Nhiều người tin rằng ung thư phổi chỉ xảy ra ở những người hút thuốc lâu năm và họ có thể tránh được bệnh này nếu bỏ thuốc. Tuy nhiên, một nghiên cứu hồi cứu do Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) thực hiện trên 422 bệnh nhân ung thư phổi đã bác bỏ quan niệm sai lầm này.

Cuộc điều tra này, xem xét lối sống và tiền sử bệnh án của những người đã khuất, bất ngờ phát hiện ra một quy luật: Những cá nhân tưởng chừng không liên quan này lại có chung 4 đặc điểm. 4 đặc điểm này, tuy phổ biến và có vẻ tầm thường, nhưng dần dần làm suy yếu sức khỏe phổi, cuối cùng dẫn đến những bi kịch không thể đảo ngược.

Điểm chung đầu tiên là việc tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí trong nhà
Nhiều người chỉ lo ngại về khói bụi ngoài trời, nhưng họ lại bỏ qua thực tế rằng không khí trong nhà của họ thậm chí còn "bẩn" hơn. Phổi giống như những người dọn dẹp cần mẫn, lọc không khí 24 giờ một ngày, trong khi khói bếp và các chất độc hại từ việc sửa chữa nhà cửa là "kẻ thù vô hình" của chúng.

Khảo sát cho thấy trong số 422 người tử vong, hơn 60% là phụ nữ không hút thuốc, những người đã nấu ăn trong những căn bếp không có máy hút mùi hoặc thông gió kém trong thời gian dài. Tác hại do hít phải khói nấu ăn tương đương với tác hại của một gói thuốc lá. Khói nấu ăn chứa hàng trăm chất độc hại, nhiều trong số đó là chất gây ung thư. Việc hít phải khói này trong thời gian dài sẽ liên tục gây kích ứng phế nang, dần dần làm suy giảm "chức năng làm sạch" của phổi.

Để tiết kiệm tiền điện, nhiều người lớn tuổi không bật máy hút mùi khi nấu ăn hoặc tắt ngay sau khi nấu xong. Vài phút hít phải khói nấu ăn này có thể là giọt nước tràn ly. Thêm vào đó, dư lượng formaldehyde và benzen từ việc sửa chữa nhà cửa, cũng như khói từ lò sưởi đốt than vào mùa đông, mặc dù vô hình, có thể âm thầm xâm nhập vào phổi và tạo ra nguy cơ ung thư.

Một số người không sao cả, trong khi những người khác lại bị bệnh khi tiếp xúc với cùng một môi trường. Điều này là do phổi có "khả năng chịu đựng" hạn chế. Ngay cả những người khỏe mạnh nhất cũng không thể chịu đựng được sự kích thích lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Đó là lý do tại sao môi trường trong nhà tưởng chừng như bình thường lại có thể trở thành nguyên nhân tiềm ẩn gây ung thư phổi.

Điểm chung thứ hai là nhiều người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) trong thời gian dài nhưng không quan tâm
Nhiều người coi đó chỉ là "viêm phế quản mãn tính thông thường" và bỏ bê việc điều trị. Khảo sát của Đại học Chiết Giang cho thấy, khoảng 30% trong số 422 người đã qua đời có tiền sử mắc COPD trước khi được chẩn đoán ung thư phổi, với thời gian mắc bệnh trung bình lên đến 12 năm.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) gây ra tình trạng viêm nhiễm và thu hẹp đường thở tái phát, dẫn đến suy giảm chức năng phổi dần dần. Môi trường viêm nhiễm kéo dài này tạo điều kiện thuận lợi cho các tế bào phổi đột biến và hình thành tế bào ung thư. Các tế bào miễn dịch trong phổi có vai trò là "người bảo vệ", nhưng tình trạng viêm nhiễm kéo dài có thể khiến chúng mệt mỏi và kém hiệu quả, không thể loại bỏ các tế bào đột biến, tạo điều kiện cho chúng phát triển thành khối u.

Các quan sát lâm sàng cho thấy, bỏ bê điều trị COPD có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi. Đây không phải là sự phóng đại và chúng ta không nên chủ quan. Ở giai đoạn đầu của COPD, có thể chỉ có ho nhẹ và đờm, dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh. Đến khi xuất hiện tức ngực và khó thở, tổn thương không thể phục hồi đối với chức năng phổi đã xảy ra.

Điểm chung thứ ba là sự kìm nén cảm xúc lâu dài và căng thẳng quá mức

Nhiều người cho rằng cảm xúc không liên quan đến phổi, nhưng thực tế hai yếu tố này có mối liên hệ mật thiết. Trong một cuộc khảo sát do Đại học Chiết Giang thực hiện, gần 40% người thân của những người đã khuất nhớ lại rằng bệnh nhân của họ là người hướng nội, không muốn tâm sự về những khó khăn của mình, đã ở trong trạng thái trầm cảm và lo âu trong một thời gian dài.

Trục thần kinh-nội tiết-miễn dịch của cơ thể kết nối cảm xúc và cơ thể. Việc kìm nén lâu dài sẽ làm tăng hormone gây căng thẳng, làm suy yếu "hàng rào phòng thủ chống ung thư" của cơ thể. Cảm xúc tiêu cực sẽ biến thành "độc tố" tấn công phổi. Phổi thích một "môi trường thư giãn". Việc kìm nén lâu dài sẽ dần dần khiến chúng "ốm yếu".

Người lớn không tránh khỏi việc trải qua căng thẳng và bất mãn, nhưng điều quan trọng là phải giải tỏa chúng kịp thời. Giữ chúng dồn nén bên trong giống như "còng tay" trói buộc phổi của bạn.

Điểm chung thứ tư là sự thờ ơ với việc tầm soát ung thư phổi sớm
Nhiều người cảm thấy rằng họ không cần phải kiểm tra nếu họ khỏe mạnh, thậm chí còn cho rằng chụp X-quang ngực là đủ. Khảo sát của Đại học Chiết Giang cho thấy, hơn 90% trong số 422 người đã qua đời chưa từng được tầm soát bằng chụp CT xoắn ốc liều thấp. Ngay cả khi có các yếu tố nguy cơ cao, họ cũng không chủ động đi kiểm tra.

Chụp X-quang ngực khó phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm có kích thước nhỏ hơn một centimet, trong khi chụp CT xoắn ốc liều thấp có thể xác định rõ các nốt mờ dạng kính mờ có kích thước vài milimet, biến nó thành một công cụ sàng lọc mạnh mẽ. Ung thư phổi giai đoạn sớm hầu như không có triệu chứng. Các triệu chứng như ho và ho ra máu thường xuất hiện ở giai đoạn giữa hoặc muộn, làm tăng đáng kể độ khó của điều trị và làm giảm đáng kể tỷ lệ sống sót.

Các quan sát lâm sàng cho thấy tỷ lệ chữa khỏi ung thư phổi giai đoạn sớm bằng phẫu thuật vượt quá 80%, Nhưng nếu bỏ lỡ giai đoạn sàng lọc ban đầu, tỷ lệ chữa khỏi giảm xuống dưới 20%. Việc bỏ qua sàng lọc sẽ dẫn đến bỏ lỡ cơ hội tốt nhất. Ngay cả khi bạn không hút thuốc, ô nhiễm không khí trong nhà, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) và căng thẳng tinh thần cũng có thể gây ra ung thư phổi, vì vậy không nên xem nhẹ việc tầm soát ung thư phổi.

Lời khuyên cho bạn là gì?
Việc có một hoặc hai điểm chung không phải là nguyên nhân gây lo lắng quá mức. Ung thư phổi là kết quả của sự tích lũy lâu dài của nhiều yếu tố. Một yếu tố nguy cơ đơn lẻ không nhất thiết có nghĩa là người đó sẽ mắc bệnh. Về ô nhiễm không khí trong nhà, nên bật máy hút mùi trong suốt quá trình nấu nướng và bật thêm mười phút sau khi nấu xong. Nên thông gió hơn sáu tháng sau khi sửa chữa trước khi dọn vào ở.

Bệnh nhân mắc COPD cần tìm kiếm sự can thiệp y tế kịp thời, kiểm tra chức năng phổi thường xuyên, chú ý đến các triệu chứng ho nhẹ và đờm, và can thiệp sớm có thể giảm nguy cơ ung thư phổi. Về mặt tinh thần, nên trò chuyện nhiều hơn với người thân và bạn bè, giải tỏa căng thẳng bằng cách tập thể dục và nghe nhạc, duy trì tâm trạng vui vẻ và bảo vệ sức khỏe phổi.

Để tầm soát bệnh phổi, người trên 40 tuổi nên chụp CT xoắn ốc liều thấp mỗi năm một lần. Những người có yếu tố nguy cơ cao cần rút ngắn khoảng thời gian tầm soát. Phổi âm thầm bảo vệ sự sống. Những thói quen nhỏ hàng ngày có thể tạo nên hoặc phá hủy sức khỏe, vì vậy cần được bảo vệ cẩn thận.

Khảo sát này của Đại học Chiết Giang không nhằm mục đích gây hoang mang, mà là để nhắc nhở mọi người rằng ung thư phổi có thể ẩn mình trong những thói quen hàng ngày. Những sai lầm nhỏ thường gặp có thể là những kẻ giết người thầm lặng. Hãy tự kiểm tra bản thân xem có mắc phải 4 thói quen phổ biến này hay không, và vẫn chưa quá muộn để sửa chữa. Phòng ngừa ung thư phổi bắt đầu từ mọi việc nhỏ bạn làm ngay bây giờ.

Bạch đậu khấu, còn được biết đến với các tên gọi khác như bạch khấu xác, xác khấu hay đới xác khấu, có tên khoa học là Amomum Repens Sonner, thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Đây là một loài thảo dược mọc hoang trong tự nhiên và được trồng phổ biến tại các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan và Lào.

Tại Việt Nam, cây thường sinh trưởng ở những vùng núi cao có khí hậu mát mẻ.

Về đặc điểm hình thái, bạch đậu khấu là loài cây sống lâu năm, thân cao khoảng 2-3m, có rễ mọc bò và lá sắp xếp thành hai dãy. Cụm hoa của cây mọc thành bông với những bông hoa màu trắng thanh khiết.

Hầu hết các bộ phận của cây, đặc biệt là hoa và quả, đều được ứng dụng để làm dược liệu. Quả bạch đậu khấu, hay còn gọi là khấu mễ (khấu nhân), có hình cầu với lớp vỏ nhăn nheo, bên trong chứa từ 20 đến 30 hạt mang mùi thơm nồng và vị cay đặc trưng.

Việc thu hoạch quả thường được tiến hành khi cây đã đạt ít nhất 3 năm tuổi, vào thời điểm mùa thu khi quả chuyển từ màu xanh sang màu vàng. Sau khi thu hái, quả cần được phơi khô trong bóng râm và bảo quản tại nơi khô ráo, thoáng mát để giữ trọn dược tính.

Trên thị trường hiện nay có hai loại phổ biến là bạch đậu khấu xanh và bạch đậu khấu đen. Bạch đậu khấu xanh sở hữu mùi thơm thanh tao, thường được ưu tiên sử dụng trong các món ngọt, trong khi bạch đậu khấu đen có hương vị mạnh mẽ hơn, phù hợp cho các món mặn.

Với vị ấm, cay và ngọt nhẹ, loại hạt này không chỉ là gia vị tuyệt vời cho các món ăn, trà hay cà phê mà còn mang lại nhiều giá trị y học to lớn. Nó hỗ trợ hiệu quả trong việc tiêu hóa, giảm đầy hơi, làm ấm dạ dày, cải thiện hơi thở, đồng thời có khả năng chống viêm nhiễm và lợi tiểu, góp phần hỗ trợ hạ huyết áp.

Theo đánh giá từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một trong những loại gia vị lâu đời nhất thế giới và đứng thứ ba về độ đắt đỏ, chỉ sau nghệ tây và vani. Mức giá bán lẻ của loại gia vị này có thể lên tới 90 USD cho mỗi kg (tương đương hơn 2 triệu đồng).

Nguyên nhân dẫn đến giá trị kinh tế cao kỷ lục này nằm ở quy trình thu hoạch thủ công cực kỳ tốn công sức. Từng quả bạch đậu khấu xanh phải được hái bằng tay ngay khi đạt độ chín khoảng 70%, đòi hỏi sự tỉ mỉ và thời gian chăm sóc kỹ lưỡng của người nông dân.

Cây bạch đậu khấu không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực ẩm thực, hạt bạch đậu khấu còn có nhiều lợi ích sức khỏe như:

Giảm đau họng

Muốn giảm đau họng bằng loại hạt này bạn chỉ cần đun nước sôi với hạt bạch đậu khấu và uống nước này vào mỗi buổi sáng. Đây chính là bí quyết điều trị đau họng an toàn và hiệu quả mà bạn nên áp dụng.

Điều trị táo bón

Hạt bạch đậu khấu thường được dân gian sử dụng để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau. Loại hạt này rất giàu chất xơ và tốt cho điều trị một số bệnh về dạ dày như táo bón.

Giảm nấc cụt

Cách khắc phục rất đơn giản, chỉ cần pha hạt bạch đậu khấu với một cốc nước ấm và cho trẻ uống. Đây là một phương pháp dân gian vô cùng hiệu quả mà mọi người có thể áp dụng.

Giúp điều trị một số bệnh nhiễm trùng dạ dày

Hạt bạch đậu khấu có chứa một số chất kháng khuẩn và chống vi trùng được cho là có hiệu quả trong việc điều trị nhiễm trùng dạ dày.

Giảm các triệu chứng nôn mửa

Hạt bạch đậu khấu có chứa một số đặc tính giúp làm dịu dạ dày và giảm cảm giác buồn nôn không mong muốn.

Chống lại hơi thở có mùi hôi

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao hạt bạch đậu khấu lại được sử dụng rộng rãi làm nguyên liệu của kẹo cao su? Đó là bởi vì loại hạt này có mùi thơm ngát giúp đánh bay hơi thở có mùi hôi một cách hiệu quả. Chỉ cần nhai hạt bạch đậu khấu trong miệng thì hơi thở của bạn sẽ trở nên thơm tho một cách tự nhiên.

Gần đây, một "kẻ giết người thầm lặng" đối với sức khỏe đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi trên mạng. Nó ẩn náu trong nhà bếp và bàn ăn của mọi gia đình, không ngọt, không mặn, không béo, và có vị hoàn toàn bình thường, nhưng lại có thể âm thầm gây hại cho mạch máu và xương. Nhiều người tiêu thụ nó hàng ngày, và hầu hết đều tiêu thụ với số lượng quá mức. Việc tiêu thụ lâu dài có thể dẫn đến vôi hóa mạch máu và loãng xương.

Kẻ giết hại sức khỏe thầm lặng" này chính là "natri ẩn" trong các loại thực phẩm hàng ngày. Nó không mặn như muối ăn, không ngọt như đường hay béo ngậy như dầu ăn, nhưng nó có thể âm thầm xâm nhập vào cơ thể thông qua nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn và gia vị. Việc tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài có thể gây tổn thương không thể phục hồi cho mạch máu và xương, và nhiều người hoàn toàn không biết điều này.

Theo dữ liệu mới nhất được công bố bởi một nền tảng phổ biến kiến thức dinh dưỡng, lượng natri trung bình hàng ngày mà người dân Trung Quốc tiêu thụ là 5,8 gram, vượt xa tiêu chuẩn khuyến nghị 2 gram của Tổ chức Y tế Thế giới. Trong đó, 70% lượng natri tiêu thụ đến từ "natri ẩn" chứ không phải từ muối ăn trực tiếp, đây là lý do chính khiến nhiều người tiêu thụ quá nhiều mà không nhận ra.

Những món "không thấy mặn" lại có thể chứa rất nhiều natri
Nguồn natri ẩn phổ biến nhất là các loại gia vị được sử dụng trong mọi gia đình. Ví dụ, tinh chất gà, nước sốt hàu và nước tương nhạt. Những loại gia vị này không mặn và thậm chí còn có một chút vị umami. Nhiều người thêm chúng một cách tùy tiện khi nấu ăn, nhưng họ không biết rằng cứ 100 gram nước tương nhạt chứa khoảng 6.000 miligam natri. Một thìa nhỏ đã chiếm 30% lượng natri khuyến nghị hàng ngày.

Bên cạnh gia vị, hàm lượng natri ẩn trong thực phẩm chế biến sẵn thậm chí còn đáng báo động hơn. Một phóng viên đã đến thăm một số siêu thị và phát hiện ra rằng 100 gram mì khô thông thường chứa khoảng 1200 miligam natri. Ăn một bát mì khô nặng khoảng 100 gram có nghĩa là lượng natri trong riêng mì đã chiếm gần 60% lượng natri khuyến nghị hàng ngày. Khi kết hợp với nước chấm, lượng natri hấp thụ trực tiếp vượt quá giới hạn khuyến nghị.

Ăn quá nhiều natri ảnh hưởng gì đến cơ thể?
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài dẫn đến lượng natri dư thừa trong cơ thể, gây giữ nước và natri, làm tăng gánh nặng cho mạch máu, làm tổn thương nội mô mạch máu và cuối cùng dẫn đến vôi hóa mạch máu, do đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đồng thời, natri thúc đẩy bài tiết canxi qua nước tiểu, theo thời gian có thể dẫn đến giảm mật độ xương và loãng xương.

Sau vụ bê bối năm 2025 liên quan đến hàm lượng natri vượt quá mức cho phép trong mì khô, nhiều người bắt đầu chú ý đến hàm lượng natri trong thực phẩm chế biến sẵn. Tuy nhiên, sau khi cú sốc ban đầu lắng xuống, mối quan tâm này dần dần phai nhạt. Nhiều nhân viên siêu thị cho biết nhiều người tiêu dùng vẫn không bao giờ kiểm tra nhãn thông tin dinh dưỡng khi mua thực phẩm chế biến sẵn như mì khô và xúc xích, mà không biết rằng họ đang tiêu thụ lượng natri vượt quá mức cho phép mỗi ngày.

Ngày 26 tháng 4 năm 2026, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc đã công bố thông tin khoa học liên quan, chỉ rõ rằng việc tiêu thụ quá nhiều natri ẩn đã trở thành mối nguy hại lớn cho sức khỏe của người dân Trung Quốc, đặc biệt là người trung niên và người cao tuổi. Việc tiêu thụ quá mức trong thời gian dài sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ vôi hóa mạch máu và loãng xương, do đó cần được đặc biệt chú ý.

Dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cho thấy khoảng 40% người trên 60 tuổi ở nước tôi bị vôi hóa mạch máu ở các mức độ khác nhau, và 35% bị loãng xương, trong đó gần một nửa số trường hợp liên quan đến việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài. Những dữ liệu này không phải bịa đặt, mà là những kết luận cốt lõi rút ra từ việc giám sát dinh dưỡng trên toàn quốc.

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ thực phẩm mặn mới chứa natri, còn thực phẩm không mặn thì có thể ăn thoải mái. Điều này không đúng. Nhiều loại thực phẩm, dù có vị nhạt hoặc thậm chí hơi ngọt, lại chứa hàm lượng natri cao, ví dụ như bánh mì, bánh ngọt và ngũ cốc ăn liền.

Vào ngày 27 tháng 4, một chuyên gia dinh dưỡng từ một bệnh viện hàng đầu đã phát hành một video khoa học hướng dẫn người xem cách nhận biết natri ẩn: Khi mua thực phẩm chế biến sẵn, hãy kiểm tra nhãn thông tin dinh dưỡng; thực phẩm chứa hơn 500 miligam natri trên 100 gram được coi là thực phẩm có hàm lượng natri cao và nên mua hạn chế hoặc tránh hoàn toàn. Video này nhanh chóng thu hút hơn 80 triệu lượt xem.

Bác sĩ cho biết thêm rằng khi nấu ăn, nên giảm sử dụng bột ngọt, nước mắm và nước tương nhạt, đồng thời sử dụng các nguyên liệu tự nhiên như hành lá, gừng, tỏi và rau mùi để tăng hương vị thay vì các loại gia vị có hàm lượng muối cao. Đồng thời, hãy cố gắng ăn ít thực phẩm chế biến sẵn và ăn nhiều rau, quả tươi và ngũ cốc nguyên hạt để kiểm soát lượng muối hấp thụ từ nguồn.

Một điểm dễ bị bỏ qua khác là lượng natri ẩn nạp vào cơ thể cũng có thể vượt quá giới hạn khuyến nghị khi ăn ngoài. Nhiều nhà hàng thêm một lượng lớn gia vị giàu natri vào các món ăn để tăng hương vị. Một đĩa trứng bác với cà chua đơn giản có thể chứa hơn 1.000 miligam natri, tương đương với nửa bát muối.

Việc trẻ em tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài sẽ làm tăng gánh nặng cho thận trong việc bài tiết natri, làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp khi trưởng thành; ở người cao tuổi, những người có chức năng mạch máu và xương đang suy giảm, việc tiêu thụ quá nhiều natri sẽ đẩy nhanh quá trình vôi hóa mạch máu và loãng xương, làm tăng khả năng gãy xương và các biến cố tim mạch.

Một số doanh nghiệp đã tuyên bố sẽ tung ra thị trường một loạt các loại gia vị và thực phẩm chế biến có hàm lượng natri thấp để giảm lượng natri trong sản phẩm của họ. Họ cũng sẽ ghi rõ hàm lượng natri và khuyến nghị tiêu thụ trên bao bì để giúp người tiêu dùng kiểm soát tốt hơn lượng natri nạp vào cơ thể, từ đó đáp ứng nhu cầu sức khỏe hiện tại của cộng đồng.

Thực tế, nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn trong những chi tiết nhỏ của chế độ ăn uống hàng ngày. Lý do tại sao lượng natri ẩn có thể gây hại cho sức khỏe con người về lâu dài là do mọi người thiếu nhận thức và bỏ qua thực tế rằng những thực phẩm "không ngọt, không mặn và không dầu mỡ" cũng có thể gây ra rủi ro cho sức khỏe. Đây cũng là một vấn đề phổ biến trong thói quen ăn uống lành mạnh của mọi người hiện nay.

Trà xanh là một trong những loại đồ uống quen thuộc trong đời sống người Việt. Từ ấm trà nóng sau bữa cơm, chén trà ở quán nhỏ ven đường đến bình trà dùng để tiếp khách trong nhà, tất cả đều là những hình ảnh gần gũi. Thế nhưng, ít ai biết rằng thói quen uống trà xanh hằng ngày đang được các nhà khoa học quan tâm nhờ lợi ích với sức khỏe tim mạch và nguy cơ đột quỵ.

Uống trà xanh hằng ngày giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra uống trà xanh hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Ví dụ, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nutrition vào năm 2023 cho thấy việc uống trà xanh ở mức vừa phải, khoảng 500ml đến 1 lít mỗi ngày, có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ ít nhất 21%.

Sở dĩ trà xanh có được tác dụng này là nhờ 5 cơ chế:

Chống oxy hóa mạnh mẽ: Catechin (như EGCG) trong trà xanh ngăn chặn các gốc tự do phá hủy tế bào mạch máu và não, giảm tình trạng viêm và stress oxy hóa, những nguyên nhân hàng đầu gây ra đột quỵ.

Cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm cholesterol: Trà xanh giúp hạ mức cholesterol xấu (LDL) và tổng lượng cholesterol, ngăn ngừa sự tích tụ mảng bám trong động mạch, từ đó giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.

Điều hòa huyết áp: Các hợp chất trong trà có tác dụng làm giảm huyết áp tâm thu, đặc biệt hiệu quả ở những người có huyết áp cao, giúp giảm áp lực lên thành mạch và ngăn ngừa vỡ mạch máu.

Tăng cường lưu thông máu: Trà xanh giúp làm giãn mạch, cải thiện chức năng nội mạc, giúp máu lưu thông tốt hơn, giảm khả năng hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn.

Bảo vệ não: Các chất trong trà có thể bảo vệ tế bào não khỏi sự tổn thương, giúp giảm tỷ lệ tử vong và tái phát ở những người có tiền sử đột quỵ

Trà xanh giúp giảm nguy cơ tử vong ở người đã từng bị đột quỵ

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Stroke cho thấy người sống sót sau đột quỵ và nhồi máu cơ tim có thể giảm nguy cơ tử vong do nhiều nguyên nhân, đồng thời phòng ngừa thêm các biến cố tim mạch khi uống trà xanh thường xuyên.

Nghiên cứu này đã phân tích dữ liệu của hơn 46.000 người Nhật Bản, trong độ tuổi 40-79. Những người tham gia được chia thành 3 nhóm: có tiền sử đột quỵ, có tiền sử nhồi máu cơ tim và không có tiền sử hai bệnh này.

Kết quả cho thấy, so với những người hiếm khi uống trà xanh, người sống sót sau đột quỵ uống ít nhất 7 cốc trà xanh mỗi ngày có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn khoảng 62%. Scientech Daily cũng nhấn mạnh điểm này khi cho rằng trà xanh có thể giúp người từng bị đột quỵ và nhồi máu cơ tim phòng ngừa thêm biến cố tim mạch.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định chính xác vì sao trà xanh có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong. Vì vậy, trà xanh nên được nhìn nhận như một phần của lối sống lành mạnh, thay vì một biện pháp thay thế điều trị y khoa.

Giáo sư Hiroyasu Iso, chuyên gia y tế công cộng tại Đại học Osaka, Nhật Bản, đồng thời là tác giả của nghiên cứu trên nhấn mạnh cách sử dụng trà xanh để có được lợi ích trong việc hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ. Ông nói: “Một điểm khác biệt quan trọng cần lưu ý là trong văn hóa Nhật Bản, trà xanh thường được pha với nước và không thêm đường”.

Nếu bạn nhấp vào tiêu đề này với hy vọng được ngủ thêm một tiếng vào thứ Hai tới, bạn có thể yên tâm. Ngày dài 25 giờ đang đến, nhưng thời điểm đó là khoảng 200 triệu năm nữa. Bạn vẫn còn thời gian để điều chỉnh đồng hồ báo thức của mình.

Câu chuyện thực sự ẩn sau tiêu đề gây sốt này mang tính cấp bách và đáng lo ngại hơn. Kể từ năm 2000, chu kỳ 24 giờ quen thuộc đã bị kéo dài với tốc độ 1.33 mili giây mỗi thế kỷ. Nguyên nhân ít liên quan đến lực hút trọng trường cổ xưa của Mặt trăng. Lực mới đang làm chậm quá trình tự quay của Trái đất chính là tốc độ tan băng nhanh chóng ở Greenland và Nam Cực.

"Chỉ trong vòng chưa đầy 100 năm, con người đã làm thay đổi hệ thống khí hậu đến mức chúng ta đang thấy tác động lên chính cách hành tinh tự quay," Surendra Adhikari, một nhà địa vật lý tại Phòng thí nghiệm Phản lực của NASA và là đồng tác giả của những phát hiện gần đây cho biết.

Mặt trăng đang mất dần quyền kiểm soát thời gian
Trong 4.5 tỷ năm, vòng quay của Trái đất được điều khiển bởi một cuộc giằng co trọng lực đơn giản với Mặt trăng. Lực hút của Mặt trăng tạo ra các khối triều cường trong đại dương. Khi Trái đất quay dưới những khối đó, lực ma sát với đáy biển đóng vai trò như một má phanh dai dẳng. Theo một lời giải thích chi tiết từ Trung tâm Hành trình Không gian Goddard của NASA, quá trình này làm mất năng lượng quay và làm chậm hành tinh khoảng 2.4 mili giây mỗi thế kỷ.

Tốc độ đó chậm đến mức sẽ mất hai trăm triệu năm để thêm một giờ vào mỗi ngày. Không có ngày cụ thể nào trên lịch để khoanh vùng cả. Ngày dài 25 giờ là một sự chắc chắn về mặt địa chất, không phải là một sự xung đột về lịch trình sinh hoạt.

Nhưng nhịp điệu cổ xưa và có thể dự đoán được đó đang bị phá vỡ. Các nhà nghiên cứu do Mostafa Kiani Shahvandi từ ETH Zurich dẫn đầu đã phân tích hơn 120 năm dữ liệu và nhận thấy rằng sự chuyển dịch khối lượng do khí hậu hiện đang đẩy nhanh quá trình chậm lại này, vượt xa những gì chỉ mình Mặt trăng có thể giải thích.

Băng tan đang làm phẳng hành tinh
Giữa năm 2000 và 2018, việc kéo dài ngày do băng tan và cạn kiệt nước ngầm cụ thể đã đạt 1.33 mili giây mỗi thế kỷ. Trong một trăm năm trước đó, con số đóng góp này không bao giờ vượt quá 1.0 mili giây mỗi thế kỷ. Các phát hiện đầy đủ được chi tiết trong một báo cáo khoa học Trái đất của NASA công bố vào tháng 7 năm 2024.

Nguyên lý vật lý này rất dễ hiểu. Khi các dải băng khổng lồ ở Greenland và Nam Cực tan chảy, nước không ở lại các cực. Nó chảy vào đại dương vùng xích đạo. Điều này phân bổ lại khối lượng về phía phần giữa của Trái đất, làm phẳng hình dạng hành tinh một lượng nhỏ nhưng có thể đo lường được. Một khối cầu phẳng hơn sẽ quay chậm hơn. Nguyên lý này giống hệt như một vận động viên trượt băng nghệ thuật dang rộng tay để giảm tốc độ xoay của họ.

Nhóm nghiên cứu đã dựa vào dữ liệu vệ tinh từ sứ mệnh GRACE của NASA và sứ mệnh tiếp nối GRACE-FO để đo lường những thay đổi khối lượng này một cách chính xác. Họ kết hợp những quan sát đó với các nghiên cứu cân bằng khối lượng lịch sử để tái hiện xu hướng từ năm 1900.

Kết luận đưa ra rất rõ ràng. Nếu lượng khí thải nhà kính tiếp tục tăng theo quỹ đạo hiện tại, việc kéo dài ngày do khí hậu có thể đạt tới 2.62 mili giây mỗi thế kỷ vào năm 2100. Tại thời điểm đó, việc băng tan do con người gây ra sẽ vượt qua ma sát thủy triều của Mặt trăng để trở thành lực hãm chính đối với vòng quay của hành tinh. Lần đầu tiên trong lịch sử Trái đất, lực thống trị định hình độ dài của một ngày sẽ không phải là lực từ thiên thể. Đó sẽ là lực từ chính Trái đất.

Tại sao các phần nghìn giây lại quan trọng với cuộc sống hiện đại?
Một vài phần nghìn giây nghe có vẻ trừu tượng. Đối với một vệ tinh GPS, đó là một lỗi thảm khốc.

Các hệ thống định vị toàn cầu hoạt động bằng cách tính thời gian cần thiết để tín hiệu vô tuyến truyền từ vệ tinh đến máy thu trên mặt đất. Ánh sáng đi được khoảng 300 mét trong một micro giây. Nếu các đồng hồ nguyên tử điều hành GPS bị lệch so với hướng thực tế của Trái đất trong không gian dù chỉ một phần nhỏ của giây, lỗi vị trí kết quả có thể kéo dài qua nhiều dãy phố.

Các tổ chức như Dịch vụ Hệ thống Tham chiếu và Tự quay Trái đất Quốc tế thường xuyên công bố các bản tin theo dõi sự khác biệt giữa thời gian nguyên tử chính xác và vòng quay không đều của hành tinh. Kể từ năm 1972, những người giữ thời gian tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia đã thêm 27 giây nhuận vào Giờ Phối hợp Quốc tế để giữ cho hai hệ thống này đồng bộ. Giây nhuận cuối cùng được chèn vào ngày 31 tháng 12 năm 2016.

Tốc độ tan băng cực nhanh ở các cực tạo ra một biến số mới và khó lường vào những tính toán đó. Như nhóm của Adhikari đã lưu ý, vòng quay của hành tinh không còn là một vấn đề thiên văn thuần túy nữa. Bây giờ nó là một vấn đề khí hậu.

Trục trái đất đang dịch chuyển để phản ứng
Việc phân bổ lại khối lượng làm chậm vòng quay cũng làm thay đổi vị trí của chính trục quay. Các nhà khoa học gọi hiện tượng này là chuyển động cực.

Sử dụng các thuật toán máy học để phân tích 120 năm đo lường, nhóm nghiên cứu nhận thấy 90 phần trăm sự biến động lặp đi lặp lại ở vị trí trục có thể được giải thích bằng những thay đổi trong nước ngầm, các dải băng, sông băng và mực nước biển. Trục Trái đất đã dịch chuyển khoảng 30 feet trong thế kỷ qua.

Một sự trôi dạt đột ngột về phía đông bắt đầu vào khoảng năm 2000 đã được truy nguyên trực tiếp từ việc băng tan nhanh ở Greenland và Nam Cực cũng như do cạn kiệt nước ngầm ở lục địa Á-Âu. Các bằng chứng đều hội tụ về một điểm duy nhất. Những thay đổi về khối lượng bề mặt do khí hậu gây ra hiện đã có thể phát hiện được ở quy mô toàn hành tinh.

Lời chia tay dài với 24 giờ
Một nghiên cứu từ Đại học Toronto công bố trên Science Advances đưa ra một lời nhắc nhở hữu ích về mức độ bất thường của thời điểm này. Được dẫn dắt bởi nhà vật lý thiên văn lý thuyết Norman Murray, nghiên cứu cho thấy trong hơn một tỷ năm, độ dài của ngày trên Trái đất vẫn ổn định ở mức 19.5 giờ.

Thủy triều khí quyển do Mặt trời điều khiển đã cộng hưởng với sự tự quay của hành tinh, chống lại hoàn hảo hiệu ứng phanh của Mặt trăng. Sự bế tắc tự nhiên đó đã kết thúc từ lâu trước khi con người xuất hiện.

Sự gia tốc hiện tại không phải là tự nhiên. Đó là hậu quả trực tiếp của việc mất băng do nhiệt độ toàn cầu tăng cao. Độ dài của ngày cuối cùng sẽ đạt tới 25 giờ, nhưng nó sẽ đến trên một hành tinh được định hình bởi những lực mà chúng ta mới chỉ bắt đầu đo lường được.

Thận đóng vai trò như một bộ lọc tinh vi, giúp loại bỏ độc tố và duy trì sự cân bằng nội môi cho cơ thể. Tuy nhiên, theo thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trương Công Thế Lực, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học và Y học giới, Bệnh viện Đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm, chức năng thận đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi lối sống hiện đại.

Những "sát thủ" thầm lặng tàn phá nhu mô thận

Qua thực tế điều trị, bác sĩ Lực nhận thấy có ba nhóm thói quen điển hình đang trực tiếp "vắt kiệt" sức khỏe của đôi thận. Đáng nói, đây là những điều mà nhiều người Việt thường làm mỗi ngày.

- Thứ nhất là việc uống thuốc bổ vô tội vạ. Nhiều người có xu hướng tự ý sử dụng các loại thực phẩm chức năng, chế phẩm "mát gan, bổ thận" hoặc Đông y không rõ nguồn gốc. Những sản phẩm này thường chứa các tạp chất hoặc hoạt chất chưa qua kiểm chứng, tạo ra gánh nặng đào thải cực lớn, thậm chí gây ngộ độc tế bào thận.

- Thứ hai là chế độ ăn "Mặn - Ngọt - Cồn". Thói quen ăn mặn và lạm dụng đồ uống có đường, rượu bia không chỉ tàn phá hệ tim mạch mà còn làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu. Đây là cơ chế cốt lõi thúc đẩy quá trình kết tinh sỏi, dẫn đến tắc nghẽn và tổn thương thận lâu dài.

- Thứ ba là sai lầm của dân văn phòng khi "ngồi điều hòa nhưng thiếu nước". Trong môi trường máy lạnh, cơ thể không phát tín hiệu khát rõ rệt như khi ở ngoài trời. Tuy nhiên, quá trình trao đổi chất vẫn diễn ra, việc thiếu hụt nước khiến nước tiểu cô đặc, trở thành môi trường lý tưởng để sỏi thận hình thành và làm giảm mức lọc cầu thận.

Triệu chứng mờ nhạt: Đừng để "quá muộn" mới đi khám

Một trong những thách thức lớn nhất là suy thận giai đoạn đầu thường không có biểu hiện rõ rệt. Bệnh nhân có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi nhẹ, tăng huyết áp hoặc phù nhẹ ở các chi. Những dấu hiệu này rất dễ bị nhầm lẫn với sự thay đổi thời tiết hoặc mệt mỏi do công việc.

Bác sĩ Lực đặc biệt cảnh báo: “Tình trạng sỏi thận biến chứng kéo dài, đặc biệt khi xuất hiện ở cả hai bên, nếu không xử lý kịp thời sẽ gây tổn thương nhu mô thận vĩnh viễn. Ngoài ra, việc không kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp hay tim mạch cũng là con đường ngắn dẫn đến suy giảm chức năng thận”.

Để duy trì một hệ bài tiết khỏe mạnh, bác sĩ Lực đưa ra lộ trình chăm sóc sức khỏe chủ động:

Mỗi người trưởng thành nên duy trì uống trên 2,5 lít nước mỗi ngày. Hãy coi việc uống nước là một phần của quy trình làm việc, đặc biệt là với những người ngồi văn phòng điều hòa. Bên cạnh đó, việc hạn chế muối và đường trong khẩu phần ăn chính là cách trực tiếp nhất để giảm áp lực cho thận.

Bên cạnh đó, việc tầm soát định kỳ là chìa khóa vàng bảo vệ chức năng thận. “Người khỏe mạnh nên thực hiện kiểm tra chức năng thận ít nhất 1 lần/năm. Với những người đã có tiền sử bệnh lý, tần suất này nên là 3-6 tháng/lần”, bác sĩ Lực khuyến cáo.

Các xét nghiệm cơ bản như tổng phân tích nước tiểu, đo nồng độ Ure và Creatinin máu là những chỉ số cực kỳ quan trọng. Các xét nghiệm này giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức lọc cầu thận và phát hiện sớm các bất thường trước khi bệnh tiến triển sang giai đoạn không thể hồi phục. Đừng đợi đến khi cơ thể suy kiệt mới tìm đến bác sĩ, bởi lúc đó cơ hội cứu vãn chức năng thận đã giảm đi rất nhiều.

Tôi kết hôn đã 3 năm, một khoảng thời gian không dài nhưng đủ để tôi quen với nhịp sống đều đặn và kín đáo của gia đình chồng.
Mẹ chồng tôi ở nhà làm nội trợ. Tính bà hiền lành, ít nói, thương dâu như con. Từ ngày tôi về làm dâu, bà chưa để tôi phải dậy sớm ngày nào. Mẹ chồng luôn nói: “Mẹ già rồi, ít ngủ, làm việc nhà cũng là niềm vui. Các con đi làm áp lực, về nhà cứ ăn ngủ cho thoải mái.” Thú thật mà nói, mẹ chồng còn dễ hơn cả mẹ đẻ tôi ở nhà.
Bố chồng trái lại, lúc nào cũng tỏ ra nghiêm túc, khó gần. Có thể là do làm giám đốc, ở công ty quen khắt khe với cấp dưới, về nhà ông cũng giữ tác phong như vậy.
Ông là giám đốc công ty mà tôi đang làm việc, và cũng chính ông là người trực tiếp nhận tôi vào làm, cho tôi cơ hội thử sức với một công việc không đúng chuyên ngành sau một thời gian dài bị thất nghiệp.
Ông còn là cầu nối đưa chồng tôi và tôi lại gần nhau, biến tôi từ một cô nhân viên trở thành con dâu trong nhà. Vậy nên đối với tôi, ông không chỉ là cấp trên, không chỉ là bố chồng mà con là một người khiến tôi mang ơn vì đã cho tôi nhiều điều tốt đẹp.
Bố chồng tôi có thói quen chạy bộ mỗi sáng. Ngày nào cũng vậy, trời mới tờ mờ sáng, ông mặc bộ đồ thể thao, giày trắng, bước ra khỏi nhà với dáng đi nhanh và dứt khoát. Có lẽ vì chăm tập thể dục, ông trẻ hơn tuổi của mình, trẻ hơn cả vợ.
Một buổi sáng, tôi thức dậy sớm và không thể ngủ lại. Tôi nghe tiếng động dưới nhà, biết là bố chồng chuẩn bị chạy bộ, mẹ chồng chuẩn bị làm bữa sáng. Tôi chợt nhận ra, lâu lắm, mình không ra ngoài vào sáng tinh mơ, không được hưởng chút không khí trong lành, tinh khôi của ngày mới.
Tôi quyết định xỏ giày, chào mẹ chồng rồi ra khỏi nhà, đi bộ chậm rãi ra công viên gần nhà. Nhưng khi đến công viên, tôi bỗng nhìn thấy một bóng người quen.
Trước mắt tôi là bố chồng và một cô gái trẻ. Tôi nhận ra cô ấy ngay, đó là cô gái trẻ thuê nhà trọ đối diện nhà chúng tôi. Cô ấy cũng như bố chồng tôi, mặc đồ thể thao, mái tóc buộc cao, trẻ trung đầy sức sống.
Lúc đầu tôi nghĩ họ tình cờ gặp nhau. Nhưng rồi, nhìn hai người họ đi song song, thỉnh thoảng hai bàn tay chạm nhẹ, rồi những cái ôm eo tình tứ rất vội. Tôi nhìn mà không tin nổi. Người bố chồng lúc nào cũng nghiêm túc, đạo mạo của tôi hóa ra đang lén lút ngoại tình với cô gái trẻ sát cạnh nhà mình.
Tự nhiên tôi thấy sợ, như thể mình vừa biết được một chuyện không nên biết. Và lỡ biết rồi, lại phải tìm lý do để im lặng.
Những ngày sau đó, tôi bắt đầu để ý hơn. Mỗi sáng bố chồng rời khỏi nhà, tôi cũng đi theo. Tôi không đi tập thể dục, chỉ muốn biết rõ hơn những chuyện giá mà mình chưa từng biết. Và tất nhiên, có lẽ hai người họ đã hẹn hò từ trước, sáng nào họ cũng đi cùng nhau.
Cho đến một sáng cuối tuần, tôi theo chân họ. Nhưng họ không đến công viên mà ghé vào một nhà nghỉ. Tôi không biết mình nên nghĩ gì. Một phần trong tôi muốn phủ nhận, muốn tin rằng đó chỉ là sự hiểu lầm của một buổi sáng mơ hồ. Nhưng phần còn lại thì không cho phép tôi dễ dàng như thế, bởi những gì tôi thấy không phải là một giấc mơ.
Tôi về nhà, nhìn mẹ chồng, mắt bỗng cay xè. Tôi biết, mẹ chồng đã hi sinh nhiều cho gia đình này. Bà vốn là lá ngọc cành vàng, còn bố chồng xuất thân nghèo khó. Ngày xưa, bà đã bất chấp bố mẹ khuyên ngăn để lấy bố. Bố chồng có được sự nghiệp như bây giờ cũng là nhờ có nhà ngoại và bà.
Sau khi chồng có sự nghiệp ổn định, mẹ lui về làm hậu phương. Trong con mắt mẹ chồng, chồng mình là người đàn ông giỏi giang, chung tình, tuyệt vời nhất. Có lẽ có nằm mơ bà cũng không thể ngờ răng, chồng mình đang ngoại tình với một cô gái đáng tuổi con mình, lại ở ngay đối diện nhà mình.
Từ ngày phát hiện bố chồng ngoại tình, tôi cảm thấy rất bứt rứt, khó chịu. Tôi không dám nói với bố chồng chuyện tôi đã biết. Có lẽ đó là điều mà một người con dâu không nên nói. Tôi càng không dám nói với mẹ chồng vì bí mật này quá lớn, hậu quả chắc chắn khó lường.
Có lúc tôi nghĩ đến việc nói với chồng. Nhưng rồi tôi lại chần chừ. Chồng tôi vốn kính trọng bố, và rất thương mẹ. Một lời nói của tôi có thể làm lung lay cả một gia đình, mà tôi thì không chắc mình có quyền làm điều đó.
Những buổi sáng sau này, tôi không đi tập thể dục nữa. Tôi tránh nó như tránh một điều gì đó không nên nhìn lại. Nhưng càng tránh, hình ảnh hôm đó càng rõ, như một vết mực đã thấm vào giấy, không thể xóa.
Tôi tự hỏi mình nên làm gì? Giữ im lặng để mọi thứ yên ổn, hay nói ra để tìm một sự thật rõ ràng. Nhưng nếu nói ra, liệu tôi có đang làm điều đúng, hay chỉ là đẩy mọi người vào một nỗi đau không cần thiết?
Tôi thương mẹ chồng, không muốn bà phải chịu nỗi đau bị phản bội khi đã ở tuổi xế chiều. Và im lặng lúc này có phải cũng là một cách yêu thương tôi dành cho mẹ chồng hay không?
Tôi quyết định buổi sáng cuối tuần rủ chồng đi thể dục và .. Chuyện đã đến. Chồng tôi chứng kiến bố chồng và cô ta vào nhà nghỉ, tôi núp đàng xa xem chồng xử sự ..
Tôi về nhà thấy hai bố con cùng về . Một thời gian thì cô chuyển đi ..Sáng thể dục chồng tôi cùng bố chạy bộ ..Không ai nhắc lại chuyện này ..

VietBF@sưu tập

Tôi tên Vân, 34 tuổi. Nếu phải kể về một quãng thời gian khiến tôi vừa buồn cười, vừa chạnh lòng trong hôn nhân, thì đó là những ngày sống dưới mái nhà có mẹ chồng tôi - người luôn có sẵn một "hình mẫu con dâu lý tưởng" để so sánh.
Hình mẫu ấy không ai xa lạ, chính là Nga - con dâu nhà hàng xóm. Nga kém tôi vài tuổi, xinh xắn, nói năng nhẹ nhàng, làm ở một công ty lớn. Mẹ chồng tôi gần như thuộc lòng "lý lịch" của cô ấy: lương cao, công việc ổn định, lại mới mua được ô tô. Và dĩ nhiên, trong mỗi câu chuyện thường ngày, Nga luôn xuất hiện như một tiêu chuẩn: "Mẹ thấy con bé Nga vừa ngoan vừa giỏi. Đi làm về vẫn chăm lo chu đáo cho gia đình"; "Nghe đâu nó mới mua ô tô đấy, phụ nữ thời nay như thế mới gọi là bản lĩnh, bà Loan đúng là có phước";...
Những câu nói ấy, không hề nhắc trực tiếp đến tôi, nhưng lại khiến tôi hiểu rõ mình đang ở đâu trong phép so sánh đó. Lần nào cũng vậy, tôi chỉ cười nhẹ: "Đúng là Nga giỏi thật".
Tôi không phản bác, cũng không giải thích. Một phần vì tôi không muốn không khí gia đình căng thẳng, phần khác, tôi nghĩ không cần thiết phải chứng minh điều gì. Tôi làm trong lĩnh vực quảng cáo, công việc khá bận và áp lực cao. Những gì tôi có hôm nay là kết quả của nhiều năm cố gắng, nhưng tôi chưa bao giờ có thói quen mang chuyện công việc về nhà để kể. Với tôi, gia đình là nơi để nghỉ ngơi, không phải nơi để phô bày thành tích. Thế nên, trong mắt mẹ chồng, tôi chỉ là một người phụ nữ bình thường: đi làm, về nhà, chăm con, lo cơm nước, không nổi bật, không đáng để nhắc đến.
Mọi chuyện chỉ thay đổi cách đây hơn 1 tuần. Hôm đó, bác Loan - mẹ chồng Nga sang nhà tôi chơi. Trong lúc nói chuyện, mẹ chồng của Nga tiết lộ chuyện tôi mới được bổ nhiệm về làm giám đốc ở công ty của Nga và cô ấy đang làm việc dưới quyền tôi. "Cái Nga nhà em nó bảo con dâu chị giỏi lắm, có năng lực thực sự, tính tình rất hòa đồng, khiêm nhường nên được mọi người yêu mến", lời kể của bác Loan khiến mẹ chồng tôi ngỡ ngàng.
Tôi nhìn thấy rõ sự thay đổi trên gương mặt mẹ chồng – từ bất ngờ, đến lúng túng, rồi xen lẫn một chút ngại ngùng. Từ hôm đó, bà không còn nhắc đến "con dâu nhà người ta" nữa. Những câu so sánh cũng biến mất một cách lặng lẽ. Thay vào đó, bà bắt đầu hỏi han tôi nhiều hơn, đôi khi là những câu hỏi rất đời thường: "Công việc của con có vất vả không?"; "Có cần mẹ phụ gì thêm không để con đỡ mệt?";...
Cách bà nhìn tôi cũng khác. Không còn là ánh mắt đánh giá, mà có chút gì đó… nể. Còn tôi, vẫn như trước. Tôi vẫn đi làm, vẫn về nhà nấu cơm, vẫn chăm con, sắp xếp mọi thứ thật hợp lý để công việc không làm ảnh hưởng đến gia đình.
Tôi không thấy mình cần phải thay đổi chỉ vì người khác đã biết thêm một phần con người mình. Với tôi, giá trị của một con người không nằm ở việc họ được khen bao nhiêu, hay bị so sánh với ai. Nó nằm ở chính những gì họ âm thầm làm mỗi ngày.
Tôi không trách mẹ chồng. Vì đôi khi, người ta quen nhìn vào bề nổi mà quên rằng, phía sau sự im lặng của người khác có thể là cả một hành trình dài. Còn tôi, tôi chọn cách sống như trước: làm tốt công việc của mình, giữ sự khiêm tốn cần thiết, và không để những lời so sánh – dù là khen hay chê quyết định giá trị của bản thân.

VietBF@sưu tập

1 - Sáng lững thững đi chợ. Từ ngày giám đốc chuyển nơi công tác, tôi ăn uống đơn giản, chợ búa cũng nhẹ nhàng...
Sẵn nồi cá trắm ông em kho ngon thôi rồi, có thể ăn cả tuần, tôi nghĩ nên mua ít dưa chua, đỡ phải nấu canh...
Nhớ lại, nồi cá này nếu có giám đốc, ả sẽ chỉ cho phép ăn sang ngày thứ 2, nếu còn thừa thì ... đổ cho chó. Thật là đáng yêu, đến mức chỉ muốn cho một búa!
Thấy hàng bán dưa chua lại bán cả lạc rang muối, đóng túi ni long, 10k một túi, tôi mua thêm túi lạc. Vậy là 10k dưa cộng 10k lạc, tổng 20k.
Tôi móc túi, rút tờ xanh xanh đưa con bé bán hàng.
2 – Con bé bán hàng tuổi chừng 40, trắng trẻo xinh xắn, cứ mồm năm miệng mười
- Bố... nhân tiện mua cho con chục trứng vịt lộn đi
- Thôi! Bố đang bị gút, ăn vịt lộn sợ lắm...
- Vậy trứng gà, trứng cút
- Trứng gà vẫn còn vài chục quả trong tủ lạnh, ăn hết bố mua!
Nó nói liên hồi trong khi bới dưa, rồi lấy cho tôi túi lạc. Tôi trả tiền xong đi luôn cho đỡ nhức đầu...
Đi chừng chục bước, sắp rẽ vào chung cư thì nghe nó gọi í ơi phía sau:
- Này bố... bố ơi bố...
Tôi ngoái lại, thấy nó cầm tờ tiền vẫy tôi rối rít, tôi chả hiểu ra sao cả, nhưng cũng quay lại.
- Gì thế?
- Hết hai mươi nghìn mà bố đưa hẳn tờ năm trăm...
Tôi giật mình, móc xấp tiền trong túi quần, quả nhiên toàn tờ 20k lẫn với 2 tờ 500k. Tôi rút mẹ tờ 500k mà cứ đinh ninh mình rút 20k
- Ờ... bố nhầm, đây 20 k đây!
- May cho bố nhé, con thật thà, chứ phải đứa khác thì hôm nay về bố sẽ chết với vợ bố...
- Bố làm đ.e.o có vợ mà chết ... vì vợ, bố có thể chết vì đủ thử nhưng không thể chết vì vợ! Hay mày về làm vợ bố đi, quản trị tiền nong cho bố chứ bố cứ nhầm 20k với 500k như này thì cũng ... chết đói sớm thôi!
Con ranh toét miệng cười:
- Bố nói thật chứ!
- Thật chứ sao không thật!
- Vậy con sẽ chuyển lên đây ở với bố, đi chợ cho gần, con có hai đứa con, nhưng bỏ chồng rồi, bố đừng lo...ơ sao bố không nói gì thế? Này... bố sợ à? Đúng là bố giả chỉ mạnh mồm! Hí hí ...
Đúng là tôi lẩn nhanh như trạch thật...
3 - Bà con nghĩ xem, thật ra tôi là thằng già mất nết hay con bé bán dưa mất nết?

VietBF@sưu tập

Một tên cướp xông vào ngân hàng tại Kentucky, bắn chết hai nhân viên rồi bỏ trốn.

Phát ngôn viên cảnh sát bang Kentucky Scottie Pennington ngày 30/4 cho biết một người đàn ông mặc hoodie màu xám trắng, đeo găng tay và bịt mặt đã xông vào chi nhánh của ngân hàng U.S. Bank ở Berea. Nghi phạm sau đó nổ súng, giết chết một nhân viên nam và một nhân viên nữ.

"Họ là những người lao động trong cộng đồng chúng ta và giờ họ không còn ở bên chúng ta nữa", Pennington nói, thêm rằng cảnh sát đã có một số manh mối và đang truy bắt nghi phạm.

Cảnh sát bang Kentucky công bố ảnh của nghi phạm trên mạng xã hội. Nghi phạm được cho là cao khoảng 1m90 và đã bỏ trốn khỏi hiện trường theo hướng đường East Chestnut.


Nghi phạm giết hai nhân viên tại chi nhánh của ngân hàng U.S. Bank ở Berea, Kentucky. Ảnh: Fox News

Giới chức cho biết vẫn chưa rõ nghi phạm đã tẩu thoát bằng phương tiện gì và liệu có đồng bọn giúp sức hay không. Phát ngôn viên Pennington từ chối cung cấp thông tin ngân hàng chịu thiệt hại tài sản thế nào.

Các cơ quan thực thi pháp luật, gồm cảnh sát địa phương, cảnh sát bang và FBI, đang truy tìm nghi phạm, sử dụng trực thăng, máy bay không người lái và chó nghiệp vụ.

"Nếu bạn thấy điều gì đó kỳ lạ và cảm thấy không ổn, ví dụ như chó của bạn có những hành vi bất thường, hãy gọi cho chúng tôi", Pennington nói.

Ngân hàng U.S. Bank cho biết đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan hành pháp và hỗ trợ những người bị ảnh hưởng.

"Chúng tôi vô cùng đau buồn trước sự việc bi thảm đã cướp đi sinh mạng của hai nhân viên. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình các nạn nhân, các đồng nghiệp và toàn thể cộng đồng Berea", U.S. Bank ra tuyên bố.

VietBF@sưu tập