Tuy đứng về hai phía đối lập nhau, nhưng lời khai của các đương sự trong vụ án “đ̣i đất trong dự án khu dân cư”, phường Bạch Đằng, TP Hạ Long (Quảng Ninh) dường như lại chung một “mục đích”. Diễn biến và kết quả phiên ṭa sơ thẩm ngày 13/3 vừa qua khiến cho người ta phải nh́n nhận lại bản chất của vụ “mẹ kiện con” trong vụ án này…
 |
| Dự án đă “đắp chiếu” hơn 1 năm nay v́ xuất hiện vụ kiện của hai mẹ con bà Thiểm. |
Tuy nằm giữa trung tâm TP Hạ Long nhưng vài năm trước, 107,8 m2 đất của bà Thiểm vẫn là đất đồi dốc cheo leo, khó sử dụng và giá trị thấp. Do có sự đồng ư của UBND tỉnh Quảng Ninh và UBND TP Hạ Long, từ năm 2009-2010, ông Nguyễn Tuấn Việt được phép đại diện cho 5 hộ dân (trong đó có hộ bà Thiểm) lập và triển khai dự án “khu dân cư phía Đông đường lên Nhà thờ, phường Bạch Đằng”.
Đến nay, sau khi dự án sắp hoàn thành th́ bà Thiểm đột nhiên khởi kiện con gái Vũ Thị Thúy Vân để đ̣i lại tài sản và 107,8m2 đất cũ của ḿnh. Khi đất dự án đă có giá trị gấp vài chục lần đất cũ, bà Thiểm đă khởi kiện tiếp anh Nguyễn Tuấn Việt để đ̣i 9 lô đất (rộng gần 400m2) trong tổng số 18 lô đất tại dự án và đề nghị hủy bỏ ủy quyền của ḿnh cho anh Việt “làm dự án” trước đây.
| “Tất cả tôi nhờ Ṭa” Tại phần xét hỏi của phiên ṭa, được sự cho phép của Chủ tọa phiên ṭa, người đại diện cho ông Nguyễn Tuấn Việt đă đặt một loạt câu hỏi đối với bà Thiểm để làm rơ nội dung và căn cứ khởi kiện. Tuy nhiên, thẩm phán Tạ Duy Ước nhiều lần tuyên bố “bà có thể trả lời hoặc từ chối trả lời câu hỏi của phía bị đơn”.
Được sự “gợi ư” trên, bà Thiểm đă liên tục từ chối trả lời câu hỏi của phía bị đơn bằng điệp khúc, “tôi không biết, tất cả cứ hỏi Ṭa. Tất cả tôi nhờ Ṭa”.
Khá bức xúc sau phiên Ṭa, chị Hà Chung Ngân, người đại diện cho anh Việt cho hay, tôi chỉ hỏi nguyên đơn những vấn đề chưa được HĐXX làm rơ.Nhưng không hiểu sao, thẩm phán Ước lại để cho nguyên đơn từ chối trả lời về những vấn đề này.
Phải chăng, HĐXX đă hiểu rơ toàn bộ t́nh tiết của vụ án và không cần nghe thêm?. Tôi đă ghi chép quan điểm của tôi để tranh luận về từng vấn đề với nguyên đơn ra giấy và tŕnh bày trước Ṭa th́ ông Thẩm phán đă “cắt” và tuyên bố “ở đây không được đọc diễn văn, yêu cầu bị đơn tranh luận vào từng vấn đề”. Không hiểu quy định nào của Bộ Luật TTDS không cho đương sự nh́n vào giấy để tranh luận trước Ṭa?.
|
Bỏ công sức và cả chục tỷ đồng để thực hiện dự án với hy vọng sẽ được trả thù lao bằng vài lô đất trong dự án, anh Việt đang có nguy cơ “mất trắng”. Trao đổi với phóng viên, anh Việt cho hay, “việc hai mẹ con bà Thiểm kiện nhau để đ̣i đất là giả tạo, là cái cớ để lôi tôi vào làm “đồng bị đơn” trong vụ án này”.
Nghi vấn của anh Việt là có cơ sở v́ trong vụ án này, dường như lời khai của hai mẹ con bà Thiềm đều đứng về một phía mặc dù họ được coi là “có quyền lợi đối lập với nhau”.
Thậm chí, trong lần Ṭa án tiến hành ḥa giải vào ngày 9/2/12 (lúc này, anh Việt được Ṭa coi là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan), bị đơn đă “đồng ư với ư kiến của bà Thiểm... Xác định đất của bà Thiểm, trả cho bà Thiểm”.
Tuy nguyên đơn và bị đơn đă ḥa giải với nhau về yêu cầu đ̣i đất như trên nhưng Ṭa án đă không coi đây là “ḥa giải thành” và cố giải quyết tiếp vụ án bằng việc “lôi” anh Việt ra làm “đồng bị đơn”.
Chị Nguyễn Thị Quỳnh Anh- người đại diện của ông Việt lúc đó cho rằng “giao dịch giữa bà Thiểm với anh Việt không liên quan tới chị Vân. Nếu bà cho rằng anh Việt đang sử dụng đất của ḿnh và hợp đồng ủy quyền với anh Việt vô hiệu th́ bà Thiểm phải khởi kiện vụ án khác chứ Ṭa không thể gộp với vụ án đ̣i đất với chị Vân trước đó.
Tôi từng có đơn khiếu nại và cho rằng việc việc Ṭa gộp vụ án như trên là đă thiếu khách quan và sai tố tụng. Nếu tách riêng 2 vụ kiện th́ đơn của bà Thiểm sẽ không đủ điều kiện để thụ lư v́ không có thủ tục ḥa giải và thiếu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện”.
Rơ ràng, vụ kiện này trước hết phải được xác định là vụ án “tranh chấp đất đai” và bị đơn là chị Vân và anh Việt. Thế nhưng, TAND TP Hạ Long đă thản nhiên thụ lư yêu cầu khởi kiện bổ sung của bà Thiểm đối với anh Việt mà không yêu cầu đương sự phải qua thủ tục ḥa giải ở UBND phường theo quy định.
Như muốn “lấp” đi sai sót trên, Thẩm phán Tạ Quy Ước nhiều lần phát biểu trong phiên xử sơ thẩm rằng, “yêu cầu khởi kiện của bà Thiểm là hủy hợp đồng ủy quyền và giải quyết hậu qủa hợp đồng vô hiệu, anh Việt và chị Vân liên đới trả lại đất” .
Nội dung “Đơn khởi kiện bổ sung”, “Thông báo thay đổi tư cách tham gia tố tụng của anh Việt” cũng như lời khai của bà Thiểm tại phiên ṭa đều cho thấy “bà Thiểm yêu cầu anh Việt có trách nhiệm liên đới cùng chị Vân có nghĩa vụ trả lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và quyền thực hiện dự án...”.
Nội dung khởi kiện của bà Thiểm đối với anh Việt là “đ̣i đất” đă rơ. Tại sao thẩm phán Ước lại cố “lái” yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. “Lái” việc khởi kiện của bà Thiểm với anh Việt sang “tranh chấp hợp đồng ủy quyền” như trên càng làm cho người ta thấy rơ sự vô lư khi Ṭa đă gộp chung vụ án này với vụ kiện đ̣i đất giữa hai mẹ con bà Thiểm.
Và ở phần tuyên án, người ta đă thấy rơ hơn về việc “gộp” án vô lư này v́ HĐXX đă không đề cập bất kỳ nội dung nào liên quan đến yêu cầu bà Thiểm kiện chị Vân (mà chỉ có nội dung liên quan giữa bà Thiểm và anh Việt). Chị Vân, bị đơn đầu tiên của vụ án đă “mất hút” và dường như bị HĐXX lăng quên trong phần tuyên án. Phải chăng, bị đơn này đă hoàn thành vai tṛ “khởi động” trong việc “lôi” anh Việt vào vụ kiện này?.
Khoa Lâm
“Mẹ kiện con“ là “dựng kịch” để lấy “đất vàng” ở Quảng Ninh?
