“Chợ đỏ” bán máu bất hợp pháp phát triển mạnh ở Ấn Độ

[sonlumpy]

Sự khan hiếm nghiêm trọng máu truyền cho người bệnh đã tạo điều kiện để những “chợ đỏ” buôn bán máu bất hợp pháp tại Ấn Độ hình thành và phát triển mạnh mẽ.

Lồng nuôi người lấy máu

Năm 2008, ông Hari Kamat – một nghệ nhân nghèo đến từ bang Bihar – cùng 16 người khác được giải cứu từ một “trại máu” ở thị trấn Gorakhpur, giáp biên giới Nepal. Các nạn nhân – đều là những người di cư nghèo – bị dụ tới một ngôi nhà với lời hứa sẽ được giới thiệu việc làm. Sau đó, họ bị dụ bán máu với mức giá 7 USD/1 đơn vị. Ban đầu, những người này đồng ý bán máu. Tuy nhiên, một thời gian sau, họ thấy sức khỏe kém đi nên có ý định rời bỏ ngôi nhà. Đó cũng là lúc họ bị một nhóm người đánh đập và nhốt lại trong những chiếc lồng bên trong ngôi nhà.

Ông Hari và những người khác sau đó bị ép cho máu 3 lần mỗi tuần trong ròng rã 2,5 năm. Máu của các nạn nhân sau đó được bán cho các bệnh viện ở địa phương hoặc các ngân hàng máu tư nhân với giá 18 USD/đơn vị, cao hơn 15 lần so với mức giá mà chính phủ Ấn Độ quy định. Còn các nạn nhân chỉ nhận được một khoản tiền nhỏ tượng trưng cho việc bị “hút” máu 16 lần mỗi tháng trong khi phải sống trong những chiếc lồng và không được cho ăn đầy đủ.



Tình trạng nghiêm trọng

Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), thiếu hụt máu là tình trạng trầm kha tại Ấn Độ. Quy định của tổ chức này nêu rõ các nước cần ít nhất 1% máu dự trữ nhưng Ấn Độ, với dân số 1,2 tỉ người do đó cần 12 triệu đơn vị máu dự trữ mỗi năm, chỉ thu thập được 9 triệu đơn vị, thiếu hụt đến 12% so với quy định của WHO. Vào mùa hè, tình trạng thiếu máu tại Ấn Độ càng trở nên nghiêm trọng hơn, với lượng thiếu máu phục vụ cho bệnh nhân thường xuyên lên đến 50%.

Nguyên nhân của tình trạng này, theo các chuyên gia, phần lớn là do Ấn Độ không có một cơ quan thu thập máu trung ương và những cấm kỵ về việc trao đổi máu giữa những người không cùng đẳng cấp. Sự khan hiếm đó đã dẫn tới việc số lượng người bán máu và người trả tiền để mua máu đang ngày càng gia tăng tại Ấn Độ, dù việc mua bán máu là hành vi bất hợp pháp theo một phán quyết của Tòa án tối cao nước này hồi năm 1996.

Giới chức Ấn Độ hiện không có thống kê chính thức nào về số “trang trại hút máu” như trường hợp của ông Hari, cũng như ước đoán về độ lớn của thị trường máu bất hợp pháp tại nước này. Nhưng với ước tính rằng nước này cần đến 3 triệu đơn vị máu mỗi năm, với mỗi đơn vị máu hiện có mức giá tại “chợ” mua bán ngầm khoảng 15 USD, ước tính, giá trị của “chợ đỏ” buôn bán máu tại Ấn Độ có thể trị giá đến khoảng 45 triệu USD.
Những nguy cơ tiềm ẩn

Các chuyên gia cho biết, các ngân hàng máu tư nhân tại Ấn Độ – vốn chỉ cần bỏ ra 180 USD để xin giấy phép của chính phủ - thường “bỏ qua” các quy định về hoạt động cho máu của người bệnh. “Từ những vết chích chằng chịt trên tay, bạn có thể họ là những người cho máu chuyên nghiệp. Nhưng các ngân hàng máu lại không bận tâm, họ chỉ tìm vị trí khác để lấy máu” – ông Sudarshan Agarwal, Giám đốc Ngân hàng máu phi lợi nhuận Rotary ở New Delhi, cho biết.

Bên cạnh đó, các yêu cầu về kiểm tra chất lượng máu cũng thường xuyên bị bỏ qua. “Tôi đã chứng kiến nhiều bệnh nhân được truyền máu trực tiếp từ người hiến tặng mà không có bất kỳ xét nghiệm máu nào được thực hiện” – bác sỹ JS Arora, Tổng thư ký chương trình phúc lợi thiếu máu quốc gia Ấn Độ, cho biết. Tại những khu vực này, bệnh nhân thậm chí còn tự đi mua trực tiếp những túi máu từ người bán hành nghề bất hợp pháp ở xung quanh.

Chương trình phúc lợi thiếu máu quốc gia Ấn Độ ước tính, 6 đến 8% bệnh nhân của họ bị lây các bệnh, trong đó có HIV, qua con đường truyền máu. Năm 2013, Tạp chí y khoa Ấn Độ đưa tin, có 2 trẻ em thiếu máu đã thiệt mạng và 21 người khác được chẩn đoán nhiễm HIV sau khi được truyền máu không xét nghiệm sàng lọc ở Junagadh, bang Gujarat.

Bên cạnh đó, do tình trạng khan hiếm máu, các ngân hàng máu của Ấn Độ cũng bị tố đã cố tình đẩy giá truyền máu lên cao nhằm trục lợi, khiến cho những người nghèo càng khó điều kiện để trả tiền mua máu, đặc biệt là máu an toàn, trong trường hợp cần thiết.

VietSN © Sưu tập