"Bán anh em xa, mua láng giềng gần". Thế nhưng, giữa hai thành phố hàng xóm San Francisco và Oakland tại vùng Vịnh (California), mối quan hệ này đã trải qua hai năm đầy "sóng gió" chỉ vì cái tên sân bay. Câu chuyện tưởng chừng như đơn giản này đã tiêu tốn không ít giấy mực của báo giới và cuối cùng cũng đi đến hồi kết vào ngày thứ Ba vừa qua bằng một bản thỏa thuận đầy tính thỏa hiệp.

Cuộc Chiến Thương Hiệu: Khi "Kẻ Yếu" Muốn Đổi Vận

Mọi chuyện bắt đầu từ năm 2024, khi chính quyền thành phố Oakland – một thành phố cảng đa dạng nhưng thường bị coi là "chiếu dưới" so với người hàng xóm San Francisco giàu có – quyết định đổi tên sân bay của mình thành "San Francisco-Oakland Bay Airport". Mục đích của họ rất rõ ràng: giúp du khách quốc tế dễ dàng định vị vị trí của thành phố trên bản đồ vùng Vịnh. Tuy nhiên, "Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", hành động này ngay lập tức vấp phải sự phản ứng dữ dội từ San Francisco. Các quan chức nơi đây đã đệ đơn kiện với lý do Oakland vi phạm bản quyền thương hiệu, lo sợ sự nhầm lẫn tai hại cho hành khách.

Thỏa Thuận "Nhượng Bộ" Và Những Quy Định Khắt Khe

Sau hai năm đối đầu gay gắt tại tòa án, cuối cùng hai bên đã tìm được tiếng nói chung. Theo thỏa thuận mới nhất, sân bay của Oakland sẽ chính thức mang tên "Oakland San Francisco Bay Airport". Tuy nhiên, để nhận được cái gật đầu từ San Francisco, Oakland phải chấp nhận những điều kiện "ngặt nghèo" mang tính kỹ thuật. Họ bị cấm tuyệt đối việc làm nổi bật hai chữ "San Francisco" dưới bất kỳ hình thức nào, dù là in đậm, đổi màu sắc, phóng to phông chữ hay dùng các hiệu ứng highlight. San Francisco muốn đảm bảo rằng du khách khi nhìn vào sẽ thấy chữ "Oakland" đầu tiên, tránh tình trạng "Treo đầu dê, bán thịt chó".

Nỗi Khổ Của Du Khách Và Lý Lẽ Của "Người Trong Cuộc"

"Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Oakland lập luận rằng việc thêm tên vùng Vịnh San Francisco vào là điều cần thiết vì thực tế sân bay nằm ngay bên bờ vịnh, chỉ cách San Francisco khoảng 30 dặm lái xe. Nhiều du khách nước ngoài không rành đường xá thường đáp xuống sân bay San Francisco (SFO) dù điểm đến cuối cùng của họ gần sân bay Oakland hơn nhiều. Việc đổi tên giúp họ có cái nhìn trực quan hơn về địa điểm hạ cánh. Dù tên gọi thay đổi, nhưng mã sân bay quốc tế OAK vẫn sẽ được giữ nguyên để không gây xáo trộn hệ thống đặt vé toàn cầu.

Kết Thúc Có Hậu: Hòa Bình Để Cùng Phát Triển

Một điểm đáng chú ý trong bản thỏa thuận là Oakland buộc phải bỏ từ "International" (Quốc tế) ra khỏi tên chính thức của sân bay, mặc dù nơi đây vẫn phục vụ các chuyến bay quốc tế bình thường. Đổi lại, phía San Francisco cũng đã hạ giọng và bày tỏ sự hài lòng với kết quả này. Ông Mike Nakornkhet, Giám đốc Sân bay Quốc tế San Francisco (SFO), chia sẻ rằng thỏa thuận này mang lại sự rõ ràng cho hành khách để họ có thể đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Điểm thú vị là không bên nào thừa nhận sai phạm và cũng không có bất kỳ khoản tiền bồi thường nào được chi trả. Đúng là "Dĩ hòa vi quý", cả hai thành phố giờ đây có thể tập trung vào việc phục vụ hành khách thay vì mải mê tranh cãi tại tòa án.

Sân bay SFO dù nằm ở phía Nam thành phố nhưng vẫn thuộc sở hữu của San Francisco, trong khi Oakland giờ đây đã bảo vệ được quyền giữ lại cái tên gắn liền với vị trí địa lý đắc địa của mình. Hy vọng rằng sau cuộc chiến này, bầu trời vùng Vịnh sẽ thực sự quang đãng cho những chuyến bay kết nối giữa hai bờ đại dương.

rong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang chao đảo trước những biến động địa chính trị, ngành hàng không – huyết mạch của sự kết nối – đang phải đối mặt với một "cơn bão lửa" thực sự. Người ta thường bảo: "Sông có khúc, người có lúc", nhưng với các hãng hàng không giá rẻ tại Mỹ lúc này, cái "lúc" khó khăn ấy dường như đang kéo dài lê thê theo những cột khói lửa từ cuộc xung đột tại Iran. Để tự cứu mình trước khi quá muộn, một nhóm các hãng hàng không giá rẻ vừa chính thức gửi lời "kêu cứu" trị giá 2,5 tỷ USD đến chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Tiếng Kêu Cứu Từ Những "Cánh Chim" Bình Dân

Hiệp hội các Hãng hàng không Giá trị (AVA) – đại diện cho những cái tên quen thuộc như Allegiant, Avelo, Frontier, Spirit và Sun Country – đã đưa ra một yêu cầu khẩn cấp. Họ mong muốn Nhà Trắng thiết lập một "quỹ thanh khoản" để các hãng có thể tiếp cận, nhằm đối phó với tình trạng giá nhiên liệu bay tăng phi mã. Kể từ tháng 2/2026, khi tiếng súng nổ ra tại Iran, giá nhiên liệu đã không ngừng leo thang, đẩy các doanh nghiệp này vào thế "ngàn cân treo sợi tóc". AVA nhấn mạnh rằng việc chính phủ hỗ trợ tạm thời để duy trì sự cạnh tranh trong ngành không phải là điều chưa từng có tiền lệ, gợi nhắc lại gói cứu trợ khổng lồ thời đại dịch COVID-19.

Khi "Gã Khổng Lồ" Áp Đảo Và "Kẻ Tí Hon" Chịu Trận

"Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết oan", trong cuộc chơi của những ông lớn ngành hàng không, các hãng bay giá rẻ đang phải chịu tổn thương nặng nề nhất. AVA cho rằng sự thống trị thị trường của các hãng hàng không lớn nhất quốc gia chưa bao giờ mạnh mẽ như hiện nay, trong khi các hãng nhỏ hơn lại bị ảnh hưởng tỉ lệ thuận với sự tăng giá nhiên liệu. Họ lập luận rằng mình đóng vai trò then chốt trong việc duy trì mức giá vé phải chăng và khả năng tiếp cận dịch vụ bay cho đại đa số người dân. Nếu không có sự can thiệp, thị trường sẽ mất đi tính cạnh tranh, và khi đó, người chịu thiệt cuối cùng chính là hành khách.

Những Con Số "Bốc Hỏa" Và Giải Pháp Tình Thế

Lời thỉnh cầu này được đưa ra ngay sau cuộc gặp gỡ giữa hiệp hội và Bộ trưởng Giao thông vận tải Sean Duffy. Theo dữ liệu từ AVA, giá nhiên liệu phản lực đã tăng gần 100% chỉ trong vài tuần qua – một con số đủ để làm "tan chảy" bất kỳ bảng cân đối kế toán nào. Ngoài gói 2,5 tỷ USD, AVA còn gửi thư tới các lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện đề nghị tạm đình chỉ thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% đối với vé máy bay và khoản phí 5,30 USD cho mỗi chặng bay nội địa. Họ khẳng định đây không phải là một yêu cầu dài hạn mà là một biện pháp "nhắm đúng đích và có giới hạn" để vượt qua giai đoạn chi phí bất thường này.

"Cái Giá" Của Việc Chậm Trễ: Người Dân Sẽ Phải Trả Thêm Tiền?

Các hãng bay đã cảnh báo thẳng thắn: "Có thực mới vực được đạo", nếu không có sự trợ giúp, áp lực chi phí nhiên liệu kéo dài sẽ trực tiếp chuyển hóa thành giá vé cao hơn. Dù giá vé cơ bản là thứ dễ thấy nhất, nhưng các hãng có thể buộc phải tăng giá cả dịch vụ bổ trợ để bù đắp thâm hụt. Điều này đồng nghĩa với việc những chuyến du lịch gia đình hay những chuyến bay về thăm quê của người lao động sẽ trở nên xa xỉ hơn bao giờ hết. AVA cũng đề xuất một phương án công bằng: bất kỳ hãng bay nào tham gia gói hỗ trợ có thể phải phát hành chứng quyền cho chính phủ để đảm bảo lợi ích cho người đóng thuế, tương tự như cách làm trong quá khứ.

Phản Hồi Từ Nhà Trắng: Giữa Hy Vọng Và Sự Thận Trọng

Trước lời kêu gọi khẩn thiết này, phía Nhà Trắng đã đưa ra phản hồi mang tính thăm dò. Người phát ngôn của Tổng thống cho biết họ đã nắm được thông tin về nỗ lực tiếp cận của nhóm các hãng hàng không giá rẻ đối với Bộ Giao thông vận tải. Chính quyền Trump khẳng định vẫn đang theo dõi sát sao "sức khỏe" của ngành hàng không Mỹ để đảm bảo quyền lợi cho hành khách và nhân viên. Tuy nhiên, họ cũng dội một gáo nước lạnh khi tuyên bố rằng mọi cuộc thảo luận hiện nay chỉ nên được coi là "đồn đoán vô căn cứ" cho đến khi có thông báo chính thức.

Trận chiến trên bầu trời hiện nay không chỉ là cuộc đấu của những động cơ phản lực, mà là cuộc chiến của những con số và sự sống còn của một mô hình kinh doanh phục vụ tầng lớp bình dân. Liệu chính quyền Trump sẽ ra tay "tương trợ" hay để mặc quy luật thị trường đào thải những cánh chim đang kiệt sức? Câu trả lời vẫn còn nằm ở phía trước, nhưng có một điều chắc chắn: nếu không có giải pháp kịp thời, giấc mơ bay giá rẻ của hàng triệu người Mỹ có thể sẽ bị thiêu rụi trong cơn bão giá nhiên liệu hiện nay.

Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới đầy bất ổn, người dân Mỹ đang bước vào những ngày tháng đầy âu lo khi nhìn vào ví tiền của chính mình. Cổ nhân có câu: "Dân dĩ thực vi thiên" (Dân coi cái ăn là trời), thế nhưng cái "bầu trời" ấy của người dân xứ cờ hoa đang bị che phủ bởi những đám mây đen của lạm phát và sự bi quan về kinh tế. Theo bốn cuộc thăm dò dư luận lớn vừa công bố trong tuần qua, một làn sóng thất vọng đang lan rộng, và tâm điểm của sự chỉ trích không ai khác chính là đương kim Tổng thống Donald Trump.

Nỗi Thất Vọng Bao Trùm: Những Con Số "Biết Nói"

Chưa bao giờ người Mỹ lại cảm thấy bi quan về tương lai kinh tế như lúc này. Theo khảo sát của Gallup, có tới 47% người dân đánh giá điều kiện kinh tế hiện nay là "tồi tệ", tăng vọt so với tháng trước. Đáng lo ngại hơn, 73% khẳng định nền kinh tế đang đi xuống. Cuộc thăm dò của Fox News cũng ghi nhận một kỷ lục buồn khi 70% cử tri cho rằng tình hình đang tồi tệ hơn, chạm mức thấp nhất kể từ năm 2023. Chỉ số Niềm tin Kinh tế của Gallup đã lao dốc không phanh, rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua. "Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống", ngay cả những người ủng hộ đảng Cộng hòa – nhóm vốn luôn lạc quan nhất – cũng đã bắt đầu cảm nhận được sức nóng khi chỉ số niềm tin của họ sụt giảm tới 15 điểm chỉ trong vòng một tháng.

Donald Trump Và "Bảng Điểm" Kinh Tế Đầy Vết Mực Đen

Mặc dù Nhà Trắng luôn lên tiếng bảo vệ các chính sách thuế và khẳng định người dân đang có nhiều tiền hơn trong túi, nhưng thực tế từ các cuộc thăm dò lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn trái ngược. Cử tri đang đổ lỗi cho các chính sách của ông Trump là nguyên nhân trực tiếp gây ra lạm phát. Fox News chỉ ra rằng, với tỷ lệ áp đảo 2:1, cử tri tin rằng các quyết sách của Tổng thống đang gây hại hơn là giúp ích cho nền kinh tế. Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng có sự rạn nứt sâu sắc: trong khi 70% nhóm "MAGA" vẫn đặt niềm tin vào Trump, thì con số này ở nhóm còn lại chỉ vỏn vẹn 30%. Có đến 66% cử tri không tán thành cách ông điều hành kinh tế, một con số kỷ lục buồn trong cả hai nhiệm kỳ của vị Tổng thống này.

"Cơn Ác Mộng" Tại Trạm Xăng Và Quầy Thực Phẩm

"Đồng tiền liền khúc ruột", và khúc ruột của người Mỹ đang thắt lại mỗi khi họ đi đổ xăng hay vào siêu thị. Cuộc chiến kéo dài tại Iran đã đẩy giá nhiên liệu lên mức không tưởng. Khảo sát của Marquette cho thấy 93% người dân nhận thấy giá xăng tăng vọt (so với chỉ 21% hồi đầu năm). Giá thực phẩm, chi phí y tế và nhà ở cũng trở thành những gánh nặng đè trĩu lên vai mỗi gia đình. Chỉ có 2 trong số 10 người Mỹ cảm thấy mình khá giả hơn so với một năm trước. Khi cái túi vơi đi, lòng người cũng đổi thay; phần lớn cử tri khẳng định rằng cuộc chiến tại Iran không hề xứng đáng với cái giá cắt cổ mà họ đang phải trả tại các trạm xăng mỗi ngày.

Thắt Lưng Buộc Bụng: Khi Người Mỹ Phải Học Cách Tiết Kiệm

Để đối phó với bão giá, người dân Mỹ đang phải cắt giảm chi tiêu một cách quyết liệt. Cuộc thăm dò của CNBC hé lộ những sự thật đau lòng: 8 trong 10 cử tri đã phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Người ta ít đi xem phim hơn, cắt giảm những chuyến du lịch xa và thậm chí 40% phải bớt chi tiêu cho cả những nhu yếu phẩm thiết yếu như thực phẩm và chăm sóc y tế. Tín dụng đen và thẻ tín dụng đang trở thành cứu cánh cuối cùng cho nhiều gia đình để duy trì cuộc sống qua ngày. Bên cạnh đó, thị trường việc làm cũng không còn là màu hồng khi 63% người dân cho rằng đây là thời điểm tồi tệ để tìm kiếm một công việc mới. Ngay cả thị trường chứng khoán, dù có những lúc đạt đỉnh, vẫn không đủ sức thuyết phục hơn một nửa dân số mạo hiểm đầu tư vào lúc này.

Những con số từ Gallup, Fox News, Marquette và CNBC là hồi chuông cảnh báo thực sự cho chính quyền đương nhiệm. Khi niềm tin bị xói mòn và túi tiền của người dân cạn kiệt, những lời hứa hẹn hào nhoáng về chính sách thuế dường như đã không còn đủ sức nặng. Lịch sử đã chứng minh, một nền kinh tế suy yếu chính là "gót chân Achilles" của bất kỳ chính trị gia nào, và Donald Trump đang phải đối mặt với thử thách lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của mình ngay tại mặt trận kinh tế này.

Hãy thử đặt mình vào vị trí của Josh D’Amaro – người vừa nhậm chức CEO của Disney vỏn vẹn sáu tuần. Đáng lẽ ra, ông đang phải tập trung vào những con tàu du lịch hay những công viên giải trí lấp lánh ánh đèn, nhưng thực tế nghiệt ngã lại đang đẩy ông vào một cuộc chiến chính trị đầy cam go. Khi Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) bất ngờ thách thức giấy phép phát sóng của đài ABC ngay giữa lúc Tổng thống Trump đòi sa thải Jimmy Kimmel, ai cũng hiểu đây không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Đây chính là đòn "bắt nạt" quyền lực, buộc Disney phải chọn phe trong một cuộc chơi mà cái giá phải trả là danh tiếng và lòng tin của hàng triệu nhân viên.

Bài Học Đắt Giá Từ Sự Nhân Nhượng: "Thuê" Sự Hòa Bình Hay Mua Sự Phản Bội?

"Nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà", câu tục ngữ này có lẽ đang vận vào tình cảnh của Disney khi nhìn lại thỏa thuận hòa giải với Trump hồi tháng 12/2024. Lúc đó, Disney chọn cách thỏa hiệp để tránh một phiên tòa khó lường, nhưng giờ đây, sự nhân nhượng đó đã không đem lại trái ngọt. Thượng nghị sĩ Adam Schiff đã nói một câu đầy cay nghiệt nhưng chí lý: "Bạn không thể mua được sự ưu ái của Tổng thống, bạn chỉ có thể thuê nó mà thôi". Rõ ràng, việc Disney cố gắng làm hài lòng chính quyền đã không mua được sự yên ổn, mà chỉ khiến họ trở thành mục tiêu dễ tấn công hơn khi những trò đùa của Jimmy Kimmel một lần nữa làm "phật ý" Nhà Trắng.

Giữa Hai Làn Đạn: Áp Lực Nội Bộ Và Bài Toán Thương Hiệu Toàn Cầu

Josh D’Amaro đang đứng trước một tình thế "tứ bề thọ địch". Một mặt, đội ngũ nhân viên khổng lồ của Disney tại Mỹ đang dõi theo từng cử động của ông; họ phản đối Trump và sẽ không chấp nhận một vị sếp hèn nhát trước áp lực chính trị. Mặt khác, việc giữ chân Kimmel trên sóng truyền hình giữa làn sóng giận dữ của phe cánh hữu lại là một trải nghiệm không mấy dễ chịu. Nhìn thấy logo của Disney xuất hiện bên cạnh những dòng tin về các cuộc tấn công của Tổng thống hay cảnh người biểu tình bao vây Disneyland là điều mà bất kỳ CEO nào cũng muốn tránh. Tuy nhiên, "Đâm lao thì phải theo lao", nếu Disney rút lui khỏi mảng truyền hình hay sa thải Kimmel lúc này, tổn thương thương hiệu sẽ còn trầm trọng hơn gấp bội.

Tự Do Ngôn Luận: Khi Lợi Ích Kinh Doanh Đối Đầu Với Giá Trị Cốt Lõi

Dù mảng truyền hình truyền thống đang suy yếu trước sự lên ngôi của streaming, nhưng cuộc chiến pháp lý để bảo vệ các trạm phát sóng của ABC lại mang ý nghĩa sống còn về mặt biểu tượng. Disney có đủ tiềm lực tài chính để theo đuổi các vụ kiện kéo dài hàng năm trời, nhưng liệu họ có dám "vạch phấn kẻ đường" để bảo vệ Tu chính án thứ nhất? Việc FCC đang nhắm vào cả chương trình "The View" với những cáo buộc về quy tắc "thời lượng công bằng" ngay trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ cho thấy một âm mưu kiểm soát truyền thông rộng lớn hơn. Các nhân viên tại ban tin tức ABC News đang nín thở quan sát, lo sợ một "hiệu ứng đóng băng" sẽ bóp nghẹt các quyết định biên tập và quyền tự do báo chí.

Lời Phán Xét Của Lịch Sử Và Ranh Giới Cuối Cùng

Người ta thường nói: "Trăm năm bia đá cũng mòn, nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ". Josh D’Amaro hiểu rõ hơn ai hết rằng lịch sử sẽ phán xét những quyết định của ông ngay tại thời điểm này. Ông không muốn 10 hay 20 năm nữa phải hối hận vì đã cúi đầu trước những lời đe dọa. Hầu hết người dân Mỹ không muốn một "bàn tay sắt" của chính phủ kiểm soát những gì họ xem trên tivi hay những câu đùa của các danh hài. Tờ Washington Post đã đúng khi nhận định rằng thị trường vẫn đang vận hành tốt trước khi có sự can thiệp của Tổng thống. Nếu một đế chế hùng mạnh như Disney không dám đứng ra vạch ra ranh giới cuối cùng để bảo vệ tự do ngôn luận, thì thử hỏi còn ai trên đất nước này đủ can đảm để làm điều đó?

videos
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

CHỈ CÓ NGƯỜI DÂN MỚI CÓ THỂ TỰ GIẢI PHÓNG CHÍNH MÌNH
Nhân dịp tưởng niệm Tháng Tư 1975, câu hỏi này gợi lại một vấn đề lớn: ý nghĩa thật sự của “giải phóng” là gì?
Trước các diễn biến chính trị gần đây, nhiều người đặt câu hỏi về tính minh bạch trong cơ chế lựa chọn lãnh đạo và vai trò thực chất của các thiết chế đại diện. Điều này dẫn đến một mối lo chung: khi quyền lực không xuất phát từ lựa chọn tự do của người dân, thì sự phát triển bền vững rất khó đạt được.
Lịch sử Việt Nam sau 1975 cũng để lại nhiều tranh luận. Có ý kiến cho rằng đất nước đã thống nhất nhưng phải trả giá bằng những tổn thất lớn về kinh tế, xã hội và tự do cá nhân. So sánh với các quốc gia khác trong khu vực cho thấy khoảng cách phát triển vẫn còn đáng kể.
Từ đó, nhiều người đi đến một nhận định: để phát triển, một quốc gia cần huy động được trí tuệ và sức mạnh của toàn dân. Điều này đòi hỏi:
Quyền tham gia thực chất của người dân vào việc lựa chọn lãnh đạo
Một hệ thống chính trị minh bạch, có trách nhiệm giải trình
Tinh thần hòa hợp dân tộc và tôn trọng khác biệt
Khi những điều đó được thực hiện, mọi thành phần trong xã hội - kể cả các lực lượng chính trị hiện hành - đều có thể cùng tồn tại và đóng góp trong một thể chế công bằng hơn.
Vì vậy, câu trả lời được nhiều người nêu ra là:
“Không ai thực sự giải phóng ai - chỉ có chính người dân mới có thể tự giải phóng mình.”
Bắp Già


Có một bạn trẻ đã nói rằng vì sao sau hơn 50 năm mà báo chí vẫn còn rất hằn học với "bên thua cuộc", và tự hỏi phải chăng "bên thắng cuộc" đang chưa thực sự thắng. Câu hỏi đó không cần phải đi vào quá sâu cũng có thể hiểu rằng dường như cuộc chiến trước đây chỉ là bàn đạp cho một bộ phận thiểu số.
Sau hơn 50 năm, người dân vẫn chưa được bầu ra ai là lãnh đạo của mình. Tham nhũng, hối lộ và những đại án ngàn tỷ đều do đảng viên. Hơn 50 năm sau, Việt Nam từng tự hào rừng vàng biển bạc nhưng nay rừng đã đốn hết và biển đã ch-ết. Làm không đủ ăn, dòng người bằng bất kể mọi giá vẫn tiếp tục ra đi.
Hoà bình kiểu gì mà sao chồng không được ở gần vợ, cha mẹ không ở gần con cái? Hoà bình kiểu gì mà số tai nạn, bệnh nhân ung thư và các bệnh lý khác tử vong mỗi ngày còn cao hơn trong chiến tranh. Và dĩ nhiên, còn nhiều câu hỏi khác nữa. Hỏi nhiều quá lại bị coi là "phản động" thì công an lại mất công lùng sục.
Thật không hiểu, chiến thắng rồi tại sao đất nước vẫn đang luẩn quẩn tìm lối thoát hiểm vậy nè.
Hoàng Lê

Việc giải tán Hội đồng Khoa học quốc gia (NSB) được đánh giá có thể định hình lại chính sách khoa học liên bang của Mỹ.


Quỹ khoa học quốc gia là tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ - Ảnh: AP

Quyết định của Tổng thống Donald Trump sa thải toàn bộ 22 thành viên Hội đồng Khoa học quốc gia Mỹ (NSB) gây chấn động giới khoa học và chính trị tại Mỹ.

Đầu tuần này, Nhà Trắng đột ngột gửi email thông báo cho từng thành viên NSB, hội đồng giám sát Quỹ Khoa học quốc gia (NSF), họ đã bị "chấm dứt hợp đồng, có hiệu lực ngay lập tức".

Việc này diễn ra sau nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm cắt giảm mạnh ngân sách của NSF và làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng khoa học rằng nó có thể làm suy yếu cơ chế kiểm soát độc lập vốn là nền tảng của hệ thống nghiên cứu Mỹ.

Theo giới phân tích, đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm tái định hình vai trò của khoa học trong hệ thống quyền lực liên bang.

Thể chế độc lập bị "xóa sổ"
NSB là cơ quan giám sát và định hướng cho NSF, tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ.

Các cơ quan như NSB gia được thiết kế để đảm bảo tính liên tục, đánh giá chuyên môn và tầm nhìn dài hạn trong các lĩnh vực giao thoa giữa nghiên cứu, đổi mới và chính sách quốc gia.

Vì vậy các thành viên NSB thường được bổ nhiệm theo nhiệm kỳ chồng lấn (thời hạn 6 năm) giữa các đời tổng thống nhằm bảo đảm tính ổn định và tránh bị chi phối bởi chính trị ngắn hạn.

Chính vì vậy việc sa thải toàn bộ hội đồng cùng lúc được các chuyên gia mô tả là "chưa từng có tiền lệ".

Theo Hãng tin Reuters, việc sa thải diễn ra đột ngột khiến nhiều chương trình và quyết định khoa học đang trong quá trình triển khai rơi vào trạng thái bất định.

Về dài hạn, các nhà khoa học lo ngại những động thái này sẽ làm sụp đổ sự đầu tư vào nghiên cứu cơ bản và phát triển nhân tài, thay thế bằng sự tập trung vào những lĩnh vực mà chính quyền quan tâm như năng lượng hạt nhân, máy lượng tử, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu lớn...

Ông Willie May, một trong những thành viên hội đồng bị sa thải và là phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu và phát triển kinh tế tại Đại học Morgan, cho biết ông "vô cùng thất vọng" nhưng không ngạc nhiên.

"Tôi đã theo dõi việc phá bỏ có hệ thống cơ sở hạ tầng tư vấn khoa học của chính phủ này với sự lo ngại ngày càng tăng, và NSB chỉ đơn giản là nạn nhân mới nhất", ông nhận định.

Chính quyền ông Trump cũng đang tìm cách cắt một nửa ngân sách của NSF cho năm 2026.

"Tôi nghĩ đây là một dấu hiệu nữa cho thấy những thay đổi sâu rộng mà chính quyền đang lên kế hoạch cho NSF", nhà nghiên cứu Yolanda Gil nói với tờ Los Angeles Times.

Theo Đài NPR, chính quyền ông Trump thời gian qua làm suy yếu hoặc gạt bỏ vai trò của các cơ quan tư vấn khoa học trong toàn chính phủ, bao gồm việc giải tán các hội đồng tư vấn tại Cơ quan Bảo vệ môi trường và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., một người hoài nghi vắc xin, đã loại bỏ các thành viên của Ủy ban cố vấn về thực hành tiêm chủng.

"Những hành động tương tự của chính quyền trên khắp các lĩnh vực của chính phủ liên bang và đặc biệt là liên quan đến nghiên cứu khoa học, dường như chỉ là vấn đề thời gian", ông Keivan Stassun, một thành viên của NSB đang làm việc tại Đại học Vanderbilt, cảnh báo.

Thay máu chính trị
Nhà Trắng giải thích việc sa thải hội đồng NSB phù hợp với phán quyết của Tòa án tối cao năm 2021, trong đó "đặt ra các câu hỏi hiến pháp về việc liệu những người được bổ nhiệm không được Thượng viện phê chuẩn có thể thực hiện các quyền hạn mà Quốc hội đã trao cho Hội đồng Khoa học quốc gia hay không".

Tuy nhiên ông Roger Beachy, một thành viên NSB cũng bị sa thải, cho rằng việc này có thể mở đường cho giám đốc mới của NSB Jim O'Neill, nhà đầu tư công nghệ sinh học và không có chuyên môn khoa học, đưa người của mình vào.

Nó cũng tương tự như khi Bộ trưởng Y tế Kenedy đưa những người cùng quan điểm vào ủy ban cố vấn vắc xin. Điều này dẫn đến lo ngại rằng, theo ông Beachy, NSB có thể trở thành một hội đồng mang tính đảng phái, thiên vị và "nhận mệnh lệnh từ chính quyền thay vì hoạt động độc lập".

Nữ nghị sĩ Đảng Dân chủ California Zoe Lofgren, thành viên cấp cao của Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ Hạ viện, cơ quan giám sát NSF, gọi động thái này là một "cuộc tấn công vào khoa học".

"Trước đây các khoản tài trợ (của NSF) dựa trên thành tích. Giờ đây, chúng dường như có ảnh hưởng chính trị nhiều hơn", bà nói.

VietBF@sưu tập

Trong thế giới giải trí và chính trị Mỹ những ngày này, câu chuyện về chiếc "giấy phép" của đài ABC đang trở thành một vở kịch không hồi kết. Người ta vẫn bảo "Lời nói đờ tử vị tiền", nhưng với Jimmy Kimmel – gã hề tài hoa của đài ABC, lời nói đôi khi còn đáng giá hơn cả bạc vàng. Ngay trong ngày chính quyền Tổng thống Trump tung đòn tấn công vào giấy phép hoạt động của các trạm phát sóng thuộc hệ thống ABC, Kimmel vẫn thản nhiên bước lên sân khấu với một thông điệp đanh thép: "Show vẫn phải tiếp tục!".

Nguồn Cơn Từ Một Lời Châm Biếm Và "Cái Bẫy" Của Sự Đạo Đức Giả

Mọi chuyện bắt đầu bùng nổ khi Jimmy Kimmel ví von Đệ nhất phu nhân Melania Trump trông giống như một "người góa phụ đang mong đợi" trong chương trình thứ Năm tuần trước. Lời nói đùa về sự chênh lệch tuổi tác (Trump 79 tuổi và Melania 56 tuổi) ngay lập tức vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ những người ủng hộ Tổng thống, cáo buộc Kimmel đang kích động ám sát. Thế nhưng, "Gậy ông lại đập lưng ông", chính Tổng thống Trump trong buổi đón tiếp Vua Charles và Hoàng hậu Camilla tại Nhà Trắng vào thứ Ba vừa qua đã tự mang tuổi tác của mình ra làm trò đùa. Khi nhắc về cuộc hôn nhân 63 năm của cha mẹ mình, ông đã quay sang nói với Melania: "Đó là một kỷ lục mà chúng ta sẽ không thể theo kịp đâu, em yêu, tôi xin lỗi". Ngay lập tức, Kimmel đã chộp lấy cơ hội để bóc trần sự mâu thuẫn: "Chỉ có Donald Trump mới đòi sa thải tôi vì đùa về tuổi già của ông ta, để rồi ngay ngày hôm sau lại tự mình đi đùa về chính cái tuổi già đó".

Khi FCC Trở Thành "Cảnh Sát Ngôn Luận" Và Đòn Trả Đũa Nhắm Vào Disney

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) đã ra lệnh cho tập đoàn Disney (chủ quản của ABC) phải bắt đầu quá trình gia hạn giấy phép cho 8 trạm phát sóng sớm hơn nhiều năm so với kế hoạch. Mặc dù FCC viện cớ là để điều tra các sáng kiến đa dạng của Disney, nhưng giới quan sát đều ngầm hiểu đây là một đòn trả đũa nhắm vào Kimmel. Việc chính phủ can thiệp vào giấy phép truyền thông vì những bất đồng quan điểm là điều cực kỳ hiếm thấy và gây quan ngại sâu sắc về tự do ngôn luận. Disney đã không hề nao núng khi tuyên bố họ hoạt động hoàn toàn tuân thủ luật pháp và sẵn sàng chiến đấu tới cùng dựa trên Tu chính án thứ nhất. Một ủy viên của FCC thuộc đảng Dân chủ, bà Anna Gomez, cũng khẳng định Disney có lợi thế pháp lý rất lớn vì Hiến pháp đứng về phía họ.

Sự Chia Rẽ Sâu Sắc: Kẻ Tung Hô, Người Phản Đối

Trong khi các nhà phê bình và những người ủng hộ Trump reo hò trước sự quyết liệt của FCC, thì ngay cả những người bảo thủ như Thượng nghị sĩ Ted Cruz cũng phải lên tiếng phản đối. Ông cho rằng: "Nhiệm vụ của chính phủ không phải là kiểm duyệt ngôn luận, và tôi không tin FCC nên hoạt động như một cảnh sát ngôn luận". Ở phía ngược lại, các nghị sĩ Dân chủ gọi hành động này là "sự kiểm duyệt độc đoán". Jameel Jaffer, giám đốc Viện Tu chính án thứ nhất tại Đại học Columbia, cảnh báo rằng nếu Trump thành công, người Mỹ sẽ chỉ còn được nghe những bản tin đã qua sự phê duyệt của chính phủ – một kịch bản tồi tệ cho nền dân chủ.

Sức Mạnh Của Dư Luận: "Càng Cấm Càng Nổi"

Đúng là "Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa", những nỗ lực nhằm dập tắt tiếng nói của Kimmel dường như đang phản tác dụng. Đoạn độc thoại đáp trả của anh vào tối thứ Hai đã thu hút hơn 4 triệu lượt xem chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ. Kimmel khẳng định lời đùa về Melania chỉ là một màn "roast" nhẹ nhàng về tuổi tác và anh luôn là người lên tiếng chống lại bạo lực súng đạn, hoàn toàn không có ý định kích động bất kỳ vụ ám sát nào. Cuộc chiến giữa một bên là bộ máy chính quyền đầy quyền lực và một bên là đế chế giải trí hàng đầu thế giới đang đẩy căng thẳng lên cao trào. Trong khi chờ đợi kết quả từ các "kênh pháp lý phù hợp", Jimmy Kimmel vẫn mỗi đêm xuất hiện trên màn ảnh, dùng tiếng cười để đối đầu với những sóng gió đang bủa vây đài ABC.

"Cọp chết để da, người ta chết để tiếng". Đối với Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), việc giữ gìn uy tín và sự độc lập của định chế tài chính quyền lực nhất hành tinh này dường như còn quan trọng hơn cả sự nghỉ ngơi cá nhân. Khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông sẽ chính thức khép lại vào ngày 15/5 tới đây, một câu hỏi lớn đang khiến Washington và Wall Street phải nín thở: Powell sẽ chọn cách "vẫy chào hoàng hôn" hay sẽ tiếp tục trụ lại như một thành viên Hội đồng Thống đốc để bảo vệ di sản của mình?

Sự Lựa Chọn Khó Khăn Của Vị Thuyền Trưởng Đầy Mệt Mỏi

Theo quy định, dù nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc, Powell vẫn có quyền ở lại trong Hội đồng Thống đốc Fed cho đến tận tháng 1/2028. Thông thường, các lãnh đạo tiền nhiệm sẽ chọn cách rời đi ngay lập tức để nhường sân khấu cho người mới. Thế nhưng, "thời thế tạo anh hùng", và thời thế hiện nay lại quá đỗi khắc nghiệt. Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, sự độc lập của Fed – thứ mà Powell coi là "lẽ sống" – đang bị tấn công dữ dội. Việc ở lại, dù chỉ với tư cách một Thống đốc bình thường, có thể là lá chắn cuối cùng giúp Powell bảo vệ Fed khỏi những nỗ lực chính trị hóa, đồng thời ngăn chặn việc Trump nhanh chóng đưa thêm những nhân vật "dễ bảo" vào ghế trống để ép hạ lãi suất.

"Bóng Ma" Pháp Lý Và Lời Thề Chưa Trọn

Cách đây không lâu, dư luận rúng động trước thông tin Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra hình sự nhắm vào Powell liên quan đến dự án cải tạo tòa nhà Fed đầy tốn kém. Dù mới đây, bà Jeanine Pirro – Biện lý Quận Columbia – đã tuyên bố đóng hồ sơ điều tra, nhưng "tình ngay lý gian", vụ việc vẫn chưa hoàn toàn kết thúc khi quyền xử lý được chuyển giao cho Tổng thanh tra Fed. Powell vốn là người "ăn kỹ lo xa", ông từng tuyên bố sẽ không rời đi cho đến khi cuộc điều tra được giải quyết một cách minh bạch và dứt khoát. Cựu quan chức Fed Narayana Kocherlakota nhận định rằng những thông báo lấp lửng từ Bộ Tư pháp hiện tại có lẽ chưa đủ để làm hài lòng tiêu chuẩn khắt khe của Powell. Ông cần một sự khẳng định rõ ràng để bảo vệ danh dự trước khi bước ra cửa.

Quân Bài Cuối Cùng Đối Đầu Với Áp Lực Từ Nhà Trắng

Tổng thống Trump từng gay gắt tuyên bố sẽ "sa thải" Powell nếu ông cố tình trụ lại Hội đồng Thống đốc. Tuy nhiên, quyền lực của Tổng thống đối với các Thống đốc Fed là có hạn và chắc chắn sẽ dẫn đến những cuộc chiến pháp lý kéo dài. Jon Hilsenrath, người được mệnh danh là "người thì thầm của Fed", cho rằng việc ở lại chính là quân bài cuối cùng mà Powell có thể dùng để đối trọng với một Tổng thống vốn đã đối đầu với ông suốt nhiều năm qua. Ở tuổi 73, với khối tài sản từ thời làm tư nhân, Powell chẳng cần thêm tiền bạc hay danh vọng. Nếu ông chọn ở lại, đó không phải vì quyền lực, mà là để chứng minh rằng Fed sẽ không bị khuất phục bởi sự bắt nạt của bất kỳ cá nhân nào. "Cây ngay không sợ chết đứng", sự hiện diện của ông sẽ là một lời khẳng định đanh thép về tính thượng tôn pháp luật.

Phá Vỡ Truyền Thống 80 Năm: Một Cuộc Chuyển Giao Đầy Kịch Tính

Lần cuối cùng một cựu Chủ tịch Fed chấp nhận ở lại làm Thống đốc dưới quyền người kế nhiệm đã diễn ra từ năm 1948 với trường hợp của Marriner Eccles. Nếu Powell ở lại, ông sẽ là người đầu tiên sau gần 8 thập kỷ làm điều này. Điều này có thể gây ra chút bối rối cho thị trường khi không biết ai mới thực sự là người "cầm trịch", nhất là khi người kế nhiệm dự kiến là Kevin Warsh sắp bước vào cuộc bỏ phiếu phê chuẩn. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng với bản tính của mình, Powell sẽ không đóng vai "kẻ phá đám". Thay vào đó, sự hiện diện của ông trong vài tháng đầu có thể giúp quá trình chuyển giao diễn ra êm đẹp hơn, giúp Warsh làm quen với ghế nóng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.

Trận chiến tại Fed không chỉ là chuyện đi hay ở của một cá nhân, mà là bài kiểm tra cho sức bền của các định chế dân chủ Mỹ trước sóng gió chính trị. Liệu Jerome Powell sẽ chọn "rút lui trong danh dự" hay tiếp tục "đứng mũi chịu sào" để bảo vệ ngôi nhà Fed? Câu trả lời có thể sẽ được hé lộ một phần trong cuộc họp báo sắp tới, nơi mà mọi ánh nhìn của giới tài chính thế giới đang đổ dồn vào từng cử chỉ của vị Chủ tịch dày dạn kinh nghiệm này.

Kevin Warsh: "Cánh Tay Phải" Của Trump Và Tham Vọng Cải Tổ Cục Dự Trữ Liên Bang

Trong guồng quay hối hả của nền kinh tế toàn cầu năm 2026, cái tên Kevin Warsh đang trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý. Được Tổng thống Donald Trump tin tưởng lựa chọn để dẫn dắt Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed), Warsh không chỉ mang theo kỳ vọng về một sự thay đổi nhân sự đơn thuần, mà còn là hiện thân cho ý chí của Nhà Trắng trong việc thúc đẩy một nghị trình nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Tổng thống Trump chưa bao giờ giấu giếm mong muốn thấy lãi suất thấp hơn để kích thích tăng trưởng, thậm chí ông còn nửa đùa nửa thật rằng sẽ "kiện" Warsh nếu vị này không thực hiện cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, cổ nhân có câu: "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Dù Warsh có là "người chọn mặt gửi vàng" của Tổng thống, con đường phía trước của ông vẫn đầy rẫy chông gai khi thực tế kinh tế đang đi ngược lại những tính toán chủ quan.

Bốn "Hòn Đá Tảng" Ngáng Đường Cắt Giảm Lãi Suất

Thông thường, Fed chỉ hạ lãi suất khi lạm phát hạ nhiệt hoặc thị trường lao động suy yếu trầm trọng. Thế nhưng, hiện tại, cả hai điều kiện này đều không hội đủ. Có bốn rào cản lớn đang khiến giấc mơ lãi suất thấp trở nên xa vời. Thứ nhất, bóng ma chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran đã đẩy giá năng lượng lên cao chót vót. Thứ hai, chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì sức bền đáng kinh ngạc, thể hiện qua báo cáo lợi nhuận quý I đầy ấn tượng của các doanh nghiệp. Thứ ba, dù thị trường lao động có phần ảm đạm nhưng đang có dấu hiệu ổn định trở lại thay vì rơi tự do. Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất, Chủ tịch Fed không có quyền sinh quyền sát tuyệt đối; mọi quyết định về lãi suất đều phải dựa trên sự đồng thuận của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên.

Lạm Phát "Cứng Đầu" Và Cái Giá Của Xung Đột Trung Đông

"Củi quế gạo châu" có lẽ là cụm từ đúng nhất để mô tả tình hình giá cả hiện nay. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2022, đẩy tỷ lệ lạm phát hàng năm lên mức 3,3%, bỏ xa mục tiêu 2% của Fed. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xăng dầu vọt tăng kỷ lục 21,2% trong tháng, khi giá dầu thô thế giới vẫn neo quanh ngưỡng 100 USD/thùng do căng thẳng Mỹ - Iran chưa có hồi kết. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon, trực tiếp đánh vào túi tiền của người dân từ Aurora, Oregon đến tận New York. Dù Jerome Powell và các quan chức Fed đương nhiệm cho rằng lạm phát do chiến tranh chỉ là tạm thời, nhưng chừng nào Trump chưa thể môi giới được một thỏa thuận hòa bình, chừng đó lãi suất vẫn sẽ bị "giam chân" ở mức cao. Thậm chí, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee còn cảnh báo kịch bản không có đợt cắt giảm nào cho đến tận năm 2027.

Sức Bền Kinh Tế

Bất chấp những bi quan về địa chính trị, nền kinh tế Mỹ vẫn chứng tỏ một sức sống mãnh liệt. Khoảng 84% doanh nghiệp trong nhóm S&P 500 đã báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng của các nhà phân tích trong quý I/2026. Chi tiêu tiêu dùng, vốn là "xương sống" của nền kinh tế, vẫn diễn ra nhộn nhịp bất chấp tâm lý lo ngại của công chúng. Doanh số bán lẻ lõi (loại trừ giá xăng) vẫn tăng trưởng ổn định, cho thấy người dân vẫn chưa sẵn sàng thắt lưng buộc bụng. CEO Brian Moynihan của Bank of America đã nhận định rằng các hoạt động cốt lõi của nền kinh tế vẫn đang tiến về phía trước bất chấp những bất ổn bủa vây. Đây chính là "con dao hai lưỡi" đối với Kevin Warsh: kinh tế quá khỏe mạnh đồng nghĩa với việc không có lý do cấp bách để cắt giảm lãi suất.

Thị Trường Lao Động: Sau Cơn Mưa Trời Lại Sáng?

Thị trường việc làm dưới thời kỳ đầu nhiệm kỳ hai của Trump từng gặp khó khăn do các chính sách thuế quan mới lên tất cả đối tác thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, "sau cơn mưa trời lại sáng", dữ liệu mới nhất cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn nằm trong ngưỡng thấp lịch sử (khoảng 214.000 đơn). Tỷ lệ thất nghiệp quốc gia dù có nhích nhẹ lên 4,3% nhưng vẫn là mức an toàn. Các chuyên gia từ Oxford Economics tin rằng những ngày tồi tệ nhất của thị trường lao động đã ở phía sau và một chu kỳ phục hồi mới có thể đang bắt đầu. Khi người lao động vẫn có việc làm và thu nhập, Fed sẽ không chịu áp lực phải "cứu trợ" nền kinh tế bằng tiền rẻ.

Lời Hứa "Regime Change" Và Tương Lai Của Fed Dưới Thời Warsh

Nếu vượt qua cuộc bỏ phiếu tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào sáng thứ Tư tới, Kevin Warsh sẽ chính thức bắt tay vào thực hiện một cuộc "thay máu" (regime change) tại Fed. Ông dự định giảm số lượng các cuộc họp chính sách hàng năm (hiện là 8 cuộc) và giới thiệu một "khung lạm phát" mới. Warsh cũng nổi tiếng với quan điểm phê phán việc các nhà hoạch định chính sách lên tiếng quá thường xuyên, gây nhiễu loạn thị trường. Ông có thể sẽ bãi bỏ các buổi họp báo sau mỗi cuộc họp – một truyền thống từ thời Ben Bernanke. Tuy nhiên, như chuyên gia Christopher Hodge của Natixis CIB nhận định, Warsh có thể trở thành vị Chủ tịch "ít quyền lực nhất" trong một thời gian dài vì ông khó có thể thuyết phục được các thành viên khác trong ủy ban thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất thần tốc. Trong thế trận "trên đe dưới búa" – một bên là sức ép từ Nhà Trắng, một bên là thực tế lạm phát – Kevin Warsh sẽ cần nhiều hơn là sự ủng hộ của Tổng thống để có thể chèo lái con thuyền kinh tế Mỹ đi đúng hướng.

Chỉ vì đậu xe trước cửa nhà sau một đêm đi chơi, một tài xế tại Mỹ đã bị bắt cóc và sát hại theo lệnh của nữ thủ lĩnh băng nhóm. Vụ án khiến dư luận bàng hoàng trước mức độ tàn bạo.

Ngày 28/4, Kayla Alvarenga, 23 tuổi, thủ lĩnh một băng nhóm tại Long Island, bang New York, bị tuyên án tù chung thân không ân xá vì ra lệnh sát hại anh Linver Ortiz Ponce, 29 tuổi.

Theo công tố viên hạt Suffolk, Kayla bị buộc tội dàn dựng vụ bắt cóc và giết người, chỉ đạo các đồng phạm truy lùng nạn nhân, đồng thời sử dụng cả trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi phạm tội.

Nạn nhân Linver hoàn toàn không có liên hệ với băng nhóm này. Theo cáo buộc, anh chỉ dừng xe nghỉ ngơi trên phố sau một đêm đi chơi. Tuy nhiên, việc đỗ xe trước cửa nhà Kayla đã dẫn đến bi kịch. Công tố viên cho biết anh “đã chết vì đỗ xe nhầm chỗ”.

Tại phiên tòa, thẩm phán nhận định Kayla “không tôn trọng sinh mạng” và không hề thể hiện sự hối hận. Bị cáo từ chối phát biểu trước tòa cũng như không đưa ra bất kỳ lời xin lỗi nào đối với gia đình nạn nhân.

Vụ việc xảy ra vào tháng 3/2022 tại khu vực Bay Shore. Khi nhìn thấy chiếc Chevrolet Camaro màu đỏ của Linver đậu trước nhà, Kayla đã ra ngoài yêu cầu di chuyển xe. Tuy nhiên, tài xế từ chối, dẫn đến tranh cãi gay gắt giữa hai bên ngay trước nửa đêm.


Kayla Alvarenga. Ảnh: Suffolk County District Attorney's Office
Theo cảnh sát, sau đó Kayla đã gọi cho Christopher Perdomo, 28 tuổi, cùng ba thiếu niên khác đến nhà để cưỡng chế đưa Linver rời khỏi khu vực.

Nhóm này xuất hiện trên một chiếc BMW hạng sang, được xác định là vừa cướp từ một phụ nữ trẻ tại Bay Shore chỉ vài giờ trước đó. Dưới sự chỉ đạo của Kayla, các đối tượng đã lôi Linver ra khỏi xe, đánh đập và cướp chiếc Camaro của anh.

Sau khi bị tấn công, Linver tìm cách trốn thoát và chạy đến một trạm xăng gần đó. Tuy nhiên, theo công tố viên, Kayla tiếp tục ra lệnh cho đồng bọn truy tìm, bắt cóc và sát hại nạn nhân.

Camera giám sát tại trạm xăng đã ghi lại cảnh Kayla lái chiếc Camaro của Linver, đợi trong bóng tối, trong khi các đồng phạm dùng súng đe dọa và ép nạn nhân lên xe.

Theo lời buộc tội, Christopher đã dùng báng súng đánh Linver nhiều lần trong suốt quãng đường di chuyển đến bãi đậu xe của một nhà thờ gần đó. Tại đây, Kayla đưa ra mệnh lệnh cuối cùng.

“Giết hắn đi”, Kayla ra lệnh. Christopher sau đó đã bắn Linver bốn phát khi nạn nhân cố gắng bò đi.

Sau khi gây án, nhóm đối tượng bỏ lại thi thể tại hiện trường rồi tẩu thoát. Hai chiếc xe đánh cắp được vứt bỏ tại hai địa điểm khác nhau. Sau đó, cả nhóm quay về nhà Kayla và chia nhau số tiền lấy từ ví của nạn nhân.

Christopher Perdomo bị bắt tại bang Georgia vào tháng 5/2024. Theo thỏa thuận nhận tội, đối tượng này dự kiến bị tuyên án 20 năm tù vào ngày 12/5.

Công tố viên cũng cho biết năm trong số các bị cáo vị thành niên liên quan đến vụ án đã nhận tội.

VietBF@ sưu tập