"Ăn miếng trả miếng", "Có vay có trả", đó vốn là quy luật bất biến của cuộc đời, và với Tổng thống Donald Trump, quy luật ấy còn khắc nghiệt hơn gấp bội. Sau gáo nước lạnh mà phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện bang Indiana dội vào ông hồi tháng 12 năm ngoái, khi họ thẳng thừng bác bỏ yêu cầu vẽ lại bản đồ bầu cử để giúp đảng này chiếm thêm ghế, Trump đã im lặng. Nhưng đó là sự im lặng trước cơn bão.
Và rồi, ngày thứ Ba vừa qua, "cơn bão" mang tên Trump đã quét qua Indiana trong cuộc bầu cử sơ bộ, để lại một thông điệp đanh thép: Tại "thành trì" Cộng hòa này, lời nói của Trump vẫn là khuôn vàng thước ngọc. Cuộc "thanh trừng" ngọt ngào: Khi lòng dân và ý Đảng hòa làm một
Người xưa có câu "Chết vì thái quá, không chết vì thiếu thốn", và những vị Thượng nghị sĩ đương nhiệm tại Indiana có lẽ đã quá tự tin vào cái danh "đại diện cho ý chí cử tri" khi dám đi ngược lại ý muốn của Trump. Kết quả thật thảm khốc cho phe "Cựu trào": Ít nhất 5 trong số 7 ứng viên thách thức được Trump ủng hộ đã đánh bại các Thượng nghị sĩ đương nhiệm của đảng Cộng hòa – những người từng dám bỏ phiếu chống lại kế hoạch chia lại khu vực bầu cử của ông.
Chỉ duy nhất Thượng nghị sĩ Greg Goode tại Terre Haute là người hiếm hoi bảo vệ được ghế của mình trước làn sóng Trump. Ngay cả những người đang trong vòng tranh chấp nghẹt thở như Spencer Deery cũng phải thừa nhận một sự thật cay đắng: Dù Trump có thể chẳng biết họ là ai, nhưng cái bóng của ông vẫn phủ kín mọi ngõ ngách ở Indiana. "Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn" là chuyện khó, nhất là trong chính trường bang đỏ rực này, nơi mà sự trung thành với Trump được coi là thước đo duy nhất cho tính "chính danh".
Cuộc chiến của những đồng đô-la và sự quốc tế hóa chính trị địa phương
Chưa bao giờ những cuộc bầu cử sơ bộ cấp bang vốn "im hơi lặng tiếng" lại trở nên ồn ào và tốn kém đến thế, hơn 13,4 triệu USD đã được đổ vào quảng cáo cho các cuộc đua Thượng viện bang Indiana năm nay. Hãy nhớ rằng, chỉ hai năm trước, con số này chỉ vỏn vẹn 280.000 USD. Sự chênh lệch gấp 47 lần này cho thấy một sự thật: Chính trị Mỹ hiện nay không còn khái niệm "địa phương".
Dưới sự hậu thuẫn của những đồng minh thân cận như Thượng nghị sĩ Jim Banks và các nhóm như Club for Growth hay Turning Point USA, các ứng viên "America First" đã tràn ngập mọi kênh truyền hình, mạng xã hội và hòm thư của người dân. Họ đánh mạnh vào nỗi thất vọng của cử tri về thuế tài sản và khắc họa các nghị sĩ đương nhiệm như những kẻ "phản bội" Trump. Phó Thống đốc Micah Beckwith, một người ủng hộ Trump nhiệt thành, đã không giấu nổi sự phấn khích: "Đây là chiến thắng của kỷ nguyên Donald Trump trước những tư tưởng cũ kỹ thời George Bush hay Mike Pence".
Hiệu ứng domino và bản đồ quyền lực mới tại các bang miền Nam
Chiến thắng của Trump tại Indiana không chỉ là câu chuyện nội bộ của một bang. Nó giống như một phát súng hiệu lệnh, thôi thúc các bang do đảng Cộng hòa kiểm soát ở miền Nam đẩy nhanh quá trình vẽ lại bản đồ bầu cử. "Thừa thắng xông lên", từ Florida, Louisiana đến Alabama và Tennessee, các Thống đốc Cộng hòa đang ráo riết thay đổi khu vực bầu cử nhằm tối đa hóa lợi thế cho đảng mình trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Tại Florida, Ron DeSantis đã ký luật bản đồ mới cắt giảm số ghế của phe Dân chủ xuống một nửa. Tại Louisiana, Jeff Landry thậm chí còn trì hoãn bầu cử sơ bộ để phe Cộng hòa kịp thông qua bản đồ mới. Tất cả đều nhìn vào Indiana như một bài học nhãn tiền: Kẻ nào dám cản bước Trump sẽ phải trả giá bằng chính sự nghiệp chính trị của mình.
Bức tranh tương phản: Ohio bình lặng và Michigan dậy sóng
Trái ngược với sự kịch tính tại Indiana, cuộc bầu cử tại Ohio diễn ra đúng như dự đoán nhưng không kém phần quan trọng. Vivek Ramaswamy – ngôi sao đang lên và là đồng minh của Trump – đã giành tấm vé đại diện đảng Cộng hòa tranh chức Thống đốc. Trong khi đó, tại bang Michigan lân cận, phe Dân chủ lại ghi nhận một chiến thắng quan trọng trong cuộc bầu cử đặc biệt, giúp họ giữ vững thế đa số mong manh tại Thượng viện bang.
Điều này tạo nên một nghịch lý thú vị: Trong khi Trump thống trị tuyệt đối trong lòng phe Cộng hòa, thì phe Dân chủ lại đang thể hiện sức mạnh đáng gờm trong các cuộc bầu cử đặc biệt nhờ sự phẫn nộ chống lại Trump. "Nước chảy đá mòn", cuộc đối đầu giữa hai luồng năng lượng cực đoan này sẽ sớm đạt đến đỉnh điểm vào tháng 11 tới, khi các ứng viên buộc phải lựa chọn giữa việc chiều lòng "cái tôi" của Trump hay giành lấy lá phiếu của những cử tri trung dung đang dần mệt mỏi.
Trận chiến tại Indiana đã kết thúc, nhưng dư chấn của nó sẽ còn làm rung chuyển chính trường nước Mỹ trong nhiều năm tới. Trump đã chứng minh rằng: Trong "vương quốc" của mình, ông vẫn là vị vua không vương miện.
Vào tối muộn thứ Sáu [1-5-2026] , Tổng thống Donald J. Trump đăng bài trên mạng xã hội.
- Lúc 11:03, ông đăng một hình ảnh do AI tạo ra, trong đó ông ngồi cạnh Phó Tổng thống J.D. Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, tất cả đều cởi trần, cùng với một người phụ nữ mặc bikini không rõ danh tính, dường như đang thư giãn trong một hồ bơi.
Nhưng “hồ bơi” đó thực ra là hồ phản chiếu trước Đài tưởng niệm Lincoln ở Washington, D.C.
Hình ảnh Trump đăng trên mạng Truth Social đêm 1-5-2026
Sau đó, lúc 11:04, Trump đăng một bức ảnh Đệ nhất phu nhân Melania Trump đang cười trong buổi họp báo mà ông tổ chức sau sự cố tại Bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, khi ông nói rằng sự cố đó chứng minh ông cần phòng khiêu vũ mà ông đề xuất để bảo đảm an ninh.
Tiếp đó, lúc 11:13 , Trump đăng hình lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (Dân chủ – New York), một người da đen, đang cầm gậy bóng chày.
Chú thích gọi Jeffries là :
-“ IQ thấp”, “ một tên côn đồ ” và “mối nguy cho đất nước chúng ta”.
Lúc 11:15 , ông đăng hình mình đang cười và cầm sáu lá bài wild trong trò Uno. Chú thích ghi :
“TÔI CÓ TẤT CẢ LÁ BÀI”.
Lúc 11:22, ông đăng ảnh đại diện chân dung của mình màu vàng.
Lúc 11:26, ông đăng ảnh đứng gần Núi Rushmore, với góc chụp khiến đầu ông trở thành bức tượng thứ năm trên núi, bên cạnh George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt, Abraham Lincoln và Donald Trump.
Lúc 11:32, ông đăng ảnh chụp cùng Đệ nhất phu nhân.
Lúc 11:37, ông đăng ảnh chụp cùng vua Charles III.
Lúc 11:40, ông đăng hình so sánh :
Một bên là hồ phản chiếu đầy rêu tảo, một bên là hồ sạch với màu xanh sáng.
Trên hình bẩn ghi .“Hussein Obama”, bên dưới có chú thích :
- “ Ảnh chụp ngày 29 tháng 9 năm 2012”
- Hình sạch được ghi “Trump” và “Sắp tới”.
- Phía trên cả hai là dòng :
- “ Đây là đất nước chúng ta trước và sau ‘TRUMP!’”
Lúc 11:41, ông đăng hình AI của hồ phản chiếu với màu xanh sáng, kèm chú thích “Xanh cờ Mỹ”.
Lúc 11:45, ông đăng thêm một hình tương tự.
Tất cả diễn ra trong khoảng 43 phút.
Dường như tổng thống bị kích động bởi dòng chữ graffiti xuất hiện trên hồ phản chiếu vào sáng thứ Sáu :
- “ 86 47”, được sơn phun với kích thước khoảng 4,5m x 9m.
Thông điệp này mang hai lớp nghĩa.
Trong tiếng lóng, “86” có nghĩa là loại bỏ, còn Trump là tổng thống thứ 47.
Cũng có thêm ý nghĩa thứ hai kể từ ngày 28 tháng 4, khi Bộ Tư pháp dưới thời Trump khởi tố cựu giám đốc FBI James Comey vì đăng ảnh những vỏ sò xếp thành “86 47” trên Instagram một năm trước.
Tuy nhiên, “86 47” – và cả “86 46” – là meme rất phổ biến, đến mức hiện có nhiều áo và mũ in dòng chữ này được bán trên Amazon.
Điều này khiến người dẫn chương trình Meet the Press của NBC, Kristen Welker, hỏi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche liệu những người khác chia sẻ meme này có bị truy tố không.
Ông trả lời là không và cho rằng vụ Comey có thêm bằng chứng khác, dù không giải thích cụ thể.
Khi mức độ ủng hộ Trump giảm xuống mức thấp mới, ông đã tăng cường nỗ lực biến Washington, D.C. thành một tượng đài dành cho chính mình, như thể muốn định hình cách lịch sử nhìn nhận ông trong tương lai.
Một phần trong đó là quyết định sơn hồ phản chiếu thành màu xanh sáng như hồ bơi, với chi phí khoảng 2 triệu USD tiền thuế.
Hôm qua, hai nhà báo Rick Maese và Dan Diamond của Washington Post đưa tin rằng :
Một nhà gây quỹ hàng đầu của Trump đang huy động tiền để biến sân golf công cộng East Potomac Golf Links – một trong ba sân golf công mà chính quyền đang tiếp quản – thành sân golf đẳng cấp, đồng thời xây dựng gần đó “Vườn Anh hùng Quốc gia” của Trump.
Khu tượng dự kiến sẽ có khoảng 250 nhân vật Mỹ mà Trump cho là quan trọng trong lịch sử.
Các kế hoạch này chưa được công bố chính thức, cũng chưa được Quốc hội phê duyệt hay trải qua quy trình đánh giá liên bang.
Dự án sân golf mới sẽ xóa bỏ các đường xe đạp công cộng và không gian giải trí mở.
Người phát ngôn Davis Ingle nói :
- “Tổng thống Trump tiếp tục làm đẹp và tôn vinh thủ đô quốc gia trong dịp kỷ niệm 250 năm lịch sử của nước Mỹ”.
Chính quyền Trump dự định tiếp quản sân East Potomac hôm nay để bắt đầu cải tạo.
Tuy nhiên, tổ chức giám sát Democracy Forward đã yêu cầu tòa án ngăn chặn kế hoạch này.
Những thay đổi của Trump đối với thủ đô dường như là cách đánh lạc hướng khỏi các khủng hoảng xung quanh ông.
Tuyên bố “tôi có tất cả lá bài” có vẻ là lời khoe khoang về việc đối phó với Iran, nhưng thực tế không lạc quan như vậy.
Hôm thứ Năm, Iran gửi đề xuất 14 điểm nhằm giải quyết chiến tranh tới các bên trung gian từ Pakistan.
Một quan chức Iran cho biết họ muốn kết thúc chiến tranh và giải quyết vấn đề eo biển Hormuz cũng như phong tỏa của Mỹ, còn chương trình hạt nhân sẽ xử lý sau.
Hôm thứ Sáu, Trump nói ông “không hài lòng” với đề xuất nhưng không nêu lý do.
Đến 18:47 tối hôm qua, ông đăng rằng sẽ xem xét kế hoạch nhưng khó chấp nhận vì Iran “ chưa trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại trong 47 năm qua”.
Dù vậy, Iran hôm nay cho biết đã nhận được phản hồi từ Mỹ và đang xem xét.
Hiện cơ quan chức năng Mỹ đang điều tra nguyên nhân sự cố liên quan đến chuyến bay chở hơn 200 hành khách, trong bối cảnh máy bay bị nghi va chạm nhiều vật thể khi tiếp cận đường băng, gây ra tình huống nguy hiểm trên cả không phận lẫn mặt đất.
Khoảng 14h chiều 4/5 (giờ địa phương), chuyến bay số hiệu 169 của United Airlines khởi hành từ Venice (Ý) đã gặp sự cố nghiêm trọng khi tiếp cận đường băng tại sân bay Newark (Mỹ).
Trong lúc hạ độ cao, máy bay bị cho là bay quá thấp, dẫn đến va chạm với một cột đèn trên tuyến New Jersey Turnpike và suýt gây tai nạn liên hoàn với phương tiện bên dưới.
Theo hình ảnh và video được ghi lại, một chiếc xe tải chở hàng của công ty bánh mì H&S đang di chuyển trên cao tốc thì bất ngờ bị máy bay sượt qua, khiến mảnh vỡ văng khắp mặt đường. Cabin xe bị hư hỏng nặng phần kính chắn gió nhưng may mắn không bị phá hủy hoàn toàn.
Hiện cơ quan chức năng vẫn đang làm rõ chi tiết vật thể nào đã trực tiếp va chạm với xe tải, có thể là cột đèn hoặc bộ phận của máy bay trong quá trình hạ cánh. Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ cho biết sẽ thu thập dữ liệu từ cả máy bay lẫn phương tiện mặt đất để phục vụ điều tra.
Chiếc xe tải bị hư hỏng. Ảnh: ABC News. ↵
Trong thông báo ngày 5/5, vụ việc được xếp vào nhóm “tai nạn” do mức độ hư hại liên quan đến máy bay. Một số chuyên gia hàng không nhận định tổ bay có thể đã gặp khó khăn trong việc kiểm soát độ cao khi tiếp cận đường băng.
Điều tra ban đầu của cảnh sát bang New Jersey cho thấy phần bụng và bánh đáp máy bay có thể đã va chạm với cột đèn và nóc xe đầu kéo, khiến cột đèn bị đổ và tiếp tục va vào một chiếc xe Jeep đang lưu thông phía sau. Tài xế xe tải sau đó đã phải nhập viện do chấn thương từ kính vỡ.
Phía United Airlines xác nhận sẽ tiến hành điều tra an toàn nội bộ và tạm đình chỉ tổ bay liên quan để phục vụ xác minh. Chiếc Boeing 767 chở 221 hành khách và 10 thành viên phi hành đoàn vẫn hạ cánh an toàn, không có thương vong trên khoang.
Hiện, NTSB đang tiếp tục điều tra, xem xét toàn diện các yếu tố như thời tiết, kiểm soát không lưu và quy trình vận hành để xác định nguyên nhân chính xác của sự cố.
Tòa Bạch Ốc kỷ niệm “Star Wars Day” bằng cách đăng một hình ảnh do AI tạo ra, trong đó Tổng thống Trump mặc giáp Mandalorian, cầm cờ Hoa Kỳ và mang theo Grogu, còn gọi là “Baby Yoda,” trong túi bên hông.
Thông điệp đi kèm viết: “Trong một thiên hà đòi hỏi sức mạnh, Hoa Kỳ luôn sẵn sàng. Đây là con đường. May the 4th be with you,” sử dụng câu nói quen thuộc từ loạt phim “The Mandalorian.”
“May the 4th be with you” là cách chơi chữ từ câu “may the force be with you,” dẫn đến ngày 4 tháng 5 hằng năm trở thành dịp kỷ niệm liên quan đến thế giới Star Wars.
Bài đăng trên X năm trước mang nội dung cứng rắn hơn, với hình Tổng thống Trump cầm thanh kiếm ánh sáng màu đỏ, phía sau là hai đại bàng đầu trắng, cùng phần thông điệp chỉ trích các nhân vật thuộc phe đối lập.
Thông điệp năm ngoái viết lời chúc “May the 4th” đến tất cả mọi người, bao gồm cả những người bị gọi là “Radical Left Lunatics,” và so sánh họ với phe Empire trong Star Wars.
Bài đăng năm nay đã tạo ra nhiều hình ảnh chế mới dựa trên hình Tổng thống Trump trong vai Mandalorian.
Một hình cho thấy Tổng thống Trump uống rượu trong quán cantina của Star Wars cùng các nhân vật như Luke Skywalker, Han Solo, Chewbacca, Darth Vader và Princess Leia.
Một hình khác thay Grogu bằng Ngoại Trưởng Marco Rubio nhìn ra từ túi với vẻ mặt lo lắng, dựa trên một dạng hình chế phổ biến liên quan đến ông.
Tổng thống Trump trước đây cũng từng nhắc đến Star Wars, trong đó có việc đặt biệt danh Darth Vader cho Giám đốc Văn phòng Quản trị và Ngân sách Russell Vought vào tháng 10 năm ngoái.
Ông nói rằng người này được gọi là Darth Vader vì cắt giảm các ưu tiên của Đảng Dân Chủ và họ sẽ không lấy lại được.
Tổng thống Trump chấm dứt chương trình sức khỏe học sinh của Michelle Obama và đưa trở lại Bài Kiểm Tra Thể Lực Tổng Thống tại các trường học trên toàn quốc trong khuôn khổ chương trình “Make America Healthy Again.”
Tại buổi công bố với sự hiện diện của học sinh, vận động viên chuyên nghiệp và các bộ trưởng, Tổng thống Trump giới thiệu Giải Thưởng Bài Kiểm Tra Thể Lực Tổng Thống, được mô tả là “chứng nhận ghi nhận thành tích đạt tiêu chuẩn vàng về thể lực.”
“Tôi tập luyện rất chăm chỉ. Tôi tập rất nhiều, khoảng một phút mỗi ngày, tối đa, nếu may mắn,” Tổng thống Trump nói đùa.
Bài kiểm tra thể lực tổng thống nguyên thủy đã bị loại bỏ dưới thời chính quyền Tổng thống Obama và được thay thế bằng chương trình Presidential Youth Fitness Program, thuộc sáng kiến “Let’s Move” của Michelle Obama.
Chương trình này tập trung nhiều hơn vào sức khỏe thay vì thành tích thể thao cá nhân và các tiêu chuẩn dựa trên hiệu năng.
Tổng thống Trump chỉ trích việc loại bỏ bài kiểm tra này. “Chúng ta đã có chính quyền Obama loại bỏ truyền thống thể lực tuyệt vời này. Cám ơn Barack rất nhiều. Làm rất tốt. Nhưng chúng ta đang đưa nó trở lại. Chúng ta đang đưa nó trở lại,” ông nói.
Bài kiểm tra thể lực bao gồm chạy 1 dặm, thực hiện tối đa số lần gập bụng trong 60 giây, kéo xà hoặc chống đẩy đến khi không thể tiếp tục, và một bài kiểm tra độ dẻo.
Tổng thống Trump nói “thể lực là tất cả.”
Bộ trưởng Y tế và Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. cho biết Tổng thống John F. Kennedy, bác của ông, đã khởi xướng bài kiểm tra này vì lo ngại người Mỹ trở nên “yếu đi.”
Ông nói đây là vấn đề an ninh quốc gia, ảnh hưởng đến kinh tế và đòi hỏi một dân số khỏe mạnh về tinh thần, đạo đức và thể chất.
Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp vào tháng 7 năm ngoái để tái lập bài kiểm tra thể lực trong các trường công lập. Buổi lễ hôm thứ Ba tái lập hệ thống giải thưởng dành cho những học sinh đạt thành tích cao và nhằm khuyến khích các trường đưa chương trình trở lại sân trường.
Các vận động viên như Bryson DeChambeau, Gary Player, Amani Oruwariye và Noah Syndergaard tham dự buổi lễ tại Phòng Bầu Dục.
Bộ Trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth, Bộ trưởng Gia cư Scott Turner và Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon cũng có mặt.
Sau buổi lễ, các em học sinh tham gia các hoạt động ngoài trời tại bãi cỏ phía nam Tòa Bạch Ốc, bao gồm tập xà, đá bóng và chạy thi.
Các nhà kinh tế lao động nhận định dữ liệu thị trường lao động liên bang công bố ngày 5/5 cho thấy thị trường việc làm Mỹ vốn bị “đóng băng” có thể đang bắt đầu "tan băng", nhưng những hệ lụy kinh tế từ cuộc chiến Iran có nguy cơ làm gián đoạn đà phục hồi này.
Công nhân sửa đường trên một tuyến phố ở trung tâm Washington D.C.
Thị trường lao động Mỹ đã ở trong trạng thái được gọi là “tuyển ít, sa thải ít” suốt hơn một năm qua, đặc trưng bởi tỷ lệ tuyển dụng thấp, sa thải thấp và số người tự nghỉ việc cũng thấp.
Kết quả là một thị trường “đóng băng”, mang lại ít cơ hội cho người tìm việc hoặc những người mới gia nhập lực lượng lao động - trái ngược hoàn toàn với giai đoạn “làn sóng nghỉ việc lớn” năm 2021–2022, khi số vị trí tuyển dụng đạt mức cao kỷ lục và người lao động rời bỏ công việc để tìm cơ hội mới với số lượng chưa từng có.
Tuy nhiên, theo cô Nicole Bachaud - nhà kinh tế lao động tại ZipRecruiter, gần đây đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy hoạt động đang tăng lên, có thể là hệ quả của việc các doanh nghiệp cảm thấy chắc chắn hơn về các chính sách kinh tế như thuế quan và lãi suất.
Theo số liệu do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 5/5, tỷ lệ tuyển dụng đã tăng lên 3,5% trong tháng 3/2026 - mức nhanh nhất trong 2 năm và tăng so với mức 3,1% của tháng 2.
Ông Matthew Martin, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Oxford Economics, viết trong một báo cáo nghiên cứu rằng khi xem xét mức trung bình 3 tháng của tỷ lệ tuyển dụng, con số này “gần như đi ngang so với đầu năm, cho thấy nó có thể đã chạm đáy sau 4 năm suy giảm”.
Theo BLS, hoạt động tuyển dụng diễn ra ở một số ngành: lĩnh vực vận tải, kho bãi và tiện ích tuyển thêm 108.000 lao động trong tháng 3, trong khi dịch vụ chuyên môn và kinh doanh tuyển 165.000 người, còn lĩnh vực lưu trú và ăn uống tăng thêm 124.000 việc làm.
Ngoài ra, theo số liệu của BLS, tỷ lệ người lao động tự nghỉ việc đã tăng nhẹ lên 2% trong tháng 3 từ mức 1,9% của tháng 2. Người lao động thường nghỉ việc để chuyển sang công việc mới, nên các nhà kinh tế thường xem chỉ số này như một thước đo niềm tin của họ vào khả năng tìm việc mới.
Hơn nữa, dù năm 2025 là năm tệ nhất về tăng trưởng việc làm ngoài thời kỳ suy thoái trong hơn 20 năm, các doanh nghiệp đã tạo thêm 178.000 việc làm mới trong tháng 3, mức cao nhất theo tháng kể từ năm 2024.
Cô Nicole Bachaud cho rằng thị trường lao động đang nóng trở lại. Tuy nhiên, một dấu hỏi lớn là tác động của cuộc chiến Iran và việc giá xăng cao đang lan sang thị trường lao động như thế nào.
Cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông đã gây ra cú sốc nguồn cung dầu, làm giá năng lượng tăng trên diện rộng. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng lên 4,45 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) tính đến 4/5, so với 2,94 USD/gallon vào ngày 23/2, ngay trước khi cuộc chiến bắt đầu, tức tăng khoảng 51% chỉ trong khoảng 2 tháng.
Theo chuyên gia kinh tế cấp cao Matthew Martin, dù “còn quá sớm để thấy các tác động tiêu cực từ cuộc chiến tới dữ liệu thị trường lao động công bố ngày 5/5, giá dầu cao hơn có nguy cơ làm giảm nhu cầu tiêu dùng do làm suy yếu sức chi tiêu của các hộ gia đình. Ngoài ra, các doanh nghiệp có khả năng sẽ tiếp tục cắt giảm kế hoạch tuyển dụng do bất định gia tăng và vì vậy “trì hoãn sự phục hồi bền vững của tỷ lệ tuyển dụng. Cuộc chiến Mỹ/Israel–Iran sẽ thử thách thị trường lao động.
Cory Stahle, chuyên gia kinh tế cấp cao tại trang việc làm Indeed, nhận xét nhiều người thất nghiệp đang đối mặt với môi trường tuyển dụng thấp này, khi họ cố gắng quay lại thị trường lao động nhưng không tìm thấy cơ hội. Nhìn chung, có cả lý do để lạc quan lẫn lo ngại đối với người tìm việc. Thị trường việc làm Mỹ vẫn duy trì được sự “ổn định đáng kinh ngạc” bất chấp nhiều yếu tố bất lợi. Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài càng lâu thì càng gây sức ép lên nền kinh tế.
Lưu thông thương mại tại eo biển Hormuz đã tăng trong ngày thứ Ba khi chiến dịch “Project Freedom” của Ngũ Giác Đài bắt đầu có hiệu quả trong chiến lược mới của Tổng thống Trump nhằm thử phản ứng của Iran.
Ít nhất 11 tàu đã đi qua tuyến hàng hải dầu khí trọng yếu trong vòng 24 giờ kết thúc lúc 6 giờ chiều thứ Ba, khi sáng kiến của Hoa Kỳ nhằm mở lại eo biển do Tehran kiểm soát bắt đầu hoạt động.
Con số này chỉ tương đương khoảng 18% lưu lượng hằng ngày bình thường qua eo biển, nhưng cao hơn đáng kể so với ngày thứ Hai khi chỉ có 2 tàu đi qua.
Ngoại Trưởng Marco Rubio nói chiến dịch quân sự này là “một sự giúp đỡ cho thế giới” nhằm giải cứu các thủy thủ vô tội bị mắc kẹt trên biển vì việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự bùng nổ ngày 28 tháng 2.
Ông Rubio cho biết gần “23,000 thường dân từ 87 quốc gia khác nhau” đã bị “mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư và bị bỏ mặc bởi chế độ Iran.”
Ngũ Giác Đài nhấn mạnh “Project Freedom” là chiến dịch phòng thủ và không nhằm khởi động thêm xung đột.
“Lực lượng Hoa Kỳ sẽ không cần đi vào vùng biển hay không phận Iran. Điều đó không cần thiết. Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh,” Bộ Trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth nói hôm thứ Ba. “Nhưng Iran cũng không thể được phép ngăn cản các quốc gia vô tội cùng hàng hóa của họ trên một tuyến thủy lộ quốc tế.”
Tuy nhiên, chiến dịch này làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột mới, theo một số chuyên gia.
Một nguồn tin khu vực quen thuộc với các nỗ lực trung gian giữa Hoa Kỳ và Iran nói rằng nguy cơ lệnh ngưng bắn sụp đổ đang tăng nhưng chưa xảy ra ngay lập tức.
“Lệnh ngưng bắn vẫn còn hiệu lực, nhưng tính ổn định của nó có giới hạn và phụ thuộc vào sự kiềm chế liên tục từ cả hai phía,” nguồn tin này nói.
Tổng thống Trump trong ngày thứ Ba từ chối xác định rõ hành động nào của Iran sẽ bị xem là vi phạm lệnh ngưng bắn, trong lúc UAE tiếp tục bị tấn công ngày thứ hai liên tiếp.
“Quý vị sẽ biết thôi, vì tôi sẽ cho quý vị biết,” Tổng thống Trump nói. “Họ biết cần làm gì, và quan trọng hơn, họ biết không nên làm gì.” Tổng thống Trump cũng giảm nhẹ các vụ đụng độ gần đây tại eo biển Hormuz khi Iran bắn vào các chiến hạm Hoa Kỳ hôm thứ Hai và Hoa Kỳ đáp trả bằng cách đánh chìm 6 tàu nhỏ của Iran.
“Họ bắn bằng những chiếc tàu nhỏ với thứ giống như súng bắn đậu vậy,” ông nói. “Quý vị biết tại sao không? Vì họ không còn tàu nữa. Hải quân của họ giờ chỉ còn những chiếc tàu nhỏ.”
Bộ Trưởng Chiến Tranh Hegseth tiếp tục khẳng định lệnh ngưng bắn vẫn còn hiệu lực dù Iran gia tăng các hành động thù địch.
“Chưa kết thúc. Đây là một chiến dịch riêng biệt,” ông nói tại Ngũ Giác Đài. “Chúng tôi đã nói rõ sẽ phòng vệ mạnh mẽ.”
Ông cũng nói Tổng thống Trump sẽ là người quyết định liệu bất kỳ hành động nào có bị xem là leo thang thành vi phạm ngưng bắn hay không.
Trong khi đó, Iran cáo buộc Hoa Kỳ đã phá vỡ lệnh ngưng bắn bằng việc tiếp tục phong tỏa các cảng Iran và mở chiến dịch “Project Freedom.”
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham nói Iran “hoàn toàn” đã vi phạm lệnh ngưng bắn thông qua các vụ tấn công tàu tại eo biển Hormuz và UAE.
Dù không chính thức gọi đây là vi phạm ngưng bắn, Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn tối thứ Hai rằng các hành động quân sự của Hoa Kỳ với Iran có thể kéo dài thêm 2 hoặc 3 tuần.
“Chúng ta đã làm xong phần lớn những việc cần làm, có lẽ thêm 2 tuần, có thể 3 tuần,” ông nói.
Hoa Kỳ hiện điều động các tàu nhỏ linh hoạt hơn vào eo biển Hormuz trong khuôn khổ “Project Freedom.”
Hai khu trục hạm USS Mason và USS Truxtun được đưa vào khu vực eo biển, trong khi tàu đổ bộ USS Tripoli và hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln hoạt động bên ngoài tại biển Ả Rập.
Tướng Dan Caine cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hiện là tổ chức quyền lực nhất tại Iran và cấu trúc chỉ huy của nước này đang bị phân mảnh.
Một số chuyên gia cho rằng tình trạng quyền lực tập trung vào phe cứng rắn tại Iran sẽ làm phức tạp mọi nỗ lực duy trì ngưng bắn, đặc biệt khi các cuộc tấn công đã lan sang các đồng minh của Hoa Kỳ như UAE.
81% người Mỹ trong độ tuổi 18-34 đánh giá tình hình kinh tế nước này là tồi tệ hoặc rất tồi tệ, theo khảo sát mới của Generation Lab.
Công ty nghiên cứu dữ liệu, khảo sát dư luận Generation Lab gần đây công bố kết quả cuộc thăm dò được thực hiện ngày 26-29/4, cho thấy phần lớn thanh niên ở Mỹ có cái nhìn bi quan về nền kinh tế nước này.
Cuộc khảo sát được thực hiện với 1002 người Mỹ ở độ tuổi 18-34, trong đó 52% số người được hỏi cho rằng nền kinh tế Mỹ "tồi tệ", 29% đánh giá "rất tồi tệ". Khoảng 16% người trẻ Mỹ xếp nền kinh tế quốc gia vào diện "tốt" và 2% chọn "xuất sắc".
Generation Lab là công ty khảo sát chuyên tập trung vào giới trẻ Mỹ, đặc biệt là nhóm Gen Z và Millennials, nhằm tìm hiểu quan điểm chính trị, kinh tế, xã hội, cho tới hành vi tiêu dùng, xu hướng nghề nghiệp của họ. Công ty này thường hợp tác với các trường đại học, cơ quan báo chí để thực hiện khảo sát và thường xuyên được các hãng truyền thông lớn trích dẫn số liệu.
Sinh viên Mỹ đi bộ trong khuôn viên Đại học Harvard. Ảnh: Reuters
Các ý kiến trái chiều về nền kinh tế của người trẻ Mỹ phân hóa mạnh theo giới tính. 90% người được hỏi là nữ giới ở cả ba nhóm tuổi nói nền kinh tế tồi tệ, so với 73% nam giới.
Lạm phát Mỹ trong tháng 3 tăng 0,9 điểm phần trăm so với tháng trước, lên mức 3,3%. Giá xăng đã tăng 18,9% kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa. Giá xăng trung bình ở Mỹ đã vượt 4,48 USD vào ngày 5/5.
Trước câu hỏi họ sẽ đổ lỗi cho ai về thực trạng của nền kinh tế, hai câu trả lời phổ biến nhất của nhóm 18-29 tuổi là Tổng thống Donald Trump và "lòng tham của các tập đoàn lớn".
40% người được hỏi trong nhóm 18-24 tuổi đổ lỗi cho Tổng thống. 1/3 trong số nhóm 25-29 tuổi có quan điểm này. Nhóm lớn tuổi nhất có đánh giá khắc nghiệt nhất, với 48% đổ lỗi cho ông Trump. Kết quả khảo sát có sai số là 3,1 điểm phần trăm.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.