Cuộc đối đầu giữa Elon Musk và Sam Altman đang vượt xa phạm vi pháp lý thông thường. Kết quả của nó có thể định hình dòng vốn nghìn tỷ USD, tái cấu trúc quyền lực công nghệ và quyết định trí tuệ nhân tạo sẽ phục vụ nhân loại hay cổ đông.
Cuộc chiến giữa Elon Musk và OpenAI

Cuộc đối đầu pháp lý giữa Elon Musk và Sam Altman tại bang California đang nhanh chóng vượt ra khỏi phạm vi một vụ kiện thông thường, trở thành tâm điểm chú ý của cả giới công nghệ lẫn tài chính toàn cầu.

Những gì diễn ra trong phòng xử án không chỉ là tranh luận về quá khứ của OpenAI, mà còn là cuộc giằng co về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI), một công nghệ đang được xem là nền tảng của nền kinh tế thế kỷ 21.

Nguồn gốc của vụ việc bắt đầu từ năm 2015, khi OpenAI ra đời với tư cách một tổ chức phi lợi nhuận, mang theo tham vọng phát triển AI vì lợi ích chung của nhân loại. Elon Musk là một trong những người đặt nền móng ban đầu, góp tài chính và ảnh hưởng để thúc đẩy dự án.

Tuy nhiên, theo thời gian, OpenAI đã chuyển sang mô hình lợi nhuận và thiết lập mối quan hệ hợp tác sâu rộng với Microsoft nhằm huy động nguồn lực khổng lồ phục vụ cho việc xây dựng các hệ thống AI ngày càng phức tạp. Chính bước ngoặt này đã trở thành tâm điểm tranh cãi khi ông Musk cáo buộc rằng OpenAI đã từ bỏ sứ mệnh ban đầu, biến một dự án phục vụ cộng đồng thành một cỗ máy kiếm lợi nhuận.

Ở chiều ngược lại, đội ngũ pháp lý của OpenAI phủ nhận hoàn toàn những cáo buộc đó, cho rằng Elon Musk đang bị thúc đẩy bởi động cơ cạnh tranh khi công ty xAI riêng của ông không đạt được vị thế như kỳ vọng.

OpenAI lập luận rằng việc chuyển đổi mô hình vào năm 2019 không phải là sự “phản bội”, mà là một lựa chọn mang tính bắt buộc, bởi phát triển AI hiện đại đòi hỏi nguồn vốn lên tới hàng trăm tỷ USD cho hạ tầng tính toán và trung tâm dữ liệu - điều mà một tổ chức phi lợi nhuận thuần túy không thể tự mình đáp ứng.


Cuộc chiến giữa Elon Musk và CEO OpenAI. Ảnh: NBCNews
Trong khi tranh luận vẫn chưa ngã ngũ, thị trường tài chính phản ứng gần như ngay lập tức sau thông tin OpenAI chưa đạt được một số mục tiêu quan trọng về người dùng và doanh thu. Hàng loạt cổ phiếu liên quan như Oracle, CoreWeave, AMD, Marvell Technology... biến động mạnh. Đáng chú ý nhất là SoftBank, nhà đầu tư lớn đã cam kết hàng chục tỷ USD vào OpenAI, chứng kiến cổ phiếu giảm sâu.

Chỉ số Nasdaq Composite vì thế cũng suy yếu, kéo theo sự điều chỉnh của nhiều cổ phiếu công nghệ chủ chốt như NVIDIA.

AI và giai đoạn tái định hình kinh tế toàn cầu

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào khía cạnh pháp lý hoặc biến động cổ phiếu, có thể bỏ lỡ bức tranh lớn hơn. Cuộc chiến giữa Elon Musk và OpenAI thực chất đang mở ra một giai đoạn mới của nền kinh tế thế giới, nơi AI không còn đơn thuần là một công nghệ mà trở thành hạ tầng cốt lõi giống như điện hay Internet. Dòng tiền toàn cầu đang bắt đầu dịch chuyển theo logic này.

Trong vài năm gần đây, AI đã thu hút dòng vốn với tốc độ chưa từng có, gợi nhớ đến thời kỳ bùng nổ Internet nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều. Những tập đoàn như Microsoft, Google và NVIDIA liên tục rót hàng trăm tỷ USD vào hệ sinh thái AI, từ phần mềm đến phần cứng.

Cuộc đối đầu Elon Musk - OpenAI càng làm rõ một thực tế rằng AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà dần trở thành nền tảng quyết định sức mạnh kinh tế trong tương lai. Khi nhận thức này lan rộng, dòng vốn toàn cầu đang có xu hướng dịch chuyển mạnh hơn vào AI, bán dẫn và dữ liệu, bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, tạo ra một sự tái phân bổ tài nguyên ở quy mô toàn cầu.

Song song với sự dịch chuyển dòng tiền là sự tăng tốc của một “siêu chu kỳ công nghệ”. Cạnh tranh giữa các ông lớn càng gay gắt, AI càng phát triển nhanh hơn, kéo theo sự cải thiện mạnh mẽ về năng suất. Tuy nhiên, mặt trái của quá trình này là sự phân hóa ngày càng rõ rệt. Những tổ chức sở hữu công nghệ AI sẽ nắm lợi thế vượt trội, trong khi các doanh nghiệp và quốc gia không theo kịp có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

Một trong những tác động sâu sắc nhất của làn sóng này là sự tái cấu trúc thị trường lao động. AI bắt đầu tạo áp lực lên nhiều công việc trí óc, từ nhân viên văn phòng đến một số vị trí lập trình cơ bản. Cuộc cạnh tranh giữa Elon Musk và OpenAI càng làm tăng tốc quá trình này, khiến nhiều ngành nghề đối mặt với áp lực chuyển đổi sớm hơn dự kiến. Nền kinh tế vì thế có thể hưởng lợi từ chi phí lao động thấp hơn, nhưng đồng thời phải đối mặt với nguy cơ thất nghiệp.

Ở quy mô toàn cầu, AI cũng đang làm gia tăng sự phân cực quyền lực kinh tế. Công nghệ này hiện tập trung chủ yếu tại Mỹ - với các trung tâm công nghệ như OpenAI, Google, Anthropic, cùng một phần tại Trung Quốc, trong khi chuỗi cung ứng chip phụ thuộc vào các nền kinh tế châu Á. Điều này tạo ra một khoảng cách ngày càng lớn giữa các quốc gia sở hữu AI và những nước không có lợi thế công nghệ.

Sự trỗi dậy của AI cũng đặt ra thách thức chưa từng có đối với chính sách kinh tế vĩ mô. Công nghệ này có thể giúp giảm chi phí sản xuất và kiềm chế lạm phát, nhưng đồng thời thúc đẩy đầu tư quy mô lớn, làm gia tăng giá tài sản. Các ngân hàng trung ương sẽ phải đối mặt với những bài toán phức tạp hơn.

Từ một tranh chấp giữa hai cá nhân, cuộc chiến Musk - CEO OpenAI Sam Altman nhanh chóng trở thành một trong những biến số đáng chú ý của kinh tế toàn cầu.

Kết quả của cuộc chiến này không chỉ quyết định ai dẫn dắt ngành AI, mà còn định hình dòng tiền toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới, khi trí tuệ nhân tạo dần trở thành “mỏ vàng” mới của nhân loại.

VietBF@ sưu tập

Lời hứa về một chiến thắng chóng vánh và thực tại sa lầy

"Nói thì dễ, làm mới khó", khi Tổng thống Donald Trump phát động cuộc chiến nhắm vào Iran, ông từng hứa hẹn về một chiến thắng huy hoàng và nhanh chóng. Thậm chí chỉ sau 10 ngày khai hỏa, ông tự tin tuyên bố Hoa Kỳ đã "chiến thắng trên nhiều phương diện". Thế nhưng, "đời không như là mơ", hai tháng trôi qua, dù tiếng súng tạm lắng nhưng dấu chấm hết cho cuộc xung đột vẫn mịt mù tăm tối. Washington hiện vẫn thiếu vắng những lợi ích chiến lược rõ ràng, trong khi một cuộc chiến vốn được kỳ vọng là "có giới hạn" nay lại đang kéo cả thế giới vào một vũng lầy không lối thoát. Theo chuyên gia Melanie Sisson từ Viện Brookings, thực tế không có ai thực sự thắng cuộc, chỉ có những quốc gia ở vị thế ít tệ hơn để chống chọi với các hệ lụy.

Những kẻ bại trận: Nỗi đau thấu trời của dân lành

"Họa vô đơn chí", người chịu thiệt thòi nhất luôn là những người dân vô tội.

Người dân Iran: Họ đang phải chịu cảnh "trong đánh ra, ngoài ép vào". Các cuộc không kích từ Mỹ và Israel đã phá hủy hàng ngàn mục tiêu, cướp đi sinh mạng của hơn 3.600 người, trong đó có hơn 1.700 thường dân. Ở trong nước, chế độ của Lãnh đạo Tối cao Mojtaba Khamenei thực hiện các cuộc đàn áp tàn khốc, thi hành án tử hình hàng trăm người và cắt đứt internet suốt 8 tuần qua.

Người dân Lebanon: "Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết", Lebanon kẹt giữa gọng kìm Hezbollah và Israel. Hơn 2.500 người đã thiệt mạng do các cuộc không kích của Israel kể từ đầu tháng 3. Khoảng 600.000 người dân miền Nam Lebanon buộc phải rời bỏ nhà cửa và chưa biết ngày về khi nhiều ngôi làng đã bị san phẳng.

Các quốc gia vùng Vịnh: Từng hưởng hàng thập kỷ ổn định, nay các nước như UAE phải hứng chịu nhiều tên lửa và máy bay không người lái từ Iran hơn bất kỳ nơi nào khác. Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến Iraq, Qatar và Kuwait bị "bóp nghẹt" đường xuất khẩu dầu khí, dẫn đến dự báo kinh tế sẽ sụt giảm nghiêm trọng trong năm nay.

Mỹ và Kinh tế toàn cầu: Cái giá quá đắt cho túi tiền

"Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống", người Mỹ đang phải gánh chịu hậu quả kinh tế nặng nề. Giá xăng dầu, vé máy bay và hàng loạt dịch vụ tăng vọt do phụ phí nhiên liệu. Lạm phát hàng năm tại Mỹ đã tăng lên 3,3% vào tháng 3, trong khi niềm tin của người tiêu dùng sụt giảm mạnh. Trên quy mô toàn cầu, IMF đã nâng dự báo lạm phát năm nay lên 4,4% và hạ dự báo tăng trưởng kinh tế xuống còn 3,1%. Những quốc gia nghèo nhất ở Châu Á, Châu Phi và Mỹ Latinh bị ảnh hưởng nặng nhất do giá phân bón và lương thực tăng phi mã.

Những "ngư ông đắc lợi" tạm thời: Nga, Trung Quốc và các đại gia dầu mỏ

Dù cả thế giới lao đao, một số thực thể vẫn đang thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ.

Các tập đoàn năng lượng: Shell, BP, Exxon và các "ông lớn" khác dự kiến sẽ bỏ túi khoảng 94 tỷ USD lợi nhuận trong năm nay nhờ giá dầu leo thang.

Nga: Doanh thu năng lượng của Điện Kremlin đã tăng gần gấp đôi trong tháng 3, đạt 19 tỷ USD khi giá dầu và phân bón tăng cao. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở lọc dầu của Nga cũng đang hạn chế phần nào lợi thế này.

Trung Quốc: Với kho dự trữ dầu khổng lồ và việc đa dạng hóa nguồn cung, Bắc Kinh vẫn đứng vững trước cú sốc giá dầu. Về ngoại giao, Trung Quốc tận dụng việc Mỹ mất uy tín để tự xây dựng hình ảnh là người bảo vệ hòa bình thế giới.

Các nhà sản xuất vũ khí: Chi tiêu quân sự toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục 2.019 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu trang bị vũ khí trước những bất ổn địa chính trị.

Tương lai nào cho những người cầm lái?

"Càng cao danh vọng càng dày gian nan", vị thế của Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu hiện đang rất bấp bênh. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump đã sụt giảm xuống mức chỉ còn 37% khi cử tri bất bình về giá xăng dầu và sự bế tắc của cuộc chiến. Trong khi đó, dù ông Netanyahu tuyên bố đang hợp tác toàn diện với Mỹ để "thay đổi diện mạo Trung Đông", nhưng các cuộc thăm dò cho thấy người dân Israel không tin rằng họ đang chiến thắng. Cuộc chiến cũng đã khiến thế giới lơ là sự ủng hộ dành cho Ukraine, mặc dù Kyiv đang nỗ lực xây dựng các mối quan hệ mới tại vùng Vịnh nhờ công nghệ chống máy bay không người lái.

Cuộc chiến này một lần nữa nhắc nhở chúng ta về câu tục ngữ: "Hòa khí sinh tài", chiến tranh có thể mang lại lợi nhuận cho một nhóm nhỏ nhưng sẽ để lại vết thương sâu sắc cho nhân loại và nền kinh tế toàn cầu.

Những hạn chót về giám sát tình báo, ngân sách và khủng hoảng năng lượng Iran đang dồn Trump vào thế khó, khi nhiều yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của ông.


Hàng loạt mốc thời gian quan trọng trong 5 tuần tới có thể định hình vận mệnh chính trị của ông Trump và đảng Cộng hòa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và đảng Cộng hòa đang bước vào chuỗi thời điểm “được ăn cả, ngã về không” trong 5 tuần tới, với hàng loạt mốc thời gian, phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của ông, nhưng có thể định hình cục diện trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Những “deadline” này trải dài từ an ninh quốc gia đến chính sách đối nội, song đều có điểm chung: nếu xử lý sai, hệ quả chính trị sẽ rất lớn.

30/4: Gia hạn FISA - cuộc chiến nội bộ GOP
Đảng Cộng hòa chỉ còn vài ngày làm việc lập pháp để đạt thỏa thuận gia hạn Điều khoản 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) - công cụ then chốt trong hoạt động tình báo.

Điều khoản này cho phép chính phủ Mỹ theo dõi liên lạc của người nước ngoài ở nước ngoài mà không cần lệnh tòa. Tuy nhiên, dữ liệu của công dân Mỹ cũng có thể bị thu thập “vô tình”, khiến các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư kêu gọi siết chặt, yêu cầu phải có lệnh trước khi truy xuất dữ liệu.

Ông Trump yêu cầu gia hạn “sạch”, bất chấp sự hoài nghi trong chính nội bộ đảng. Trong khi đó, phe bảo thủ cứng rắn tại Hạ viện đòi thêm “lan can pháp lý” để ngăn chặn việc giám sát không lệnh đối với người Mỹ.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã công bố dự thảo gia hạn 3 năm, với một số điều chỉnh giám sát và chế tài, nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phải có lệnh - điểm mấu chốt mà phe cứng rắn theo đuổi.

Đến nay, nhóm phản đối vẫn chưa “gật đầu”. Lãnh đạo GOP tiếp tục thương lượng nhằm đưa dự luật ra Ủy ban Quy tắc vào đầu tuần tới. Tuy nhiên, ngay cả khi Hạ viện thông qua, dự luật vẫn có nguy cơ mắc kẹt tại Thượng viện trước hạn chót.

Đầu tháng 5: Bộ An ninh Nội địa cạn ngân sách
Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cảnh báo ngân sách trả lương cho nhân viên sẽ cạn trong tuần đầu tháng 5, khi Quốc hội vẫn loay hoay chấm dứt tình trạng “đóng cửa một phần” kéo dài hai tháng của bộ này.

Nguồn tiền hiện tại đến từ khoản ngân sách được phân bổ từ năm ngoái theo đạo luật lớn của ông Trump, nhưng với gánh nặng chi trả khổng lồ, quỹ này sẽ nhanh chóng cạn kiệt nếu không có ngân sách mới.

Trong bối cảnh đó, đảng Cộng hòa đang đề xuất gói tài trợ phần lớn cơ quan thuộc Bộ An ninh Nội địa, nhưng trì hoãn ngân sách cho các đơn vị nhạy cảm như ICE và Hải quan - Biên phòng, vốn là điểm tranh cãi với phe Dân chủ.

Ông Mullin cho biết gần 2/3 nhân sự của bộ vẫn đang nghỉ việc tạm thời và chỉ trích phe Dân chủ “đặt an ninh quốc gia vào rủi ro”, kêu gọi phải quy trách nhiệm cho những người trì hoãn.

Cuối tháng 5: Iran trước “lằn ranh dầu mỏ”
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ đang tạo áp lực thời gian đối với Iran. Nếu không thể xuất khẩu dầu trong khoảng một tháng tới, Tehran buộc phải đóng các giếng dầu - động thái có thể gây tổn thất lâu dài do nguy cơ mất áp suất và giảm năng suất.

Dù xung đột lan rộng tại Trung Đông, Iran vẫn duy trì xuất khẩu trong hai tháng qua, chủ yếu sang Trung Quốc. Chính quyền Trump thậm chí đã “nới tay” phần nào nhằm giảm áp lực thiếu hụt năng lượng toàn cầu.

Theo chuyên gia Gregory Brew, trong 4-5 tuần tới, Iran sẽ phải chuyển dầu vào kho dự trữ cho đến khi đầy. Sau đó, lựa chọn duy nhất là giảm sản lượng.

“Lệnh phong tỏa phải được duy trì nghiêm ngặt thêm ít nhất một tháng nữa trước khi Iran buộc phải cắt giảm sản xuất”, ông nhận định.

1/6: Dự luật ngân sách - bài toán thời gian của Thượng viện
Ông Trump muốn một dự luật ngân sách được trình lên bàn ký trước ngày 1/6, nhằm cấp vốn cho lực lượng thực thi nhập cư và biên giới.

Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện Lindsey Graham đã công bố khung ngân sách, và Thượng viện đã bước đầu thông qua. Tuy nhiên, dự luật vẫn phải vượt qua Hạ viện - nơi một số nghị sĩ Cộng hòa muốn mở rộng phạm vi để đưa thêm ưu tiên chính sách của đảng.

Bất kỳ sửa đổi nào cũng sẽ khiến dự luật quay lại Thượng viện, kéo dài thời gian tranh luận và bỏ phiếu - điều mà lãnh đạo đa số John Thune muốn tránh.

Ông Thune chủ trương giữ dự luật “gọn nhẹ” để tăng khả năng thông qua nhanh, kịp hạn chót mà ông Trump đặt ra.

Trong khi đó, một số nghị sĩ bảo thủ tại Hạ viện yêu cầu Thượng viện phải thông qua ngân sách nhập cư trước khi xem xét dự luật lưỡng đảng nhằm mở cửa lại toàn bộ Bộ An ninh Nội địa - động thái có thể khiến tình trạng đóng cửa kéo dài sâu sang tháng 5.

Tổng thể, 5 tuần tới là phép thử đồng thời về năng lực điều hành, đoàn kết nội bộ và chiến lược chính trị của ông Trump cùng đảng Cộng hòa, trong bối cảnh mỗi “deadline” đều tiềm ẩn rủi ro lớn nếu trượt nhịp.

VietBF@ sưu tập

Những bảng tên biến mất: Khi lịch sử bị "thanh lọc" theo sắc lệnh

"Đời người như bóng câu qua cửa sổ", nhưng những gì tổ tiên để lại vốn được khắc ghi vào sử sách để con cháu đời sau soi xét. Thế nhưng, tại các công viên quốc gia Mỹ mùa xuân này, du khách sẽ ngỡ ngàng khi thấy những dòng chữ quen thuộc bỗng dưng "không cánh mà bay". Điển hình là tại Công viên Quốc gia Grand Teton, tấm bảng dưới chân bức tượng nhà thám hiểm Gustavus Cheyney Doane đã bị gỡ bỏ. Tấm bảng ấy từng đặt ra câu hỏi đầy suy ngẫm: "Làm thế nào để chúng ta công nhận cả mặt tốt và mặt xấu của một nhân vật?", đồng thời nhắc nhở rằng dù Doane có công thành lập công viên quốc gia đầu tiên, ông cũng chính là người dẫn đầu cuộc thảm sát ít nhất 173 người da đỏ thuộc bộ tộc Piegan Blackfeet.

Sự thay đổi này không phải ngẫu nhiên. Nó là kết quả từ sắc lệnh hành pháp tháng 3/2025 của Tổng thống Donald Trump, chỉ đạo các cơ quan phải "hành động" chống lại các nội dung công cộng "xuyên tạc một cách không phù hợp về người Mỹ trong quá khứ hoặc hiện tại". Chính quyền lập luận rằng điều này nhằm đảm bảo lịch sử Hoa Kỳ được khắc họa dưới ánh sáng tích cực. Tuy nhiên, những người chỉ trích, như ông Tom Rodgers thuộc bộ tộc Blackfeet, lại cay đắng thốt lên: "Chúng ta đang giết chết họ thêm một lần nữa". Ông cho rằng: "Nếu bạn chỉ nói một nửa sự thật, bạn đã nói dối. Đó là kiểu tư duy của Orwell".

Từ Muir Woods đến Fort Sumter: Những mảng màu tối bị xóa nhòa

"Giấy không gói được lửa", nhưng những nỗ lực thay đổi trưng bày đang diễn ra trên diện rộng với ít nhất 45 thay đổi đã được thực hiện. Tại Muir Woods, California, các bảng tin về đóng góp của người bản địa và phụ nữ đã bị dỡ bỏ, bao gồm cả những ghi chú về việc John Muir từng có những lời lẽ phân biệt chủng tộc trong nhật ký. Thậm chí, các cảnh báo về biến đổi khí hậu tại Di tích Quốc gia Fort Sumter cũng chịu chung số phận. Bộ Nội vụ Mỹ cho rằng họ cần thay thế những tài liệu "không dựa trên khoa học thực tế" bằng những thông tin "chính xác và dựa trên bằng chứng".

Ngay tại thủ đô Washington, D.C., các tấm bảng về George Mason — một trong những người cha lập quốc — cũng bị chỉnh sửa để xóa đi sự "nghịch lý" khi ông vừa là người đấu tranh cho quyền cá nhân, vừa là một chủ nô. Những người ủng hộ bảo tồn cáo buộc chính quyền đang thực hiện một chiến dịch bền bỉ nhằm "xóa sổ lịch sử và làm suy yếu khoa học". Trong khi đó, Bộ Nội vụ khẳng định nỗ lực này nhằm đảm bảo các trưng bày phản ánh "toàn bộ câu chuyện của nước Mỹ, bao gồm cả những thành tựu phi thường và những thách thức" một cách cân bằng và phù hợp.

"Tẩy trắng" hay "Khôi phục niềm tự hào"?

"Thương cho roi cho vọt", lịch sử vốn dĩ cần sự công tâm, nhưng hiện tại nó đang trở thành tâm điểm của một cuộc chiến văn hóa. Một cơ sở dữ liệu nội bộ của Cục Công viên Quốc gia (NPS) cho thấy hàng trăm mục đã bị đưa vào danh sách xem xét, từ sách về nô lệ đến phim về công nhân nhà máy thế kỷ 19. Một bình luận trong danh sách này đặt câu hỏi đầy mỉa mai về tấm bảng mô tả vụ sát hại nhà bãi nô Elijah Parish Lovejoy: "Tài liệu này ghi 'đám đông giết hại' một người bãi nô. Liệu điều này có bôi nhọ những kẻ giết người không?".

Sự thay đổi này đã gây ra làn sóng bất bình từ nhiều nhà lập pháp và các tổ chức bảo tồn. Nghị sĩ Jared Huffman cảnh báo: "Lịch sử thực tế đang bị tẩy trắng và kiểm duyệt" ngay trước thềm kỷ niệm 250 năm ngày thành lập quốc gia. Phía Nhà Trắng vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình, cho rằng Tổng thống Trump đang "khôi phục cảm giác tự hào dân tộc" và chấm dứt những cách mô tả "gây chia rẽ và không chính xác" của phe cánh tả cực đoan. Tuy nhiên, với những người như ông Tom Rodgers, quyền lực không tồn tại mãi mãi, và sẽ có lúc lịch sử phải được trả lại đúng với bản chất thật sự của nó.

Lời cảnh cáo đanh thép từ Washington: 5.000 binh sĩ rời nước Đức

Có câu "Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy" trong bàn cờ chính trị quốc tế hiện nay, dường như những quy tắc ứng xử giữa các đồng minh đang bị thách thức hơn bao giờ hết. Lầu Năm Góc vừa chính thức thông báo vào hôm thứ Sáu rằng Hoa Kỳ sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng một năm tới. Đây không chỉ là một đợt luân chuyển quân thông thường mà theo lời Tổng thống Donald Trump, đây mới chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm".

Quyết định này được đưa ra sau khi ông Trump kịch liệt chỉ trích Thủ tướng Đức liên quan đến những bình luận về cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Người phát ngôn Lầu Năm Góc, Sean Parnell, cho biết Bộ trưởng Bộ Chiến tranh đã ra lệnh rút quân sau khi rà soát kỹ lưỡng vị thế lực lượng tại châu Âu và căn cứ vào các yêu cầu thực tế trên thực địa. Dự kiến, quá trình rút quân này sẽ hoàn tất trong vòng 6 đến 12 tháng tới, tuy nhiên, ngay cả sau khi rút đi 5.000 người, vẫn còn hơn 30,000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại đây.

"Giọt nước tràn ly" từ những bất đồng trong cuộc chiến với Iran

"Ăn cây nào rào cây nấy", nhưng trong mắt ông Trump, các đồng minh châu Âu dường như đang không "rào" đủ chắc chắn cho liên minh NATO. Sự rạn nứt trở nên sâu sắc khi Mỹ phát động cuộc chiến với Iran mà không thông báo cho hầu hết các đồng minh NATO. Tổng thống Trump đã không ngần ngại bày tỏ sự phẫn nộ trước sự hỗ trợ mà ông cho là "không thỏa đáng" từ các nước này, đồng thời đe dọa sẽ cắt giảm quân số tại cả Ý và Tây Ban Nha.

Đỉnh điểm của mâu thuẫn là khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz thẳng thừng nhận định rằng Mỹ đang bị Iran "làm cho nhục nhã" do bước vào một cuộc chiến mà không có chiến lược rõ ràng. Ông Merz cáo buộc Washington đã hành động thiếu cân nhắc và cho rằng ban lãnh đạo Iran đang tỏ ra rất điêu luyện trong việc khiến người Mỹ phải ra về tay trắng sau các cuộc đàm phán tại Islamabad. Đáp lại, ông Trump chỉ trích ông Merz "chẳng biết mình đang nói gì" và ngay lập tức tuyên bố đang "nghiên cứu và xem xét" việc cắt giảm quân số.

Phản ứng trái chiều và nỗi lo về một tiền đồn trống trải

Trước động thái quyết liệt từ phía Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cố gắng giữ vẻ bình thản khi gọi thông báo này là điều "có thể dự báo trước". Ông cho rằng đây là lúc châu Âu cần phải tự chịu trách nhiệm lớn hơn về an ninh của chính mình. Tuy nhiên, tại quê nhà Mỹ, các nghị sĩ đảng Cộng hòa lại tỏ ra "rất lo ngại". Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers đã thúc giục Lầu Năm Góc không nên rút quân hoàn toàn khỏi châu Âu mà hãy chuyển họ sang phía Đông – nơi các đồng minh đang đầu tư mạnh mẽ để tiếp đón quân đội Mỹ nhằm tăng cường tuyến đầu của NATO và ngăn chặn những cuộc xung đột tốn kém hơn có thể xảy ra.

Thực tế, Đức lâu nay vẫn là "đại bản doanh" quan trọng của Mỹ tại châu Âu. Nơi đây có căn cứ không quân Ramstein, trụ sở của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ tại châu Âu, chuyên trách các hoạt động không vận, thả dù và sơ tán y tế đường không. Tính đến tháng 12 năm 2025, có tới 36.436 quân nhân Mỹ thường trực tại Đức. Dù Đức đã cho phép Mỹ sử dụng cơ sở hạ tầng quân sự cho các hoạt động liên quan đến xung đột Iran, nhưng việc Berlin từ chối để các căn cứ này trở thành bàn đạp cho các cuộc tấn công trực tiếp đã khiến ông Trump không hài lòng.

Tương lai mịt mờ của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Mặc dù Thủ tướng Merz đã cố gắng xoa dịu bằng cách hứa hẹn sẽ hỗ trợ thêm nếu cuộc xung đột bước vào giai đoạn hậu chiến, bao gồm cả việc tham gia sứ mệnh ổn định quốc tế, nhưng "nước xa không cứu được lửa gần". Berlin thậm chí đã thông báo triển khai tàu quét mìn đến Địa Trung Hải để chuẩn bị cho việc mở lại eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc, song những hành động này vẫn chưa thể làm hài lòng vị chủ nhân Nhà Trắng.

"Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn cũng méo", mối quan hệ giữa Trump và các lãnh đạo Đức dường như đang rơi vào vòng xoáy của sự ngờ vực. Đây không phải lần đầu ông Trump đe dọa rút quân; vào năm 2020, ông cũng từng làm điều tương tự dưới thời bà Angela Merkel. Với tuyên bố sẽ còn "cắt giảm xa hơn nữa", tương lai của sự hiện diện quân sự Mỹ tại Đức nói riêng và sự đoàn kết của khối NATO nói chung đang đứng trước những thử thách vô cùng khắc nghiệt.