyển, sự thật bắt đầu lộ diện: Các nhà cung cấp này đang nhập khẩu hàng tấn vàng từ nước ngoài. Khi tôi liên lạc, họ thừa nhận đã nấu chảy tất cả số vàng đó lại với nhau, đôi khi trộn lẫn với cả vàng Mỹ, để đúc thành những thỏi vàng mà cuối cùng U.S. Mint sẽ mua lại.

U.S. Mint có đang vi phạm luật?

Sau hơn một năm điều tra, đối chiếu hồ sơ thương mại và lật lại lịch sử lập pháp suốt bốn thập kỷ, tôi đã hiểu chuyện gì đang xảy ra. Nó không hề phức tạp: U.S. Mint mua vàng ngoại nhưng lại “phù phép” hồ sơ để chúng trở thành vàng Mỹ theo đúng quy định của luật pháp.

Suốt nhiều thập kỷ, các lãnh đạo Xưởng đúc tiền đã dùng những mẹo logic để gọi vàng ngoại là vàng nội. Họ mua vàng có nguồn gốc từ Cộng hòa Dân chủ Congo, từ các tiệm cầm đồ ở Mexico và qua các môi giới Nam Mỹ. Một báo cáo giám sát liên bang năm 2024 tiết lộ rằng U.S. Mint đã ngừng truy vấn nhà cung cấp về nguồn gốc vàng từ hơn 20 năm trước.

Khi giá vàng tiệm cận mức 3.000 USD/ounce vào cuối năm 2024, tôi quyết định lần theo dấu vết. Hồ sơ cho thấy một đầu mối trung gian ở Texas nhập khẩu vàng từ một công ty Colombia với lý lịch pháp lý đầy vết nhơ. Tôi cùng các đồng nghiệp bay đến Medellín và sau đó là Caucasia - một thị trấn vàng đang bùng nổ nhưng lại nằm dưới quyền kiểm soát của Clan del Golfo, một tổ chức khủng bố khét tiếng chuyên buôn ma túy và dùng bạo lực để chiếm giữ địa bàn.

Tại đây, khi giá vàng đã vượt ngưỡng 5.000 USD/ounce, sự giàu có và bạo lực hiện hữu ở khắp nơi: từ những cửa hàng bán máy xúc mới tinh đến những toán bảo vệ vũ trang áp tải vàng. Chúng tôi đến La Mandinga, một trang trại thuộc sở hữu chính phủ nhưng đang bị các thợ mỏ bất hợp pháp xới tung bằng vòi phun áp lực cao. Họ cho biết phải đóng phí hàng tháng cho băng đảng để được khai thác.

Khi đối chất với các phát hiện của tôi: U.S. Mint đổ lỗi cho nhà cung cấp. Nhà cung cấp nói họ tin tưởng tay trung gian ở Texas, trong khi các tay trung gian nói anh ta tin tưởng một gã khác ở Mexico. Bộ Tài chính Mỹ (cơ quan quản lý U.S. Mint) thì phủ nhận mọi vấn đề hệ thống, tuyên bố rằng việc mua vàng ngoại không vi phạm luật.

Nghịch lý thay, trong nhiều năm, U.S. Mint đã dùng một định nghĩa lỏng lẻo: Vàng ngoại có thể được tính là vàng Mỹ nếu công ty cung cấp cho Mint cam kết đã mua một lượng vàng Mỹ tương đương để “bù trừ” (offsetting). Tuy nhiên, cơ chế kiểm tra yêu cầu này đã bị ngó lơ từ hơn hai thập kỷ trước.

Chỉ sau khi chúng tôi trình bày các bằng chứng không thể chối cãi, Bộ Tài chính mới thông báo đang điều tra quy trình thu mua và siết chặt các tiêu chuẩn để đảm bảo Mỹ là nguồn cung chủ yếu”.

Theo: The NY Times, Reuters

Tàu hỏa, điện năng, điện thoại. Những kỳ vọng lớn lao và nỗi sợ hãi tột cùng từng đánh dấu sự ra đời của chúng cuối cùng cũng tan biến, để rồi chúng trở thành một phần tất yếu trong cuộc sống của con người.

Theo tờ France24, dường như AI cũng đang ở trong một giai đoạn tương tự. Những người chỉ trích nói rằng nó có thể kết liễu chúng ta, hoặc ít nhất là kết liễu khả năng tự tư duy của con người. Ngược lại, những người ủng hộ lại vẽ ra viễn cảnh AI xóa sổ bệnh tật và mở ra một kỷ nguyên thịnh vượng cho tất cả.

Chính những người đang trực tiếp xây dựng AI cũng đang nuôi dưỡng cả hai kịch bản tốt nhất và tồi tệ nhất, phác họa nên những bức tranh đáng báo động về quyền năng của nó.

Dario Amodei, CEO của Anthropic, tuyên bố chúng ta đang tiến gần đến viễn cảnh "một quốc gia của những thiên tài nằm gọn trong một trung tâm dữ liệu".

Sam Altman, CEO của OpenAI, thì khẳng định: "Năng lực trí tuệ của thế giới cư ngụ bên trong các trung tâm dữ liệu sẽ nhiều hơn so với ngoài kia".

Ngay cả Elon Musk, CEO của xAI, cũng dự báo AI và robot có thể "lấp đầy mọi nhu cầu của con người".

Trong khi đó, ở "tiền tuyến" thực tế – tại văn phòng London của công ty kiến trúc TP Bennett – người ta đơn giản chỉ dùng nó để "ạo ra các phương án tham chiếu thiết kế tùy chỉnh dựa trên một mạch ý tưởng kiến trúc".

Giám đốc Simon Mason lật giở một mảng tường đầy rẫy những hình ảnh được tạo ra bởi AI cho một dự án ở Oman. "Chúng tôi xem nó như một phần bình thường của công việc hiện nay", ông nói. "Nó cũng giống như việc chuyển từ vẽ tay sang dùng AutoCAD vậy... Đó chỉ là một bước tiến hóa tự nhiên".

Khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế

Tháng trước, Anthropic đã công bố một nghiên cứu về sự gián đoạn của thị trường lao động. Báo cáo cho biết về mặt lý thuyết, hơn 80% các tác vụ trong ngành kiến trúc và kỹ thuật có thể được thực hiện bởi AI. Thế nhưng, tỉ lệ sử dụng thực tế vẫn chỉ là một con số rất nhỏ.

Chris Fulton sẽ chỉ tin điều đó khi tận mắt chứng kiến. Với tư cách là Giám đốc Kỹ thuật số tại công ty kiến trúc ADP và là thành viên nhóm cố vấn chuyên gia về AI của Viện Kiến trúc sư Hoàng gia Anh, ông đã tổ chức những cuộc "đua" giữa đội dùng AI và đội không dùng.

"Bạn sẽ không thấy sự khác biệt về mức độ hiệu quả giữa hai đội. Bạn chỉ thấy sự khác biệt ở kết quả đầu ra," Fulton nhận xét. "Thực tế là nếu bạn cho mọi người sử dụng các công cụ đó, họ có thể hoàn thành một nhiệm vụ cá nhân nhanh hơn. Nhưng điều đó rốt cuộc chỉ là chuyển 'nút thắt cổ chai' từ khâu này sang khâu khác trong quy trình mà thôi."

Đối với các thiết kế phác thảo ban đầu do AI tạo ra, Fulton phân tích: "Bạn vẫn cần phải đánh giá, phê bình và đưa ra quyết định xem trong số hàng trăm hình ảnh vừa được tạo ra đó, cái nào đủ tốt để đem trình chiếu cho khách hàng".

Ông cũng dẫn chứng một nghiên cứu của AECFoundry cho thấy khả năng "tư duy hình ảnh" của AI chỉ có thể nhận diện chính xác các cánh cửa trên một mặt bằng tầng với tỉ lệ vỏn vẹn 32%.

"Chẳng có phép màu nào ở các công cụ này cả," Fulton thẳng thắn. "Ngày thứ Ba, nó có thể cho bạn một câu trả lời rất hữu ích. Nhưng đến ngày thứ Tư, nó có thể khiến bạn đưa ra một lựa chọn khiến công ty bị kiện vì sai sót chuyên môn. Với tôi, điều đó chẳng có gì là thần thánh cả."

Câu chuyện này không chỉ xảy ra với ngành kiến trúc. Báo cáo của Anthropic chỉ ra rằng tỉ lệ áp dụng AI thực tế vẫn thấp hơn nhiều so với lý thuyết, ngay cả ở những lĩnh vực mà AI được tích hợp sâu nhất như điện toán, toán học và quản trị văn phòng.

Nhân loại vẫn chưa thể biết chắc

Theo nhận định của Tom Standage, Phó Tổng biên tập tờ The Economist, cũng như mọi công nghệ mới, có thể mất hàng thập kỷ để chúng ta thấy được hạn chế của chúng ở đâu,. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách về mạng xã hội (ngược dòng thời gian về tận Ai Cập cổ đại) và về điện báo – thứ mà ông gọi là "Internet thời Victoria".

"Chúng ta thường thấy một mô hình lặp lại," ông nói. "Như với điện báo ở thế kỷ 19: một mặt, một số người nghĩ nó sẽ dẫn đến hòa bình thế giới; mặt khác, rất nhiều người lại cho rằng đó là một trò lừa bịp."

Liệu AI có giống với Internet không? Sau khi ra đời vào những năm 1990, Internet đã cho phép con người truy cập siêu tốc vào kho tàng tri thức khổng lồ. AI tiến thêm một bước là cô đọng tri thức đó và làm cho nó dễ tiếp cận hơn nữa.

Đến tận ngày nay, Internet vẫn đang gây ra những biến động, khi các chính phủ đang cân nhắc liệu có nên theo chân Australia cấm mạng xã hội đối với trẻ em hay không.

Standage cho rằng đó là điều bình thường. "Chúng ta gặp phải những hệ lụy không ngờ tới với Internet, đúng vậy, nhưng đó là những phản ứng không lường trước được của con người đối với Internet."

Về những phát ngôn "vừa lạc quan tếu vừa bi quan thái quá" của các ông trùm AI, Standage nhìn thấy một sự lặp lại lịch sử khác: Robert Oppenheimer, cha đẻ của bom nguyên tử.

"Oppenheimer muốn được nhớ đến là cha đẻ của quả bom, vì vậy ông ấy đi khắp nơi để xin lỗi về nó. Bằng cách nhắc nhở bạn về sức mạnh của nó, thực ra ông ấy đang nói với bạn rằng ông ấy vĩ đại đến nhường nào. Và tôi nghĩ đó chính là những gì các ông trùm AI đang làm."

Những tin tức gần đây về mô hình Mythos mới của Anthropic, với khả năng khai thác các lỗ hổng phần mềm gây lo ngại, đã bị đẩy lên quá mức. Các bài bình luận mô tả nó là "siêu phàm", "kinh khủng" và có khả năng "phá hủy mọi thứ".

Nhưng đó không phải là mối quan tâm hàng ngày của những người đang thực sự làm việc với công nghệ này.

"Họ đang nói về rủi ro tồn vong của nhân loại," Fulton nói. "Còn tôi đang nói về những rủi ro vụn vặt và rất nhàm chán: đó là những mô hình này không giỏi đến thế. Phần lớn thời gian chúng không hề thông minh. Chúng không suy luận, không tư duy, không hiểu và không nắm bắt được ngữ cảnh."

Sự khác biệt đáng gờm

Vượt ra ngoài những lời tung hô của kẻ bán và sự nhàm chán dần đều của người mua, có một điều thực sự có thể khác biệt lần này.

"Mọi người lo ngại rằng nó có thể có quyền tự chủ riêng," Standage nói. "Nó có thể hành xử theo những cách mà chúng ta không ngờ tới và không chấp nhận."

Giống như mọi cuộc cách mạng công nghệ, chúng ta không thể biết chính xác mình đang xây dựng thứ gì cho đến khi nó đi sâu vào cuộc sống hàng ngày. Và tiêu chuẩn của người này sẽ không phải là tiêu chuẩn của người khác. Pháp có đường sắt cao tốc, Mỹ có kẹt xe. Trẻ em Úc không được dùng TikTok, trẻ em Anh thì có thể (ít nhất là vào lúc này).

Nhưng, lần đầu tiên trong lịch sử, thứ mà chúng ta đang tạo ra có thể sẽ không luôn luôn làm theo những gì chúng ta sai bảo.

*Nguồn: France24

Để tăng cường sức khỏe, một nhân viên văn phòng uống đều đặn 2 viên sủi vitamin C liều cao mỗi ngày trong 6 tháng để tăng sức đề kháng. Một ngày, anh ta bỗng đau lưng dữ dội, phải nhập viện cấp cứu.

Khi thăm khám, kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy người này có nhiều sỏi thận. Theo chuyên gia, nguyên nhân không đến từ việc bổ sung vitamin C đơn thuần, mà nằm ở cách dùng kéo dài, liều cao và thiếu hiểu biết về giới hạn chuyển hóa của cơ thể.

Vitamin C dư thừa có thể chuyển thành axit oxalic

Bác sĩ Chiu Shih-hsin, (Trung Quốc) cho biết khi lượng vitamin C nạp vào vượt quá 2.000 mg mỗi ngày, cơ thể không thể hấp thụ hết. Phần dư thừa sẽ được gan và thận chuyển hóa thành axit oxalic rồi đào thải qua nước tiểu.

Trong quá trình đó, nếu oxalate kết hợp với canxi trong nước tiểu, các tinh thể canxi oxalate có thể hình thành. Khi việc bổ sung quá mức diễn ra trong thời gian dài, những tinh thể này sẽ tích tụ dần trong thận và phát triển thành sỏi, gây đau lưng dưới, thậm chí ảnh hưởng lớn tới chất lượng cuộc sống.

Theo phân tích của chuyên gia, trường hợp của nam nhân viên văn phòng nói trên là ví dụ điển hình cho nguy cơ này. Do không nhận ra các tinh thể đã âm thầm tích tụ trong thận trong thời gian dài, người bệnh chỉ phát hiện khi xuất hiện cơn đau cấp tính.

Không chỉ sỏi thận, viên sủi còn tiềm ẩn nguy cơ nạp natri quá mức

Ngoài nguy cơ hình thành sỏi thận, viên sủi vitamin C còn có một vấn đề khác thường bị bỏ qua: hàm lượng natri cao. Để tạo ra hiệu ứng sủi bọt, nhiều sản phẩm sử dụng natri bicarbonate, đồng nghĩa người dùng có thể vô tình nạp thêm một lượng natri đáng kể mỗi ngày.

Với người có huyết áp cao hoặc chức năng thận suy giảm, việc dùng viên sủi thường xuyên, kéo dài có thể làm tăng gánh nặng cho tim mạch và thận. Trong một số trường hợp, tình trạng này còn có thể dẫn tới phù nề hoặc khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.

Ưu tiên vitamin C từ thực phẩm tự nhiên

Từ trường hợp trên, chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ưu tiên bổ sung vitamin C từ thực phẩm tự nhiên thay vì phụ thuộc vào viên sủi. Những loại trái cây như ổi đỏ hoặc kiwi vàng có thể cung cấp đủ nhu cầu vitamin C hàng ngày cho cơ thể nếu được sử dụng hợp lý. So với thực phẩm bổ sung, vitamin C từ trái cây tự nhiên thường đi kèm chất xơ và các hợp chất thực vật có lợi, đồng thời giảm nguy cơ đưa vào cơ thể lượng lớn chất chuyển hóa hoặc natri ẩn như ở các dạng viên sủi tổng hợp.

Trong trường hợp vẫn cần sử dụng thực phẩm bổ sung, chuyên gia khuyên nên tuân thủ nguyên tắc dùng liều nhỏ, chia đều, chẳng hạn khoảng 500 mg mỗi lần, thay vì dùng liều cao liên tục trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, việc uống đủ nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Theo khuyến nghị, người dùng nên bổ sung ít nhất 2.000 ml nước mỗi ngày trong thời gian sử dụng vitamin C để hỗ trợ đào thải axit oxalic dư thừa, hạn chế nguy cơ kết tinh trong thận.

Trường hợp của nam nhân viên văn phòng là lời nhắc rằng việc bổ sung vitamin C hay bất kỳ vi chất nào cũng cần đúng liều lượng và phù hợp với khả năng chuyển hóa của cơ thể. Tăng cường miễn dịch là mục tiêu chính đáng, nhưng nếu lạm dụng thực phẩm bổ sung, lợi bất cập hại hoàn toàn có thể xảy ra.

Những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tính và suy thận có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Đây là nhóm bệnh nguy hiểm, thường tiến triển âm thầm nhưng khi phát hiện thì đã có thể gây ra hàng loạt biến chứng như thiếu máu, bệnh tim mạch, rối loạn điện giải, thậm chí phải chạy thận, ghép thận hoặc đối mặt với nguy cơ tử vong.

Đáng chú ý, theo các chuyên gia, bên cạnh chế độ ăn uống hay tập luyện, nhiều người lại bỏ qua một yếu tố tưởng chừng rất nhỏ nhưng có ảnh hưởng lâu dài: thói quen trước khi đi ngủ. Thực tế, những lựa chọn vào buổi tối, từ cách uống nước, ăn uống cho đến chất lượng giấc ngủ đều có thể âm thầm làm gia tăng gánh nặng cho thận. Nếu duy trì trong thời gian dài, chúng không chỉ tác động đến hệ tiết niệu mà còn góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Dưới đây là 5 thói quen buổi tối được các bác sĩ cảnh báo có thể gây hại cho thận nếu kéo dài:

Uống quá nhiều nước ngay trước khi ngủ

Nhiều người có thói quen uống nhiều nước trước khi lên giường với suy nghĩ “càng nhiều càng tốt”. Tuy nhiên, việc nạp một lượng lớn chất lỏng trong thời gian ngắn buộc thận phải tăng tốc lọc và tạo nước tiểu, gây quá tải tạm thời. Điều này không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ do phải thức dậy đi vệ sinh mà còn ảnh hưởng đến nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Giải pháp tốt hơn là phân bổ lượng nước đều trong ngày, giảm dần vào buổi tối và chỉ uống một lượng nhỏ nếu cần trước khi ngủ.

Nhịn tiểu qua đêm

Không ít người cố gắng “cố nhịn” để tránh phải thức giấc giữa đêm. Tuy nhiên, việc giữ nước tiểu quá lâu làm tăng áp lực lên bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng ngược lên thận. Thói quen đơn giản nhưng hiệu quả là đi vệ sinh trước khi ngủ và không nên cố nhịn nếu có nhu cầu trong đêm.

Hạn chế uống nước quá mức vào buổi tối

Ở chiều ngược lại, một số người lại cắt giảm gần như hoàn toàn việc uống nước vào buổi tối để tránh tiểu đêm. Điều này có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước, làm nước tiểu cô đặc hơn, buộc thận phải làm việc vất vả hơn để lọc chất thải. Cách hợp lý là đảm bảo uống đủ nước vào ban ngày, sau đó giảm dần vào buổi tối thay vì cắt giảm đột ngột.

Ăn nhiều thực phẩm giàu protein vào tối muộn

Protein rất cần thiết cho cơ thể, nhưng ăn quá nhiều vào buổi tối, đặc biệt là gần giờ ngủ lại tạo thêm gánh nặng cho thận. Khi protein được chuyển hóa, các chất thải như urê sẽ được tạo ra và cần thận xử lý.

Việc dồn lượng protein lớn vào bữa tối, nhất là với người có bệnh nền như tiểu đường hoặc chức năng thận suy giảm, có thể khiến thận phải “tăng ca” không cần thiết. Tốt nhất nên phân bổ lượng protein đều trong ngày và ăn tối vừa phải.

Bỏ qua dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là tình trạng nhiều người mắc nhưng không nhận ra. Những lần ngừng thở ngắn trong đêm làm giảm oxy trong máu và gây tăng huyết áp đột ngột, từ đó ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thận.

Các dấu hiệu như ngáy to, buồn ngủ ban ngày, hoặc có người nhận thấy bạn ngừng thở khi ngủ cần được kiểm tra sớm. Việc điều trị kịp thời không chỉ cải thiện giấc ngủ mà còn giúp bảo vệ chức năng thận.

Theo Times of India

Nếu bạn từng làm trong ngành nhân sự, bạn sẽ biết một sự thật ít người để ý: Đơn xin nghỉ việc của phụ nữ thường tập trung vào hai khoảng thời gian rõ rệt trong năm. Một là sau Tết, rơi vào khoảng cuối tháng 2 đến hết tháng 3. Hai là vào tầm tháng 10, khi gió heo may bắt đầu thổi và lá vàng rụng đầy phố. Đây không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên, càng không phải vấn đề của riêng một vài cá nhân. Đó là một hiện tượng tâm lý - xã hội rất đáng để chúng ta nghiêm túc nhìn nhận.

Bởi vì khi hiểu được vì sao những ý nghĩ ấy đến vào đúng những thời điểm đó, ta sẽ không còn vội vàng đưa ra quyết định chỉ vì cảm xúc, cũng không còn dằn vặt bản thân vì cứ cảm thấy chông chênh giữa một công việc tưởng đã ổn định.
Tháng 3: Khi thưởng Tết đã tiêu hết và ảo tưởng đầu năm tan vỡ

Tháng 3 là thời điểm rất đặc biệt với phụ nữ đi làm. Đây là lúc cơn say của Tết đã qua hẳn, khoản thưởng cuối năm đã chi gần hết cho biếu xén nội ngoại, mua sắm đầu năm và những bữa tiệc tùng tháng Giêng. Nhìn lại tài khoản, bạn nhận ra mình đang trở về đúng vạch xuất phát của năm trước cùng một mức lương, cùng một vị trí, cùng những lo toan quen thuộc.

Đầu tháng 1, ai cũng mang trong mình một danh sách những điều sẽ thay đổi. Năm nay sẽ tiết kiệm được một khoản, năm nay sẽ học thêm một kỹ năng, năm nay sẽ tìm được công việc mới tốt hơn. Nhưng sau hai tháng cuốn vào nhịp công việc cũ, những kế hoạch ấy vẫn nằm yên trên giấy. Tháng 3 đến và mang theo một cảm giác chua xót: Hóa ra mọi thứ vẫn y nguyên như cũ, và một quý của năm đã trôi qua mất rồi.

Đây cũng là thời điểm các công ty bắt đầu công bố kết quả đánh giá năm cũ và mức tăng lương cho năm mới. Với nhiều phụ nữ, đây là khoảnh khắc đối diện với sự thật phũ phàng: Mức tăng 5%, 7%, 10% chẳng đáng là bao so với những gì bạn đã cống hiến cả năm. Những đồng nghiệp được thăng chức, được tăng lương vượt bậc lại không phải bạn. Cảm giác bất công, thất vọng và thậm chí tủi thân cứ thế dồn dập kéo đến.

Thêm vào đó, sau Tết, nhiều phụ nữ vừa trải qua hàng chục cuộc gặp gỡ họ hàng - nơi mà câu hỏi "lương bao nhiêu", "khi nào lên chức", "sao chưa thấy đổi xe" được tung ra như những mũi kim châm liên tục. Khi quay lại bàn làm việc với chiếc máy tính cũ và lương vẫn vậy, không ngạc nhiên khi ý nghĩ "hay là nghỉ" bắt đầu nảy mầm trong đầu.

Tháng 10: Khi cơ thể và tâm hồn cùng "đổi mùa"

Nếu tháng 3 là khủng hoảng của lý trí - đối diện với những kỳ vọng tan vỡ thì tháng 10 lại là khủng hoảng của cảm xúc, một thứ khó nắm bắt và khó lý giải hơn nhiều.

Về mặt sinh học, khi mùa thu chuyển sang đông, lượng ánh sáng mặt trời giảm đi đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ serotonin - hormone hạnh phúc trong cơ thể. Hiện tượng này được gọi là "rối loạn cảm xúc theo mùa" và phụ nữ là đối tượng nhạy cảm hơn với sự thay đổi này so với nam giới. Bạn không hề tưởng tượng ra: Cơn buồn không lý do, cảm giác mệt mỏi triền miên, sự thiếu động lực kỳ lạ vào những ngày tháng 10 đều có cơ sở khoa học rõ ràng.

Khi cơ thể đang ở trạng thái nhạy cảm như vậy, mọi vấn đề trong công việc đều bị phóng đại lên gấp nhiều lần. Một câu nói vô tình của sếp trở thành sự xúc phạm. Một lời góp ý của đồng nghiệp trở thành công kích cá nhân. Một kế hoạch bị hoãn lại trở thành dấu hiệu công ty đang đi xuống. Tất cả những thứ ngày thường bạn có thể bỏ qua, vào tháng 10 lại trở thành những giọt nước cuối cùng làm tràn ly.

Tháng 10 còn là thời điểm rất đặc biệt với phụ nữ Việt Nam vì nó nằm sát ngày 20/10 - Ngày Phụ nữ Việt Nam. Đây vốn là dịp được tôn vinh, nhưng nghịch lý là rất nhiều phụ nữ lại cảm thấy chông chênh nhất vào quanh ngày này. Khi nhìn quanh thấy đồng nghiệp được tặng hoa, được sếp khen ngợi, được chồng đưa đi ăn nhà hàng còn bản thân thì vẫn đang vùi đầu vào deadline, vẫn đang ăn cơm hộp một mình - cảm giác "mình đang làm gì với cuộc đời mình" cứ thế ùa về.

Đây cũng là thời điểm cơ thể bắt đầu báo hiệu sự kiệt quệ sau ba quý làm việc liên tục. Lưng đau, mắt mờ, tóc rụng, da xấu đi rõ rệt - tất cả những dấu hiệu này đập vào mặt bạn mỗi khi soi gương. Và câu hỏi đau đớn nhất nảy ra: Mình đang đánh đổi sức khỏe và tuổi xuân để lấy điều gì?

Vòng lặp tâm lý chỉ phụ nữ mới hiểu

Có một điểm chung giữa tháng 3 và tháng 10 mà ít ai để ý: Cả hai đều là thời điểm chuyển mùa rõ rệt nhất ở miền Bắc, và là thời điểm mà thiên nhiên, không khí, ánh sáng đều có sự thay đổi mạnh mẽ. Phụ nữ vốn nhạy cảm hơn với những biến động bên ngoài - đây là một đặc điểm sinh học chứ không phải sự yếu đuối nên những thay đổi tưởng nhỏ này lại tác động sâu sắc đến tâm trạng.

Thêm vào đó, đây là hai thời điểm mà những vấn đề gia đình thường nổi cộm. Tháng 3 là lúc con cái vào kỳ thi giữa kỳ, là lúc cha mẹ già hay đau ốm vì giao mùa. Tháng 10 là lúc chuẩn bị cho kỳ thi cuối kỳ của con, là lúc bắt đầu tính toán cho Tết sắp đến gần. Khi gánh nặng gia đình tăng lên, công việc bỗng trở thành thứ "phải gánh thêm" thay vì niềm vui hay sự khẳng định bản thân.

Một điều nữa, vào tầm tháng 3 và tháng 10, mạng xã hội thường bùng nổ những bài đăng kiểu "tổng kết quý", "review tháng này tôi đã làm được gì". Khi lướt thấy bạn bè đồng trang lứa khoe được thăng chức, mở công ty riêng, đi du lịch nước ngoài trong khi bạn vẫn đang ngồi chính chiếc bàn làm việc đó với chính những tin nhắn công việc đó, cảm giác bị bỏ lại phía sau ập đến không khoan nhượng.

Cộng tất cả những yếu tố này lại - thất vọng về tài chính, kiệt sức về cơ thể, áp lực gia đình, so sánh xã hội, ánh sáng giảm, hormone biến động, không khó hiểu vì sao tháng 3 và tháng 10 trở thành "mùa nghỉ việc" của phụ nữ công sở.

Vậy có nên nghỉ việc khi đang ở trong "mùa" này không?

Đây mới là câu hỏi quan trọng nhất, và câu trả lời cần được suy xét cẩn thận.

Cảm giác chán nản trong những thời điểm này là thật, nhưng đôi khi nó không phải tín hiệu cho thấy công việc của bạn có vấn đề mà chỉ là tín hiệu cho thấy cơ thể và tâm trí bạn đang cần được chăm sóc. Một quyết định lớn như nghỉ việc, được đưa ra trong lúc serotonin đang thấp, hormone đang biến động và bạn đang vừa trải qua một kỳ nghỉ Tết hao tâm tốn của hoặc đang đối mặt với cơn mệt mỏi cuối năm thường không phải là một quyết định sáng suốt.

Người làm trong ngành nhân sự thường có một nguyên tắc bất thành văn: Nếu muốn nghỉ việc, hãy đợi qua hai tuần và xem cảm giác đó có còn không. Nếu sau hai tuần được nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống tử tế, ngủ đủ giấc - bạn vẫn cảm thấy không thể tiếp tục thì đó mới là tín hiệu thật. Còn nếu cảm giác ấy tan biến cùng một kỳ nghỉ ngắn hoặc một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt, thì có lẽ vấn đề không nằm ở công việc.

Thay vì nghỉ việc trong tháng 3 hay tháng 10, hãy thử làm những việc khác trước: Xin nghỉ phép vài ngày để hồi phục, đi khám sức khỏe tổng quát xem có thiếu chất gì không, sắp xếp lại lịch sinh hoạt để được tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên nhiều hơn, gặp một người bạn lâu không gặp để được nghe góc nhìn từ bên ngoài. Đôi khi, sau những việc tưởng nhỏ này, bạn sẽ nhận ra công việc của mình thực ra không tệ đến vậy, chỉ là bạn đang cần được nạp lại năng lượng.
Nhưng đôi khi, "mùa" lại là lúc sự thật lộ diện

Tuy nhiên, cũng phải thành thật với nhau: Không phải tất cả những ý nghĩ nghỉ việc trong hai mùa này đều là phản ứng cảm xúc nhất thời. Đôi khi, chính trong những khoảnh khắc nhạy cảm ấy, bạn lại nhìn ra được những điều mà ngày thường mình đã cố tình lờ đi.

Có thể bạn đã chán công việc này từ rất lâu, nhưng hằng ngày bị cuốn vào guồng nên không có thời gian dừng lại để cảm nhận. Phải đến khi cơ thể yếu đi, tâm trí lắng xuống, sự thật mới có cơ hội được lắng nghe. Có thể bạn đã biết môi trường này độc hại, nhưng vẫn tự thuyết phục mình "ráng thêm chút nữa". Phải đến khi không còn sức để gồng, bạn mới chấp nhận điều đó.

Vì vậy, thay vì coi cảm giác muốn nghỉ việc trong tháng 3 hay tháng 10 là kẻ thù cần đẩy đi, hãy coi nó như một người bạn đến thăm để báo tin. Hãy ngồi xuống lắng nghe nó, hỏi nó: rốt cuộc bạn đang cố nói gì với tôi? Là tôi cần nghỉ ngơi, hay tôi thực sự cần thay đổi? Là tôi đang yếu đuối nhất thời, hay tôi đang chạm đến giới hạn cuối cùng?

Câu trả lời không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhưng việc tự đặt câu hỏi đã là một bước tiến lớn so với việc cứ ngày ngày phớt lờ những tín hiệu của bản thân.

Suy cho cùng, tháng 3 và tháng 10 không phải kẻ thù của các chị em công sở. Đó là những "cánh cửa" mà cuộc sống mở ra mỗi năm hai lần, mời gọi chúng ta dừng lại để soi vào chính mình. Có thể bạn sẽ nghỉ việc thật, có thể bạn sẽ ở lại nhưng với một tâm thế mới, có thể bạn chỉ đơn giản là cần một kỳ nghỉ phép dài hơi. Tất cả đều ổn, miễn là bạn không để mình cứ trôi đi mà không bao giờ thật sự nhìn lại.

Bởi cuộc đời quá ngắn để dành cho một công việc mình không yêu, nhưng cũng quá dài để đưa ra mọi quyết định lớn chỉ vì một cơn gió heo may.

Đậu phụ nổi tiếng với kết cấu mềm mịn, vị thanh nhẹ và được xem là thực phẩm khá “lành”. Đây là món ăn quen thuộc trong ẩm thực châu Á, được chế biến từ đậu nành. Dù ăn trực tiếp hay nấu theo nhiều cách khác nhau, đậu phụ vẫn giữ được hương vị tự nhiên, thơm nhẹ và dễ ăn, vì thế thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm gia đình và được nhiều người ưa chuộng.

Không chỉ ngon miệng, đậu phụ còn cung cấp nhiều dưỡng chất và vi khoáng cần thiết như sắt, canxi, phốt pho, magie… Đặc biệt, cơ thể có thể hấp thu tới khoảng 95% các chất dinh dưỡng từ thực phẩm này. Chỉ với vài miếng nhỏ, đậu phụ đã có thể góp phần đáp ứng nhu cầu canxi mỗi ngày của người trưởng thành.

Theo số liệu dinh dưỡng, trong 100g đậu phụ có thể chứa:

Khoảng 8–10g protein, là nguồn đạm thực vật quan trọng
4–6g chất béo, chủ yếu là chất béo không bão hòa tốt cho tim mạch
2–3g carbohydrate, với lượng đường thấp
1–2g chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa
350–500mg canxi, giúp xương chắc khỏe
3–5mg sắt, cần thiết cho quá trình tạo máu
Khoảng 30mg magie, hỗ trợ hoạt động cơ và thần kinh
100–150mg phốt pho, có lợi cho xương và răng
20–40mg isoflavone là hợp chất thực vật có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch và xương

Giá trị dinh dưỡng cụ thể có thể thay đổi tùy vào loại đậu phụ (non, mềm hay cứng) cũng như cách chế biến. Bên cạnh đó, đậu phụ không chứa cholesterol, có lượng calo thấp và cung cấp đủ 9 axit amin thiết yếu.
2 lưu ý quan trọng khi ăn đậu phụ

Mặc dù đậu phụ rất có lợi cho sức khoẻ, tuy nhiên vẫn cần lưu ý:

1. Không nên ăn đậu phụ sống

Nhiều người cho rằng đậu phụ đã được xay nhuyễn và ép khuôn nên có thể ăn trực tiếp mà không cần chế biến. Tuy nhiên, quan niệm này tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe. Do có hàm lượng nước cao, đậu phụ dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nếu khâu bảo quản hoặc đóng gói không đảm bảo vệ sinh.

Một số vi khuẩn như Salmonella, Listeria monocytogenes hay E. coli có thể tồn tại trên bề mặt sản phẩm. Khi ăn sống, nguy cơ nhiễm khuẩn tăng lên, dễ dẫn đến các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc ngộ độc thực phẩm.

Việc nấu chín không chỉ giúp loại bỏ phần lớn vi khuẩn gây hại mà còn hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, hạn chế tình trạng đầy hơi. Đồng thời, các phương pháp như hấp, rán, luộc hay nấu canh còn giúp đậu phụ có kết cấu và hương vị hấp dẫn hơn.

2. Không nên ăn quá nhiều đậu phụ

Dù giàu dinh dưỡng, đậu phụ vẫn cần được tiêu thụ ở mức hợp lý. Thực phẩm này chứa phytoestrogen, là hợp chất có cấu trúc tương tự hormone estrogen. Nếu ăn quá nhiều, nó có thể ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết, tác động đến chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới và có thể làm giảm testosterone ở nam giới.

Ngoài ra, đậu phụ còn chứa loại carbohydrate khó tiêu là oligosaccharides, dễ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc đau bụng khi ăn nhiều. Hàm lượng purine trong đậu phụ khi chuyển hóa sẽ tạo thành axit uric; nếu tích tụ ở mức cao có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout hoặc khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Để hạn chế các tác động không mong muốn, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị chỉ nên ăn khoảng 100–200g đậu phụ mỗi ngày, đồng thời kết hợp đa dạng thực phẩm để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Những người không nên ăn đậu phụ

Người mắc bệnh gout

Đậu phụ chứa lượng purin tương đối đáng kể. Khi vào cơ thể, purin sẽ chuyển hóa thành axit uric. Việc ăn nhiều đậu phụ có thể khiến nồng độ axit uric tăng cao, dễ kích hoạt các cơn gout cấp hoặc làm bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bị suy thận

Lượng đạm thực vật trong đậu phụ sau khi chuyển hóa sẽ tạo ra các chất thải chứa nitơ, cần được thận đào thải. Với những người suy giảm chức năng thận, việc tiêu thụ nhiều đậu phụ có thể làm tăng gánh nặng cho cơ quan này, khiến tình trạng bệnh tiến triển xấu hơn.

Người bị viêm dạ dày

Đậu phụ giàu protein thực vật, nếu ăn quá nhiều có thể kích thích dạ dày tiết axit nhiều hơn, gây cảm giác đầy hơi, khó chịu. Đồng thời, thực phẩm này cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt của cơ thể.

Người bị viêm loét dạ dày, tá tràng

Những người có hệ tiêu hóa yếu, đặc biệt là đang bị loét dạ dày hoặc tá tràng, nên hạn chế ăn đậu phụ. Việc tiêu thụ quá mức có thể làm tăng tiết dịch vị, gây khó tiêu, đầy bụng, thậm chí khiến triệu chứng bệnh nặng thêm.

Người có cơ địa “lạnh bụng”

Theo quan niệm dinh dưỡng phương Đông, đậu phụ có tính mát. Vì vậy, những người dễ bị lạnh bụng, đặc biệt là phụ nữ thể trạng yếu, nếu ăn nhiều có thể gặp các triệu chứng như buồn nôn, khó chịu hoặc rối loạn tiêu hóa.

Người bị xơ vữa động mạch

Một số thành phần trong đậu phụ, như methionine, khi chuyển hóa có thể ảnh hưởng đến thành mạch nếu tiêu thụ quá mức. Điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ tích tụ cholesterol và triglyceride trong lòng mạch, từ đó khiến tình trạng xơ vữa động mạch trở nên nghiêm trọng hơn.

Tóm lại, đậu phụ vẫn là thực phẩm tốt nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, với các nhóm đối tượng trên, việc ăn uống cần có sự điều chỉnh phù hợp, tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

(Tổng hợp/Ảnh minh họa: Internet)

Đó chính là đậu nành non (edamame). Được thu hoạch khi đạt khoảng 80% giai đoạn trưởng thành. Loại đậu này quen thuộc là thế nhưng rất nhiều người không hay nó giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe đến thế nào.
Tại sao đậu nành non được mệnh danh là “thịt trong thế giới thực vật”?

Đậu nành non không chỉ đơn thuần là một loại rau củ xanh. Lý do khiến các chuyên gia dinh dưỡng gọi nó là "thịt" nằm ở cấu trúc dinh dưỡng đặc biệt mà hiếm loại thực vật nào có được.

Trong 100g đậu nành non chứa tới 14,6g protein. Đây là một con số ấn tượng cao hơn cả trứng với cùng trọng lượng (khoảng 13g) và gấp nhiều lần các loại rau xanh thông thường.

Nhưng điều làm nên sự khác biệt hoàn toàn chính là đậu nành non cung cấp đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu. Trong khi trong giới thực vật, hầu hết các loại hạt đều thiếu hụt một hoặc vài loại axit amin, nhưng đậu nành non lại là nguồn "protein hoàn chỉnh", có giá trị sinh học tương đương với protein động vật từ thịt, cá, trứng, sữa.

Bên cạnh đó, trong khi thịt động vật thường đi kèm với cholesterol và chất béo bão hòa gây hại, thì "loại thịt thực vật" này lại chứa các axit béo không bão hòa chất lượng cao và chất xơ dồi dào. Sự kết hợp này biến đậu nành non thành nguồn đạm "sạch", vừa xây dựng cơ bắp vừa bảo vệ hệ thống mạch máu, lại dễ hấp thu, tốt cho tiêu hóa.
5 lợi ích sức khỏe, làm đẹp nổi bật của đậu nành non

Nhờ có bảng thành phần ấn tượng, đậu nành non mang lại rất nhiều lợi ích sức khỏe, hỗ trợ làm đẹp. Nổi bật như:

- Thúc đẩy đốt cháy mỡ thừa: Chuyên gia thực phẩm sống Wang Mingyong (Trung Quốc) nhấn mạnh đậu nành non thuộc nhóm giàu protein và chất xơ, khác hẳn các loại đậu giàu tinh bột. Sự kết hợp này giúp tạo cảm giác no lâu, thúc đẩy quá trình chuyển hóa đường và chất béo thành năng lượng, hỗ trợ giảm cân tự nhiên.

- Trì hoãn lão hóa sinh học: Nghiên cứu từ Đại học Washington (Hoa Kỳ) chỉ ra hoạt chất nicotinamide mononucleotide trong đậu giúp trì hoãn các dấu hiệu lão hóa như suy giảm độ nhạy insulin và suy giảm thể chất. Hàm lượng chất béo không bão hòa tại đây cũng giúp trẻ hóa hệ mạch máu hiệu quả.

- Làm sạch mạch máu và bảo vệ tim mạch: Chuyên gia dinh dưỡng Song Minghua (Trung Quốc) cho biết đậu nành non giàu phytosterol và lecithin. Chất xơ hòa tan trong đậu kết hợp với axit mật giúp tăng cường chuyển hóa, từ đó đào thải cholesterol xấu, "quét sạch" mảng bám thành mạch.

- Củng cố hệ xương khớp: Mỗi 100g đậu nành non cung cấp tới 63mg canxi. Theo nghiên cứu từ Ý, thành phần isoflavone (phytoestrogen tự nhiên) trong loại đậu này đặc biệt hiệu quả trong việc giảm sự mất xương và duy trì mật độ xương ổn định cho cả nam và nữ.

- Tăng cường trí não và thần kinh: Chuyên gia Song Minghua cũng lưu ý hàm lượng lecithin dồi dào là nguồn cung cấp chất dẫn truyền thần kinh quan trọng. Bổ sung đậu nành non hằng ngày giúp cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tập trung và bảo vệ hệ thần kinh trước áp lực công việc.

- Tốt cho tiêu hóa và nhu động ruột: Chất xơ dồi dào trong đậu nành non giúp thúc đẩy nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón. Khác với thịt động vật, loại đậu này giúp hệ tiêu hóa nhẹ nhàng hơn, đồng thời hỗ trợ đào thải độc tố và cải thiện hệ vi sinh đường ruột hiệu quả.
Cách chế biến đậu nành non giữ trọn dinh dưỡng, thúc đẩy giảm cân

Để tận dụng tối đa nguồn dinh dưỡng từ "loại thịt thực vật" này, chuyên gia dinh dưỡng Song Minhua cho rằng có 2 cách chế biến tốt nhất bạn nên áp dụng:

1. Luộc đậu nành non với nước muối

Đây là cách làm đơn giản và phổ biến nhất. Bạn chỉ cần cho đậu vào nước sôi có thêm một chút muối. Lưu ý quan trọng là phải hớt sạch lớp bọt trắng nổi trên mặt nước trong quá trình đun. Lớp bọt này chứa raffinose - loại đường chính gây ra hiện tượng đầy bụng và khó tiêu. Việc loại bỏ bọt giúp hòa tan chất gây đầy hơi vào nước, giúp hệ tiêu hóa thoải mái hơn.

2. Rang đậu nành non với dầu olive

Nếu muốn tăng cường hiệu quả trao đổi chất, bạn có thể rang đậu trên chảo với lửa nhỏ cùng một chút muối cho đến khi bề mặt vỏ hơi chuyển màu nâu nhạt, sau đó rưới thêm dầu olive. Cách chế biến này giúp tăng khả năng hấp thụ các vitamin k (loại vitamin tan trong chất béo) dồi dào trong đậu. Đặc biệt, phương pháp rang giúp giữ hàm lượng vitamin c cao gấp đôi so với cách luộc thông thường, đồng thời làm tăng vị ngọt tự nhiên của hạt đậu.

Lưu ý về liều lượng và cách kết hợp thực phẩm

Bên cạnh việc lựa chọn cách chế biến phù hợp, bạn nên chú ý đến sự kết hợp thực phẩm để đạt hiệu quả sức khỏe tối ưu:

- Liều lượng khuyến nghị: Theo Hướng dẫn chế độ ăn uống Trung Quốc (2022), mỗi người nên tiêu thụ từ 105 đến 175g sản phẩm từ đậu nành mỗi tuần. Duy trì thói quen này sẽ giúp cơ thể luôn tràn đầy năng lượng, dẻo dai và làm chậm quá trình lão hóa hiệu quả.

- Bổ sung cho người ăn chay: Để đảm bảo không thiếu hụt vi chất, bạn nên kết hợp đậu nành non với khoảng 5 đến 10g các sản phẩm đậu nành lên men mỗi ngày nhằm cung cấp đủ vitamin B12 cho cơ thể.

Nguồn và ảnh: Health TVBS, News CN, ETtoday

Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine tuyên bố đã thực hiện một chiến dịch đột phá chưa từng thấy, tấn công các mục tiêu nằm sâu hơn 1.800 km trong lãnh thổ Nga, tờ Defence đưa tin.

Thiếu tá Robert Brovdi, chỉ huy lực lượng UAV của Ukraine ngày 25/4 tuyên bố rằng, chiến dịch đã vươn tới thành phố Chelyabinsk ở khu vực Ural – một trong những nhiệm vụ tầm xa nhất được công bố kể từ khi xung đột nổ ra.

Ông Brovdi mô tả chiến dịch này là một dạng “trinh sát bằng hỏa lực”, cho thấy mục tiêu không chỉ là tấn công mà còn nhằm thăm dò hệ thống phòng thủ của Nga ở độ sâu chưa từng có.

Tuyên bố của ông nhấn mạnh cả ý nghĩa biểu tượng lẫn thực tế của đòn đánh, khi những khu vực từng được coi là an toàn phía sau chiến tuyến nay đã nằm trong tầm với của Ukraine.

Xét về mặt quân sự, khoảng cách hơn 1.800 km được đánh giá là đặc biệt đáng chú ý. Điều này cho thấy Ukraine có thể đã sử dụng UAV tầm xa với thời gian hoạt động kéo dài, hoặc áp dụng phương thức tác chiến nhiều lớp, bao gồm điều hướng chính xác, điều chỉnh giữa hành trình và lập kế hoạch đường bay nhằm né tránh hệ thống phòng không Nga.

Những nhiệm vụ như vậy đòi hỏi không chỉ công nghệ UAV tiên tiến mà còn cần nguồn tình báo chất lượng cao và khả năng phối hợp phức tạp.

Trước đó, theo Defense Express, lực lượng biên phòng Ukraine cũng đã phá vỡ một âm mưu phục kích bằng drone từ xa của Nga, cho thấy chiến thuật trên chiến trường đang liên tục thay đổi và khả năng thích ứng của lực lượng Ukraine ngày càng gia tăng. Vụ việc được ghi nhận tại khu vực hướng Bắc Slobozhanske, dựa trên video do Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine công bố.

Theo Unherd, khoản vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine che giấu những bất đồng ngày càng gia tăng ở châu Âu về việc tiếp tục hỗ trợ Kiev.

"Bề ngoài, EU đang thể hiện sự đoàn kết. Tuy nhiên, đằng sau tất cả những cái ôm giả tạo với người đứng đầu chính quyền Kiev trong chuyến thăm Hội đồng châu Âu gần đây nhất, căng thẳng đang âm ỉ", bài báo nêu rõ.

Vấn đề cấp bách hơn nữa là việc Ukraine gia nhập EU đã nổi lên hàng đầu. Trong khi tuyên bố tình đoàn kết vô bờ bến, Liên minh châu Âu lại thể hiện "sự đạo đức giả trắng trợn", và điều tối đa mà họ sẵn lòng dành cho Kiev chỉ là tư cách thành viên "nhẹ nhàng", về cơ bản tương đương với một lời từ chối lịch sự.

Theo tác giả bài báo, ngày càng khó khăn hơn cho Tổng thống Zelensky để duy trì luận điệu rằng "Ukraine đang chiến đấu không phải vì lợi ích riêng mà vì toàn châu Âu , và an ninh của toàn lục địa đang bị đe dọa".

Tờ báo đưa tin: "Một sự đồng thuận mong manh và gây tranh cãi đã xuất hiện ủng hộ việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine cho đến khi đạt được một kết quả nào đó trên chiến trường - một kết quả mà các nhà lãnh đạo EU vẫn chưa quyết định."

Tờ New York Times hôm qua đưa tin rằng các nước châu Âu không chắc chắn làm thế nào để đảm bảo chiến thắng cho Kiev. Tờ báo này lưu ý rằng châu Âu đang chuẩn bị cho thực tế rằng cuộc xung đột ở Ukraine sẽ không kết thúc sớm.

Trang Strana.ua cũng lưu ý rằng chính sách thực tế của châu Âu đối với Nga và Ukraine có thể thay đổi do các yếu tố chính trị nội bộ và bên ngoài.

Theo tờ Wall Street Journal dẫn nguồn tin ngoại giao cho biết, EU sẽ phải cung cấp thêm tiền cho Ukraine vào năm tới, ngoài khoản 90 tỷ euro (105 tỷ đô la) vừa được phê duyệt.

Hôm thứ Năm, Brussels thông báo rằng khoản vay không lãi suất cho Kiev đã được hoàn tất và sẽ bắt đầu giải ngân “càng sớm càng tốt” vào quý 2 năm 2026. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ca ngợi diễn biến này là “một ngày tốt lành cho Ukraine và châu Âu”.

Việc phê duyệt diễn ra chưa đầy hai tuần sau khi đảng của Thủ tướng lâu năm Viktor Orban, người đã phủ quyết việc chuyển tiền trong nhiều tháng do tranh chấp năng lượng với Ukraine, chịu thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội.

Tờ WSJ đưa tin hôm thứ Sáu rằng hy vọng của EU về việc chuyển tiền sẽ giúp họ duy trì hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga cho đến năm 2028 có lẽ là vô ích.

Các nhà ngoại giao trả lời phỏng vấn cho biết số tiền mà Brussels phân bổ "có thể không đủ".

Theo họ, thâm hụt ngân sách của Kiev cho năm 2027 đã tăng lên đáng kể kể từ khi gói cứu trợ được lên kế hoạch ban đầu vào tháng 12.

Các nhà ngoại giao nhấn mạnh rằng Ukraine cần thêm 19 tỷ euro để trang trải ngân sách năm tới, điều đó có nghĩa là EU có thể buộc phải tìm kiếm một khoản vay mới trị giá hàng tỷ euro trong vòng 12 tháng tới.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết Ukraine chỉ cần trả lại số tiền đó sau khi nhận được tiền bồi thường từ Nga sau khi xung đột kết thúc. Moscow đã nhiều lần bác bỏ kịch bản này, cho rằng nó "xa rời thực tế".

Nghị sĩ Nga Dmitry Belik, thành viên Ủy ban Đối ngoại của Duma Quốc gia Nga, nói với hãng thông tấn RIA Novosti rằng Costa hiểu rất rõ rằng Brussels sẽ không bao giờ thu hồi được tiền của mình.

“Người đứng đầu Hội đồng châu Âu chỉ nói về việc Nga đòi bồi thường để giữ thể diện. Lời nói của ông ta chỉ là giả tạo. Trên thực tế, khoản vay 90 tỷ euro cho Kiev là một món quà, với hy vọng kéo dài cuộc xung đột quân sự thêm một năm nữa”, ông nói.