Quyết định về AI gây chấn động

[PinaColada]

Việc lấy AI làm lý do để sa thải nhân viên gây ra làn sóng tranh luận lớn tại Trung Quốc, trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở thanh thiếu niên đang cao.


Nhiều công ty Trung Quốc dần thay thế lực lượng lao động bằng AI. Ảnh: Bloomberg.
Một tòa án Trung Quốc vừa đưa ra phán quyết nhằm đặt ra giới hạn rõ ràng cho làn sóng tự động hóa bằng AI tại nơi làm việc. Theo đó, các công ty không được sa thải nhân viên chỉ để thay thế họ bằng AI.

Tòa án Nhân dân Trung cấp Hàng Châu ngày 28/4 ra phán quyết một công ty công nghệ ở miền đông Trung Quốc đã sa thải trái phép nhân viên sau khi người này từ chối nhận vị trí thấp hơn, với lý do là công việc của anh đã bị tự động hóa bởi AI.

"Lý do chấm dứt hợp đồng mà công ty đưa ra không thuộc các trường hợp tiêu cực như thu hẹp quy mô kinh doanh hoặc khó khăn hoạt động, cũng không đáp ứng điều kiện pháp lý để chấm dứt hợp đồng lao động", tòa án tuyên bố.

Trong một tuyên bố riêng, tòa án nhấn mạnh thêm rằng các công ty không thể tự ý sa thải nhân viên hoặc cắt giảm lương với lý do tiến bộ công nghệ.

Phán quyết này phản ánh mâu thuẫn đang ngày càng rõ ràng trong chính sách của Trung Quốc. Một mặt, các công ty trong nước đang được thúc đẩy chạy đua triển khai AI như một phần của chiến lược do nhà nước chỉ đạo nhằm dẫn đầu thế giới về công nghệ. Mặt khác, các nhà hoạch định chính sách đang thể hiện rõ quyết tâm ưu tiên ổn định thị trường lao động.

Nền kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại. Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên vẫn ở mức đáng lo ngại. Áp lực xã hội từ làn sóng tự động hóa đang ngày càng lớn. Do đó, việc ưu tiên ổn định việc làm dành người lao động dường như có mức độ cấp thiết cao hơn.

Việc ứng dụng AI để tăng năng suất được khuyến khích, song sử dụng công nghệ như cái cớ để cắt giảm nhân lực là vi phạm pháp luật lao động hiện hành tại Trung Quốc. Các công ty muốn tái cơ cấu nhân sự vẫn phải tuân thủ đúng các điều kiện pháp lý, như chứng minh khó khăn kinh doanh hoặc thu hẹp quy mô có cơ sở.

Đây không phải lần đầu chính quyền Trung Quốc can thiệp để bảo vệ người lao động trước những thay đổi lớn của thị trường. Tuy vậy, đây là lần đầu tiên tòa án cấp trung đưa ra phán quyết trực tiếp liên quan đến AI, một tiền lệ có thể định hình cách hàng triệu doanh nghiệp triển khai tự động hóa trong những năm tới.

VietBF@ sưu tập