Những cây cầu huyết mạch ở Iran có nguy cơ bị đánh sập

[troopy]

Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật.


Cầu B1 tại thủ phủ Karaj của tỉnh Alborz (Iran) bị tấn công ngày 2/4/2026. Ảnh: AA/TTXVN

Theo kênh Al Jazeera ngày 6/4, một số cây cầu trọng điểm trong số 300.000 cây cầu trên có thể trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm các cây cầu và nhà máy điện, nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz vào sáng 8/4.

Trong cảnh báo, ông Trump mô tả kế hoạch của mình là “Ngày Cầu” sau khi Mỹ và Israel đã ném bom nhiều trường đại học, bệnh viện, trường học, trung tâm nghiên cứu và các công ty dược phẩm của Iran.

Chỉ tuần trước, một cuộc không kích kép của Mỹ đã phá hủy hoàn toàn cầu B1 mới xây tại Karaj (thành phố phía Tây Tehran), khiến tám dân thường thiệt mạng khi họ đang dã ngoại bên dưới cây cầu trong dịp Iran kỷ niệm Nowruz, năm mới của người Ba Tư. Cầu B1 là dự án chưa hoàn thiện, song vẫn bị tấn công trong một chiến lược khiến Iran tụt hậu.

Trong bối cảnh một hạn chót nữa liên quan eo biển Hormuz của ông Trump đang đến gần, các quan sát viên quốc tế đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ lụy nếu Tổng thống Mỹ thực sự ra lệnh ném bom các cây cầu của Iran.

Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật. Có ít nhất 185 cây cầu dài trên 100m, có 42 cầu có nhịp chính dài hơn 50m. Trong số đó, có 5 cây cầu nổi bật nhất ở Iran.

Cầu Vịnh Ba Tư (đảo Qeshm) ở tỉnh Hormuzgan là một dự án hạ tầng mang tính biểu tượng của Iran, được ấp ủ hơn nửa thế kỷ và khởi công từ năm 2011. Với chiều dài 3,4km, cây cầu này kết nối đảo Qeshm (hòn đảo lớn nhất của Iran tại vùng Vịnh) với cảng Bandar Abbas trên đất liền.

Dù hiện mới hoàn thành khoảng 15 - 18% do thiếu vốn, các hạng mục nền móng và kết cấu chìm dưới nước đã được triển khai với quy mô lớn.

Công trình này không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn đóng vai trò chiến lược trong Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc - Nam, liên quan đến các đối tác như Ấn Độ và Nga.

Cây cầu này được đầu tư tới 700 triệu USD. Tấn công vào các móng bê tông khổng lồ của công trình này sẽ xóa sổ hàng thập kỷ quy hoạch quốc gia và giáng đòn trực tiếp vào các nguồn tín dụng do Trung Quốc hậu thuẫn, qua đó dập tắt hy vọng của Iran về một tuyến kết nối trực tiếp giữa đảo và đất liền.

Cầu Shahid Kalantari nằm ở giữa tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan, là một trong những công trình giao thông quan trọng nhất khu vực Tây Bắc Iran. Dài 1,7km, cây cầu được khánh thành năm 2008 sau 29 năm xây dựng đầy thách thức do điều kiện địa chất phức tạp của hồ muối.

Công trình này giúp rút ngắn đáng kể quãng đường giữa hai thành phố lớn Tabriz và Urmia, từ 240km xuống còn 130km, qua đó thúc đẩy kết nối kinh tế - xã hội giữa hai tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan.

Ngoài việc cắt đứt hoạt động đi lại của dân thường giữa hai tỉnh lớn này, nếu cầu này bị phá hủy, có thể gây ra thảm họa sinh thái khi đổ kết cấu cọc thép và bê tông dài 35km xuống lòng hồ vốn đã đang thu hẹp.

Đường cao tốc nhiều tầng Sadr tại Tehran là một công trình giao thông đô thị hiện đại, dài 11km và được nâng đỡ bởi 234 trụ. Khánh thành năm 2013, đây là một trong những cây cầu cao nhất thế giới và là cầu nhiều tầng dài nhất Trung Đông.

Công trình do các kỹ sư Iran tự thiết kế và xây dựng trong bối cảnh bị trừng phạt, đóng vai trò là tuyến huyết mạch phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân thủ đô.

Tấn công vào đây có thể gây thương vong lớn trong đô thị, phá hủy trục giao thông quan trọng và đẩy hệ thống sơ tán khẩn cấp của thủ đô Tehran vào hỗn loạn.

Cầu vòm Karun 4 là một công trình kỹ thuật nổi bật của Iran, nằm tại tỉnh Chaharmahal và Bakhtiari. Với chiều dài 378m và trọng lượng khoảng 3.800 tấn, đây là cầu vòm dài nhất Iran, được hoàn thành năm 2015 bởi các chuyên gia trong nước.

Cây cầu nằm gần đập Karun-4 (một trong những đập thủy điện lớn của Iran) và đóng vai trò kết nối quan trọng giữa các khu vực miền núi như Shahr-e-Kord và Izeh.

Do nằm ngay trên hồ chứa của đập và gần công trình đập, việc ném bom có nguy cơ gây thiệt hại thứ cấp cho nhà máy thủy điện, có thể dẫn đến lũ lụt chết người ở khu vực hạ lưu.

Cầu dây văng Ghadir tại thành phố Ahvaz (tỉnh Khuzestan) là một công trình giao thông trọng điểm bắc qua sông Karun. Dài 1.014m và rộng 22m, cây cầu được xây dựng từ năm 2005 và đưa vào sử dụng hoàn toàn vào năm 2012. Bắc qua sông Karun, cây cầu nằm ở trung tâm thành phố Ahvaz -nơi là trung tâm ngành dầu mỏ và thép của Iran.

Việc phá hủy công trình sẽ chia cắt thành phố này, làm tê liệt việc đi lại hằng ngày của người dân và dịch vụ khẩn cấp tại một tỉnh vốn đã chịu nhiều đợt không kích.

VietBF@sưu tập