Tổng thống Mỹ thông báo dự án công viên quy tụ hàng trăm bức tượng điêu khắc để tôn vinh các anh hùng Mỹ sẽ xây ở thủ đô.
"Tôi tự hào công bố địa điểm xây dựng Vườn quốc gia vinh danh các anh hùng Mỹ. Triển lãm tượng tráng lệ này sẽ tọa lạc tại Công viên Tây Potomac, nơi chúng tôi đang biến thành một trong những không gian công cộng đẹp nhất thế giới. Hiện tại, nơi đây chỉ là một bãi đất hoàn toàn trống trải thuộc khu bất động sản ven mặt nước đắc địa dọc theo dòng sông Potomac hùng vĩ", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social khi đang trên đường trở về từ chuyến công du Trung Quốc hôm 15/5.
Đây là một trong nhiều bài đăng mà ông thực hiện liên quan tới chủ đề kiến trúc trong hành trình từ Trung Quốc về Mỹ. Sông Potomac dài khoảng 652 - 665 km, chảy từ Tây Virginia đến vịnh Chesapeake và là ranh giới tự nhiên giữa Maryland, Tây Virginia, Virginia và Washington D.C.
Quyết định của ông Trump nhằm thúc đẩy kế hoạch đã kéo dài nhiều năm về việc xây dựng một công viên điêu khắc quy mô lớn để tôn vinh hàng trăm vĩ nhân trước lễ kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ vào 4/7 tới.
Tổng thống Mỹ vẫy tay chào trước khi vào chuyên cơ về Mỹ, kết thúc chuyến thăm Trung Quốc hôm 15/5. Ảnh: AP
Khu vườn sẽ trưng bày 250 bức tượng có kích thước tương đương người thật, khắc họa chân dung các danh nhân như như nữ phi công huyền thoại Amelia Earhart, tổng thống Mỹ thứ 16 Abraham Lincoln, võ sĩ quyền Anh Muhammad Ali, nhà thám hiểm người Italy Christopher Columbus và người phụ nữ Mỹ đầu tiên bay vào vũ trụ Sally Ride.
Ông Trump cho biết các bức tượng sẽ vinh danh "nhà lập quốc, chiến binh quân đội, thủ lĩnh tôn giáo, nhà đấu tranh dân quyền, vận động viên đẳng cấp thế giới, nghệ sĩ và nhiều hơn thế nữa".
"Người dân Mỹ và cả thế giới sẽ đến đây để học hỏi và được truyền cảm hứng từ những vĩ nhân. Vườn quốc gia vinh danh các anh hùng Mỹ là một dự án nữa mà chúng tôi đang thực hiện để tôn vinh sinh nhật lần thứ 250 của quốc gia vĩ đại nhất trên Trái đất - nước Mỹ!", ông Trump viết tiếp.
Dự án được ông Trump nêu ra từ năm cuối cùng của nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Ông Joe Biden đã hủy bỏ sắc lệnh xây dựng công viên này vào năm 2021, nhưng ông Trump đã khôi phục lại ngay khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025.
Kế hoạch vẫn đối mặt với nhiều nghi ngờ về thời gian, chi phí và sự ủng hộ bởi nhiều người cho rằng công viên không thể hoàn thành kịp thời hạn. Theo một nguồn tin, dự án sẽ được trình lên Ủy ban Mỹ thuật, nơi có thẩm quyền phê duyệt, vào tháng 6.
Ngoài dự án vườn điêu khắc, ông Trump cũng thúc đẩy kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng và khải hoàn môn cao 76 m gần Nghĩa trang Arlington. Ông cho rằng nước Mỹ nên có một địa điểm tổ chức sự kiện hoành tráng như nơi ông từng đến thăm ở Bắc Kinh.
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 15/5 và khép lại tuần với mức tăng đáng kể, khi triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình tại Trung Đông tiếp tục trở nên mong manh hơn sau các tuyên bố từ phía Mỹ và Iran. Những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng đã thúc đẩy lực mua quay trở lại thị trường dầu mỏ.
Kết thúc phiên cuối tuần, giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 3,54 USD, tương đương 3,35%, lên 109,26 USD/thùng. Trong khi đó, dầu ngọt nhẹ West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng 4,25 USD, tương đương 4,2%, lên 105,42 USD/thùng.
Tính chung cả tuần, dầu Brent tăng 7,84%, còn dầu WTI ghi nhận mức tăng mạnh hơn, lên tới 10,48%, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng lớn về triển vọng nguồn cung toàn cầu.
Đà tăng của thị trường được hình thành ngay từ đầu tuần. Trong phiên giao dịch ngày 11/5, giá dầu WTI tăng vọt sau khi Tổng thống Mỹ nhận định các nỗ lực đạt thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang gặp nhiều trở ngại. Tuyên bố này khiến thị trường tiếp tục lo ngại tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz sẽ kéo dài, trong bối cảnh xung đột chưa xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt.
Có thời điểm trong phiên, giá dầu Brent tăng lên 105,99 USD/thùng, trong khi dầu WTI chạm mức 100,37 USD/thùng. Đà tăng tiếp tục được duy trì sang phiên 12/5, đánh dấu phiên tăng thứ ba liên tiếp, khi bất đồng giữa Mỹ và Iran về các giải pháp chấm dứt xung đột tại Trung Đông làm gia tăng quan ngại về khả năng nguồn cung dầu tiếp tục bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, thị trường đã có nhịp điều chỉnh trong phiên ngày 13/5 khi giới đầu tư chuyển sự chú ý sang nguy cơ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát. Kết thúc phiên này, dầu Brent giảm 2%, xuống còn 105,63 USD/thùng, trong khi dầu WTI mất 1,14%, xuống mức 101,02 USD/thùng.
Giá dầu sau đó gần như đi ngang khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin khoảng 30 tàu đã đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thông tin về một tàu bị tấn công và một tàu khác bị bắt giữ tiếp tục làm gia tăng lo ngại về an ninh hàng hải và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng.
Trong diễn biến mới nhất, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran vẫn chưa đặt niềm tin vào Mỹ và chỉ sẵn sàng đối thoại nếu Washington thể hiện thiện chí thực sự. Ông đồng thời khẳng định Iran đã chuẩn bị cho các tình huống xung đột nhưng vẫn để ngỏ khả năng giải quyết vấn đề bằng con đường ngoại giao.
Ở chiều ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang mất dần kiên nhẫn với Iran, đồng thời tái khẳng định lập trường không chấp nhận việc Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và kêu gọi khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz.
Theo các chuyên gia phân tích của ngân hàng Commerzbank, dù thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, triển vọng nhanh chóng nối lại hoạt động lưu thông bình thường tại eo biển Hormuz đang trở nên kém khả quan hơn sau các phát biểu mới từ cả hai phía.
Ông Ole Hansen - chuyên gia phân tích của Saxo Bank, nhận định việc hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung gần đây chưa tạo được bước tiến đáng kể liên quan đến vấn đề Hormuz cũng là yếu tố góp phần hỗ trợ giá dầu.
Trong khi đó, ông Phil Flynn - chuyên gia cấp cao tại Price Futures Group, cho rằng nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, thị trường có thể đối mặt với tình trạng nguồn cung dầu thắt chặt hơn, thiếu hụt các sản phẩm lọc dầu và áp lực tăng giá tiếp tục kéo dài trong các tuần hoặc các tháng tới.
Tổng thống Trump đã kết thúc chuyến công du kéo dài 3 ngày tại Trung Cộng sau buổi uống trà và dùng bữa với ông Tập Cận Bình vào sáng Thứ Sáu theo giờ miền Đông Hoa Kỳ.
Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận nhiều vấn đề quan trọng nhằm củng cố quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh, đồng thời mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Trung Cộng.
Đài Loan tiếp tục là điểm nóng lớn nhất trong cuộc gặp. Ông Tập nêu vấn đề Đài Loan ngay từ đầu cuộc hội đàm và gọi đây là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Cộng Mao Ninh viết rằng nếu vấn đề Đài Loan được xử lý đúng cách thì quan hệ song phương sẽ ổn định. Nếu không, hai nước có thể xảy ra va chạm hoặc xung đột.
Ngoại trưởng Marco Rubio xác nhận lập trường của Hoa Kỳ về Đài Loan không thay đổi sau cuộc gặp. Ông nói phía Trung Cộng luôn nêu vấn đề này và phía Mỹ luôn trình bày rõ lập trường của mình trước khi chuyển sang các chủ đề khác.
Hai bên cũng đạt được một số điểm chung liên quan tới Iran. Tổng thống Trump cho biết ông Tập nói muốn thấy một thỏa thuận được thiết lập và sẵn sàng hỗ trợ nếu cần thiết.
Tổng thống Trump nói với Sean Hannity rằng ông Tập muốn eo biển Hormuz được mở lại và phản đối việc quân sự hóa khu vực này.
Về thương mại, Tổng thống Trump tiết lộ Trung Cộng sẽ đầu tư hàng trăm tỷ Mỹ kim với các doanh nghiệp Mỹ tham gia chuyến đi. Ông cũng nói ông Tập đồng ý đặt mua 200 phi cơ Boeing và bày tỏ quan tâm tới việc mua đậu nành cùng dầu hỏa từ Hoa Kỳ.
Tại Trung Nam Hải, Tổng thống Trump tuyên bố: “Chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời, tốt cho cả hai quốc gia.”
Trước chuyến đi, Tổng thống Trump nói ưu tiên hàng đầu của ông là thuyết phục Trung Cộng mở cửa nhiều hơn cho doanh nghiệp Mỹ.
Theo truyền thông nhà nước Trung Cộng, ông Tập nói “cánh cửa của Trung Cộng sẽ tiếp tục mở rộng hơn” và các công ty Mỹ sẽ có triển vọng lớn hơn tại thị trường này.
Tổng thống Trump cũng xác nhận ông Tập đồng ý mở thêm một phần thị trường Trung Cộng cho doanh nghiệp Mỹ theo từng giai đoạn.
Về nghi thức ngoại giao, Trung Cộng đã tổ chức đón tiếp Tổng thống Trump rất trọng thể với thảm đỏ, quân nhạc, đội danh dự và hàng trăm học sinh cầm cờ Mỹ cùng cờ Trung Cộng tại phi trường Bắc Kinh.
Tại Đại Lễ Đường Nhân Dân, hai nhà lãnh đạo thực hiện cái bắt tay được chờ đợi nhất chuyến đi trước khi quốc ca Hoa Kỳ được cử hành cùng lễ duyệt binh và nhiều nghi thức khác.
Tổng thống Trump cũng gây chú ý khi đưa theo nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn như Elon Musk, Jensen Huang và Tim Cook cùng nhiều viên chức cao cấp gồm Bộ trưởng Tài Chánh Scott Bessent, Bộ trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio.
Tổng thống Trump đã mời ông Tập sang thăm Washington vào Tháng 9 và cam kết sẽ tiếp đón tương xứng nếu chuyến đi diễn ra.
Trong suốt chuyến công du, Tổng thống Trump liên tục gọi ông Tập là “bạn” và mô tả quan hệ giữa hai người là “rất mạnh.”
Ông Tập cũng nhắc tới khẩu hiệu “Make America Great Again” trong quốc yến và nói rằng “sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa” có thể song hành với việc “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại.”
Tuy nhiên, cả hai nhà lãnh đạo đều thừa nhận quan hệ Mỹ - Trung vẫn có thể xấu đi tùy theo quyết định của giới lãnh đạo hai nước.
Ông Tập nhắc tới “bẫy Thucydides”, khái niệm nói về nguy cơ xung đột khi một cường quốc mới nổi thách thức vị thế của cường quốc đang dẫn đầu thế giới.
Trong khi đó, Tổng thống Trump viết trên Truth Social rằng ông Tập từng xem Hoa Kỳ là một quốc gia suy yếu dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Tổng thống Trump viết: “Hai năm trước, chúng ta thật sự là một quốc gia suy yếu. Về điều đó, tôi hoàn toàn đồng ý với Chủ tịch Tập. Nhưng bây giờ, Hoa Kỳ là quốc gia nóng nhất thế giới.”
Tổng thống Trump cho biết. Đài Loan không nên kỳ vọng Hoa Kỳ sẽ vô điều kiện can thiệp quân sự nếu một cuộc chiến bùng nổ với Trung Cộng.
Trong cuộc phỏng vấn với Bret Baier của Fox News, Tổng thống Trump nói chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan hiện không thay đổi sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Khi được hỏi liệu người dân Đài Loan nên cảm thấy an toàn hơn hay ít an toàn hơn sau thượng đỉnh Trump - Tập, Tổng thống Trump trả lời: “Trung lập. Chuyện này đã kéo dài nhiều năm rồi.”
Ông nói thêm: “Không có gì thay đổi.”
Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh ông không muốn thấy Đài Loan tuyên bố độc lập với niềm tin rằng Hoa Kỳ sẽ tự động đứng phía sau hỗ trợ quân sự.
Ông phát biểu: “Tôi không tìm cách để ai đó tuyên bố độc lập.”
Tổng thống Trump nói Hoa Kỳ phải đi xa tới 9,500 dặm nếu xảy ra chiến tranh tại khu vực này và ông không mong muốn điều đó.
Ông nói: “Tôi muốn mọi thứ hạ nhiệt. Tôi muốn Trung Cộng hạ nhiệt.”
Trong khi đó, ông Tập Cận Bình cảnh báo rằng vấn đề Đài Loan có thể dẫn tới “va chạm và thậm chí xung đột” giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng nếu xử lý không đúng cách.
Tổng thống Trump cũng từ chối cam kết liệu ông có chấp thuận gói bán vũ khí trị giá $14 tỷ Mỹ kim cho Đài Loan hay không.
Dù Quốc hội đã chuẩn thuận gói này từ năm ngoái, Tòa Bạch Ốc hiện vẫn chưa xúc tiến kế hoạch.
Khi được hỏi trực tiếp, Tổng thống Trump nói: “Tôi có thể làm. Tôi có thể không làm.”
Ông cũng nói: “Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh.”
Tổng thống Trump cho rằng nếu duy trì nguyên trạng hiện nay thì Trung Cộng có thể chấp nhận được tình hình.
Ông nói thêm: “Chúng tôi không muốn có người nói rằng ‘hãy tuyên bố độc lập vì Hoa Kỳ đang hậu thuẫn chúng tôi.’”
Trung Cộng lâu nay tuyên bố Đài Loan là lãnh thổ của họ và phản đối sự can dự của Hoa Kỳ, kể cả việc bán vũ khí cho hòn đảo này.
Hoa Kỳ hiện không chính thức công nhận tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với Đài Loan nhưng vẫn duy trì hỗ trợ quốc phòng không chính thức cho Đài Bắc.
Trong cùng cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cũng cập nhật về cuộc chiến với Iran và khẳng định Hoa Kỳ không đánh giá thấp mức độ khó khăn của chiến dịch quân sự.
Ông nói: “Chúng tôi đã đánh họ cực kỳ mạnh.”
Tổng thống Trump cho biết Hoa Kỳ vẫn chưa đánh vào cầu đường và hệ thống điện lực của Iran dù có thể phá hủy toàn bộ trong vòng 2 ngày.
Ông cũng nhắc lại rằng nhiều cuộc chiến trong lịch sử Hoa Kỳ kéo dài nhiều năm trong khi cuộc chiến với Iran mới chỉ diễn ra khoảng 2 tháng rưỡi.
Ngoài ra, Tổng thống Trump xác nhận ông đã trực tiếp yêu cầu ông Tập xem xét trả tự do cho Jimmy Lai, nhà tài phiệt truyền thông Hồng Kông đang bị giam giữ vì chỉ trích chánh quyền Trung Cộng.
Tổng thống Trump cho biết phản ứng từ ông Tập “không tích cực.”
Ông nói: “Tôi phải thành thật rằng tôi không cảm thấy lạc quan về chuyện đó.”
Thay vì bắn đạn hoặc bất kỳ vật phóng nào khác vào kẻ xả súng, các thiết bị này sẽ vô hiệu hóa kẻ xả súng bằng cách đâm thẳng hoặc xịt hơi cay dạng gel vào đối tượng này.
Một công ty Mỹ mới đây đề xuất sử dụng thiết bị bay không người lái không vũ trang để ngăn các vụ xả súng trong trường học.
Ý tưởng này đang được thực hiện thí điểm tại các bang Georgia và Florida.
Theo giải thích của công ty Campus Guardian Angel, trong trường hợp xuất hiện kẻ xả súng trong trường học, giáo viên sẽ nhấn nút báo động trên điện thoại di động để báo cho cảnh sát.
Trong lúc chờ cảnh sát đến nơi, thiết bị bay không người lái sẽ được kích hoạt từ một vị trí đã được thiết lập sẵn bên trong trường học.
Những thiết bị bay không người lái nặng khoảng 1 kg, được con người điều khiển từ căn cứ ở thủ phủ Austin của bang Texas, có thể bay lượn bên trong trường học theo định vị dựa trên bản đồ 3D mà Campus Guardian Angel lập sẵn.
Tuy nhiên, thay vì bắn đạn hoặc bất kỳ vật phóng nào khác vào kẻ xả súng, các thiết bị này sẽ vô hiệu hóa kẻ xả súng bằng cách đâm thẳng hoặc xịt hơi cay dạng gel vào đối tượng này.
Giám đốc phụ trách hoạt động chiến thuật của Campus Guardian Angel Khristof Oborski cho biết trong trường hợp phát hiện đối tượng cầm súng đi lại trong hành lang trường học, hệ thống bộ đàm hai chiều cài trên thiết bị sẽ giúp người điều khiển có thể nói chuyện và thuyết phục kẻ tấn công hạ vũ khí.
Người điều khiển thiết bị này thường xuyên giữ liên lạc với cảnh sát để giúp cảnh sát xác định được vị trí của kẻ tấn công.
Theo hệ thống cơ sở dữ liệu IntelliSee, trong năm 2025, các trường học ở Mỹ chứng kiến 233 vụ xả súng.
Một trong những vụ xả súng tại trường học nghiêm trọng nhất thời gian gần đây xảy ra ở Uvalde, Texas năm 2022, trong đó 19 trẻ em và 2 giáo viên thiệt mạng. Trong vụ việc này, cảnh sát mất tới 77 phút mới có thể tiếp cận đủ gần để hạ gục kẻ tấn công./.
Ngay cả khi Tổng thống Donald Trump ca ngợi những tiến bộ ngoại giao trong chuyến đi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, bằng chứng về sự thâm nhập không ngừng của Trung Quốc vào xã hội Mỹ vẫn tiếp tục xuất hiện trong tuần này.
Bằng chứng mới nhất đến từ thành phố New York, nơi một bồi thẩm đoàn đã kết tội một người đàn ông điều hành một đồn cảnh sát bất hợp pháp ở Manhattan theo lệnh trực tiếp từ các lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc ở Bắc Kinh.
Tờ Daily Caller đã cung cấp những chi tiết đáng báo động sau:
Theo thông cáo báo chí của Bộ Tư pháp (DOJ), Lu Jianwang cũng bị kết tội cản trở công lý vì đã xóa các tin nhắn trực tuyến . Các công tố viên cho biết các tin nhắn này chứa mệnh lệnh từ Bắc Kinh nhằm bịt miệng, quấy rối và đe dọa những người bất đồng chính kiến, theo hãng tin AP. Jianwang, người cũng có tên là Harry Lu, đã thành lập một đồn cảnh sát Trung Quốc tại khu phố người Hoa ở Manhattan vào năm 2022 cùng với đồng phạm Chen Jinping, DOJ cho biết.
“Một đồn cảnh sát hoạt động tại thành phố New York theo chỉ đạo của chính phủ Trung Quốc đã bị vạch trần, mục đích xấu xa của nó đã bị phá vỡ, người sáng lập phải chịu trách nhiệm vì đã trắng trợn coi thường luật pháp và chủ quyền của đất nước chúng ta”, Chưởng lý Hoa Kỳ Joseph Nocella cho biết.
Các công tố viên cho biết Jianwang đã thành lập đồn này sau khi tham dự một sự kiện ở tỉnh Phúc Kiến, nơi Bộ Công an Trung Quốc tuyên bố sẽ mở 30 đồn cảnh sát mật trên toàn cầu.
Luật sư của Jianwang, John Carman, cho biết ông dự định kháng cáo bản án và phủ nhận việc thân chủ của mình tham gia hoạt động gián điệp.
“Đây không phải là hoạt động gián điệp. Đây không phải là do thám. Đây không phải là thu thập thông tin tình báo,” Carman nói sau phiên tòa kéo dài một tuần của Jianwang tại tòa án liên bang Brooklyn, theo AP đưa tin. “Ông ấy không bị buộc tội về bất kỳ tội danh nào trong số đó.”
Tin tức về bản án nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội:
Communist China ran a secret “police station” – in Manhattan – in broad daylight.
— Protecting America Initiative (@ProtectUSInit) May 14, 2026
A New York man was found guilty of acting as an unregistered agent of the Chinese government after *a trial over federal prosecutors' allegations that he operated a ‘secret police station’ on behalf of Beijing in Manhattan's Chinatown neighborhood https://t.co/E2PRu0eafT
Theo như các quan chức Trung Quốc đã hứa, có bằng chứng cho thấy đây không phải là đồn cảnh sát mật duy nhất liên kết với Đảng Cộng sản Trung Quốc hoạt động trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Tờ The Hill đã đưa tin về những số liệu thống kê này khoảng ba năm trước:
Theo một đánh giá , hiện có ít nhất 102 đồn cảnh sát hải ngoại của Trung Quốc được biết đến hoặc nghi ngờ đang hoạt động tại 53 quốc gia. Con số thực tế chắc chắn cao hơn. Tại Mỹ, các đồn cảnh sát này đã được xác định ở thành phố New York, Los Angeles, Houston và San Francisco, cũng như các thành phố nhỏ hơn ở Nebraska và Minnesota.
Năm 2014, bất chấp chủ quyền của các quốc gia khác, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã phát động "Chiến dịch Săn cáo" để hồi hương những người Hoa đang lẩn trốn ở nước ngoài mà họ cho là quan chức tham nhũng. Trong sáu tháng đầu tiên, có báo cáo cho biết 680 người bị dẫn độ về Trung Quốc.
Năm 2015, Chiến dịch Mạng Lưới Trên Trời được thiết lập như một chương trình song song nhằm bắt giữ những người bất đồng chính kiến gốc Hoa ở nước ngoài bị cáo buộc phạm tội tài chính. Các chiến thuật được sử dụng trong các chiến dịch này rất đa dạng, từ việc giam giữ các thành viên gia đình ở Trung Quốc đến việc bắt cóc trắng trợn ở nước ngoài.
Kể từ năm 2014, cảnh sát Trung Quốc được cho là đã buộc khoảng 10.000 người Trung Quốc đang lẩn trốn ở nước ngoài phải trở về Trung Quốc. Điều này cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc không công nhận biên giới quốc tế và ngang nhiên vi phạm chủ quyền của Mỹ và các quốc gia khác bằng cách cử cảnh sát đến những khu vực nằm ngoài phạm vi quyền hạn của họ.
Dưới đây là thêm thông tin về những diễn biến mới nhất:
Các nhân viên Nhà Trắng được lệnh vứt bỏ điện thoại dùng một lần và tất cả các vật dụng khác mà họ nhận được ở Trung Quốc vì lo ngại bị "nghe lén".
Mặc dù chuyến đi Trung Quốc của Tổng thống Trump và các quan chức Nhà Trắng có vẻ thân thiện, nhưng Cơ quan Mật vụ Mỹ vẫn không muốn mạo hiểm.
Theo các nhân viên Nhà Trắng, các quan chức an ninh Mỹ đã ra lệnh tiêu hủy tất cả điện thoại dùng một lần và các vật phẩm nhận được từ Trung Quốc.
Các thành viên báo chí được mời lên chuyên cơ Air Force One cũng được lệnh phải vứt bỏ bất kỳ vật dụng nào họ nhận được ở Trung Quốc do lo ngại về khả năng bị "nghe lén".
Yahoo News đã cung cấp toàn bộ thông tin chi tiết về các biện pháp an ninh:
Các MC của chương trình Fox & Friends đã tiết lộ mức độ các biện pháp an ninh được phái đoàn Mỹ và nhóm phóng viên tháp tùng Tổng thống Donald Trump đến Trung Quốc thực hiện, lưu ý rằng mặc dù chuyến đi được "công khai" ca ngợi là một thành công, nhưng "mối đe dọa" từ Bắc Kinh về việc "nghe lén" thiết bị công nghệ cá nhân là điều được hiểu rõ.
Người dẫn chương trình Brian Kilmeade bắt đầu bằng việc bày tỏ lo ngại về các thỏa thuận trong tương lai liên quan đến công nghệ Trung Quốc, coi đó là một "mối quan ngại" trước khi đồng nghiệp Lawrence Jones trích dẫn một dòng tweet của phóng viên Emily Goodin thuộc tờ New York Post giải thích rằng "nhân viên người Mỹ" đã vứt tất cả "điện thoại dùng một lần" vào thùng rác trước khi lên chuyên cơ Air Force One.
“Không có bất cứ thứ gì từ Trung Quốc được phép mang lên máy bay,” cô ấy nói.
“Người Mỹ nói rằng chúng tôi hiểu mối đe dọa từ Trung Quốc, chúng tôi sẽ cố gắng cư xử tốt, cố gắng đạt được điều gì đó công khai, nhưng trên thực tế, chúng tôi sẽ đối phó với những gì là sự thật,” Jones nói.
Theo các báo cáo từ nhóm phóng viên mà Mediaite thu thập được, nhân viên Nhà Trắng được cho là đã yêu cầu các nhà báo trả lại huy hiệu và ghim cài áo dùng để nhận dạng họ trong suốt chuyến đi, nói rằng các quan chức Trung Quốc muốn lấy lại chúng. Những vật dụng này đã được bỏ vào “một thùng” cùng với “điện thoại dùng một lần của nhân viên”.
Sau nhận xét của Jones, người đồng dẫn chương trình Ainsley Earhardt tiết lộ rằng cô có "nguồn tin" trên máy bay và đã phân tích các biện pháp an ninh được phái đoàn và nhóm phóng viên đi cùng thực hiện.
“Họ phải bỏ lại điện thoại Mỹ của mình, tắt chúng đi, họ không mang chúng vào Trung Quốc, hoặc nếu có mang theo thì họ để lại trên máy bay,” bà nói. “Họ tắt chúng đi, họ không sử dụng chúng.”
Cô ấy tiếp tục: “Tất cả người Mỹ đều dùng điện thoại dùng một lần, họ phải tiêu hủy và để lại chúng ở Trung Quốc. Họ không muốn bất cứ thứ gì thuộc về người Trung Quốc trên máy bay đó vì chúng có thể bị nghe lén. Có thể có gián điệp.”
Fox News đưa tin:
WOW: A White House press pooler revealed security was extremely tight during President Trump’s China trip, with American staff taking EVERYTHING Chinese officials gave them — including credentials, delegation pins, and White House-issued burner phones — all of which were… pic.twitter.com/ql1qYZ5T3e
Trong chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Trump tiết lộ ông đã thảo luận với Tập Cận Bình về các cuộc tấn công mạng gần đây do Trung Quốc thực hiện nhằm vào Hoa Kỳ và cho biết Hoa Kỳ cũng đang do thám Trung Quốc.
Tờ Independent đã đưa tin chi tiết hơn về phát ngôn của Trump:
Donald Trump cho biết ông đã nói với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng Mỹ "gián điệp rất gắt gao" vào nước ông sau khi được hỏi liệu ông có đối chất với nhà lãnh đạo độc tài này về các cuộc tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng của Mỹ hay không.
Tổng thống đã phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One ngay sau khi rời Bắc Kinh sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày.
Ông được hỏi liệu ông có chất vấn người mà ông coi là "bạn" về các cuộc tấn công mạng của Trung Quốc nhằm vào Mỹ hay không.
Ông Trump trả lời: “Hôm qua có người hỏi tôi, ‘Còn việc Trung Quốc do thám Hoa Kỳ thì sao?’ Tôi nói, ‘Đó là chuyện thường tình thôi vì chúng ta cũng do thám họ rất gắt gao.’”
Reporter: Did you talk to Xi about the cyber attacks that he's done in the United States?
Trump: I did. And he talked about attacks that we did in China. What they do, we do too. pic.twitter.com/oE2wDXadOD
Tổng thống Donald Trump thông báo rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đồng ý mua 200 máy bay Boeing trong cuộc gặp cấp cao giữa hai người tại Bắc Kinh.
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News, Trump mô tả các cuộc thảo luận của ông với Tập Cận Bình là " rất tốt " và tuyên bố rằng cam kết từ phía Trung Quốc đã vượt quá sự mong đợi của Boeing.
“Một điều [ông Tập] đã đồng ý hôm nay: ông ấy sẽ đặt mua 200 máy bay phản lực. Đó là một việc lớn. Boeing — 200 chiếc cỡ lớn. Điều đó sẽ tạo ra rất nhiều việc làm. Rất nhiều. Boeing muốn 150 chiếc, nhưng ông ấy đã có được 200 chiếc,” Trump nói.
Theo Fox Business, các điều khoản của thỏa thuận đã được công bố , chẳng hạn như loại máy bay được đặt hàng và thời gian giao hàng, không được tiết lộ.
Ông Trump đã đến Trung Quốc hôm thứ Tư cùng một phái đoàn gồm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nổi tiếng của Mỹ để gặp gỡ các quan chức và giám đốc điều hành Trung Quốc.
Chuyến đi này đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của Trump tới nước này kể từ năm 2017 và diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang về thương mại, trí tuệ nhân tạo, Đài Loan và hậu quả của cuộc chiến với Iran.
Giám đốc điều hành của Boeing, Kelly Ortberg, nằm trong số các lãnh đạo cấp cao của đoàn. Gần đây, ông tuyên bố rằng chuyến đi này представляет “một cơ hội có ý nghĩa” đối với nhà sản xuất máy bay này .
Mặc dù Ortberg từ chối nêu rõ số lượng máy bay đang được thảo luận trong cuộc gọi với các nhà phân tích gần đây, ông bày tỏ sự tin tưởng mạnh mẽ rằng nếu Trump và Xi đạt được thỏa thuận, thỏa thuận đó có thể bao gồm một số đơn đặt hàng máy bay.
Một số báo cáo cho biết Trung Quốc ban đầu quan tâm đến việc mua 500 máy bay 737 Max từ Boeing.
Ông Trump trở về Hoa Kỳ sáng thứ Sáu sau chuyến đi đầy căng thẳng tới Trung Quốc, và ông đã nhanh chóng chia sẻ rất nhiều thông tin cập nhật về chuyến đi với Truth Social.
“Tôi tự hào thông báo về địa điểm của VƯỜN QUỐC GIA CÁC ANH HÙNG MỸ. Triển lãm tượng đài tráng lệ này sẽ được đặt tại Công viên West Potomac, nơi chúng ta đang biến đổi thành một trong những không gian công cộng đẹp nhất thế giới,” ông Trump bắt đầu.
“Hiện tại, khu vực dọc theo dòng sông Potomac hùng vĩ của chúng ta hoàn toàn là một vùng đất trống trải, không có bất động sản ven sông đắc địa nào,” ông nói.
“Khi hoàn thành, Công viên West Potomac sẽ là một kiệt tác đẳng cấp thế giới với cảnh quan trang nhã, được tô điểm bằng những bức tượng tuyệt đẹp, và sẽ là một trong những dự án lớn khác của tôi nhằm biến Washington, DC, thành thủ đô an toàn và đẹp nhất thế giới”, ông Trump viết.
“Khu vườn quốc gia các anh hùng nước Mỹ sẽ trưng bày bộ sưu tập tượng các anh hùng nước Mỹ ĐẸP NHẤT, bao gồm các vị Cha lập quốc lừng lẫy, các chiến binh quân đội, các nhà lãnh đạo tôn giáo, những người đấu tranh cho quyền dân sự, các vận động viên đẳng cấp thế giới, các nghệ sĩ, người giải trí và NHIỀU HƠN NỮA,” ông tiếp tục.
“Người dân nước Mỹ (và cả thế giới!) sẽ đến đây để học hỏi và được truyền cảm hứng từ những “vĩ nhân”. Vườn Anh hùng Quốc gia Hoa Kỳ là một dự án nữa mà chúng tôi đang thực hiện để tôn vinh kỷ niệm 250 năm ngày thành lập quốc gia vĩ đại nhất trên Trái đất, HỢP CHỦNG QUỐC HOA KỲ! Tổng thống DONALD J. TRUMP,” tổng thống kết luận.
Ông Trump cũng nhân cơ hội này để đề cập đến một trong những chủ đề yêu thích của mình, phòng khiêu vũ của Nhà Trắng, và nói rằng "Trung Quốc có một phòng khiêu vũ, và Mỹ cũng nên có!".
“Trung Quốc có một phòng khiêu vũ, và Mỹ cũng nên có! Công trình đang được xây dựng, vượt tiến độ dự kiến, và sẽ là cơ sở vật chất tốt nhất thuộc loại này ở bất cứ đâu trên nước Mỹ,” ông Trump viết.
“Cảm ơn tất cả sự hỗ trợ mà tôi đã nhận được để khởi động dự án này. Dự kiến khai trương vào khoảng tháng 9 năm 2028. Người mà tôi đang đi cùng là Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc, một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại của thế giới! Tổng thống DONALD J. TRUMP,” ông nói thêm.
Trong cuộc gặp trực tiếp với nhà lãnh đạo Trung Quốc, Trump thừa nhận với Tập Cận Bình rằng ông thường gọi ông ấy là "một nhà lãnh đạo vĩ đại", mặc dù đôi khi ông bị chỉ trích vì điều đó.
“Các bạn là những nhà lãnh đạo tuyệt vời. Tôi nói điều này với tất cả mọi người, các bạn là những nhà lãnh đạo tuyệt vời. Đôi khi mọi người không thích tôi nói vậy, nhưng tôi nói vì đó là sự thật. Tôi luôn nói sự thật,” ông Trump nói.
Tổng thống Trump yêu cầu Tập Cận Bình trả tự do cho mục sư Cơ Đốc giáo và nhà xuất bản ủng hộ dân chủ Jimmy Lai đang bị giam giữ.
Tổng thống Donald Trump tiết lộ rằng ông đã đích thân chất vấn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về hai trong số những tù nhân chính trị cấp cao nhất ở Trung Quốc trong cuộc gặp mặt trực tiếp giữa hai người.
Ông Trump nói với các phóng viên rằng ông đã nêu trường hợp của Jimmy Lai, nhà xuất bản ủng hộ dân chủ 78 tuổi người Hồng Kông, và một mục sư Cơ đốc giáo bị giam giữ hiện được xác định là Ezra Jin, người sáng lập Giáo hội Zion ở Bắc Kinh.
Kết quả không đồng nhất, nhưng khoảnh khắc đó vẫn rất quan trọng. Lãnh đạo của thế giới tự do đã nhìn thẳng vào mắt người đứng đầu Đảng Cộng sản Trung Quốc và yêu cầu câu trả lời về việc đàn áp tôn giáo.
Ông Trump nói phản ứng của ông Tập Cận Bình về vụ Lai là tiêu cực. Về trường hợp của vị mục sư, ông Trump nói ông cảm thấy "thực sự rất lạc quan".
.@POTUS on his meeting with President Xi: "I brought up Jimmy Lai, and I would say the response to that was not positive... I did I feel optimistic about the second one that’s now under consideration—the pastor. Very optimistic, actually." pic.twitter.com/Y3fxWlilCN
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) May 15, 2026
Tờ Daily Signal đưa tin rằng ông Trump đã thảo luận cả hai trường hợp với ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Trung Quốc lịch sử của mình và mô tả hai phản ứng rất khác nhau mà ông nhận được từ nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Ông Trump cho biết ông Tập Cận Bình đang xem xét rất nghiêm túc việc thả mục sư Ezra Jin, lãnh đạo Giáo hội Zion. Giáo hội Zion là một giáo hội tư thục nổi tiếng được thành lập ở Bắc Kinh, và các thành viên của giáo hội này cũng từng bị bỏ tù dưới thời Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ông Trump mô tả trường hợp của Jimmy Lai là khó khăn hơn. Lai là doanh nhân người Hồng Kông, người sáng lập tờ Apple Daily và trở thành biểu tượng của phong trào phản kháng dân chủ sau khi Bắc Kinh đàn áp các quyền tự do cơ bản ở Hồng Kông.
Tờ Daily Signal xác định ông Lai 78 tuổi và bị kết án 20 năm tù. Ngoại trưởng Marco Rubio đã công khai lên án bản án của ông Lai, và Thượng nghị sĩ Rick Scott cùng Hạ nghị sĩ Chris Smith đã dẫn đầu hơn 100 nhà lập pháp kêu gọi Tổng thống Trump gây sức ép để ông Lai được trả tự do trong cuộc gặp với ông Tập Cận Bình.
Bản báo cáo đã làm rõ sự khác biệt: một trường hợp nghe có vẻ khó khăn hơn, trong khi trường hợp của vị mục sư dường như có tiến triển thực sự. Đó là lý do tại sao áp lực trực tiếp của Trump lại quan trọng.
Câu chuyện của mục sư Ezra Jin là một trong những ví dụ tàn bạo nhất về sự đàn áp tôn giáo của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong những năm gần đây.
Ông từng lãnh đạo một trong những nhà thờ Tin Lành không đăng ký lớn nhất ở Bắc Kinh trước khi chính quyền đóng cửa nhà thờ và tống ông vào tù, nơi ông được cho là đã bị từ chối chăm sóc y tế cần thiết.
Trước thềm hội nghị thượng đỉnh, Hạ nghị sĩ Chris Smith đã nêu rõ tầm quan trọng của vấn đề, kêu gọi Hạ viện thông qua nghị quyết thúc giục ông Trump ưu tiên các tù nhân chính trị trong bất kỳ cuộc gặp nào với ông Tập Cận Bình.
Ông Smith đã nêu tên Mục sư Jin Mingri, Mục sư Gao Quanfu và vợ là bà Pang Yu, Tiến sĩ Gulshan Abbas và Jimmy Lai trong số những người bị Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc bỏ tù. Ông mô tả các trường hợp này là ví dụ về việc người dân bị trừng phạt vì cầu nguyện, xuất bản, phát ngôn, thờ phượng và đấu tranh cho các quyền tự do cơ bản.
Ông Smith cho biết ông Lai bị bỏ tù vì bảo vệ tự do báo chí, dân chủ và pháp quyền ở Hồng Kông. Ông cũng lưu ý đến việc Mục sư Ezra Jin bị từ chối chăm sóc y tế thiết yếu trong thời gian bị giam giữ.
Thượng nghị sĩ Smith và Thượng nghị sĩ Rick Scott đã dẫn đầu một bức thư có chữ ký của hơn 100 đồng nghiệp trong Quốc hội, yêu cầu Tổng thống Trump tiếp tục gây sức ép để họ được thả. Áp lực từ Quốc hội rất quan trọng vì Trump sắp tham dự hội nghị thượng đỉnh với người duy nhất có thể chịu trách nhiệm về hệ thống giam giữ tù nhân chính trị của Bắc Kinh.
Thông cáo chính thức đặt tự do tôn giáo và giam giữ chính trị làm trọng tâm của cuộc gặp với Trung Quốc. Nó trao cho Trump một nhiệm vụ rõ ràng là nêu đích danh từng người, chứ không phải những khái niệm trừu tượng.
Việc hơn 100 thành viên Quốc hội ủng hộ nỗ lực này cho thấy rằng tự do tôn giáo và các vụ án tù nhân chính trị vẫn có trọng lượng thực sự tại Quốc hội khi một vị tổng thống phù hợp sẵn sàng hành động.
President Donald J. Trump sits down for a wide ranging interview on his historic trip to China with @SpecialReport. 🇺🇸
Đến thời điểm này, cả Lai lẫn Mục sư Jin đều chưa được thả, và không ai nên cho rằng đây là chuyện đã an bài.
Nhưng Tổng thống Trump đã làm điều mà Đảng Cộng sản Trung Quốc sợ nhất: ông đã biến những việc làm bẩn thỉu của họ thành vấn đề cá nhân, công khai và không thể phớt lờ trên trường quốc tế.
Đảng Cộng sản Trung Quốc bỏ tù các mục sư vì cầu nguyện và các nhà xuất bản vì in ấn sự thật, và lần đầu tiên sau nhiều năm, Tổng thống Hoa Kỳ đã nhìn thẳng vào mặt nhà lãnh đạo của họ và nói với ông ta rằng điều đó là không thể chấp nhận được.
Tổng thống Trump đưa ra lời cảnh báo thẳng thừng về Iran sau chuyến thăm Trung Quốc: “Eo biển sẽ được mở cửa, nhưng họ sẽ không có vũ khí hạt nhân”.
Tổng thống Donald Trump trở về từ Trung Quốc và đã nói những điều cần phải nói.
Phát biểu với các phóng viên sau cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Trump đã đưa ra điều có thể coi là lằn ranh đỏ rõ ràng nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của mình đối với Iran.
Ông Trump đã đưa ra lời cảnh báo một cách thẳng thừng nhất có thể.
.@POTUS on Iran: "I'm going to do what's right. I have to do what's right... The Strait will be opened, they will not have a nuclear weapon, and the world will go on." pic.twitter.com/FzlkMKNC0i
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) May 15, 2026
Không hề có sự quanh co ngoại giao nào. Không có ngôn từ được soạn thảo kỹ lưỡng về "các cuộc tham vấn đang diễn ra" hay "tất cả các lựa chọn vẫn đang được xem xét".
Tổng thống Hoa Kỳ đã nêu rõ ba kết quả không thể thương lượng.
Ông Trump cũng tiết lộ rằng Mỹ và Iran đã gần đạt được thỏa thuận, nhưng Tehran liên tục rút khỏi bàn đàm phán.
“Chúng tôi thực sự đã đạt được một thỏa thuận trong khuôn khổ nhất định; không có vũ khí hạt nhân, họ sẽ chỉ đưa cho chúng tôi những thứ vô dụng,” Trump nói. “Và mỗi lần họ đạt được thỏa thuận, ngày hôm sau lại như thể chúng tôi chưa từng có cuộc đàm phán đó.”
Kết luận của ông ấy rất thẳng thắn: “Họ điên rồ, và bạn biết đấy? Chính vì điều đó, họ không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.”
.@POTUS on Iran: "We really had the confines of a deal; no nuclear, they were going to give us the dust...and every time they'd make a deal, the next day it’s like we didn't have that conversation...they’ re crazy, and you know what? Because of that, they cannot have a nuclear… pic.twitter.com/g2p20GiVai
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) May 15, 2026
Lời cảnh báo này càng trở nên nghiêm trọng hơn vì những gì đã xảy ra ở Bắc Kinh. Ông Trump và ông Tập Cận Bình đã đạt được thỏa thuận về một trong những vấn đề an ninh quan trọng nhất trên thế giới.
Investing.com dẫn nguồn tin của Reuters cho biết ông Trump nói với các phóng viên rằng sự kiên nhẫn của ông đối với Iran đang cạn dần sau cuộc hội đàm với ông Tập Cận Bình :
Ông Trump cho biết ông và ông Tập Cận Bình đã nhất trí rằng không thể cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và Iran phải mở lại eo biển Hormuz. Vấn đề Iran là một trong những chủ đề chính xoay quanh hội nghị thượng đỉnh với Trung Quốc vì tuyến đường thủy này ảnh hưởng đến dòng chảy năng lượng toàn cầu và vì Trung Quốc có ảnh hưởng và lợi ích kinh tế đáng kể liên quan đến khu vực này.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng được trích dẫn lời nói rằng Trung Quốc sẽ làm mọi điều có thể để giúp mở cửa eo biển vì điều đó nằm trong lợi ích của chính Bắc Kinh. Chi tiết này rất quan trọng vì Bắc Kinh mua một lượng lớn năng lượng từ Trung Đông và có đòn bẩy mà Tehran không thể dễ dàng bỏ qua.
Ông Trump mô tả mục tiêu của mình là phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, chấm dứt khả năng tấn công các nước láng giềng và tạo điều kiện dễ dàng hơn cho người dân Iran lật đổ chính phủ của chính họ. Đó là những mục tiêu đã được tuyên bố của một tổng thống có ý định giải quyết vấn đề thay vì chỉ đơn thuần quản lý nó.
Việc thu thập lời khai chính thức của ông Tập Cận Bình rất quan trọng. Trung Quốc là một trong những đối tác kinh tế lớn nhất của Iran và là nước tiêu thụ năng lượng khổng lồ từ Trung Đông.
Nếu Bắc Kinh yêu cầu Tehran mở cửa lại eo biển và chấm dứt chương trình hạt nhân, thì các giáo sĩ Hồi giáo sẽ nhanh chóng mất đi nhiều bạn bè.
Lời cảnh báo này cũng có sức mạnh quân sự hỗ trợ. Chiến dịch gây áp lực đã được tiến hành.
Đầu tháng này, Axios đã đưa tin về Dự án Tự do của Trump, trong đó các tàu hải quân Mỹ trực tiếp hướng dẫn các tàu nước ngoài đi qua eo biển Hormuz :
Ông Trump tuyên bố chiến dịch sẽ bắt đầu vào sáng thứ Hai và cảnh báo rằng nếu Iran tìm cách phá hoại, quân đội Mỹ sẽ sử dụng vũ lực. Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, với khối lượng lớn dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng được vận chuyển qua khu vực này mỗi ngày.
Sau khi Iran đóng cửa hiệu quả tuyến đường vận chuyển tự do trên biển vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Chiến dịch Tự do (Project Freedom) đại diện cho bước đi thực tiễn quan trọng nhất của chính quyền nhằm mở lại tuyến đường thủy này. Chiến dịch này đã đặt Hải quân Mỹ trực tiếp vào vị trí trung gian giữa các mối đe dọa từ Iran và hoạt động thương mại toàn cầu.
Đó là tín hiệu cho thấy Washington sẽ không còn dung thứ cho một chế độ thần quyền đang nắm giữ nguồn cung năng lượng của thế giới. Sự kết hợp giữa các hoạt động hộ tống quân sự và sự cô lập về ngoại giao thông qua hội nghị thượng đỉnh với ông Tập Cận Bình là một chiến lược gây áp lực khiến Tehran ngày càng có ít lựa chọn hơn.
Đó là lý do tại sao lời cảnh báo mới của Trump lại khác biệt so với các cuộc đàm phán ngoại giao thông thường. Áp lực từ Hải quân, cuộc thảo luận với Trung Quốc và lằn ranh đỏ hạt nhân đều hướng đến cùng một kết quả: buộc Iran ngừng sử dụng năng lượng và vũ khí hạt nhân như con bài mặc cả.
Hoa Kỳ có các tàu chiến tích cực hộ tống giao thông thương mại qua eo biển. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã công khai nhất trí rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Và Tổng thống đã tuyên bố rõ ràng rằng cửa ngõ Hormuz sẽ được mở ra và tham vọng hạt nhân của Iran sẽ chấm dứt.
Iran đã có cơ hội đạt được thỏa thuận. Chính ông Trump đã nói điều đó.
Họ liên tục rời khỏi bàn như thể chưa từng có cuộc trò chuyện nào diễn ra.
Giờ đây, cuộc đối thoại đang diễn ra mà không có sự tham gia của họ, giữa Washington và Bắc Kinh, với Hải quân Mỹ thực thi các điều khoản trong thời gian thực.
Trong thế giới tự nhiên đầy rẫy những điều kỳ diệu, có những cái tên đã trở thành biểu tượng, thành nhịp cầu nối liền tri thức nhân loại với linh hồn của muôn loài. Người Việt ta có câu: "Trăm năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ". Với Sir David Attenborough, "bia miệng" ấy không chỉ là lòng ngưỡng mộ của hàng triệu khán giả, mà còn là sự hiện diện vĩnh cửu trong hệ thống phân loại sinh học. Nhân dịp đại thọ 100 tuổi của ông, các nhà khoa học đã tặng ông một món quà vô giá: tên của ông được đặt cho một chi và loài ong bắp cày mới phát hiện, chấm dứt hơn 40 năm "ngủ quên" trong viện bảo tàng. Báu vật ngủ quên bốn thập kỷ trong ngăn kéo bảo tàng
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1983, tại vùng tỉnh Valdivia thuộc miền nam Chile xa xôi, một mẫu vật ong bắp cày nhỏ bé đã được thu thập. Kể từ đó, nó nằm lặng lẽ trong bộ sưu tập khổng lồ của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London. "Gừng càng già càng cay", và những mẫu vật càng nằm lâu trong bảo tàng đôi khi lại ẩn chứa những bí mật chấn động. Phải mất đến 43 năm, nhờ sự tỉ mỉ của tình nguyện viên Augustijn De Ketelaere và sự dẫn dắt của Tiến sĩ Gavin Broad, "danh tính" thực sự của sinh vật này mới được đưa ra ánh sáng.
Loài ong này được đặt tên khoa học là Attenboroughnculus tau. Trong đó, Attenboroughnculus là tên chi được đặt theo tên của Sir David, còn tau ám chỉ những dấu vết đặc biệt trên bụng nó, trông giống như chữ cái "T" trong bảng chữ cái Hy Lạp. Việc đặt tên chi theo tên một người là một vinh dự đặc biệt cao quý, bởi lẽ chi là cấp bậc phân loại cao hơn loài; trong khi chúng ta tìm thấy hàng ngàn loài mới mỗi năm, thì việc phát hiện ra một chi hoàn toàn mới là điều cực kỳ hiếm hoi. Sứ giả của siêu lục địa Gondwana cổ đại
Với chiều dài khiêm tốn chỉ 3,5 mm (khoảng 0,13 inch), Attenboroughnculus tau không gây ấn tượng bởi kích thước nhưng lại khiến giới khoa học sửng sốt bởi nguồn gốc tổ tiên. Nó thuộc về một phân họ ong bắp cày đặc hữu chỉ có ở Chile, Argentina, Australia và New Guinea. Sự phân bố kỳ lạ này là minh chứng sống động cho thời kỳ siêu lục địa Gondwana còn tồn tại cách đây 180 triệu năm.
Tiến sĩ Gavin Broad chia sẻ rằng những sinh vật nhỏ bé này là "di tích" của một thời đại hoàng kim khi các lục địa phía Nam còn dính liền nhau. Trong khi tổ tiên của chúng có lẽ đã tuyệt diệt ở phần còn lại của thế giới, thì tại những góc nhỏ của Nam Mỹ và châu Đại Dương, chúng vẫn kiên cường bám trụ. "Cây có cội, nước có nguồn", loài ong này chính là sợi dây liên kết hiện tại với quá khứ địa chất xa xăm của Trái Đất. Lời tri ân gửi đến người truyền cảm hứng vĩ đại
Đối với Gavin Broad, việc đặt tên loài ong này theo tên David Attenborough không chỉ là một thủ tục khoa học, mà còn là lời cảm ơn chân thành từ một người học trò từ xa. Ông tâm sự mình lớn lên cùng những chương trình huyền thoại như "Life on Earth" hay "Living Planet", và chính Sir David là người đã khơi gợi ngọn lửa đam mê để ông trở thành một nhà phân loại học.
Đáp lại vinh dự này, vị nhà tự nhiên học sắp tròn trăm tuổi đã gửi một bức thư tay cảm ơn đầy trân trọng tới bảo tàng. Thực tế, Sir David Attenborough đã có hơn 50 loài được đặt theo tên mình, từ loài thú mỏ vịt tí hon ở New Guinea (Zaglossus attenboroughi) đến những loài bò sát biển từ thời kỷ Jura (Attenborosaurus). Thậm chí, có loài thực vật còn được đặt tên theo bộ phim tài liệu nổi tiếng của ông: Syracosphaera azureaplaneta (latinh hóa của "The Blue Planet"). Di sản trăm năm của "Hiệp sĩ thiên nhiên"
Sinh ngày 8/5/1926, Sir David Attenborough đã dành cả đời mình để mở ra "đời sống riêng tư" của thực vật và động vật cho nhân loại thấy. Ở tuổi 84, ông vẫn là một trong những người cao tuổi nhất từng đặt chân đến Bắc Cực để ghi hình cho loạt phim "Frozen Planet". Hiện tại, dù đã chạm ngưỡng 100 tuổi, ông vẫn miệt mài làm việc, gần nhất là dẫn chuyện cho loạt phim về động vật hoang dã ngay trong vườn nhà người Anh mang tên "Secret Garden".
Việc định danh Attenboroughnculus tau còn mang một ý nghĩa sống còn khác: "Có tên mới có tuổi". Trong sinh học, một loài không thể được bảo vệ nếu nó chưa được đặt tên. Giữa bối cảnh nhiều loài đang đứng trước bờ vực tuyệt chủng do sự hủy hoại của con người, cái tên Attenborough gắn liền với loài ong này như một lời nhắc nhở về sứ mệnh bảo tồn mà ông đã theo đuổi suốt một thế kỷ qua. Chúc mừng Sir David Attenborough, người đã dùng cả cuộc đời để dạy chúng ta cách yêu thương và trân trọng từng nhịp thở của hành tinh xanh.
Một năm trước, khi làn khói trắng bay lên từ nhà nguyện Sistine, cả thế giới đã ngỡ ngàng trước một sự kiện chưa từng có tiền lệ: một người Mỹ bước lên ngôi vị cao nhất của Giáo hội Công giáo. Từ một Hồng y kín tiếng, Đức Leo XIV đã trở thành gương mặt dễ nhận diện nhất hành tinh. Những người bạn thân thiết của Ngài tại dòng Âu-tinh chia sẻ rằng, dù mặc trên mình bộ phẩm phục trắng cao quý, Ngài vẫn là vị tu sĩ giản dị ngày nào. Cha Joseph Farrell hóm hỉnh nhận xét: "Trông Ngài như thể đã từng đi học trường đào tạo Giáo hoàng vậy". Dẫu vậy, sự hài hước đậm chất Mỹ của Ngài vẫn không hề mất đi. Khi một người bạn lo lắng hỏi liệu việc ôm Giáo hoàng sau khi đắc cử có phạm quy tắc không, Ngài chỉ cười: "Họ suýt nữa thì bắn anh đấy!". Cuộc đối đầu lịch sử: Khi Vatican không lùi bước trước Nhà Trắng
"Cây ngay không sợ chết đứng", Đức Leo XIV đã minh chứng bản lĩnh của mình khi không ngần ngại lên tiếng trước những vấn đề gai góc, ngay cả khi điều đó làm phật lòng Tổng thống Donald Trump. Khác với người tiền nhiệm Francis đầy ngẫu hứng, Đức Leo XIV – vốn là một nhà toán học – tiếp cận các vấn đề một cách có quy trình, điềm tĩnh nhưng vô cùng quyết liệt. Ngài gọi cách đối xử với người di cư tại Mỹ là "phi nhân tính" và mạnh mẽ kêu gọi bãi bỏ án tử hình. Đặc biệt, trong bối cảnh cuộc chiến Iran đang tàn phá thế giới, Ngài đã đích thân chỉ trích các "bạo chúa" và bác bỏ mọi lý do tôn giáo để biện minh cho xung đột. Hồng y Blase Cupich nhận định rằng, Đức Leo XIV không coi mình là đối thủ của bất kỳ nguyên thủ quốc gia nào, Ngài chỉ đơn giản là thực hiện sứ mệnh hòa bình mà không cần "đặt cược" hay thỏa hiệp. Làn gió mới mang hương vị Mỹ giữa lòng Rome cổ kính
Mười hai tháng qua, Vatican đã khoác lên mình một diện mạo mới mẻ chưa từng thấy. Hình ảnh vị Giáo hoàng đội chiếc mũ bóng chày của đội Chicago White Sox hay thưởng thức bánh tart bí ngô trong chuyến bay nhân ngày lễ Tạ ơn đã trở nên quen thuộc. Ngài thích tán gẫu về kết quả bóng chày, sẵn sàng nhận một miếng pizza đế dày hay món kẹo Peeps yêu thích từ giáo dân. Việc có một Giáo hoàng sử dụng tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ với giọng Trung Tây đặc trưng đã giúp thông điệp của Giáo hội tiếp cận trực tiếp và mạnh mẽ hơn tới hàng trăm triệu người thuộc thế giới nói tiếng Anh – một điều mà suốt nhiều thế kỷ qua thường phải thông qua phiên dịch. Cải cách bằng những bước chân vững chắc
"Dục tốc bất đạt", Đức Leo XIV chọn con đường cải cách thận trọng nhưng không thể đảo ngược. Ngài tiếp tục tầm nhìn của Đức Francis về một Giáo hội bao trùm, tăng cường vai trò của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo cấp cao tại Vatican. Khi được hỏi về đạo đức, Ngài thẳng thắn: "Chúng ta thường nghĩ đạo đức chỉ là vấn đề tình dục, nhưng thực tế, công lý, bình đẳng và tự do tôn giáo mới là những ưu tiên hàng đầu". Với các nạn nhân bị lạm dụng trong Giáo hội, Ngài duy trì lập trường "không khoan nhượng", khẳng định sự minh bạch là con đường duy nhất để chữa lành. Vị Giáo hoàng của thời đại số và trí tuệ nhân tạo
Sẽ không quá lời khi gọi Ngài là vị Giáo hoàng "sành công nghệ" nhất lịch sử. Đức Leo XIV đeo Apple Watch, tự viết email và là người am hiểu về nhiếp ảnh cũng như truyền thông. Ngài từng hướng dẫn nhiếp ảnh gia của Vatican cách dàn dựng một bức ảnh đẹp và thậm chí còn chỉ cách khôi phục máy tính cho người thân qua điện thoại. Sắp tới, thông điệp chung đầu tiên của Ngài dự kiến sẽ tập trung vào Trí tuệ nhân tạo (AI) – một chủ đề mà Ngài vô cùng quan tâm. Ngài hiểu rõ sức mạnh của công nghệ nhưng luôn nhắc nhở thế giới về đạo đức trong kỷ nguyên số. "Hiệu ứng Leo" và sự hồi sinh của đức tin
Một hiện tượng thú vị đang diễn ra mà giới quan sát gọi là "Hiệu ứng Leo". Tại Mỹ và châu Âu, sự quan tâm đến Công giáo đang tăng vọt, đặc biệt là trong thế hệ Gen Z. Các tu viện ghi nhận số lượng thanh niên muốn gia nhập tăng đột biến. Ở tuổi 70, Đức Leo XIV có lợi thế về thời gian để thực hiện những kế hoạch dài hạn. Ngài đang lặng lẽ tái định hình Giáo hội Mỹ thông qua việc bổ nhiệm những Giám mục có tư tưởng tiến bộ và đa dạng nguồn gốc, như Giám mục Michael Pham (người tị nạn gốc Việt) hay Evelio Menjivar-Ayala (người từng nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ).
"Tre già măng mọc", sự xuất hiện của Đức Leo XIV như một làn gió mát lành thổi vào những góc cạnh khô khan của chính trị và tôn giáo. Một năm qua mới chỉ là sự khởi đầu, nhưng vị Giáo hoàng đến từ Chicago này đã khẳng định một chân lý: dù ở bất kỳ vị trí nào, sự chân thành và lòng trắc ẩn luôn là ngôn ngữ chung để gắn kết nhân loại. Ngài vẫn đang tiếp tục hành trình của mình – một hành trình pha trộn giữa bản sắc Mỹ, trái tim Mỹ Latinh và trí tuệ của Vatican.
Giữa lúc cả thế giới đang nín thở chờ đợi một tia hy vọng hòa bình, thì tại "yết hầu" của ngành năng lượng thế giới – Eo biển Hormuz – tiếng súng và những vụ nổ lại vang lên chát chúa. Thứ Sáu vừa qua, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các chiến đấu quân sự của họ đã nổ súng, vô hiệu hóa hai tàu chở dầu treo cờ Iran là M/T Sea Star III và M/T Sevda khi những con tàu này cố gắng vượt qua vòng vây phong tỏa. Những chiếc tiêm kích F/A-18 Super Hornet từ tàu sân bay USS George H.W. Bush đã tung ra những đòn tấn công chính xác vào thẳng ống khói của hai tàu này, biến chúng thành những khối sắt vụn bất động giữa khơi xa. Đây không chỉ là một hành động quân sự, mà là một thông điệp đanh thép từ Washington: "Nội bất xuất, ngoại bất nhập". Hiện tại, hơn 70 con tàu chở dầu, mang theo khối tài sản khổng lồ hơn 13 tỷ USD, đang bị kẹt cứng trong vòng vây của Mỹ, khiến dòng chảy "vàng đen" của Iran bị bóp nghẹt hoàn toàn.
"Cú chạm nhẹ" đầy sát thương và lời cảnh báo từ Washington
Trong khi truyền thông Iran loan tin về một cuộc "đọ súng hạn chế" đầy căng thẳng, thì Tổng thống Mỹ Donald Trump lại dùng một từ ngữ đầy ẩn dụ để miêu tả các cuộc không kích vào cơ sở quân sự tại Bandar Abbas và đảo Qeshm: "Chỉ là một cú chạm nhẹ" (love tap). Thế nhưng, ẩn sau cái tên mỹ miều ấy là sức mạnh của những tàu khu trục lớp Arleigh Burke như USS Truxtun hay USS Mason – những "vị thần chiến tranh" trên biển đã đánh bật các đòn tấn công đa tầng bằng tên lửa và drone của Iran. "Thuận mua vừa bán", ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực, nhưng cũng không quên kèm theo một lời đe dọa lạnh lùng: "Nếu Iran không ký thỏa thuận nhanh chóng, chúng tôi sẽ quật ngã họ mạnh bạo và bạo lực hơn nhiều". Ngoại trưởng Marco Rubio cũng bồi thêm rằng: "Lỗ kim không qua thì voi cũng chẳng lọt", Mỹ sẽ không bao giờ để yên nếu người Mỹ bị đe dọa.
Hezbollah "đục nước béo cò" và sự rạn nứt của những lệnh ngừng bắn
"Họa vô đơn chí", cùng lúc với cơn bão Hormuz, lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đã bất ngờ tấn công căn cứ quân sự của Israel bằng "mưa tên lửa" tiên tiến. Đây là lần đầu tiên nhóm này công khai thừa nhận phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập từ giữa tháng Tư. Cả Israel và Hezbollah đang rơi vào vòng xoáy "ông ăn chả, bà ăn nem", cáo buộc lẫn nhau vi phạm các điều khoản hòa bình. Tại Lebanon, chiến dịch quân sự của Israel đã quét sạch gần một phần tư diện tích đất nông nghiệp, biến những vườn cam, vườn chuối xanh tươi thành tro bụi, khiến hơn 29.000 đàn ong bị tiêu diệt và hàng ngàn người dân phải rời bỏ quê hương. Máu vẫn đổ và khói súng vẫn bao trùm lấy những dải đất vốn đã quá đau thương.
Khi người dân thế giới phải "thắt lưng buộc bụng" vì cuộc chiến
"Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết oan". Cuộc chiến xa xôi tại Trung Đông đang gõ cửa từng căn bếp của các gia đình trên toàn cầu. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng chi phí chiến tranh đang được đẩy trực tiếp lên vai người tiêu dùng. Giá thực phẩm thế giới đã tăng tháng thứ ba liên tiếp; giá xăng tại Mỹ dù giảm nhẹ nhưng vẫn neo ở mức cao chót vót, đặc biệt là tại California với hơn 6 USD/gallon. Paul Donovan, chuyên gia kinh tế từ UBS, nhận định cay đắng rằng người dân đang phải cắt giảm tiền tiết kiệm chỉ để duy trì mức sống cơ bản. Khi những "ông lớn" đấu đá trên bàn cờ chính trị, thì người lao động bình thường lại phải gánh chịu hậu quả từ sự dysfunction (rối loạn) của hệ thống ngoại giao và sự leo thang của giá năng lượng.
Vĩ thanh: Hòa bình hay là sự hủy diệt?
Giữa những ồn ào chiến sự, vẫn còn đó những nỗ lực ngoại giao ngầm. Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tuần tới, với hy vọng Bắc Kinh có thể gây áp lực lên Tehran. Trong khi đó, tại Iran, một cuộc mất điện Internet kéo dài suốt 70 ngày đã cô lập hàng chục triệu người dân khỏi thế giới bên ngoài. Cựu Phó Tổng thống Kamala Harris đã không ngần ngại chỉ trích gay gắt cuộc chiến này, cho rằng nó chỉ mang lại lợi ích cho Nga và khiến nước Mỹ lâm vào cảnh nguy hiểm. Một quan chức hàng hải Iran chia sẻ đầy lo âu: "Cơ hội cho một giải pháp thân thiện là rất mong manh. Chúng tôi lo sợ chiến tranh thực sự sẽ bắt đầu sớm". Liệu hòa bình có thể mỉm cười, hay thế giới sẽ phải nhìn thấy "một quầng sáng khổng lồ từ Iran" như lời cảnh báo của Trump? Câu trả lời vẫn còn nằm lại phía sau những làn sóng dữ dội của Eo biển Hormuz.
Từ bao đời nay, người Việt vẫn có câu: "Thanh danh đi trước, thực lực theo sau". Đối với nước Nga, lễ diễu binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) vốn không chỉ là một nghi thức lịch sử, mà còn là bản tuyên ngôn đanh thép về sức mạnh quân sự vô song, là dịp để những khí tài hạng nặng phô diễn uy lực khiến cả thế giới phải ngước nhìn. Thế nhưng, năm 2026 này, bầu không khí tại Quảng trường Đỏ lại nhuốm màu trầm mặc và thận trọng đến lạ kỳ. Không còn những đoàn xe bọc thép rầm rập làm rung chuyển lòng đường, không còn những khí tài tối tân phô trương sức mạnh, một kỳ lễ kỷ niệm "thu hẹp" đang diễn ra, phản ánh những biến động dữ dội đằng sau bức màn nhung chính trị. Khi gươm đao phải lùi bước trước thực tại
"Sông có khúc, người có lúc", và ngay cả một cường quốc như Nga cũng đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Bộ Quốc phòng Nga vừa qua đã đưa ra một quyết định gây ngỡ ngàng: không có thiết bị quân sự hạng nặng nào được trình diễn trong cuộc diễu binh năm nay do "tình hình tác chiến hiện tại". Quảng trường Đỏ, vốn là sân khấu của những dàn tên lửa liên lục địa và xe tăng uy phong, giờ đây chỉ còn là nơi của các khối bộ binh và sĩ quan diễu duyệt. Giáo sư Sam Greene từ Đại học King’s College London nhận định rằng, đây là một động thái "khác thường" đối với Tổng thống Vladimir Putin – người vốn luôn coi trọng hình ảnh kiểm soát và quyền lực tuyệt đối. Việc thu hẹp quy mô này chẳng khác nào một lời thừa nhận ngầm về những áp lực an ninh đang bủa vây điện Kremlin. Bóng ma an ninh và những hồi chuông cảnh báo
Quyết định tinh giản lễ hội không phải là ngẫu nhiên. "Cẩn tắc vô áy náy", sự thận trọng của Moscow dâng cao tột độ sau hàng loạt vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine thọc sâu vào lãnh thổ Nga, đặc biệt là nhắm vào các nhà máy lọc dầu. Thậm chí, một chiếc drone đã đâm trúng tòa chung cư cao cấp ở phía Tây trung tâm Moscow ngay trước thềm lễ hội, giáng một đòn mạnh mẽ vào tâm lý an ninh của thủ đô. Trên khắp các ngả đường Moscow, đằng sau những dải ruy băng Thánh George đen cam rực rỡ và những lá cờ ba màu, người ta dễ dàng bắt gặp các hệ thống phòng không đang chĩa nòng lên trời xanh. Thậm chí, các nhà mạng viễn thông còn cảnh báo người dân về việc hạn chế Internet và tin nhắn để đảm bảo an ninh tối đa cho sự kiện. Giáo sư Nina Khrushcheva cho rằng, sự "ám ảnh" về an ninh của ông Putin đang ở mức cao nhất sau hàng loạt biến cố quốc tế và những mối đe dọa trực tiếp từ drone mỗi ngày.
Lệnh ngừng bắn bất ngờ và cuộc trao đổi tính bằng mạng người
Giữa lúc không khí căng thẳng tưởng chừng như sắp bùng nổ, một tia hy vọng mong manh đã xuất hiện. Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Nga và Ukraine đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong 3 ngày (từ 9/5 đến 11/5). Đi kèm với đó là một cuộc trao đổi tù binh khổng lồ với quy mô "1.000 đổi 1.000". Tổng thống Ukraine Zelensky đã xác nhận thông tin này với một thái độ đầy hàm ý: "Quảng trường Đỏ không quan trọng bằng mạng sống của những người con Ukraine được trở về nhà". Ông thậm chí còn ban hành một sắc lệnh đầy mỉa mai khi "cho phép" cuộc diễu binh tại Moscow được diễn ra suôn sẻ. "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại", lệnh ngừng bắn này dường như đã giúp Moscow trút bỏ được gánh nặng về một cuộc tập kích ngay giữa lễ hội, dù những lời cảnh báo đáp trả tàn khốc trước đó từ Bộ Ngoại giao Nga vẫn còn vang vọng.
Nỗi lòng người dân và ánh hào quang bị giới hạn
Năm nay, danh sách khách mời quốc tế cũng trở nên khiêm tốn hơn hẳn so với sự hiện diện của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào năm 2025. Chỉ có những đồng minh thân thiết như Tổng thống Belarus Lukashenko, Quốc vương Malaysia và Tổng thống Lào hiện diện. Thậm chí, giới truyền thông quốc tế cũng bị hạn chế gắt gao. Nhiều hãng thông tấn lớn, bao gồm cả CNN, đã bị hủy thẻ tác nghiệp vào phút chót với lý do "quy mô buổi lễ bị giới hạn", buộc họ phải đưa tin qua những thước phim từ đài truyền hình nhà nước Nga.
Đằng sau những khẩu hiệu hào hùng, tâm thế của người dân Moscow dường như đang chùng xuống. "Trâu chậm uống nước đục", sự trì trệ của kinh tế và các lệnh hạn chế Internet đang khiến cuộc sống thường nhật trở nên mệt mỏi. Mikhail, một người dân Moscow, chia sẻ đầy xót xa: "Đã đến lúc kết thúc rồi. Người chết, tiền bạc tan biến, mọi thứ thật khó chịu". Hay như bà Galina đến từ vùng Donbas đang đi tham quan Moscow cũng không giấu được nỗi lòng: "Chiến tranh chỉ mang lại đau khổ cho người dân, chiến tranh chẳng tốt cho ai cả". Có lẽ, đối với họ, một cuộc diễu binh hoành tráng không còn quan trọng bằng một mái nhà yên bình và những bữa cơm không còn bóng dáng chia ly. "Hòa khí sinh tài", câu nói ấy có lẽ chính là mong ước lớn nhất của bao người dân Nga lúc này giữa những ngày tháng 5 lịch sử.
Người xưa thường bảo: "Học tài thi phận", nhưng có lẽ chưa bao giờ cái "phận" của hàng triệu sinh viên Mỹ lại trở nên mong manh đến thế trước sự tấn công của tội phạm mạng. Thứ Năm vừa qua, một bầu không khí hỗn loạn đã bao trùm các trường đại học và phổ thông trên khắp Hoa Kỳ khi Canvas – "trái tim" kỹ thuật số của giáo dục hiện đại – bất ngờ đổ sụp. Trong bối cảnh kỳ thi cuối kỳ đang cận kề, khi sĩ tử đang "dùi mài kinh sử", thì thay vì những bài giảng hay đề ôn tập, họ lại bị chào đón bởi một bức thư tống tiền đầy lạnh lùng từ nhóm tin tặc khét tiếng ShinyHunters. Canvas không chỉ là một trang web; nó là nơi lưu trữ tài liệu, là cổng nộp bài, là sợi dây liên lạc duy nhất giữa thầy và trò. Việc hệ thống này bị tê liệt chẳng khác nào "đang đi trên cầu thì cầu gãy", khiến mọi hoạt động học tập bị đình trệ hoàn toàn. Những con số biết nói và quy mô của sự cố
Hãy nhìn vào tầm ảnh hưởng để thấy mức độ nghiêm trọng: Instructure, công ty mẹ của Canvas, tự hào có hơn 30 triệu người dùng hoạt động trên toàn cầu với hơn 8.000 tổ chức giáo dục là khách hàng. Từ những cái tên danh giá bậc nhất trong nhóm Ivy League như Columbia, Princeton, Harvard, Penn cho đến các đại học công lập khổng lồ như Rutgers hay Washington, tất cả đều "đứng hình" trước đòn tấn công. Không chỉ dừng lại ở bậc đại học, các hệ thống trường phổ thông K-12 tại California, Florida, Georgia và hàng chục bang khác cũng báo cáo tình trạng tương tự. Khi đăng nhập vào hệ thống, sinh viên không thấy bài thi mà chỉ thấy thông điệp đe dọa: "Thanh toán hoặc bị rò rỉ". Một sinh viên tại Đại học Washington kể lại cảm giác bàng hoàng khi bị "văng" ra khỏi tài khoản đúng lúc đang ôn tập, để rồi nhận ra mình đã trở thành nạn nhân trong một cuộc chiến kỹ thuật số. Chân dung kẻ thủ ác: "Kẻ săn đuổi" ShinyHunters là ai?
"Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt", thế nhưng ShinyHunters dường như đang thách thức mọi giới hạn của pháp luật. Nhóm tin tặc này không phải là cái tên xa lạ khi từng liên quan đến vụ hack Ticketmaster chấn động và hàng loạt vụ đánh cắp dữ liệu của hơn 60 công ty lớn. Theo các chuyên gia từ Mandiant (thuộc Google), nhóm này sử dụng những chiêu thức tinh vi như "vishing" (lừa đảo qua điện thoại) và trang đăng nhập giả mạo để chiếm quyền điều khiển. Đáng chú ý, đây là lần thứ hai trong tháng này ShinyHunters tuyên bố tấn công Instructure. Trước đó vào ngày 1/5, công ty này thừa nhận có sự cố nhưng khẳng định đã "kiểm soát được". Tuy nhiên, nhóm tin tặc đã mỉa mai rằng thay vì giải quyết triệt để, công ty chỉ lo "vá víu" qua loa, dẫn đến hậu quả dữ liệu của 275 triệu cá nhân và hàng tỷ tin nhắn riêng tư đang nằm trong tay chúng với hạn chót thương lượng là ngày 12/5. Khi "nhà giáo" phải xoay xở giữa cơn bão
"Cái khó ló cái khôn", trong lúc hệ thống trung tâm bị tê liệt, các giảng viên đã phải cuống cuồng tìm mọi cách để duy trì việc học. Tại MIT, giáo sư phải lục tìm từng địa chỉ email của sinh viên để gửi tài liệu thủ công. Các trường như James Madison phải dời lịch thi, trong khi Kent State bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc thanh toán học phí và hỗ trợ tài chính cũng bị ảnh hưởng. Với nhiều sinh viên, đây là một trải nghiệm kinh khủng. Melanie Topchyan, sinh viên năm cuối tại UC Riverside, đã lỡ mất một bài kiểm tra và đang lo sốt vó cho kỳ thi giữa kỳ sắp tới. Anish Garimidi từ Đại học Pennsylvania chia sẻ sự lo âu tột độ khi bị tước đoạt nguồn tài liệu ôn tập quý giá nhất. Tuy nhiên, cũng có những góc nhìn khác như Minhal Nazeer từ Georgetown, cô thấy "may mắn" vì có thêm thời gian ôn bài nhờ các giáo sư gia hạn nộp bài. Dẫu vậy, cảm giác chung vẫn là sự bất an khi dữ liệu cá nhân bị xâm phạm.
Lời cảnh báo cho tương lai giáo dục số
Sáng thứ Sáu, Instructure thông báo Canvas đã quay lại hoạt động sau khi họ phải đưa ra quyết định đau đớn là tạm đóng cửa các tài khoản "Free-For-Teacher" – lỗ hổng mà tin tặc đã khai thác. FBI hiện đã vào cuộc để hỗ trợ các nạn nhân, nhưng hậu quả có lẽ không chỉ dừng lại ở vài ngày mất mạng. Cựu đặc vụ FBI Richard Kolko cảnh báo rằng: "Của đi thay người" có lẽ không đúng trong trường hợp này, vì thông tin cá nhân của sinh viên bị đánh cắp hôm nay có thể là "vũ khí" để chúng tấn công họ trong nhiều năm tới. Sự cố lần này là một lời nhắc nhở đắt giá về sự phụ thuộc quá mức vào các nền tảng đám mây. Khi mọi "trứng" đều bỏ chung một giỏ, chỉ cần một mắt xích yếu, cả một hệ thống tri thức khổng lồ có thể sụp đổ trong phút chốc. Mong rằng sau cơn mưa trời lại sáng, nhưng với những sinh viên Mỹ, đây chắc chắn là một mùa thi "nhớ đời" với những bài học không có trong sách vở.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
