Để tiếp cận những thi thể thối rữa, nồng nặc mùi tử khí, gă bôi mắm lên mũi, nhúng đầy luôn cả khẩu trang. Thế là dân làng gắn cho gă biệt danh: Tây “mắm”.
Gă bảo, đời gă gắn liền với nghiệp… vớt xác. Âu đó cũng là duyên trời định. Gặp rồi không lẽ lẳng lặng bỏ đi? Thế là gă ôm, xốc, vác lên vai đưa vào đồi cát an táng, xây mộ hẳn hoi.
Để tiếp cận những thi thể thối rữa, nồng nặc mùi tử khí, gă bôi mắm lên mũi, nhúng đầy luôn cả khẩu trang. Thế là dân làng gắn cho gă biệt danh: Tây “mắm”. Tên đầy đủ của gă là Lê Hữu Tây, ngụ tại thôn Hải B́nh, thị trấn Thuận An, Thừa Thiên - Huế.
Khi tôi t́m được đến nhà Tây "mắm" th́ cô con gái bảo gă đang chăn dê ngoài lùm dương dọc bờ biển. Khác với tưởng tượng của tôi về một người đàn ông to lớn, lầm ĺ, thậm chí là bặm trợn, hợp với nghề vớt xác, Tây "mắm" nhỏ thó, da đen xạm vị mặn ṃi của dân miền biển, đôi mắt sắc, lanh lẹ. Khuôn mặt gă đăm chiêu có vẻ như nghiêm khắc, nhưng khi nói chuyện th́ khẩu khí dơng dạc mà chân t́nh, dễ gần.
Gă Tây “mắm” chỉ về nơi phát hiện nhiều xác chết.
Gă bảo gă không nhớ nổi số xác chết trôi vào bờ đă gặp, áng chừng 50 hay 60 mạng người ǵ đó. Năm nay gă 53 tuổi, nhưng đụng phải xác chết đầu tiên vào năm 24 tuổi. Lần ấy, mải nhậu với đám bạn, gă sực nhớ là quên đưa chiếc ghe đánh cá vào bờ. Ra đến biển th́ hoảng hồn khi thấy ba xác người dạt vào, đồng phục vẫn c̣n trên người nhưng thi thể th́ trương ph́nh, thối rữa. Gă hô hoán đám bạn nhậu ra phụ giúp nhưng ai nấy khi ngửi thấy mùi tử khí th́ nôn ọe, tháo chạy, bỏ gă loay hoay với ba thi thể ấy. Không đành bỏ đi, gă tay cuốc, tay đào, khâm liệm, hương khói, chôn cất. Lúc phát hiện là 12h khuya, đến 6h sáng hôm sau gă mới hoàn thành công việc.
Đúng 3 ngày sau, một đoàn người ở Hải Pḥng, giới thiệu là làm việc ở bộ hay trung ương ǵ đó, vào t́m gă. Ba người chết ấy - một người là con, hai người kia là cháu của họ - đi tàu viễn dương gặp sự cố không may bỏ mạng. Họ năn nỉ nhờ gă đào lên, nhận diện rồi đưa vào nghĩa trang an táng cho tươm tất, đàng hoàng. Xong xuôi đâu đấy, họ bồi dưỡng cho gă một số tiền lớn (số tiền mà gă cho rằng nếu tính giá trị hiện nay đủ xây một ngôi nhà khang trang) nhưng gă nhất quyết không nhận. Dù họ năn nỉ kiểu nào, gă vẫn không lấy.
Gă bảo: “Ḿnh làm phúc làm phước, nhận tiền hóa ra ḿnh làm ăn trên xác chết người ta à? Sau đó, họ cũng để lại địa chỉ và cho xe đón ra Hải Pḥng chơi ngót 1 tháng đấy. Bữa nay vẫn c̣n liên lạc qua điện thoại. Họ bảo, hễ ra Bắc là nhất định phải điện để họ c̣n biết mà đưa rước, thăm chơi”. Và gă cho rằng, cái nghiệp vớt xác gắn với đời gă từ đấy.
Rồi năm sau, có anh thanh niên người huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế nổi lập lờ ở chân cầu Thuận An. Người dân báo cho gă. Gă lao đến, nhảy ùm xuống nước kéo lên. Người thân đến nhận mặt, mếu máo rằng v́ bị bệnh xơ gan cổ trướng, người thanh niên này có ư nghĩ tiêu cực nên tự tử. Nghe đến bệnh tật, ai cũng hoảng, tránh xa v́ sợ lây nhiễm. Thế là lại chỉ ḿnh gă mượn xe ḅ, chở về tận nhà tắm rửa, mặc áo quần rồi bỏ vào quan tài giúp thân nhân người chết.
Có lần, gặp vụ hai thanh niên bị chết, da dẻ bong tróc, thịt lở từng mảng khiến gă ớn đến tận cổ. Chẳng có đồ bảo hộ, gă xé ngay cái áo đang mặc trên người quấn mấy ṿng ngang mũi nhưng xem ra chẳng át nổi cái mùi tởm lợm ấy. Nghĩ ngợi một lúc, gă chạy phăng phăng về nhà, vớ ngay hũ mắm, bôi lên mũi, mặt, nhúng đầy khẩu trang để “làm việc”. Biệt danh Tây “mắm” ra đời.
Lấy tiền nhà chôn thiên hạ
Gă sống cạnh biển nên chuyện cứu người sắp chết cũng không phải là hiếm. Tháng 6/2010, bốn sinh viên người Quảng Trị rủ nhau tắm biển. Chẳng hiểu thế nào, một anh chới với ngộp nước, ba người xông ra cứu bị sóng cuốn theo. Đang chăn dê, nghe tiếng ú ớ kêu cứu, một ḿnh gă h́ hục măi mới kéo được cả bốn lên bờ. Người dân đứng xem bảo nên đưa ngay vào bệnh viện.
Gă quát: “Điên, chở đi là sốc nước, có mà chết không kịp ngáp”. Là dân biển, gă thừa biết nên làm ǵ. Được hô hấp nhân tạo và làm các thủ thuật để nước trong người trào ra, bốn thanh niên hồi tỉnh. Rồi cũng là gă đưa họ về nhà thay áo quần, rồi sai vợ nấu cháo cho họ ăn.
Ḷng nghĩa hiệp của gă chưa dừng ở đó. Gặp xác chết vô thừa nhận hoặc không có thông tin về người thân, gă về nhà vét sạch tiền mua quan tài, đồ khâm liệm cho người xấu số. Nghề phụ hồ, gánh cát thuê chỉ đủ nuôi vợ, nuôi con, gă không có sức khỏe nên cũng bỏ nghề đi biển từ lâu. Thế là gă đành đi nhờ dân làng quyên góp, người ít kẻ nhiều để lo hậu sự cho người chết. Nhưng rắc rối cũng từ đó mà ra, kẻ ác mồm ác miệng bảo gă làm thế là kiếm tiền của dân, kiếm tiền trên xác chết. Bực ḿnh, gă không thèm đi xin hàng xóm nữa, chạy thẳng lên chính quyền xă xin hỗ trợ để mua quan tài, hương hoa, áo vải cho người xấu số.
“Thế họ hỗ trợ được bao nhiêu?”, tôi hỏi. Gă đáp: “Cứ gặp xác chết, thông báo cho chính quyền khám nghiệm tử thi, xong xuôi đâu đấy họ hỗ trợ 3 triệu đồng”. Tôi tiếp lời: “Có đủ dư để bác hút thuốc, uống rượu chứ?”. “Chừng đó th́ thiếu chứ dư thế nào được? Nhà phải bù thêm tiền đấy”, gă đáp thẳng thừng.
Một trong những ngôi mộ do tự tay gă chôn cất.
Tiếng tăm gă ngày càng được nhiều người biết đến. Thế là dù gặp người bị tai nạn giao thông, người ta cũng t́m gă nhờ hốt. Những người chết cô quạnh không ai biết, đến khi bốc mùi, vẫn là gă nhận làm. Nhà nghèo th́ gă làm phúc không nhận tiền, nhà giàu biếu năm bảy chục ngàn th́ gă nhận về dồn lại, rồi dùng số tiền ấy mua xi măng về xây những ngôi mộ mà gă đă chôn cất.
Gă lo mộ bị cát bay, cát nhảy th́ tội. Mộ đề vô danh, ngày tháng năm vớt được và phía dưới đề “Lê Hữu Tây phụng lập”. Gă bảo, mộ không dưới 10 cái, ngày tháng chết khác nhau. Cái nào đến ngày giỗ là gă mua hương hoa, cúng kỵ mâm cơm, rượu thịt đàng hoàng. Theo lời gă, nếu chọn một ngày chung, đỡ chi phí thật nhưng vong linh sẽ không nhận được v́ sai ngày. Gă cũng buồn day dứt là đến giờ, chưa có ngôi mộ nào được thân nhân đến nhận.
Chia tay tôi, gă bảo để lại cho gă cái “cạc-vi-dít”, lỡ có xác người dạt vào bờ, nhờ báo chí thông tin để thân nhân đến nhận, để họ được gần nhà, gần ông cha, tổ tông, chứ nằm ở biển th́ cô quạnh và buồn lắm. Rời thôn Hải B́nh trong cơn sóng vỗ bờ, h́nh bóng gă Tây “mắm” dung dị mà nghĩa hiệp lạ thường như đi theo tôi cả quăng đường dài c̣n lại.
Theo Ḍng Đời
'Dị nhân' chuyên bôi mắm lên mũi vớt xác, cứu người
