videos
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

CHỈ CÓ NGƯỜI DÂN MỚI CÓ THỂ TỰ GIẢI PHÓNG CHÍNH MÌNH
Nhân dịp tưởng niệm Tháng Tư 1975, câu hỏi này gợi lại một vấn đề lớn: ý nghĩa thật sự của “giải phóng” là gì?
Trước các diễn biến chính trị gần đây, nhiều người đặt câu hỏi về tính minh bạch trong cơ chế lựa chọn lãnh đạo và vai trò thực chất của các thiết chế đại diện. Điều này dẫn đến một mối lo chung: khi quyền lực không xuất phát từ lựa chọn tự do của người dân, thì sự phát triển bền vững rất khó đạt được.
Lịch sử Việt Nam sau 1975 cũng để lại nhiều tranh luận. Có ý kiến cho rằng đất nước đã thống nhất nhưng phải trả giá bằng những tổn thất lớn về kinh tế, xã hội và tự do cá nhân. So sánh với các quốc gia khác trong khu vực cho thấy khoảng cách phát triển vẫn còn đáng kể.
Từ đó, nhiều người đi đến một nhận định: để phát triển, một quốc gia cần huy động được trí tuệ và sức mạnh của toàn dân. Điều này đòi hỏi:
Quyền tham gia thực chất của người dân vào việc lựa chọn lãnh đạo
Một hệ thống chính trị minh bạch, có trách nhiệm giải trình
Tinh thần hòa hợp dân tộc và tôn trọng khác biệt
Khi những điều đó được thực hiện, mọi thành phần trong xã hội - kể cả các lực lượng chính trị hiện hành - đều có thể cùng tồn tại và đóng góp trong một thể chế công bằng hơn.
Vì vậy, câu trả lời được nhiều người nêu ra là:
“Không ai thực sự giải phóng ai - chỉ có chính người dân mới có thể tự giải phóng mình.”
Bắp Già


Có một bạn trẻ đã nói rằng vì sao sau hơn 50 năm mà báo chí vẫn còn rất hằn học với "bên thua cuộc", và tự hỏi phải chăng "bên thắng cuộc" đang chưa thực sự thắng. Câu hỏi đó không cần phải đi vào quá sâu cũng có thể hiểu rằng dường như cuộc chiến trước đây chỉ là bàn đạp cho một bộ phận thiểu số.
Sau hơn 50 năm, người dân vẫn chưa được bầu ra ai là lãnh đạo của mình. Tham nhũng, hối lộ và những đại án ngàn tỷ đều do đảng viên. Hơn 50 năm sau, Việt Nam từng tự hào rừng vàng biển bạc nhưng nay rừng đã đốn hết và biển đã ch-ết. Làm không đủ ăn, dòng người bằng bất kể mọi giá vẫn tiếp tục ra đi.
Hoà bình kiểu gì mà sao chồng không được ở gần vợ, cha mẹ không ở gần con cái? Hoà bình kiểu gì mà số tai nạn, bệnh nhân ung thư và các bệnh lý khác tử vong mỗi ngày còn cao hơn trong chiến tranh. Và dĩ nhiên, còn nhiều câu hỏi khác nữa. Hỏi nhiều quá lại bị coi là "phản động" thì công an lại mất công lùng sục.
Thật không hiểu, chiến thắng rồi tại sao đất nước vẫn đang luẩn quẩn tìm lối thoát hiểm vậy nè.
Hoàng Lê

Việc giải tán Hội đồng Khoa học quốc gia (NSB) được đánh giá có thể định hình lại chính sách khoa học liên bang của Mỹ.


Quỹ khoa học quốc gia là tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ - Ảnh: AP

Quyết định của Tổng thống Donald Trump sa thải toàn bộ 22 thành viên Hội đồng Khoa học quốc gia Mỹ (NSB) gây chấn động giới khoa học và chính trị tại Mỹ.

Đầu tuần này, Nhà Trắng đột ngột gửi email thông báo cho từng thành viên NSB, hội đồng giám sát Quỹ Khoa học quốc gia (NSF), họ đã bị "chấm dứt hợp đồng, có hiệu lực ngay lập tức".

Việc này diễn ra sau nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm cắt giảm mạnh ngân sách của NSF và làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng khoa học rằng nó có thể làm suy yếu cơ chế kiểm soát độc lập vốn là nền tảng của hệ thống nghiên cứu Mỹ.

Theo giới phân tích, đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm tái định hình vai trò của khoa học trong hệ thống quyền lực liên bang.

Thể chế độc lập bị "xóa sổ"
NSB là cơ quan giám sát và định hướng cho NSF, tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ.

Các cơ quan như NSB gia được thiết kế để đảm bảo tính liên tục, đánh giá chuyên môn và tầm nhìn dài hạn trong các lĩnh vực giao thoa giữa nghiên cứu, đổi mới và chính sách quốc gia.

Vì vậy các thành viên NSB thường được bổ nhiệm theo nhiệm kỳ chồng lấn (thời hạn 6 năm) giữa các đời tổng thống nhằm bảo đảm tính ổn định và tránh bị chi phối bởi chính trị ngắn hạn.

Chính vì vậy việc sa thải toàn bộ hội đồng cùng lúc được các chuyên gia mô tả là "chưa từng có tiền lệ".

Theo Hãng tin Reuters, việc sa thải diễn ra đột ngột khiến nhiều chương trình và quyết định khoa học đang trong quá trình triển khai rơi vào trạng thái bất định.

Về dài hạn, các nhà khoa học lo ngại những động thái này sẽ làm sụp đổ sự đầu tư vào nghiên cứu cơ bản và phát triển nhân tài, thay thế bằng sự tập trung vào những lĩnh vực mà chính quyền quan tâm như năng lượng hạt nhân, máy lượng tử, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu lớn...

Ông Willie May, một trong những thành viên hội đồng bị sa thải và là phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu và phát triển kinh tế tại Đại học Morgan, cho biết ông "vô cùng thất vọng" nhưng không ngạc nhiên.

"Tôi đã theo dõi việc phá bỏ có hệ thống cơ sở hạ tầng tư vấn khoa học của chính phủ này với sự lo ngại ngày càng tăng, và NSB chỉ đơn giản là nạn nhân mới nhất", ông nhận định.

Chính quyền ông Trump cũng đang tìm cách cắt một nửa ngân sách của NSF cho năm 2026.

"Tôi nghĩ đây là một dấu hiệu nữa cho thấy những thay đổi sâu rộng mà chính quyền đang lên kế hoạch cho NSF", nhà nghiên cứu Yolanda Gil nói với tờ Los Angeles Times.

Theo Đài NPR, chính quyền ông Trump thời gian qua làm suy yếu hoặc gạt bỏ vai trò của các cơ quan tư vấn khoa học trong toàn chính phủ, bao gồm việc giải tán các hội đồng tư vấn tại Cơ quan Bảo vệ môi trường và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., một người hoài nghi vắc xin, đã loại bỏ các thành viên của Ủy ban cố vấn về thực hành tiêm chủng.

"Những hành động tương tự của chính quyền trên khắp các lĩnh vực của chính phủ liên bang và đặc biệt là liên quan đến nghiên cứu khoa học, dường như chỉ là vấn đề thời gian", ông Keivan Stassun, một thành viên của NSB đang làm việc tại Đại học Vanderbilt, cảnh báo.

Thay máu chính trị
Nhà Trắng giải thích việc sa thải hội đồng NSB phù hợp với phán quyết của Tòa án tối cao năm 2021, trong đó "đặt ra các câu hỏi hiến pháp về việc liệu những người được bổ nhiệm không được Thượng viện phê chuẩn có thể thực hiện các quyền hạn mà Quốc hội đã trao cho Hội đồng Khoa học quốc gia hay không".

Tuy nhiên ông Roger Beachy, một thành viên NSB cũng bị sa thải, cho rằng việc này có thể mở đường cho giám đốc mới của NSB Jim O'Neill, nhà đầu tư công nghệ sinh học và không có chuyên môn khoa học, đưa người của mình vào.

Nó cũng tương tự như khi Bộ trưởng Y tế Kenedy đưa những người cùng quan điểm vào ủy ban cố vấn vắc xin. Điều này dẫn đến lo ngại rằng, theo ông Beachy, NSB có thể trở thành một hội đồng mang tính đảng phái, thiên vị và "nhận mệnh lệnh từ chính quyền thay vì hoạt động độc lập".

Nữ nghị sĩ Đảng Dân chủ California Zoe Lofgren, thành viên cấp cao của Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ Hạ viện, cơ quan giám sát NSF, gọi động thái này là một "cuộc tấn công vào khoa học".

"Trước đây các khoản tài trợ (của NSF) dựa trên thành tích. Giờ đây, chúng dường như có ảnh hưởng chính trị nhiều hơn", bà nói.

VietBF@sưu tập

Trong thế giới giải trí và chính trị Mỹ những ngày này, câu chuyện về chiếc "giấy phép" của đài ABC đang trở thành một vở kịch không hồi kết. Người ta vẫn bảo "Lời nói đờ tử vị tiền", nhưng với Jimmy Kimmel – gã hề tài hoa của đài ABC, lời nói đôi khi còn đáng giá hơn cả bạc vàng. Ngay trong ngày chính quyền Tổng thống Trump tung đòn tấn công vào giấy phép hoạt động của các trạm phát sóng thuộc hệ thống ABC, Kimmel vẫn thản nhiên bước lên sân khấu với một thông điệp đanh thép: "Show vẫn phải tiếp tục!".

Nguồn Cơn Từ Một Lời Châm Biếm Và "Cái Bẫy" Của Sự Đạo Đức Giả

Mọi chuyện bắt đầu bùng nổ khi Jimmy Kimmel ví von Đệ nhất phu nhân Melania Trump trông giống như một "người góa phụ đang mong đợi" trong chương trình thứ Năm tuần trước. Lời nói đùa về sự chênh lệch tuổi tác (Trump 79 tuổi và Melania 56 tuổi) ngay lập tức vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ những người ủng hộ Tổng thống, cáo buộc Kimmel đang kích động ám sát. Thế nhưng, "Gậy ông lại đập lưng ông", chính Tổng thống Trump trong buổi đón tiếp Vua Charles và Hoàng hậu Camilla tại Nhà Trắng vào thứ Ba vừa qua đã tự mang tuổi tác của mình ra làm trò đùa. Khi nhắc về cuộc hôn nhân 63 năm của cha mẹ mình, ông đã quay sang nói với Melania: "Đó là một kỷ lục mà chúng ta sẽ không thể theo kịp đâu, em yêu, tôi xin lỗi". Ngay lập tức, Kimmel đã chộp lấy cơ hội để bóc trần sự mâu thuẫn: "Chỉ có Donald Trump mới đòi sa thải tôi vì đùa về tuổi già của ông ta, để rồi ngay ngày hôm sau lại tự mình đi đùa về chính cái tuổi già đó".

Khi FCC Trở Thành "Cảnh Sát Ngôn Luận" Và Đòn Trả Đũa Nhắm Vào Disney

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) đã ra lệnh cho tập đoàn Disney (chủ quản của ABC) phải bắt đầu quá trình gia hạn giấy phép cho 8 trạm phát sóng sớm hơn nhiều năm so với kế hoạch. Mặc dù FCC viện cớ là để điều tra các sáng kiến đa dạng của Disney, nhưng giới quan sát đều ngầm hiểu đây là một đòn trả đũa nhắm vào Kimmel. Việc chính phủ can thiệp vào giấy phép truyền thông vì những bất đồng quan điểm là điều cực kỳ hiếm thấy và gây quan ngại sâu sắc về tự do ngôn luận. Disney đã không hề nao núng khi tuyên bố họ hoạt động hoàn toàn tuân thủ luật pháp và sẵn sàng chiến đấu tới cùng dựa trên Tu chính án thứ nhất. Một ủy viên của FCC thuộc đảng Dân chủ, bà Anna Gomez, cũng khẳng định Disney có lợi thế pháp lý rất lớn vì Hiến pháp đứng về phía họ.

Sự Chia Rẽ Sâu Sắc: Kẻ Tung Hô, Người Phản Đối

Trong khi các nhà phê bình và những người ủng hộ Trump reo hò trước sự quyết liệt của FCC, thì ngay cả những người bảo thủ như Thượng nghị sĩ Ted Cruz cũng phải lên tiếng phản đối. Ông cho rằng: "Nhiệm vụ của chính phủ không phải là kiểm duyệt ngôn luận, và tôi không tin FCC nên hoạt động như một cảnh sát ngôn luận". Ở phía ngược lại, các nghị sĩ Dân chủ gọi hành động này là "sự kiểm duyệt độc đoán". Jameel Jaffer, giám đốc Viện Tu chính án thứ nhất tại Đại học Columbia, cảnh báo rằng nếu Trump thành công, người Mỹ sẽ chỉ còn được nghe những bản tin đã qua sự phê duyệt của chính phủ – một kịch bản tồi tệ cho nền dân chủ.

Sức Mạnh Của Dư Luận: "Càng Cấm Càng Nổi"

Đúng là "Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa", những nỗ lực nhằm dập tắt tiếng nói của Kimmel dường như đang phản tác dụng. Đoạn độc thoại đáp trả của anh vào tối thứ Hai đã thu hút hơn 4 triệu lượt xem chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ. Kimmel khẳng định lời đùa về Melania chỉ là một màn "roast" nhẹ nhàng về tuổi tác và anh luôn là người lên tiếng chống lại bạo lực súng đạn, hoàn toàn không có ý định kích động bất kỳ vụ ám sát nào. Cuộc chiến giữa một bên là bộ máy chính quyền đầy quyền lực và một bên là đế chế giải trí hàng đầu thế giới đang đẩy căng thẳng lên cao trào. Trong khi chờ đợi kết quả từ các "kênh pháp lý phù hợp", Jimmy Kimmel vẫn mỗi đêm xuất hiện trên màn ảnh, dùng tiếng cười để đối đầu với những sóng gió đang bủa vây đài ABC.

"Cọp chết để da, người ta chết để tiếng". Đối với Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), việc giữ gìn uy tín và sự độc lập của định chế tài chính quyền lực nhất hành tinh này dường như còn quan trọng hơn cả sự nghỉ ngơi cá nhân. Khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông sẽ chính thức khép lại vào ngày 15/5 tới đây, một câu hỏi lớn đang khiến Washington và Wall Street phải nín thở: Powell sẽ chọn cách "vẫy chào hoàng hôn" hay sẽ tiếp tục trụ lại như một thành viên Hội đồng Thống đốc để bảo vệ di sản của mình?

Sự Lựa Chọn Khó Khăn Của Vị Thuyền Trưởng Đầy Mệt Mỏi

Theo quy định, dù nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc, Powell vẫn có quyền ở lại trong Hội đồng Thống đốc Fed cho đến tận tháng 1/2028. Thông thường, các lãnh đạo tiền nhiệm sẽ chọn cách rời đi ngay lập tức để nhường sân khấu cho người mới. Thế nhưng, "thời thế tạo anh hùng", và thời thế hiện nay lại quá đỗi khắc nghiệt. Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, sự độc lập của Fed – thứ mà Powell coi là "lẽ sống" – đang bị tấn công dữ dội. Việc ở lại, dù chỉ với tư cách một Thống đốc bình thường, có thể là lá chắn cuối cùng giúp Powell bảo vệ Fed khỏi những nỗ lực chính trị hóa, đồng thời ngăn chặn việc Trump nhanh chóng đưa thêm những nhân vật "dễ bảo" vào ghế trống để ép hạ lãi suất.

"Bóng Ma" Pháp Lý Và Lời Thề Chưa Trọn

Cách đây không lâu, dư luận rúng động trước thông tin Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra hình sự nhắm vào Powell liên quan đến dự án cải tạo tòa nhà Fed đầy tốn kém. Dù mới đây, bà Jeanine Pirro – Biện lý Quận Columbia – đã tuyên bố đóng hồ sơ điều tra, nhưng "tình ngay lý gian", vụ việc vẫn chưa hoàn toàn kết thúc khi quyền xử lý được chuyển giao cho Tổng thanh tra Fed. Powell vốn là người "ăn kỹ lo xa", ông từng tuyên bố sẽ không rời đi cho đến khi cuộc điều tra được giải quyết một cách minh bạch và dứt khoát. Cựu quan chức Fed Narayana Kocherlakota nhận định rằng những thông báo lấp lửng từ Bộ Tư pháp hiện tại có lẽ chưa đủ để làm hài lòng tiêu chuẩn khắt khe của Powell. Ông cần một sự khẳng định rõ ràng để bảo vệ danh dự trước khi bước ra cửa.

Quân Bài Cuối Cùng Đối Đầu Với Áp Lực Từ Nhà Trắng

Tổng thống Trump từng gay gắt tuyên bố sẽ "sa thải" Powell nếu ông cố tình trụ lại Hội đồng Thống đốc. Tuy nhiên, quyền lực của Tổng thống đối với các Thống đốc Fed là có hạn và chắc chắn sẽ dẫn đến những cuộc chiến pháp lý kéo dài. Jon Hilsenrath, người được mệnh danh là "người thì thầm của Fed", cho rằng việc ở lại chính là quân bài cuối cùng mà Powell có thể dùng để đối trọng với một Tổng thống vốn đã đối đầu với ông suốt nhiều năm qua. Ở tuổi 73, với khối tài sản từ thời làm tư nhân, Powell chẳng cần thêm tiền bạc hay danh vọng. Nếu ông chọn ở lại, đó không phải vì quyền lực, mà là để chứng minh rằng Fed sẽ không bị khuất phục bởi sự bắt nạt của bất kỳ cá nhân nào. "Cây ngay không sợ chết đứng", sự hiện diện của ông sẽ là một lời khẳng định đanh thép về tính thượng tôn pháp luật.

Phá Vỡ Truyền Thống 80 Năm: Một Cuộc Chuyển Giao Đầy Kịch Tính

Lần cuối cùng một cựu Chủ tịch Fed chấp nhận ở lại làm Thống đốc dưới quyền người kế nhiệm đã diễn ra từ năm 1948 với trường hợp của Marriner Eccles. Nếu Powell ở lại, ông sẽ là người đầu tiên sau gần 8 thập kỷ làm điều này. Điều này có thể gây ra chút bối rối cho thị trường khi không biết ai mới thực sự là người "cầm trịch", nhất là khi người kế nhiệm dự kiến là Kevin Warsh sắp bước vào cuộc bỏ phiếu phê chuẩn. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng với bản tính của mình, Powell sẽ không đóng vai "kẻ phá đám". Thay vào đó, sự hiện diện của ông trong vài tháng đầu có thể giúp quá trình chuyển giao diễn ra êm đẹp hơn, giúp Warsh làm quen với ghế nóng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.

Trận chiến tại Fed không chỉ là chuyện đi hay ở của một cá nhân, mà là bài kiểm tra cho sức bền của các định chế dân chủ Mỹ trước sóng gió chính trị. Liệu Jerome Powell sẽ chọn "rút lui trong danh dự" hay tiếp tục "đứng mũi chịu sào" để bảo vệ ngôi nhà Fed? Câu trả lời có thể sẽ được hé lộ một phần trong cuộc họp báo sắp tới, nơi mà mọi ánh nhìn của giới tài chính thế giới đang đổ dồn vào từng cử chỉ của vị Chủ tịch dày dạn kinh nghiệm này.

Kevin Warsh: "Cánh Tay Phải" Của Trump Và Tham Vọng Cải Tổ Cục Dự Trữ Liên Bang

Trong guồng quay hối hả của nền kinh tế toàn cầu năm 2026, cái tên Kevin Warsh đang trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý. Được Tổng thống Donald Trump tin tưởng lựa chọn để dẫn dắt Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed), Warsh không chỉ mang theo kỳ vọng về một sự thay đổi nhân sự đơn thuần, mà còn là hiện thân cho ý chí của Nhà Trắng trong việc thúc đẩy một nghị trình nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Tổng thống Trump chưa bao giờ giấu giếm mong muốn thấy lãi suất thấp hơn để kích thích tăng trưởng, thậm chí ông còn nửa đùa nửa thật rằng sẽ "kiện" Warsh nếu vị này không thực hiện cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, cổ nhân có câu: "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Dù Warsh có là "người chọn mặt gửi vàng" của Tổng thống, con đường phía trước của ông vẫn đầy rẫy chông gai khi thực tế kinh tế đang đi ngược lại những tính toán chủ quan.

Bốn "Hòn Đá Tảng" Ngáng Đường Cắt Giảm Lãi Suất

Thông thường, Fed chỉ hạ lãi suất khi lạm phát hạ nhiệt hoặc thị trường lao động suy yếu trầm trọng. Thế nhưng, hiện tại, cả hai điều kiện này đều không hội đủ. Có bốn rào cản lớn đang khiến giấc mơ lãi suất thấp trở nên xa vời. Thứ nhất, bóng ma chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran đã đẩy giá năng lượng lên cao chót vót. Thứ hai, chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì sức bền đáng kinh ngạc, thể hiện qua báo cáo lợi nhuận quý I đầy ấn tượng của các doanh nghiệp. Thứ ba, dù thị trường lao động có phần ảm đạm nhưng đang có dấu hiệu ổn định trở lại thay vì rơi tự do. Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất, Chủ tịch Fed không có quyền sinh quyền sát tuyệt đối; mọi quyết định về lãi suất đều phải dựa trên sự đồng thuận của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên.

Lạm Phát "Cứng Đầu" Và Cái Giá Của Xung Đột Trung Đông

"Củi quế gạo châu" có lẽ là cụm từ đúng nhất để mô tả tình hình giá cả hiện nay. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2022, đẩy tỷ lệ lạm phát hàng năm lên mức 3,3%, bỏ xa mục tiêu 2% của Fed. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xăng dầu vọt tăng kỷ lục 21,2% trong tháng, khi giá dầu thô thế giới vẫn neo quanh ngưỡng 100 USD/thùng do căng thẳng Mỹ - Iran chưa có hồi kết. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon, trực tiếp đánh vào túi tiền của người dân từ Aurora, Oregon đến tận New York. Dù Jerome Powell và các quan chức Fed đương nhiệm cho rằng lạm phát do chiến tranh chỉ là tạm thời, nhưng chừng nào Trump chưa thể môi giới được một thỏa thuận hòa bình, chừng đó lãi suất vẫn sẽ bị "giam chân" ở mức cao. Thậm chí, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee còn cảnh báo kịch bản không có đợt cắt giảm nào cho đến tận năm 2027.

Sức Bền Kinh Tế

Bất chấp những bi quan về địa chính trị, nền kinh tế Mỹ vẫn chứng tỏ một sức sống mãnh liệt. Khoảng 84% doanh nghiệp trong nhóm S&P 500 đã báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng của các nhà phân tích trong quý I/2026. Chi tiêu tiêu dùng, vốn là "xương sống" của nền kinh tế, vẫn diễn ra nhộn nhịp bất chấp tâm lý lo ngại của công chúng. Doanh số bán lẻ lõi (loại trừ giá xăng) vẫn tăng trưởng ổn định, cho thấy người dân vẫn chưa sẵn sàng thắt lưng buộc bụng. CEO Brian Moynihan của Bank of America đã nhận định rằng các hoạt động cốt lõi của nền kinh tế vẫn đang tiến về phía trước bất chấp những bất ổn bủa vây. Đây chính là "con dao hai lưỡi" đối với Kevin Warsh: kinh tế quá khỏe mạnh đồng nghĩa với việc không có lý do cấp bách để cắt giảm lãi suất.

Thị Trường Lao Động: Sau Cơn Mưa Trời Lại Sáng?

Thị trường việc làm dưới thời kỳ đầu nhiệm kỳ hai của Trump từng gặp khó khăn do các chính sách thuế quan mới lên tất cả đối tác thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, "sau cơn mưa trời lại sáng", dữ liệu mới nhất cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn nằm trong ngưỡng thấp lịch sử (khoảng 214.000 đơn). Tỷ lệ thất nghiệp quốc gia dù có nhích nhẹ lên 4,3% nhưng vẫn là mức an toàn. Các chuyên gia từ Oxford Economics tin rằng những ngày tồi tệ nhất của thị trường lao động đã ở phía sau và một chu kỳ phục hồi mới có thể đang bắt đầu. Khi người lao động vẫn có việc làm và thu nhập, Fed sẽ không chịu áp lực phải "cứu trợ" nền kinh tế bằng tiền rẻ.

Lời Hứa "Regime Change" Và Tương Lai Của Fed Dưới Thời Warsh

Nếu vượt qua cuộc bỏ phiếu tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào sáng thứ Tư tới, Kevin Warsh sẽ chính thức bắt tay vào thực hiện một cuộc "thay máu" (regime change) tại Fed. Ông dự định giảm số lượng các cuộc họp chính sách hàng năm (hiện là 8 cuộc) và giới thiệu một "khung lạm phát" mới. Warsh cũng nổi tiếng với quan điểm phê phán việc các nhà hoạch định chính sách lên tiếng quá thường xuyên, gây nhiễu loạn thị trường. Ông có thể sẽ bãi bỏ các buổi họp báo sau mỗi cuộc họp – một truyền thống từ thời Ben Bernanke. Tuy nhiên, như chuyên gia Christopher Hodge của Natixis CIB nhận định, Warsh có thể trở thành vị Chủ tịch "ít quyền lực nhất" trong một thời gian dài vì ông khó có thể thuyết phục được các thành viên khác trong ủy ban thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất thần tốc. Trong thế trận "trên đe dưới búa" – một bên là sức ép từ Nhà Trắng, một bên là thực tế lạm phát – Kevin Warsh sẽ cần nhiều hơn là sự ủng hộ của Tổng thống để có thể chèo lái con thuyền kinh tế Mỹ đi đúng hướng.

Chỉ vì đậu xe trước cửa nhà sau một đêm đi chơi, một tài xế tại Mỹ đã bị bắt cóc và sát hại theo lệnh của nữ thủ lĩnh băng nhóm. Vụ án khiến dư luận bàng hoàng trước mức độ tàn bạo.

Ngày 28/4, Kayla Alvarenga, 23 tuổi, thủ lĩnh một băng nhóm tại Long Island, bang New York, bị tuyên án tù chung thân không ân xá vì ra lệnh sát hại anh Linver Ortiz Ponce, 29 tuổi.

Theo công tố viên hạt Suffolk, Kayla bị buộc tội dàn dựng vụ bắt cóc và giết người, chỉ đạo các đồng phạm truy lùng nạn nhân, đồng thời sử dụng cả trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi phạm tội.

Nạn nhân Linver hoàn toàn không có liên hệ với băng nhóm này. Theo cáo buộc, anh chỉ dừng xe nghỉ ngơi trên phố sau một đêm đi chơi. Tuy nhiên, việc đỗ xe trước cửa nhà Kayla đã dẫn đến bi kịch. Công tố viên cho biết anh “đã chết vì đỗ xe nhầm chỗ”.

Tại phiên tòa, thẩm phán nhận định Kayla “không tôn trọng sinh mạng” và không hề thể hiện sự hối hận. Bị cáo từ chối phát biểu trước tòa cũng như không đưa ra bất kỳ lời xin lỗi nào đối với gia đình nạn nhân.

Vụ việc xảy ra vào tháng 3/2022 tại khu vực Bay Shore. Khi nhìn thấy chiếc Chevrolet Camaro màu đỏ của Linver đậu trước nhà, Kayla đã ra ngoài yêu cầu di chuyển xe. Tuy nhiên, tài xế từ chối, dẫn đến tranh cãi gay gắt giữa hai bên ngay trước nửa đêm.


Kayla Alvarenga. Ảnh: Suffolk County District Attorney's Office
Theo cảnh sát, sau đó Kayla đã gọi cho Christopher Perdomo, 28 tuổi, cùng ba thiếu niên khác đến nhà để cưỡng chế đưa Linver rời khỏi khu vực.

Nhóm này xuất hiện trên một chiếc BMW hạng sang, được xác định là vừa cướp từ một phụ nữ trẻ tại Bay Shore chỉ vài giờ trước đó. Dưới sự chỉ đạo của Kayla, các đối tượng đã lôi Linver ra khỏi xe, đánh đập và cướp chiếc Camaro của anh.

Sau khi bị tấn công, Linver tìm cách trốn thoát và chạy đến một trạm xăng gần đó. Tuy nhiên, theo công tố viên, Kayla tiếp tục ra lệnh cho đồng bọn truy tìm, bắt cóc và sát hại nạn nhân.

Camera giám sát tại trạm xăng đã ghi lại cảnh Kayla lái chiếc Camaro của Linver, đợi trong bóng tối, trong khi các đồng phạm dùng súng đe dọa và ép nạn nhân lên xe.

Theo lời buộc tội, Christopher đã dùng báng súng đánh Linver nhiều lần trong suốt quãng đường di chuyển đến bãi đậu xe của một nhà thờ gần đó. Tại đây, Kayla đưa ra mệnh lệnh cuối cùng.

“Giết hắn đi”, Kayla ra lệnh. Christopher sau đó đã bắn Linver bốn phát khi nạn nhân cố gắng bò đi.

Sau khi gây án, nhóm đối tượng bỏ lại thi thể tại hiện trường rồi tẩu thoát. Hai chiếc xe đánh cắp được vứt bỏ tại hai địa điểm khác nhau. Sau đó, cả nhóm quay về nhà Kayla và chia nhau số tiền lấy từ ví của nạn nhân.

Christopher Perdomo bị bắt tại bang Georgia vào tháng 5/2024. Theo thỏa thuận nhận tội, đối tượng này dự kiến bị tuyên án 20 năm tù vào ngày 12/5.

Công tố viên cũng cho biết năm trong số các bị cáo vị thành niên liên quan đến vụ án đã nhận tội.

VietBF@ sưu tập

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth sẽ lần đầu đối mặt với phiên chất vấn tại Quốc hội vào ngày 29-4 (giờ Mỹ), kể từ khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động chiến dịch quân sự tại Iran.


Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth (trái) và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, trong một cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 16-4 - Ảnh: AP

Theo Hãng tin AP, cuộc điều trần được dự báo sẽ xoay quanh chi phí leo thang, thiệt hại dân sự và cách điều hành quân đội trong bối cảnh xung đột gây nhiều tranh cãi.

Phiên điều trần tại Ủy ban Quân sự Hạ viện Mỹ ban đầu nhằm bàn về đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỉ USD, mức cao kỷ lục.

Tuy nhiên các nghị sĩ Dân chủ được cho là sẽ tập trung công kích cuộc chiến Iran, cho rằng đây là "cuộc xung đột tự chọn", tốn kém và không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Một loạt vấn đề nóng dự kiến được đưa ra, bao gồm chi phí xung đột tăng vọt, kho đạn dược Mỹ bị tiêu hao đáng kể, cũng như vụ không kích một trường học khiến nhiều trẻ em thiệt mạng.

Các nghị sĩ cũng có thể đặt câu hỏi về năng lực phòng thủ của quân đội Mỹ trước các đợt tấn công bằng máy bay không người lái từ Iran, khi một số thiết bị đã xuyên thủng hệ thống phòng không và gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.

Dù các bên hiện đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, căng thẳng khu vực vẫn chưa hạ nhiệt và Mỹ - Israel vẫn bị chỉ trích vì phát động chiến dịch mà không thông qua Quốc hội.

Phe Dân chủ đã nhiều lần nỗ lực buộc Nhà Trắng phải xin phê chuẩn trước khi tiếp tục chiến sự, nhưng tất cả đều thất bại.

Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa vẫn thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống Trump, viện dẫn mối đe dọa từ chương trình hạt nhân Iran và rủi ro nếu Mỹ rút lui.

Dù vậy họ cũng bày tỏ mong muốn sớm chấm dứt xung đột và cảnh báo cuộc chiến kéo dài có thể trở thành phép thử chính trị quan trọng đối với Nhà Trắng.

Diễn biến chiến sự cũng ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế nước Mỹ, khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới - khiến giá nhiên liệu nội địa tăng cao, không được lòng người dân, tạo áp lực cho Đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào cuối năm nay.

Bên cạnh đó không chỉ đối mặt với chất vấn về chiến tranh, ông Hegseth còn bị soi xét cách điều hành nội bộ Lầu Năm Góc, đặc biệt sau khi đã sa thải hàng loạt lãnh đạo cấp cao, trong đó có Bộ trưởng Hải quân John Phelan và Tham mưu trưởng Lục quân, tướng Randy George.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis, người từng ủng hộ việc bổ nhiệm ông Hegseth, bày tỏ lo ngại: "Đây đều là những vị trí quan trọng, trong khi chúng ta đang ở trong trạng thái giao tranh". Ông cho biết cách điều hành của bộ trưởng khiến ông phải cân nhắc lại sự ủng hộ trước đây.

Cùng quan điểm, dân biểu Austin Scott (Đảng Cộng hòa) cũng chỉ trích việc sa thải tướng George là "hành động liều lĩnh" và "gây tổn hại nghiêm trọng" cho Lục quân Mỹ, đồng thời khẳng định Quốc hội sẽ tiếp tục truy vấn quyết định này trong các phiên điều trần tới.

VietBF@sưu tập

Ngày 28/4, tỷ phú Elon Musk và Giám đốc điều hành (CEO) Sam Altman của OpenAI đã chính thức đối đầu tại tòa án liên bang California (Mỹ).


Tỷ phú Elon Musk và Giám đốc điều hành (CEO) Sam Altman của OpenAI. Ảnh: NBC News

Giới quan sát đánh giá phiên tòa lịch sử này có thể dẫn đến những hệ lụy sâu rộng cho toàn ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và buộc "cha đẻ" của chatbot ChatGPT phải cải tổ toàn diện mô hình kinh doanh.

Trọng tâm của vụ kiện xoay quanh cáo buộc OpenAI đã vi phạm các cam kết từ khi thành lập. Đại diện pháp lý của ông Musk lập luận trước bồi thẩm đoàn rằng phía bị đơn đã lừa dối ông Musk về sứ mệnh phục vụ nhân loại. Đáng chú ý, thay vì đòi bồi thường 134 tỷ USD cho cá nhân như dự tính ban đầu, tỷ phú này cam kết sẽ chuyển toàn bộ số tiền thắng kiện cho tổ chức phi lợi nhuận OpenAI. Đồng thời, ông yêu cầu tòa án buộc OpenAI phải quay lại mô hình phi lợi nhuận thuần túy và phế truất bộ đôi đồng sáng lập là CEO Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman.

Phản bác lại, luật sư đại diện cho OpenAI bày tỏ sự tự tin vào các bằng chứng thực tế. Trong các hồ sơ pháp lý, OpenAI khẳng định sự rạn nứt vào năm 2018 bắt nguồn từ tham vọng kiểm soát tuyệt đối của ông Musk chứ không phải do vấn đề thay đổi trạng thái phi lợi nhuận. Công ty phát triển chatbot ChatGPT chỉ trích vụ kiện chỉ là một "chiến dịch quấy rối" xuất phát từ sự đố kỵ và mong muốn kìm hãm đối thủ cạnh tranh của ông Musk.

Mối bất hòa này bắt nguồn từ năm 2015. Khi đó, ông Altman thuyết phục ông Musk đồng sáng lập OpenAI với khoản đầu tư ít nhất 38 triệu USD, kèm lời hứa công nghệ này sẽ thuộc về nhân loại. Tuy nhiên sau khi ông Musk rời đi vào năm 2018, OpenAI đã thành lập công ty con vì lợi nhuận vào năm 2019 và nhận khoản đầu tư 13 tỷ USD từ tập đoàn Microsoft. Lượng cổ phần của Microsoft hiện đã tăng giá trị lên khoảng 135 tỷ USD.

Hiện tại, OpenAI được định giá 852 tỷ USD và đang chuẩn bị cho đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Ở chiều ngược lại, ông Musk cũng đã tự thành lập công ty AI riêng mang tên xAI và sáp nhập vào tập đoàn công nghệ không gian SpaceX hồi tháng 2/2026. SpaceX hiện được định giá 1.250 tỷ USD và đợt IPO dự kiến vào tháng 6 tới của tập đoàn có thể trở thành thương vụ lớn nhất lịch sử.

Trước khi tranh tụng, thẩm phán đã yêu cầu hai bên hạn chế tối đa việc đăng tải thông tin trên mạng xã hội, đặc biệt sau khi ông Musk liên tục có những bài đăng công kích cá nhân CEO Altman trên nền tảng X. Dự kiến, thẩm phán sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng vào cuối tháng 5 dựa trên các đánh giá của bồi thẩm đoàn tư vấn. Phán quyết này sẽ định đoạt liệu OpenAI thực sự đã phản bội lời hứa ban đầu, hay chỉ đơn thuần chớp lấy thời cơ để vươn lên.

VietBF@sưu tập

Ngày 28/4, cảnh sát Colombia đã bắt giữ đối tượng bị cáo buộc chủ mưu vụ đánh bom đẫm máu nhằm vào dân thường ở nước này 3 ngày trước đó.


Cảnh sát Colombia tuần tra tại Bogota. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Thông báo của cảnh sát cho biết đối tượng bị bắt giữ là Jose Vitonco, được cho là thủ lĩnh một nhóm vũ trang địa phương. Theo cảnh sát Colombia, Vitonco là "thủ phạm chính" cho vụ tấn công tàn khốc ở tỉnh Cauca, miền Tây Nam nước này. Quân đội Colombia đã hỗ trợ chiến dịch bắt giữ nghi phạm tại thành phố Palmira ở phía Tây nước này, trong đó, cảnh sát đã thu giữ một khẩu súng ngắn 9mm và 7 điện thoại di động từ nghi phạm.

Hôm 25/4, một xe buýt đã bị đánh bom trên một đường cao tốc ở tỉnh Cauca, khiến 21 người thiệt mạng và 56 người khác bị thương. Đây là vụ việc đẫm máu nhất kể từ vụ đánh bom một hộp đêm năm 2003 khiến 36 người thiệt mạng. Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã coi đây là một vụ tấn công "khủng bố".

Vụ đánh bom làm dấy lên lo ngại rằng bạo lực đang gia tăng trở lại, 10 năm sau khi lực lượng vũ trang lớn nhất Colombia giải giáp vũ khí, song nhiều nhóm nhỏ khác vẫn đang hoạt động với nguồn thu chính đến từ buôn ma túy, tống tiền và khai thác mỏ bất hợp pháp. Vụ việc khiến những lo ngại về an ninh tiếp tục chi phối cuộc bầu cử Tổng thống Colombia dự kiến diễn ra ngày 31/5 tới.

VietBF@sưu tập

Theo ông Phillip Swagel, Giám đốc Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), những điều chỉnh gần đây trong chính sách thuế quan có thể khiến thâm hụt ngân sách liên bang của Mỹ tăng thêm khoảng 1.100 tỷ USD trong vòng 10 năm tới.


Tòa nhà Bộ Tài chính Mỹ ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN

Nguyên nhân xuất phát từ việc Tòa án Tối cao Mỹ tước đi quyền áp thuế của Tổng thống Donald Trump theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA). Theo ông Swagel, riêng quyết định này có thể làm thâm hụt ngân sách tăng thêm khoảng 2.000 tỷ USD trong một thập kỷ do nguồn thu từ thuế bị giảm mạnh. Dù chính quyền Tổng thống Trump đã nhanh chóng tung ra các biện pháp thương mại khác để thay thế các dòng thuế vừa bị bãi bỏ, nhưng dự kiến các nguồn thu mới chỉ đạt khoảng 800-900 tỷ USD. Con số này thậm chí còn chưa bù đắp nổi một nửa số tiền đã mất sau phán quyết của Tòa án. Sau khi cân đối giữa số thu mới và số thất thoát cũ, mức thâm hụt ròng còn lại vẫn cao hơn khoảng 1.100 tỷ USD.

Ông Swagel cũng lưu ý rằng rất khó xác định chính xác con số cuối cùng, vì chính phủ liên bang vẫn có quyền thay đổi hoặc áp dụng thêm các loại thuế quan trong thời gian tới. Ngoài yếu tố thuế quan, ông cho biết giá năng lượng tăng do xung đột Trung Đông đang làm giảm tác động tích cực từ các chính sách cắt giảm thuế được thực hiện trong năm 2025 đối với nền kinh tế.

Tình hình tài chính hiện tại của Mỹ cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Số liệu từ Chính phủ cho thấy chỉ trong nửa đầu năm tài chính 2026 (từ tháng 10/2025-3/2026), quốc gia này đã ghi nhận mức thâm hụt ngân sách lên tới 1.160 tỷ USD. Tính đến ngày 24/4, tổng nợ công của Mỹ đã chạm mốc kỷ lục 38,95 nghìn tỷ USD.

VietBF@sưu tập