Giới trẻ ngày nay, sinh ra và lớn lên ở hải ngoại, tính độc lập được h́nh thành vững chắc trong tư tưởng, các em có thể tôn trọng lắng nghe ư kiến của cha mẹ, nhưng vẫn làm theo ư riêng của ḿnh, không c̣n như thời trước ở quê nhà, làm con dù không muốn vẫn phải làm theo ư cha mẹ.
Thế hệ trẻ ở hải ngoại hôm nay, không giống như cha mẹ, hành tŕnh hội nhập trên xứ người gặp khó khăn v́ khác biệt văn hoá, ngôn ngữ, kinh nghiệm sống, các cháu được sinh ra và lớn lên trên xứ người hoặc theo cha mẹ ra nước ngoài khi c̣n rất nhỏ, đă sinh hoạt, học hành, và hội nhập hoàn toàn vào xă hội đương thời, một cách thuận lợi không gặp khó khăn ǵ.
Hầu hết các em được ăn học đàng hoàng. Ít nhất cũng hoàn tất được 4 năm đại học, dù cha mẹ giàu hay nghèo. Do chính phủ có nhiều cách giúp đở học sinh nghèo, không phân biệt chủng tộc, có khi c̣n ưu tiên cho dân thiểu số, chỉ cần các cháu chịu học.
Mà người Việt Nam ḿnh, cha mẹ nào cũng muốn các con tiến thân bằng việc học. Do đó hết ḷng tiếp sức, khuyến khích, hỗ trợ, đó cũng là một yếu tố lớn giúp các em thành đạt vượt bậc trên một đất nước xa lạ, như ngày hôm nay.
Thật ḷng mà nói, không ít cháu đă không nói được tiếng Việt nhuần nhuyễn, tuy nhiên đa số vẫn nghe, và hiểu được tiếng Việt, qua sự giao tiếp với những thành viên trong gia đ́nh. Như chúng tôi đây vẫn luôn dùng tiếng Việt trong nhà, có khi các cháu quên, nói tiếng Anh, tôi cũng giả vờ không hiểu và vẫn tiếp tục dùng tiếng Việt. Nhờ thế các con chúng tôi nói tiếng Việt khá tốt.
Có một hôm đi học về cháu hí hửng khoe với tôi: Mẹ biết không, lúc sáng ghé mua bánh ngọt ở tiệm gần trường, bác chủ tiệm tưởng con là người ngoại quốc, đến khi con cúi đầu chào bác, và hỏi mua bánh bằng tiếng Việt, bác trợn mắt nh́n con. bác nói: "Chu cha! Việt Nam hả, sao cao lớn trắng trẻo, đẹp trai quá dậy, làm bác tưởng người nước nào chứ! Con nói tiếng Việt giỏi quá.. có bạn gái chưa?", rồi bác cho con thêm hai cái bánh nữa.
Cháu kể cho mẹ với một vẻ hănh diện, thích thú lắm. Tôi chắc rồi đây, sau này khi mua bán, làm việc hay gặp bất cứ người Việt nào, cháu cũng sẽ không ngần ngại mà dùng tiếng Việt với một thái độ tương kính mà cháu đă được dạy dỗ.
Tuy vậy, nhân sinh quan giữa thế hệ cha mẹ và con cái ở hải ngoại có ḥa hợp dễ dàng không? Câu trả lời là không!
Các thế hệ trong một gia đ́nh. Ảnh minh họa: google
Giới trẻ ngày nay, sinh trưởng và lớn lên ở hải ngoại, đă được giáo dục, tiếp nhận nền văn minh, sự suy nghĩ của thời đại mới. Tính độc lập được h́nh thành vững chắc trong tư tưởng các em. Các em sống và suy nghĩ theo cách riêng của ḿnh. Ư kiến của cha mẹ, các em có thể tôn trọng lắng nghe, nhưng vẫn làm theo ư riêng chính ḿnh, không c̣n như thời trước ở quê nhà, làm con dù không muốn vẫn phải làm theo ư cha mẹ.
Trong trường hợp này, làm cha mẹ thật buồn ḷng biết bao. Nhưng thôi, đă đến lúc chúng ta bước lui lại, nhường đường cho con trẻ đi tới và hội nhập theo đà tiến hóa của xă hội, chúng sẽ vấp ngă và tự đứng lên trên chính đôi chân của chúng. Mặt khác, có khi sự bảo bọc của cha mẹ sẽ làm chậm bước tiến của các em khi vào đời.
Những sự việc trên đă gây nên nhiều sự xung đột đáng tiếc giữa con cái và cha mẹ, làm ḷng cả hai bên đều cắn rứt và buồn phiền không ít. Tuy nhiên, cũng may, cha mẹ đă ở nước ngoài nhiều năm, nên có đủ thời gian để hoà nhập, điểu chỉnh suy nghĩ, cũng như tập cách chấp nhận hiện thực, v́ biết đây là guồng quay tất yếu không thể thay đổi được. Nên cho dù có phần buồn phiền, thất vọng, th́ ḷng yêu thương sâu sắc của bật làm cha mẹ cũng giúp họ vượt qua, và chấp nhận.
Với những bậc cha mẹ chỉ sống ở nước ngoài mới một thời gian ngắn, vẫn c̣n mang nặng tư tưởng con cái phải phục tùng vâng lệnh cha mẹ, không được phát biểu ư kiến riêng, không được căi lời, nếu có th́ cho ngay là hỗn, và khi nhận được phản ứng trả lại của con, đă bị sốc. Tôi được biết không ít bậc cha mẹ đau khổ một cách tuyệt vọng v́ cho rằng các con đă bị Mỹ hoá, hỗn hào, ích kỷ v.v...
Thật vậy, dù sống ở Mỹ nhiều năm, bản thân tôi cũng có lúc trải qua tâm trạng này, nhưng rồi suy đi, nghĩ lại, tôi nhận ra rằng: Thời đại này đă khác xưa, giới trẻ bây giờ, tự lập rất sớm, 15 tuổi đă được phép đi làm thêm, có thể tự trang trải cuộc sống. Lên đại học các cháu có thể được chính phủ tài trợ, cho vay không lăi, hoặc lăi nhẹ, chỉ trả sau khi học xong, có việc làm v.v...
Tóm lại, từ việc học hành, ra ở riêng, lấy vợ, lấy chồng, mua nhà, nhất nhất chúng đều tự lo, tự quyết định, không phiền đến cha mẹ, dù phần lớn cha mẹ Việt Nam đều muốn gánh vác và hỗ trợ tất cả những việc này cho con ḿnh. Với phong cách độc lập như vậy, th́ làm sao chúng có thể sống và làm theo ư người khác được, dù là cha mẹ.
Ở thời đại mà xă hội đă có những thay đỗi toàn diện, th́ làm cha mẹ, chúng ta cũng phải thay đỗi để bắt kịp đà tiến hoá, để song hành cùng con trẻ. Thật không phải nếu cứ muốn con cái phải chậm bước lại để đi cùng với ḿnh... Quy luật muôn đời, người hy sinh cũng vẫn là cha mẹ mà thôi.
Tuổi già ở hải ngoại. Ảnh minh họa: google
C̣n tuổi già ở hải ngoại? Mọi người giờ đây đă nhận thức rơ ràng: Không thể, nên không hề mong đợi nơi con trẻ. Tuổi già hải ngoại cũng phải theo qui luật xă hội, (ở bầu th́ tṛn, ở ống th́ dài). C̣n sức làm việc th́ ráng làm ăn nuôi con, dành dụm. Đến tuổi hưu th́ có lương hưu, có trợ cấp xă hội. Hai vợ chồng nương dựa nhau, sống êm đềm khoảng đời c̣n lại. Có con cháu thỉnh thoảng về thăm chơi chốc lát...
Đến lúc quá già, nếu người phối ngẫu ra đi trước, c̣n một ḿnh bệnh hoạn không thể tự chăm sóc được, phải nằm lây lất một chỗ, th́ vào viện dưỡng lăo. Ở đó sẽ có người chăm sóc cho đến lúc nhắm mắt.
Đó là tŕnh tự một đời người không ai tránh khỏi. Bạn có chuẩn bị trước, th́ sẽ giảm bớt hay không có ǵ phải đau khổ khi ngày ấy đến. Có khi bạn cũng nên cảm ơn đời, v́ cho đến phút cuối cuộc đời cũng c̣n có chỗ dung thân, không phải làm vướng bận con cháu.
Có người hỏi: tuổi già sống như vậy th́ buồn hay vui? Đây là ư nghĩ của riêng cá nhân tôi, buồn hay vui là do ḿnh. Tôi vẫn nghĩ cuộc đời là ngắn ngủi, ngày nào c̣n khoẻ mạnh, nếu có thể được, th́ cứ sống và hưởng trọn vẹn cuộc sống.
Hăy nhớ rằng con cháu không cần gia tài cha mẹ để lại. Và bạn càng không có bổn phận chắt bóp - góp nhặt để dành lại cho chúng. Bạn hăy dùng nó giúp tuổi già bạn có thêm niềm vui và ư nghĩa. Đây là giai đoạn bạn có quyền sống cho riêng ḿnh, hăy tận dụng nó. Đừng lăng phí, đừng ngồi đó mà than thở, trách hờn con cái.
Bạn có quyền hưởng thành quả suốt một đời làm việc của chính ḿnh. Hăy tập buông cho nhẹ gánh đôi bên. Đừng bám víu, dựa dẫm hay chờ đợi niềm vui từ con trẻ. Càng trách móc, hờn giận, th́ t́nh cảm giữa cha mẹ và con cháu càng cách xa. Có khi nhờ vào việc không c̣n là trách nhiệm, là gánh nặng cho nhau mà t́nh cảm giữa cha mẹ và con cái lại thoải mái, vui vẻ hơn nhiều.
Đến lúc không c̣n sức nữa, th́ thanh thản coi như đời chấm hết tại đây. Đừng nên tham lam quá. Bạn càng ôm nhiều ham muốn th́ càng tự làm khổ ḿnh mà thôi. không nên luyến tiếc, đến lúc cần buông th́ phải buông bạn ạ!
Tôi, giờ đang ở tuổi xế chiều, hướng về đám con cháu tràn đầy kiến thức, tự tin, được sống trong một xă hội văn minh, có tất cả tự do trong cuộc sống, làm việc và phát triển theo ư ḿnh... Nh́n thấy chúng đang tươi cười, rạng rỡ những hạnh phúc, tôi thấy trong tim sinh lực như tràn về, sáng rực ánh b́nh minh, dù ngoài kia, trời tháng chạp giăng nhiều mây xám, và đài khí tượng lúc sáng thông báo có cơn băo sắp đến, vậy mà ḷng tôi ấm áp, b́nh yên làm sao....
"Con hơn cha, nhà có phúc". Phải! Con cháu tôi sung sướng hơn cha mẹ, ông bà nhiều. Chúng đang hướng về phía trước, chăm chỉ làm ăn, vui với gia đ́nh riêng. Vợ chồng chung sức nuôi dạy đàn con với những khuôn mặt thiên thần.
Đôi khi hướng tầm mắt ra xa một chút, ta sẽ thấy chân trời có ánh b́nh minh. Ḿnh tuy cực nhọc, nhưng đến đời con, đời cháu được sung sướng th́ cũng măn nguyện lắm...
Quy Nhơn/VNE
Tâm sự tuổi xế chiều ở hải ngoại
